1 QİYMƏTLƏNDİRM



Yüklə 3,31 Mb.

səhifə26/147
tarix14.09.2018
ölçüsü3,31 Mb.
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   147

73 

 

Yəni,  təklif  bazarda  mövcud  qiymətlərlə  satılan  və  ya  satışda  olan  obyektlərin 

(əmlakın)  miqdarını,  tələb  isə  alıcıların  (müştərilərin)  almaq  istədikləri  qiymətlə 

ehtiyac duyulan obyektin (əmlakın) miqdarını əks etdirir. Ona görə də, sivil əmlak 

bazarında  investorlar  bu  amili  daha  dəqiq  və  müntəzəm  izləyir,  proqnozları  öz 

biznes fəaliyyətlərində nəzərə almağa cəhd göstərirlər. 

Rəqabət prinsipi. Rəqabət prinsipi investorların mənfəət uğrunda yarışıdır. 

Daha  doğrusu,  kapital  yalnız  əlavə  mənfəət  arxasınca  qaçmağa  meylli  olur.  Bir 

sahədə mənfəət çox olduqda oraya yeni subyektlər istiqamətlənir. Bu da, rəqabətə 

səbəb  olur.  Bazarda  mənfəət  artdıqca,  bazarın  cəlbediciliyi  də  artır.  Rəqabə

ş

iddətləndikcə mənfəət yenidən azalmağa başlayır. Eyni zamanda konkret əmlak 



bazarında  rəqabət  güclüdürsə,  onda  bu  bazara  yeni  daxil  olmaq  istəyən  şəxslə

üçün  ciddi  çətinliklər  olacaqdır.  Beləliklə,  rəqabət  ədalətli  bazar  dəyərinin 

formalaşmasına təsir göstərən amillərdən birinə çevrilir.  

Dəyişkənlik prinsipi.

 

Heç nəyin daimi olmadığını iddia edənlər yanılmırlar. 

Çünki,  bütün  sosial  və  təbii  şərait  dəyişir  və  istənilən  əmlak  üzərində  bu 

dəyişikliyin təsiri hiss edilir. Əmlak bazarında da, hadisələrin və proseslərin gediş

istər-istəməz  vaxtaşırı  olaraq  dəyişir.  Hər  bir  obyektin  həyat  silsiləsi  özünün 

yaranma, inkişaf etmə, sabitləşmə və nəhayət tədricən tənəəzzül mərhələlərində

ibarətdır.  Bundan  başqa  konkret  biznes  istiqamətinin  özündə  də  tərəqqi  və 

durğunluqlar  dövri  mövcud  olaraq  onlar  tədricən  bir-birini  əvəz  edirlər.  Bunun 

başlıca səbəbini isə bir-biri ilə üzvi surətdə bağlı olan sosial-iqtisadi, ictimai-siyasi, 

habelə  konkret  texnoloji  məna  daşıyan  amillərlə  izah  etmək  olar.  Bu  da,  əmlak 

bazarına  münasibətin,  bazar  şəraitinin  və  son  nəticədə  isə  əmlakın  qiymətinin 

dəyişməsinə gətirib çıxarır.  

Ə

laqələndirmə  prinsipi.  Alıcının  nəzərində  daşınmaz  əmlak  obyektinin 



dəyəri  bütün  mənalarda  onu  təmin  edə  bilən  obyekti  tapa  bilməsindədir.  Alıcı 

obyekti  əldə  edərək  ona  oxşar  obyektlərə  çəkilən  xərclər,  gəlirlər  və  satış 

qiymətləri barədə məlumatlar əldə edir və onu bu obyektlərlə müqayisə edir. Bu 

da alıcının seçim imkanlarını genişləndirir. 


74 

 

Daha  səmərəli  istifadə  prinsipi.  stənilən  əmlakdan  daha  yaxşı  və  səmərəli 

istifadə  etmək  üçün  mövcud  istifadə  variantları  digər  mümkün  variantlarla 

müqayisə edilir. Bu əmlakın elə istifadəsidir ki, bu gün və gələcəkdə daha çox gəlir 

ə

ldə edilməsini təmin etsin. Torpaq sahəsi və onun üzərində yerləşən tikilinin daha 



səmərəli  istifadəsi  müəyyən  edilərkən,  ayrı-ayrılıqda  torpaq  sahələrinin  boş 

qalmış hissəsindən və tikintidən istifadənin səmərəliliyi variantları əsas götürülür. 

Bu  zaman  bir  sıra  amillər  (ehtimal  edilən  istifadə  müddəti,  ətraf  mühitin 

reaksiyası,  kapital  qoyuluşunun  həcmi  və  s.)  nəzərə  alınır.  Səmərəli  istifadə 

variantları  seçilərkən  yalnız  qanunla  yol  verilən  istifadə  imkanlarının  üzərində 

dayanılmalı  və  fiziki  imkanlar  da  nəzərə  alınmalıdır.  Burada  zona 

məhdudiyyətləri və sahibkarın əmlak hüquqlarının xarakteri də (mülkiyyət və s.) 

nəzərdən  qaçırılmamalıdır.  Vaxt  ötdükcə  optimal  istifadə  haqqında  təsəvvürlə

baş  verən  dəyişikliklər  nəticəsində  yenidən  formalaşa  bilər.  Məsələn,  bağlanmış 

texniki  xidmət  mərkəzi  ərzaq  dükanı  kimi  istifadə  edilə  bilər.  Boş  torpaq 

sahəsində  tikinti  aparılarkən  həmin  ərazidə  hansı  tikintinin  aparılmasının  dəqiq 

əyyənləşdirilməsinə böyük ehtiyac yaranır. 

Azalan  və  artan  məhsuldarlıq  prinsipi.  Sahibkarlar  daşınmaz  əmlakdan 

ə

ldə olunan gəliri artırmaq üçün yaxşılaşdırma işləri (kapital qoyuluşu vasitəsi ilə 



istehsal  vasitələrinin  dəyişilməsi  və  s.)  görürlər.  Lakin,  aparılan  yaxşılaşdırma 

işlərinin artımına çəkilən xərclərin ödənilməsi və ya mənfəətin artımına nisbəti də 

nəzərdən  qaçırılmamalıdır.  Bu  müqayisə  nəticəsində  məhsuldarlığın  artması  və 

azalması müəyyən edilir. 

Geriləmə  prinsipi.  Eyni  rayonda  bahalı  və  ucuz  daşınmaz  əmlaklar 

yerləşirsə, onda daha cəzbedici və bahalı daşınmaz əmlakın dəyəri ucuz qiymətli 

“qonşulara”  görə  aşağı  düşür.  Əgər  uyğunluq  prinsipi  qiymət  səviyyəsini 

saxlayırsa, geriləmə prinsipi qiymətin düşməsini şərtləndirir. Ona görə dəəraziyə 

uyğunluq hər vəch ilə gözlənilməli və  həm də, bunun üçün sahibkarlara memarlıq 

cəhətdən təkliflər verilməlidir.  

 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə