1 azərbaycan-tüRKİYƏ ƏlaqəLƏRİ son 20 İLDƏ: UĞurlar və İmkanlar



Yüklə 2,88 Kb.

səhifə1/57
tarix27.10.2017
ölçüsü2,88 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   57


1
AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ ƏLAQƏLƏRİ SON 20 İLDƏ: UĞURLAR VƏ İMKANLAR
Azərbaycan Respublikasının 
Prezidenti yanında 
Strateji Araşdırmalar Mərkəzi 
Azərbaycan-Türkiyə 
İş Adamları Birliyi
Bakı - 2011


2
AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ ƏLAQƏLƏRİ SON 20 İLDƏ: UĞURLAR VƏ İMKANLAR
Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri son 20 ildə: 
uğurlar və imkanlar (məqalələr toplusu)
Layihənin müəllifləri:
SAM | Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
ATİB | Azərbaycan-Türkiyə İş Adamları Birliyi
Layihənin koordinatorları:
Cavid VƏLİYEV
Rəşad RƏSULLU
Kənan ASLANLI
Kitabda son iyirmi ildə Azərbaycan və Türkiyə arasında əlaqələrin müxtəlif tərəflərini 
əks etdirən məqalələr toplanmışdır. Məqalələrdə əks etdirilən fikirlər müəlliflərin 
şəxsi mülahizələridir, SAM və ATİB-in rəsmi mövqeyi ilə üst-üstə düşməyə bilər.
Kitab Azərbaycan  və Türkiyə  arasında  münasibətlərin inkişaf  tarixi,  meyilləri və 
perspektivləri ilə maraqlanan geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Kitabla bağlı fikir və tövsiyələrini bildirmək istəyən oxucular SAM və ya ATİB-ə 
müraciət edə, həmçinin aşağıdakı elektron ünvanlardan biri ilə əlaqə saxlaya bilərlər: 
info@sam.gov.az və ya office@atib.az 
ISBN: 978-99-5281-700-3
© SAM, 2011
© ATİB, 2011


3
AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ ƏLAQƏLƏRİ SON 20 İLDƏ: UĞURLAR VƏ İMKANLAR
Mündəricat
 
Ɔ
Ön sözlər 
 
Azərbaycan-Türkiyə: dostluq, qardaşlıq və strateji tərəfdaşlıq 
Elnur ASLANOV 
 
Son iyirmi ildə Azərbaycan və Türkiyə əlaqələrinə qısa baxış
Hulusi KILIÇ 
 
 
Ɔ
Məqalələr 
 
Regional hadisələrin Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinə təsiri
Cavid VƏLİYEV
 
Parlamentlərarası əlaqələr: nailiyyətlər və perspektivlər
Qənirə PAŞAYEVA 
 
Azərbaycan-Türkiyə iqtisadi əlaqələri: əsas trendlər və nailiyyətlər
Rəşad RƏSULLU, Kənan ASLANLI 
 
Azərbaycan-Türkiyə enerji münasibətləri: çağırışlar və perspektivlər
Gülmira RZAYEVA
 
Azərbaycan və Türkiyə arasında texniki yardım layihələri: 
TİKA nümunəsi
Salih POLAT, Abbas HÜMMƏTOV   
 
Azərbaycanla-Türkiyə arasında təhsil əlaqələri 
Qulu NOVRUZOV
 
Hərbi-texniki sahədə Azərbaycan-Türkiyə əməkdaşlığı (1991-2011)
Yəhya MUSAYEV 
 
Azərbaycan və Türkiyə ortaq tarix doktrinası: 
erməni iddialarına qarşı yeni platformanın yaradılması
Hatəm CABBARLI
 
Azərbaycan və Türkiyə QHT-ləri arasında əlaqələr 
Araz ASLANLI 
5
9
15
45
61
83
97
111
123
131
147


4
AZƏRBAYCAN-TÜRKİYƏ ƏLAQƏLƏRİ SON 20 İLDƏ: UĞURLAR VƏ İMKANLAR


5
Azərbaycan-Türkiyə: dostluq, qardaşlıq və strateji tərəfdaşlıq
Qədim  tarixi  köklərə  malik  olan  Azərbaycan-Türkiyə  münasibətləri 
bu  gün  birgə,  qarşılıqlı  səylər  və  sarsılmaz  iradə  əsasında  inkişaf  etdiri-
lir. Ümummilli lider Heydər Əliyevin səsləndirdiyi “bir millət iki dövlət” 
ifadəsi  yeni  dövrdə  iki  dövlət  arasında  olan  münasibətlərin  səciyyəvi 
xüsusiyyətlərinin  çox  gözəl  təcəssümüdür.  XX  əsrin  əvvəllərində  baş 
verən  hadisələrə  nəzər  salsaq  görərik  ki,  azərbaycanlılar  və  türklər  hər 
zaman  çiyin-çiyinə  dövrün  çətinliklərinə  sinə  gərib,  ağır  sınaqlardan  al-
nıacıq  çıxıblar.  Birinci  Dünya  müharibəsi  zamanı  Çanaqqala  döyüşündə 
azərbaycanlı könüllülər türk qoşunları ilə birgə vuruşaraq, böyük rəşadət 
göstəriblər. Vaxtilə Bakını işğal edən erməni daşnaqları bolşeviklərin xeyir-
duası ilə 1918-ci ilin martında azərbaycanlılara qarşı soyqırımı törədib, on 
minlərlə soydaşımızı qətlə yetiriblər. Qubada tapılan kütləvi məzarlıqdakı 
insan cəsədlərinin qalıqları Azərbaycanın digər bölgələrində də bu cür mis-
li  görünməmiş  vəhşiliyin  həyata  keçirilməsindən  xəbər  verir.  Məhz  belə 
çətin anlarda Nuru Paşanın rəhbərliyi altında Qafqaz İslam Ordusu qardaş 
Azərbaycanın köməyinə gəlib. 
Artıq  həmin  dövrdə  geosiyasi  maraqların  diqqət  mərkəzində  olan 
Azərbaycan  beynəlxalq  sistemin  əsas  aktorlarının  dünyada  hegemonluq 
siyasətində mühüm strateji məntəqəyə çevrilmişdi. Zaman dəyişir, vasitələr 
Dr. Elnur ASLANOV
Prezident Administrasiyasının
Siyasi təhlil və informasiya təminatı şöbəsinin müdiri
Azərbaycan-Türkiyə: 
dostluq, qardaşlıq və strateji tərəfdaşlıq
Ön söz


6
Azərbaycan-Türkiyə: dostluq, qardaşlıq və strateji tərəfdaşlıq
dəyişir. Lakin strateji düşüncələr hər zaman olduğu kimi obyektiv amillərə, 
o  cümlədən  dövlətin  yerləşdiyi  coğrafi  mövqeyə,  malik  olduğu  torpağın 
xüsusiyyətlərinə, təbii sərvətlərinə bağlıdır. Keçən əsrin əvvəlindən bu günə 
qədər uzun zaman keçməsinə baxmayaraq, Azərbaycan strateji əhəmiyyətini 
saxlayıb və hazırda regional siyasətin təyin edilməsində birbaşa iştirak edir.
1991-ci  ildə  Sovetlər  Birliyi  dağıldıqdan  sonra  Azərbaycan-Türkiyə 
münasibətlərinin yeni mərhələsi başlayıb. Hər iki dövlət arasında tarixi və 
etnik  köklərin  vahidliyinə  bağlı  olan  təbii  yaxınlaşma,  ümumi  maraqlar 
ətrafında  səylərin  birləşdirilməsi  müasir  qloballaşan  dünyada  mövcud  və 
potensial çağırışların aradan qaldırılmasına və gələcəyin möhkəm təməllər 
üzərində qurulmasına imkan yaradıb. Eyni zamanda, yeni dünya nizamında 
ədalətin əsas meyar kimi qəbul edilməsi, hər iki dövlətin siyasi fəaliyyətinin 
nail olmaq istədiyi əsas məqsədlərdən birinə çevrilib. 
Sirr deyil ki, Azərbaycan ərazisinin 20%-i qonşu Ermənistan tərəfindən 
işğal  edilib.  Dünya  birliyinin  bu  məsələdə  tutduğu  “ikili  standart”  möv-
qe  beynəlxalq  sülh  və  təhlükəsizliyə  zərbə  olmaqla  yanaşı,  Ermənistan-
Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllini ləngidir, 
Ermənistanı  davamlı  surətdə  təcavüzkar  siyasət  yürütməyə  təşviq  edir. 
Beynəlxalq hüquq təcavüzkar dövlətin cəzalandırılmasını tələb edir. Çün-
ki heç bir dövlət digər dövlətin ərazi bütövlüyünə və siyasi müstəqilliyinə 
hərbi müdaxilə edə bilməz. Qardaş Türkiyənin 1993-cü ildə atdığı addımlar 
təqdirəlayiqdir. Ermənistan tərəfindən Azərbaycan ərazisinin  bir hissəsinin 
işğal  edilməsinə  cavab  olaraq  rəsmi  Ankaranın  təcavüzkar  dövlətlə 
sərhədlərini  bağlaması  leqal  bir  addımdır  və  Ermənistanı  beynəlxalq  hü-
ququn prinsip və normalarına boyun əyməyə vadar etmək məqsədi güdür. 
Dünya  birliyi  bundan  ibrət  dərsi  götürməli,  Ermənistana  qarşı  təsirləri 
gücləndirməlidir.  Bu,  bəşəriyyətin  gələcəyi  üçün  bir  zərurətdir.  Çün-
ki Azərbaycanın  ərazi  bütövlüyünə  qarşı  digər  bir  dövlətin  hərbi  gücdən 
istifadə etməsinə beynəlxalq birliyin laqeyd münasibəti hüquqi prinsip və 
normaların aliliyinə əsaslanan mövcud dünya nizamının pozulmasına, uzun 
illər ərzində dünya dövlətlərinin çətin səyləri nəticəsində əldə edilən uğur-
ların,  hüquqi  mexanizmlərin  sual  altına  alınmasına  təkan  vermiş  olur  və 
zərərli presedentin yaranmasına gətirib çıxarır. Bu məsələ Azərbaycan və 
Türkiyə tərəfindən beynəlxalq təşkilatlarda dəfələrlə qaldırılıb. Bu faydalı 
əməkdaşlıq çərçivəsinə Azərbaycan və Türkiyə parlament nümayəndələrinin 
multilateral çərçivələrdə sıx əməkdaşlıq fəaliyyətlərini də əlavə etmək olar. 
Tarix  siyasətçilər  tərəfindən  yazılmır,  tədqiqatçılar  tərəfindən  araşdı-
rılıb gələcək nəsillərə ötürülür. Lakin biz qarşımızda erməni təbliğat ma-




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   57


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə