[]



Yüklə 6,32 Mb.

səhifə171/282
tarix08.03.2018
ölçüsü6,32 Mb.
1   ...   167   168   169   170   171   172   173   174   ...   282

292 

 

 



Parla mentdə  Azərbaycanın  milli  a zlıqlarının,  vilayət 

nümayəndələrin in  də  təmsil  olunacağı  b ildirilir, 



"Şurayi-Millini  milli  bir  şəkildən  çıxarıb,  dövləti bir 

şəklə  salmaq"  və Müəssislər  Məclisi  çağırılana  qədər 

Azərbaycanın  müqəddəratını  həll  et mə k,  höku məti 

təşkil  et mə k  səlahiyyətlərin in  "Bu  surətlə  yığılacaq 

məclisi-məbusan  "a  -  Pa rla mentə  mə xsusluğu  bəyan 

edilird i.  Müraciət  müttəfiq  qoşunların  Qafqaza  gəlişi 

mə ra mını  əha lin in  nəzərinə  çatdıraraq,  Azə rbaycan 

xalq ının  ö z  müqəddəratını  təyin  etmək  haqqına  mane 

olunmayacağına  təminat  məzmunu  daşımaq la  yanaşı, 

Azərbaycan  vətəndaşların ın  üzərinə  düşən  vəzifə lərə  

diqqət  çəkirdi.  Qarşılıqlı  ehtirama  əsaslanan  birgə 

yaşayış,  ümumvətən  mənafeyini  uca  tutmaq, 

ölkədaxili  asayişi  qorumaq,  parlamenti  təsis  etmək, 

hökuməti  yenidən  təşkil  etmək  kimi  məsələlərin 

ümumsülh  konqresinədək  (Paris  sülh  konfransı 

nəzərdə  tutulur  —  red.)  təmin  edilməsi  nəzərdə 

tutulurdu.  Müraciətdə  şəraitin  mürə kkəbliyi,  dövrün 

əhəmiyyəti,  təxirəsalın maz  taleyüklü  yaxın   vəzifələr 

diqqətə 

çatdırılmaqla  yanaşı,  başlıca  məqsədin 

ümu msülh  konqresində  Azərbaycanın  mənafelərin in 

uğurlu həllini təmin et-mək olduğu önə çəkilirdi. 

Müraciətdə 

İstiqlal 

bəyannaməsindəki 

prinsiplər  bir  daha  vurğulan ırdı:  "Bütün  Azə rbaycan 

vətəndaşları,  b ila fərq  millət  və  mə zhəb,  bir  vətənin 

övladlarıd ırlar". 

Müraciətdə, 

eyni 


za manda, 

Azərbaycan türklərinin torpağın əsas sahibi olduğu da 

nəzərə çatdırılır, bu ba xımdan "ən böyük  məsuliyyətin 

və  ən  ağır  vəzifə"nin   də  onların  ü zərinə  düşdüyü 

bildirilird i. 

Müraciət,  gənc  Azərbaycan  dövlətinin  sınaq 

anlarında  vətəndaşların  dəstəyini  almaq,  xalqa  arxalan maq  ənənə-sinin  daha  bir  nümunəsidir.  O,  eyni  zamanda, 

hakimiyyətin xa lqa mə xsus olduğu prinsipinə sədaqətin göstəricisi də sayıla  bilər. 

Müraciət  " Yaşasın  Azərbaycan  məclisi-məbusanı!",  " Yaşasın  Azərbaycan  Cü mhuriyyəti",  " Yaşasın  cəmiyyəti 

əqvam!" şüarları ilə bitirdi. 



Əd.: 

Aзepбaйджанская Pecnублика. Документы и материалы (1918-192 гг.), Б., ―Элм‖1998;   1998; Paşayev A., Açılmamış səhifələrin 

izi ilə, B., 2001. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 



293 

 



294 

 

c

 

 

CABAQĠYEV  Vəssan Gəray (1882,  İnquşetiya, Nazran -  1961, Türkiyə) - Şimali Qafqaz siyasi və dövlət xadimi. 



Vladiqafqaz g imnaziyasında, Peterburq Universitetində, Riqa Polite xn ik İnstitutunda və Almaniyanın Yena Kənd Təsərrüfatı 

Universitetində  təhsil  almışdır.  1903  ildə   Rusiyaya  qayıtmış,  ə kinçilik  və  dövlət  mü lkiyyətləri  na zirliyində  mühüm 

vəzifələ rdə çalışmışdır. 

Fevral  inqilabından  (1917)  sonra  dağlı  azad lıq  hərəkatın ın  rəhbərlərindən  biri  olmuş,  inquş  milli  şurasına  s ədrlik 

etmişdir.  1917  ilin  mayında  dağlı  xalqlarının  1-ci  qurultayında  Birləşmiş  Şimali  Qafqaz  Dağ lılar  İttifaqı  Mərkəzi 

Ko mitəsinin  ü zvü  seçilmiş,  ko mitənin  işlər  idarəsinə  rəhbərlik  etmişdir.  1918  il  mayın  11  -də  Şima li  Qa fqaz  dağlılarının 

müstəqilliyi elan edildikdən sonra hökumət üzvü olmuş, maliyyə naziri vəzifəsini icra etmişdir. İstiqlal bəyannaməsinin və ilk 

dağlı  konstitusiyasının  müəlliflərindən  biri  olmuşdur.  Qafqaz  dağlıların ın  konfederasiyası  ideyası  ilə  çıxış  etmişdir. 

Dəfə lərlə  Ba kıda  olmuş,  Azə rbaycan  Xalq   Cümhuriyyəti  Hökuməti  tərəfindən  Dağlılar  Respublikasına  kö mək  məqsədilə  

verilən yard ım və kreditlə ri almışdır. 

1918  ilin payızında Dağlılar Respublikası parlamentinin sədri seçilmişdir. Sovetlərin Şimali  Qafqazda  möhkəmlən-

məsindən sonra, əvvəlcə  Gü rcüstana, 1922  ildə  isə Türkiyəyə  mühacirət etmişdir. Burada təşkil olunan Qafqaz  Xalqla rın ın 

İstiqlaliyyəti Ko mitəsinin əsas təşəbbüsçülərindən idi. 

20-ci illə rin  sonlarından Po lşaya mühacirət et miş, 1938 ildə Po lşa hökuməti teleqraf aqentliyinin nü mayəndəsi kimi 

Türkiyəyə göndərilmişdir. İkinci dünya müharibəsindən (1939-45) sonra Türkiyə vətəndaşlığını qəbul etmiş, publisistika ilə 

məşğul olmuşdur. 

 

Əsəri


: Qafqaz-Rus mücadiləsi, İstanbul, 1967.

  

 



Əd.: 

Göyüşov A., 1917-1920-ci illərdə Şimali Qafqaz dağlılarının azadlıq uğrunda mübarizəsi, B., 2000. 



 

CABBAR QARYAĞDI  OĞLU (C a b b a r  M ə ş ə d i  İ s  m a y ı  l  o ğ l u; 31.3.1861, Şuşa-20.4.1944,Bakı)-

məşhur xanəndə, musiqi xad imi. Azə rbaycan xanəndəlik sənətinin ən görkə mli nü mayəndələrindən biri (ba x Qaryağdı oğlu 



Cabbar). 

CABB ARLI  Cə fər  Qafar  oğlu   (22.3.1899,  Xızı  k.  -31.12.1934,  Ba kı)  -  şair,  ya zıçı,  d ra maturq.  Yo xsul  kəndli 

ailəsində doğulmuşdur. Bakıda 7-c i rus-tatar (A zərbaycan) məktəbində, Bakı polite xnik (sənaye) məktəbində (1917-20), Ba kı 

Dövlət  Universitetin in  Şərq  fakü ltəsində  təhsil  almışdır.  1915  ildən  lirik  və  satirik  şeirlər,  sosial  ədalətsizliyi  tənqid  edən 

hekayə  ("Aslan  və  Fərhad",  "Mənsur  və  Sitarə"  və  s.)  və  pyeslər  (" Vəfa lı  Sə riyyə,  ya xud  göz  yaşları 

içində gülüş", "Solğun çiçəklər") yazmışdır. 

Azərbaycan Xalq  Cü mhuriyyəti dövründə xüsusilə coşqun ictima i və ədəbi fəaliyyət göstərmiş, 

bu dövr Azərbaycan ədəbiyyatının ən parlaq simalarından biri olmuşdur. 

Azərbaycan  Xalq  Cü mhuriyyəti  elan  ed ilə rkən  cə mi  19  yaşı  olmasına  ba xmayaraq,  Cə fər 

Cabbarlı Azərbaycan Parlamentinin  stenoqrafı və "Müsavat"ın Gənclər təşkilatının  rəhbəri o lmuşdur. Bu 

dövrdə əsərlərin i "Cəfər  Cabbarzadə" imzası  ilə yazan ədib 1919  ildə təşkil ed ilmiş " Yaşıl qələm" ədəbi 

birliyinin ü zvü olmuş, şair və dramaturq kimi məhsuldar yaradıcılıq fəaliyyəti göstərmişdir. 

Müstəqil  dövlətin  yaranmasını  ruh  yüksəkliyi  ilə  qarşılayan  şair  "Sevdiyim"  və  "Azərbaycan 

bayrağına"  adlı  iki  şerini  müstəqil  Azərbaycanın  milli  bayrağına  həsr  etmişdir.  Milli  a zadlıq  sevincinin 

tərənnümünə həsr olunmuş hər iki şeir Cü mhuriyyətin rəsmi orqanı olan "Azərbaycan" qəzetində dərc edilmişdi. 

Cəfə r  Cabbarlının şeirləri  1918-20 illərdə Azə rbaycan ədəbiyyatında istiqlal rə mzi olan  milli bayrağın vəsfinə həsr 

olunmuş onlarla silsilə şeirlərin  ən uğurlu, ən səciyyəvi nümunələrindən  idi.  Gənc  şair  "yaşıl  donlu,  al  yanaqlı,  mavi  gözlü 

sevdiyim" deyərək, eşq elan etdiyi milli bayrağın  rəng simvolikasını belə aç ıqlay ırdı: 

 

Bu göy boya gök moğoldan qalmış bir türk 

nişanı, bir türk oğlu olmalı!  

Yaşıl boya islamlığın sarsılmayan inamı, 

ürəklərə dolmalı! 

 

 

 

 

 

 

 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   167   168   169   170   171   172   173   174   ...   282


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə