[]


BALIQ  SƏNAYES Ġ  ĠDARƏS Ġ



Yüklə 6,32 Mb.

səhifə149/282
tarix08.03.2018
ölçüsü6,32 Mb.
1   ...   145   146   147   148   149   150   151   152   ...   282

266 

 

BALIQ  SƏNAYES Ġ  ĠDARƏS Ġ  -  balıq  ovu,  xəzinə  və  töycü  rüsumların ın  artmasına  nəzarət  və  rəhbərlik  edən  

qurum.  1880  il  apre lin  20-də  yaradılmış,  1918  il  iyu lun  4-də  Bakı  Xalq  Ko missarları  Soveti  Xalq  Təsərrüfatı  Şurasının  

qərarı ilə ləğv edilmişdi. 

Azərbaycan Xalq Cü mhuriyyəti Höku məti Bakıya köçdükdən (1918 il 17 sentyabr) sonra Ba lıq sənayesi idarəsi ö z 

fəaliyyətini  ilk  növbədə  baxımsızlıqdan  tənəzzülə  uğrayan  vətəgələrin  bərpasına  yönəltmişdi.  Ban kə  vətəgəsi  də 

Cü mhuriyyəti Hö ku mətin in 1918 il 30 avqust tarixli qərarına əsasən, bütün varidatı ilə b irlikdə müsadirə edilmiş və 1919 il 

yanvarın 1-dək  xəzinə vəsaiti hesabına istismar olun muşdur. Sonra  isə  xəzinə  ilə imzalan mış  müqaviləyə əsasən, 1920  il 

iyunun  1-dək  xüsusi  şə xsə,  çay  və   göllərdəki  digər  məntəqələr  isə  hərrac   vasitəsilə  icarəyə   verilmişdi.  Balıq   sənayesi 

idarəsi 1919 il o ktyabrın 15-də xə zinəyə mə xsus 44 siyənək ovu məntəqəsini 1920 il yanvarın 1-dən 6 il müddətinə icarəyə  

vermə k barədə qərar qəbul et mişdi.  Bundan əlavə, idarə  xə zinənin  xeyrinə rüsumların art masına,  xəzinə gəlirlərinin töycü 

hesabına çoxalmasına səbəb ola biləcək b ir sıra tədbirlər görmüşdü. 



BAMMAT (Ba mmatov) Heydər (?-? )- dağlı ict ima i-siyasi hərəkat ının liderlərindən biri, libera l-de mokrat. Fevra l 

inqilabından  (1917)  sonra  Dağıstan  əhalisinin  Temirxan-Şurada  seçdiyi  (1917,  9  mart)  Müvəqqəti  Vilayət  İcraiyyə 

Ko mitəsinin ü zvü olmuşdur. 1917  il sentyabrın 1-dəTe mirxan -Şurada təşkil edilən Dağ ıstan Milli Müs əlman  Ko mitəsinin  

tərkib inə  da xil  idi.  Ümu mrusiya  Müəssislər  məclisinə,  III  Ümu mdağıstan  qurultayında  (1918,  yanvar)  Dağ ıstan  İcraiyy ə 

Ko mitəsinə  üzv  seçilmişdi.  Müvəqqəti  Dağlılar  höku mət inin  üzvü,  Cənubi  Qafqa z  birliyi  ilə  danışıqlar  aparmaq  üçün 

Tiflisə  göndərilən  nümayəndə  heyətinin  sədri  olmuşdur.  1918  ilin  martında  Tiflisdə  Zaqafqaziya  seyminin  Müs əlman  

fraksiyası  ilə  Şimali  Qafqaz  nümayəndə  heyətinin  birgə  iclasında  Azərbaycanla  Şimali  Qafqaz  arasında  münasibətləri 

tənzimlə mə k üçün yaradılan  xüsusi ko missiyanın dağlılar tərəfindən üzv lərindən biri də Ba mmat idi. Trabzon konfransında 

qeyri-rəsmi  iştirak  et miş,Ə.M.Çermoyevlə  birlikdə      1918    il    mayın       11-də    Qa fqaz  Dağ lıla r  İtt ifaqı  dövlətinin  

müstəqilliy ini elan edən İstiqlal bəyannaməsini imzalamışdır. Şimali Qafqaz nü mayəndə heyəti Batum konfransında (1918) 

rəsmən  iştirak  et miş,  Ba mmat   burada  Alman iyanın  Türkiyədəki  səfiri  Bensdorf,  Batu m  konfransında  alman  diplo matik 

heyətinin  rəhbəri  fon  Lossov,  Türkiyə  və  Cənubi  Qafqa z  dövlətlərinin  nümayəndələri  ilə  Şima li  Qa fqaz  Respublikasının  

müstəqilliy inin tanın ması ilə bağlı danışıqlar aparmışdır. 1918 il iyunun 8-də Şimali Qafqaz Respublikası Os manlı dövləti ilə 

dostluq haqqında müqavilə  imzalamış və ondan hərbi yardım təminatı almışdı.  Bammat  xarici  işlər naziri  kimi Avropaya 

getmiş, 1918 ilin dekabrında təşkil edilən yeni höku mətin tərkibində də xarici işlər naziri təyin o lun muşdu.  1919 il iyunun 

12-də  Ba mmat A zərbaycan və  Gürcüstan nümayəndə heyətlərinə  Qafqa z əra zisində qarşılıqlı  münasibətləri tənzimlə mə k 

və vəziyyəti yerində öyrənmə k  məqsədilə bu regiona xüsusi komissiya göndərilməsi üçün Paris sülh k onfransına müraciət  

olunmasını təklif etmiş,  iyunun 15-də isə bolşevizmlə  mübarizə adı  ilə Den ikinə  kö mək göstərilməsin in dağlı  xalq ları və 

dövlətini  məhvə  sürüklədiyin i  bildirərək,  Gü rcüstan  və  Azərbaycanı  Denikin in  hərəkətlərinə  qarşı  etiraz  notası  verməyə 

çağırmışdır.  A zərbaycan  və  dağlı  nümayəndə  heyətlərinin  18  iyun  tarixli  birgə  iclasında  Antantanın  Kolçak  höku mətin i 

Ümu mrusiya  höku məti  kimi  tanıması  ilə  əlaqədar  Bammatın  rəhbərlik  etdiyi  ko missiyanın  hazırlad ığı  nota  qəbul 

olunmuşdur. 

Bammat  Qafqaz  Konfederasiyası  tərəfdarı  olmuş,  Azərbaycana  qarşı  ərazi  iddiaları  qald ıran  bəzi  Dağ lılar  höku-

mət i nü mayəndələrinə qəti etira zın ı b ildirmişdir. 1919  il  mayın  30-da  Parisdə Azərbaycan və  Şima li  Qafqa z dağlılarının  

Paris  sülh  konfransındakı  (1919-20)  nü mayəndələ-rinin  Əlimərdan  bəy  Topçubaşovun  sədrliy i  ilə  keçirilən  iclasında 

Bammat Qafqaz Konfederasiyası yaradılmasının tərəfdarı olduğunu bildirmişdi. 

Bammatın ərəb, türk və A zərbaycan dillərində çap edilən "Qərb  mədəniyyətinin in kişafında müsəlman ların rolu"  

kitabında  islamın  ü mu mdünya  mədəniyyətinə  təsirindən  bəhs  edilir.  O,  həmin  əsərində  Qərbə  pərəstişin,  "qərbmər-

kə zçilik" nə zəriyyəsinin əleyhinə çıxmışd ır. 

 

 Əsəri: 



Qərb mədəniyyətinin inkişafında müsəlmanların rolu, B., 1994.   

Əd.: 

Həsənov C, Azərbaycan beynəlxalq münasib ətlər sistemində (1918-1920 illər), B., 1993; Göyüşov A., 1917-1920 illərdə 

Şimali Qafqaz dağlılarının azadlıq uğrunda mübarizəsi, B., 2000. 

 

BARATOV N.N. (? -?)- rus generalı. Birinci dünya müharibəsi (1914-18) illərində İrandakı rus ordusunun korpus 

ko mandiri olmuşdur. 1919  ilin yayında A.İ.Den ikin höku mətinin  Cənubi Qafqaz respublikalarında rəsmi nü mayəndəsi idi. 

Denikin  Baratova  göndərdiyi  təlimatda  Cənubi  Qafqaza  Rusiyanın  tərkib  hissəsi  kimi  baxd ığın ı  bild irir,  hələlik  isə  yerli 

hökumətlərin  mövcudluğunun  qəbul  olunmasın ı  tövsiyə  edirdi.  Bu  təlimata  əməl  edən  Baratov  Azərbaycan  Xalq  

Cü mhuriyyəti  rəsmilərinə  bəyan  etmişdi  ki,  Denikinin  Könüllü  ordusunun  Cənubi  Qafqaza  münasibətdə  təcavüzkar 

niyyətləri yo xdur; Cənubi Qafqa z məsələsi gə ləcək Rusiya Müəssislər məc lisinin işi olacaq, a mma  Könüllü ordu tə ləb edir 

ki, Sovet Rusiyasına qarşı blokada siyasətinə əməl olunsun. Baratov bu missiya ilə Tiflisdə olarkən, 1919 il sentyabrın 13-

də gürcü kommun isti A.K.Elbakid ze tərə findən ağır yaralan mışdı. 



BAġ  ƏRKANĠ-HƏRB,  Baş  qərargah-  qoşun  hissələrinin  formalaş masına,  təlim-tərbiyəsinə,  döyüş  hazırlığ ına, 

hərbi  ə mə liyyatların  ic rasına  rəhbərlik  edən  ali  hərbi  idarəç ilik  o rqanı.  1919  il  mart ın  26-da  hərbi  nazir  Sə məd   bəy 



Mehmandarovun  əmri  ilə  yarad ılmışdı.  Hə min  va xta   qədər  Baş  ə rkan i-hərb in  funksiya larını  ü mu mi  qərargah  həyata 

keçirirdi. A zərbaycan ordusu inkişaf etdikcə onun gündəlik fəaliyyət məsələlərinin və təsərrüfat problemlərinin  həllin in bir 

orqanda  -  ümumi  qərargahda  cəmləşdirilməsi  səmərə li  nəticə  vermirdi.  Ona  görə  də,  Baş  ərkani-hərb  yaradılmaq la, 

qoşunların formalaşdırılması, təlim- 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   145   146   147   148   149   150   151   152   ...   282


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə