1 QİYMƏTLƏNDİRM



Yüklə 3,31 Mb.

səhifə100/147
tarix14.09.2018
ölçüsü3,31 Mb.
1   ...   96   97   98   99   100   101   102   103   ...   147

301 

 

- maliyyələşmə şərtləri (şəxsi və ya cəlb olunmuş pul vəsaitləri hesabına); 

- hesablaşma şərtləri (nağd, nağdsız, veksellərlə, çeklərlə hesablaşma); 

- satış şərtləri (alıcı və satıcı arasında xüsusi münasibətlər, satıcının maliyyə   

vəziyyəti); 

-  satış  vaxtı.  Bu  amilin  nəzərə  aınması  müqayisə  üçün  seçilmiş  obyekt 

satıldıgdan  sonra  bazar  mühitinin  dəyişib-dəyişmədiyini  aydınlaşdırmaq  üçün 

vacibdir.  Belə  ki,  torpaq  sahələrinin  satış  qiymətinə  mövsüm,  müxtəlif  ərazilərin 

alıcılar  arasında populyarlaşması və sair  təsir göstərə bilər. 

-  torpaq  sahəsindən  istifadə  olunması  və  tikinti  aparılmasında  hüquqi  və  

şə

hərsalma məhdudiyyətləri, ərazinin sosial və iqtisadi göstəriciləri; 



- ərazinin fiziki xüsusiyyətləri (torpaq sahəsinin relyefi, ölçüləri, forması); 

-  kommunal  və  mühəndis  şəbəkəsinin  mövcudluğu  və  onlara  qoşulma 

şə

rtləri. 


 

Analoq kimi seçilmiş torpaq sahələrinin qiymətində aparılan təshihlər ilk beş 

müqayisə  elementi  üzrə  göstərilən  ardıcıllıqla  yerinə  yetirilməlidir,  çünki, hər bir 

sonrakı təshih əvvəlkinin nəticələrinə əsaslanır.  

Bütün müqayisə elementləri üzrə təshihlər kəmiyyət (məlumat cütlüklərinin 

təhlili,  statistik  təhlil,  qrafik  təhlil,  xərclərin  təhlili,  ikinci  dərəcəli  məlumatların 

təhlili)  və  keyfiyyət  metodları  (nisbətlərin  müqayisəli  təhlili  və  fərdi  sorğular) 

ə

sasında  aparılır.  Bu  metodlar  və  onlardan  istifadə  olunması  şərtləri  əvvəlki 



fəsillərdə nəzərdən keçirilmişdir. 

Gəlir  gətirən  torpaq  sahələri  və  üzərindəki  tikililər  yalnız  ölçülərinə  görə 

fərqləndiyi (digər parametrlər isə uyğun olduqda) və potensial investorlar (alıcılar) 

üçün  ilkin  informasiya  lazım  olduğu  hallarda  müqayisə  vahidlərindən  istifadə 

edilir. 

Torpaq  sahələri  qiymətləndirilərkən  adətən  aşağıdakı  müqayisə  vahidləri 

tətbiq edilir: 

-  1  hektarın  qiyməti  (kənd  və  meşə  təsərrüfatı  torpaqları,  sənaye 

müəssisələrinin yerləşdirilməsi üçün torpaqlar və sair); 

-  1  kvadrat  metrin  qiyməti  (şəhərin  mərkəzi  hissələrində  yerləşən 

kommersiya obyektlərinin inşası üçün istifadə olunan torpaqlar və sair); 

-  1  frontal  metrin  qiyməti  (ticarət,  məişət  xidməti  müəssisələrinin  inşası 

üçün istifadə olunan torpaqlar); 

-  1  lotun  qiyməti  (yaşayış  binalarının,  bag  evlərinin  inşası  üçün  nəzərdə 

tutulmuş, forması və ölçüləri standart olan torpaqlar); 

- sıxlıq vahidinin qiyməti - torpaqların zonalaşdırılması sənədlərində adətən 

müxtəlif  sahələrdə  tikililərin  yerləşdirilməsinin  sıxlığı  məhdudlaşdırılır  və  bu, 

qiymətə təsir göstərir.  

4.  Dördüncü  mərhələdə  anoloji  torpaq  sahələrinin  qiymətlərinin  təhlili 

ə

sasında qiymətləndirilən torpaq sahəsinin qiyməti müəyyənləşdirilir. Bunun üçün 



seçilmiş  anoloji  torpaq  sahələrinin  qiymətlərinin  orta  kəmiyyəti  hesablanmalıdır. 

Bu  kəmiyyət  hesablanarkən  aparılmış  təshihlərin  miqdarından,  onların  mütləq 




302 

 

kəmiyyətlərindən habelə ilkin məlumatların dürüstlüyü və tanışlıqdan asılı olaraq, 

hər bir anoloji torpaq sahəsinin qiymətinin xüsusi çəkisi müəyyənləşdirilir. 

 

Torpaq  sahəsinin  satışların  müqayisəsi  metodu  ilə  qiymətləndirilməsinin 



ardıcıllığını aşağıdakı nümunə timsalında nəzərdən keçirək. 

 

Misal:  

Sahəsi  0,5  hektar  olan  torpaq  sahəsini  qiymətləndirmək  tələb  olunur. 

Müqayisə  üçün  5  anoloji  torpaq  sahəsi  seçilmişdir  və  onlarin  satişlari  barədə 

aşağıdakı məlumatlar var:  

 

                                                                  Cədvə 2.1 

 

Torpaq 



sahəsi

 

Satış 



qiyməti

 

Satış 



vaxtı

 

Sahəsi 



(hektar)

 

Geoloji 

şə

rait

 

Topoqrafik 

şə

rait

 

1



 

2100

 

2 ay

 

0,48

 

Eyni

 

eyni

 

2

 

2280

 

4 ay

 

0,53

 

3% 

yaxşı

 

1% pis

 

3

 

2490

 

1 ay

 

0,5

 

Eyni

 

2% yaxşı

 

4

 

3150

 

3 ay

 

0,56

 

2% 

yaxşı

 

5% yaxşı

 

5

 

3700

 

8 ay

 

0,58

 

4% 

yaxşı

 

6% yaxşı

 

 

 

Digər  müqayisə  elementləri  üzrə  torpaq  sahələri  arasındakı  fərqlə

cüzidir.  Torpağın  qiymətinin  ildə  6%  artmasını  nəzərə  alaraq,  təshih  etmə 

cədvəlini quraq: 

 

 

                      

 

 

 

 

 

 

                                                                                  Cədvə 2.2 

 

 

Qiymət-



ləndiril

mə 

obyekti

 

Anoloji obyektlər

 

 

 



1

 

2

 

3

 

4

 

5

 

Qiyməti 



 

(şərti 

vahid)

 

 

210

0

 

2280

 

249

0

 

315

0

 

323

0

 

Sahəsi 

(hektar)

 

0,5

 

0,48

 

0,53

 

0,5

 

0,56

 

0,58

 

0,1 

hektarın 

qiyməti

 

 

437,

5

 

430,2

 

498,

0

 

562,

9

 

556,

9

 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   96   97   98   99   100   101   102   103   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə