1. Założenia przyjęte przeze mnie podczas tłumaczenia: Założenia przyjęte przeze mnie podczas tłumaczenia



Yüklə 445 b.
tarix02.12.2017
ölçüsü445 b.



1. Założenia przyjęte przeze mnie podczas tłumaczenia:

  • 1. Założenia przyjęte przeze mnie podczas tłumaczenia:

  • - traktowanie MRF

  • - pełne wydania UKD w języku polskim i ich aktualność

  • - źródła terminologii fachowej

  • - słowniki przekładowe

  • - źródła internetowe

  • 2. Źródła przyjętych założeń

  • 3. Studium przypadku: 7.07 Zawodowy stosunek do sztuki

  • 4. Typowe problemy napotkane podczas tłumaczenia działów:

  • 7.01/.09 Poddziały specjalne do działu 7 Sztuka

  • 78 Muzyka

  • 5. Sprawy do rozwiązania i ustalenia





1. Jest to pierwszy etap prac, końcowa redakcja nastąpi później.

  • 1. Jest to pierwszy etap prac, końcowa redakcja nastąpi później.

  • 2. Maksymalna wierność MRF, nawet kosztem poprawności

  • stylistycznej (maksymalna dosłowność przekładu).

  • 3. Tam, gdzie jest to możliwe, wykorzystać odpowiednik z

  • wydania pełnego w j. polskim (PP = Pełne Polskie [wydanie]):

  • - wykorzystać, ale nie przejmować mechanicznie,

  • - weryfikować sformułowania podane przez PP

  • (doprecyzowywać, uswpółcześniać zgodnie z MRF)

  • - redakcja odpowiednika w PP nie jest istotna (PP jest tłumaczeniem niemieckiego wydania pełnego a MRF

  • jest adaptacją angielskiego wydania pośredniego)

  • - ważne jest wystąpienie w PP merytorycznej zgodności

  • z MRF



4. Punktem wyjścia dla tłumaczenia są tablice pełne w języku

  • 4. Punktem wyjścia dla tłumaczenia są tablice pełne w języku

  • polskim:

  • wyd. 1 (FID 327) wyd. 2 – tylko niektóre działy (FID 607)

  • 41 zeszytów 13 zeszytów 2 zeszyty

  • 1959 –1972 1981–1989 1996 i 1998



5. Same tablice pełnego wydania

  • 5. Same tablice pełnego wydania

  • UKD w j. polskim nie wystarczą.

  • Koniecznie uwzględniać zmiany

  • i uzupełnienia wprowadzane do

  • pełnego wydania UKD w języku

  • polskim ogłoszone w czasopiśmie

  • „UKD zmiany i uzupełnienia”.

  • Opierać się na ostatniej ogłoszonej

  • przez IINTE wersji danego działu

  • UKD (zestaw symboli, brzmienie

  • odpowiedników słownych).

  • 76 zeszytów w latach 1964 – 1982

  • dalej: ‘Z+nr ogólny’ (obok: Z66)



Dlaczego jest to tak istotne? – jest szansa, że nie było dalszych

  • Dlaczego jest to tak istotne? – jest szansa, że nie było dalszych

  • zmian i zaktualizowane symbole odpowiadają MRF, przykład:

  • PP:

  • Z66:



6. „Wykaz zmian i uzupełnień

  • 6. „Wykaz zmian i uzupełnień

  • wprowadzonych do UKD” jest

  • mniej przydatny przy tłumaczeniu,

  • ponieważ nie podaje żadnych

  • odpowiedników słownych.

  • Daje jednak pełną informację o:

  • - symbolach nowych

  • - symbolach skreślonych

  • - symbolach ze zmienionym

  • odpowiednikiem słownym

  • 7 zeszytów (1983-1989), potem

  • w „Bibliotekarzu”: 3 wykazy zmian

  • (1991-1993) i 2 ogólne komunikaty



7. Jeżeli odpowiednik w j. polskim nie zgadza się z MRF, lub w PP i Z brak danego symbolu, próbować ustalić, czy symbol w MRF jest zupełnie nowy czy też został przeniesiony z innego miejsca tablic. Źródła danych:

  • 7. Jeżeli odpowiednik w j. polskim nie zgadza się z MRF, lub w PP i Z brak danego symbolu, próbować ustalić, czy symbol w MRF jest zupełnie nowy czy też został przeniesiony z innego miejsca tablic. Źródła danych:

  • - ‘annual cancellations and relocations’ ogłaszane (razem z nowymi symbolami) w czasopiśmie „Extensions and Corrections to the UDC” (E&C+rok), dla danych od 1994 r.

  • dostępne jako plik tekstowy na stronie Consortium UDC: http://www.udcc.org/index.php/site/page?view=cancellations

  • - „Wykaz zmian i uzupełnień wprowadzonych do UKD” ogłaszany w latach 1983 – 1993



przykłady:

  • przykłady:

  • MRF 780.6 Musical instruments and accessories

  • PP /1969/ brak

  • E&C 2003 UDC NUMBER: 681.81

  • DESCRIPTION: Musical instruments in general

  • REPLACED BY: 780.6

  • PP /1971/ 681.81 Instrumenty muzyczne ogólnie

  • MRF 7.016.4 Motifs. Enrichment by motifs

  • PP /1969/ brak

  • E&C 1996 UDC NUMBER: 72.016.4

  • DESCRIPTION: Motifs. Enrichment by motifs

  • REPLACED BY: 7.016.4

  • PP /1969/ brak

  • Z66 /1980/ + 72.016.4 Motywy, wzbogacanie przez motywy,

  • np. z natury (roślinne itd.)



8. Pozostawiać redakcję MRF (liczba mnoga, język terminów, ilość i kolejność wyliczonych elementów, przykładów etc.).

  • 8. Pozostawiać redakcję MRF (liczba mnoga, język terminów, ilość i kolejność wyliczonych elementów, przykładów etc.).

  • 9. Nie dodawać elementów precyzujących kontekst, znaczenie, także zaczerpniętych z odpowiedników symboli nadrzędnych (wyjątki tylko w uzasadnionych przypadkach).

  • 10. Wydanie pośrednie UKD w języku polskim

  • (4 tomy z lat 1974 – 1979, FID 502)

  • traktować dwojako:

  • - dla działów ogłoszonych w 2 wyd. pełnym lub w „UKD zmiany i uzupełnienia”: - jako źródło pomocnicze

  • - dla pozostałych działów:

  • - jako źródło podstawowe



11. Polską terminologię fachową przejmować w kolejności z:

  • 11. Polską terminologię fachową przejmować w kolejności z:

  • - „Nowa encyklopedia powszechna” bordowa, 8-tomowa (termin może być samodzielnym hasłem lub tylko występować w treści innego hasła)

  • - gdy brak, szukać w „Wielkiej encyklopedii” (32-tomowa)

  • - gdy brak, szukać w encyklopediach i słownikach dziedzin

  • - pomocny może się też okazać słownik języka polskiego

  • NEP 1997 NEP 2004 WEP



12. Korzystać z najnowszego dużego słownika angielsko-polskiego (Oxford), jednak w przypadku wątpliwości sięgać także do „starego” słownika Jana Stanisławskiego.

  • 12. Korzystać z najnowszego dużego słownika angielsko-polskiego (Oxford), jednak w przypadku wątpliwości sięgać także do „starego” słownika Jana Stanisławskiego.

  • Stanisławski pozwala też zrozumieć pewne decyzje PP i Z

  • (zob. dalej: komentarz do tłumaczenia 7.072)

  • 13. Słownictwo naukowe i techniczne weryfikować w najnowszym „Słowniku naukowo-technicznym angielsko-polskim”.



Źródła internetowe i na nośnikach optycznych

  • Źródła internetowe i na nośnikach optycznych

  • 14. Encyklopedię PWN dostępną online traktować pomocniczo (wyszukiwanie wystąpień terminu w treści innych haseł w przypadku braku samodzielnego hasła)

  • powód – aktualizowana na bieżąco = brak stałej wersji

  • 15. Wikipedię także traktować tylko pomocniczo i w ostateczności (wersje językowe haseł jako słownik przekładowy terminów, definicje w językach obcych) z powodu nieznanego stopnia wiarygodności haseł i powiązań między wersjami językowymi.

  • 16. „Indeks Wielkiej encyklopedii PWN” dołączony do niej na płycie CD także traktować jako wyszukiwarkę wystąpień danego terminu w treści haseł.



17. Wzajemny stosunek NEP, WEP i Encyklopedii PWN online

  • 17. Wzajemny stosunek NEP, WEP i Encyklopedii PWN online

  • NEP zawiera 82 tysiące haseł

  • WEP zawiera 140 tysięcy haseł (40 tysięcy biogramów,

  • 22 tysiące haseł geograficznych

  • Objętość Encyklopedii online jest nieznana.

  • Encyklopedia online jest aktualizowana na bieżąco, nie ma więc

  • niezmiennej treściowo wersji, tak jak to ma miejsce w przypadku

  • encyklopedii drukowanych.

  • Jeżeli prace nad tłumaczeniem MRF będą trwały kilka lat,

  • weryfikacja przekładu i doboru terminologii oraz ostateczna

  • redakcja tekstu odpowiedników słownych powinny opierać się

  • na utrwalonych źródłach (tekst drukowany), inaczej będzie chaos.



17. Wzajemny stosunek NEP, WEP i Encyklopedii PWN online

  • 17. Wzajemny stosunek NEP, WEP i Encyklopedii PWN online

  • Zdarza się, że Encyklopedia online zawiera hasła nieodnotowane

  • w NEP (jest to zrozumiałe) oraz w WEP (dziwne, niepokojące):

  • gruchawka:

  • NEP brak

  • WEP brak

  • online instrument muz, idiofon; często jako zabawka dziecięca; wewnątrz glinianej lub drewnianej kuli osadzonej na trzonku znajdują się kamyczki, twarde nasiona itp.

  • grzechotka:

  • NEP brak

  • WEP brak

  • online instrument muz., idiofon; często jako zabawka dziecięca;

  • drewniany języczek przeskakuje po zębach koła, wydając

  • trzaskające dźwięki



17. Wzajemny stosunek NEP, WEP i Encyklopedii PWN online

  • 17. Wzajemny stosunek NEP, WEP i Encyklopedii PWN online

  • Zdarza się jednak rzecz odwrotna:

  • hasło występuje w NEP, ale brak go w WEP i Encyklopedii online.

  • 780.621.32 Tablas

  • tabla:

  • online brak

  • WEP brak

  • NEP indyjski instrument muzyczny z grupy membranofonów;

  • para drewnianych, glinianych lub miedzianych kociołków;

  • gra się na nich kiściami dłoni lub palcami; membrany obu

  • naciąga się rzemieniami. […] Tabla towarzyszy wraz z innymi

  • instrumentami (sitar, sarod, saranga) klasycznym indyjskim

  • śpiewom i tańcom lub jest traktowana jako instrument solowy.





1. Rozdział XII „Opracowanie edytorskie tablic UKD” w:

  • 1. Rozdział XII „Opracowanie edytorskie tablic UKD” w:

  • Olgierd Ungurian

  • Wprowadzenie do uniwersalne klasyfikacji dziesiętnej

  • Wyd. 3 popr. i uzup.

  • zgodne ze stanem UKD w dniu 1.I.1977 (FID 554).

  • Warszawa : Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1978.

  • 2. Analogia do metodyki opracowywania rekordów wzorcowych haseł formalnych i przedmiotowych

  • (źródła informacji i ich hierarchia)



Rozdział XII „Opracowanie edytorskie tablic UKD”

  • Rozdział XII „Opracowanie edytorskie tablic UKD”

  • s. 284

  • praca wydawcy najczęściej sprowadza się do przetłumaczenia

  • na język ojczysty autoryzowanego wydawnictwa zagranicznego

  • i uzupełnienia go wszystkimi zmianami, które w międzyczasie

  • wprowadzono do UKD.

  • Praca ta na pozór bardzo łatwa, w rzeczywistości jest bardzo

  • skomplikowana i wymaga dużej uwagi i precyzji.



s. 285-286 Rodzaje wydań tablic UKD (typy tablic)

  • s. 285-286 Rodzaje wydań tablic UKD (typy tablic)

  • Ponieważ wszystkie wydania pełne muszą być w zasadzie

  • identyczne (z uwzględnieniem oczywiście zmian w międzyczasie

  • wprowadzonych do UKD), uznano je za międzynarodowe. […]

  • Wydanie pełne właściwie należałoby nazwać „wydaniem

  • międzynarodowym w języku …”, zaznaczając tym samym,

  • że wszystkie wydania są treściowo identyczne i różnią się

  • jedynie językiem, w którym są opublikowane



s. 286-288

  • s. 286-288

  • Przebieg prac wydawniczych:

  • a) skompletowanie materiału źródłowego,

  • b) przetłumaczenie materiałów źródłowych na język polski,

  • c) weryfikacja przekładu,

  • d) Przekazanie tekstu do autoryzacji FID.

  • ad a)

  • Za kompletny i aktualny materiał źródłowy można uznać […]

  • wydanie wzorcowe UKD […] uzupełnione wszystkimi zmianami

  • wprowadzonymi do UKD […].



s. 287 – 288

  • s. 287 – 288

  • Tłumaczenia skompletowanych materiałów na język polski

  • powinni w zasadzie dokonywać specjaliści danej dziedziny.

  • Należy pamiętać, że bardzo często tłumaczenie poszczególnych

  • działów powinno być raczej adaptacją tekstu obcojęzycznego,

  • zgodną z zasadami języka polskiego i przyjętą terminologią

  • branżową.

  • Przez adaptacją należy tu rozumieć jak najdokładniejsze

  • podanie takich polskich odpowiedników określeń

  • obcojęzycznych, które by dokładnie odpowiadały ich

  • zakresowi i treści.



Często w wyniku tłumaczenia-adaptacji zamiast

  • Często w wyniku tłumaczenia-adaptacji zamiast

  • jednowyrazowego terminu obcego otrzymujemy kilka polskich

  • terminów lub gdy brak polskiego odpowiednika, wielowyrazowe

  • zdanie opisujące dane hasło.

  • Należy zawsze pamiętać o tym, że zakres i treść polskiego

  • tekstu nie mogą być szersze niż zakres i treść tekstu

  • obcojęzycznego.

  • np. 620.191.355.05 Oberflächenprüfgerät – Przyrząd do

  • sprawdzania chropowatości powierzchni

  • W trakcie adaptacji można również tak zmieniać przykłady

  • podawane przy odpowiednikach słownych symboli, aby były

  • bardzie przydatne dla polskiego użytkownika: [przykład pomijam]



Przy tłumaczeniu należy zwracać baczną uwagę na pojęcia

  • Przy tłumaczeniu należy zwracać baczną uwagę na pojęcia

  • nadrzędne, oznaczone symbolami wyższego stopnia, które

  • często wyjaśniają znaczenie haseł podrzędnych.

  • W niektórych przypadkach, które tłumacz uważa za

  • uzasadnione, można do haseł podrzędnych wprowadzić

  • niektóre terminy z pojęć nadrzędnych.

  • Pozwoli to uniknąć wielu błędów w procesie klasyfikowania.

  • Odpowiedzialność za poprawność tłumaczenia ponosi wydawca.



ad c)

  • ad c)

  • Weryfikacji przekładu z punktu widzenia językowej

  • poprawności tekstów słownych i adekwatności nazw polskich

  • pod względem zakresu i treści wobec terminologii obcej powinni

  • dokonywać wybitni specjaliści naukowcy (najlepiej samodzielni

  • pracownicy naukowi wyższych uczelni).

  • Pozwala to na wyeliminowanie terminów zaczerpniętych z

  • żargonu zawodowego, często używanych przez tłumaczy.

  • ad d)

  • [procedurę autoryzacji przez FID pomijam]



s. 296 X wydanie międzynarodowe (publ. FID 327) w języku

  • s. 296 X wydanie międzynarodowe (publ. FID 327) w języku

  • polskim opracowane przez IINTE.

  • Wydanie to rozpoczęto w roku 1959 zeszytem zawierającym

  • dział 53. Intensywne prace rozpoczęły się w roku 1963, w którym

  • ukazały się 3 zeszyty, w roku 1964 ukazało się 7 zeszytów,

  • w roku 1965 – 10 zeszytów. Ostatni 41 zeszyt obejmujący dział

  • 61 ukazał się w roku 1972.

  • Od tego czasu ukazują się tylko dodruki i uaktualizowane

  • przedruki poszczególnych działów. Wydanie to jest

  • systematycznie uzupełniane i aktualizowane przez czasopismo

  • „UKD – Zmiany i Uzupełnienia”, wydawane przez IINTE od roku

  • 1964 (publ. FID 364).



s. 296 X wydanie międzynarodowe (publ. FID 327) w języku

  • s. 296 X wydanie międzynarodowe (publ. FID 327) w języku

  • polskim opracowane przez IINTE.

  • Pełne wydanie w języku polskim było osiągnięciem IINTE na

  • skalę światową: było to pierwsze kompletne powojenne wydanie

  • pełne na świecie.

  • ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- -----

  • [moje uzupełnienie:]

  • [ W latach 1981 – 1989 ukazało się 13 zeszytów 2 wydania

  • pełnego w j. polskim – wybrane działy (FID 607).]

  • [ W roku 1996 i 1998 ukazały się 2 dalsze zeszyty tego wydania:

  • ▪ UDC – P007 (FID 607) poddziały wspólne języka i dział 8

  • ▪ UDC – P029 (FID 607) dział 9.]







  • zmiany w:

  • ! 7.07

  • ! 7.071

  • ! 7.071.5

  • ! 7.071.52

  • ! 7.072

  • ! 7.073

  • ! 7.074

  • ! 7.075

  • ! 7.078

  • nowy symbol:

  • + 7.077



MRF: Occupations and activities associated with the arts and entertainment

  • MRF: Occupations and activities associated with the arts and entertainment

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Zajęcia i działalności związane ze sztuką i rozrywką



MRF: Creative and interpretative occupations. Professional artists, performers, players

  • MRF: Creative and interpretative occupations. Professional artists, performers, players

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Zajęcia twórcze i interpretacyjne. Zawodowi artyści, wykonawcy, zawodnicy



MRF: Creative artists. Professional artists (e.g. painters, sculptors, composers)

  • MRF: Creative artists. Professional artists (e.g. painters, sculptors, composers)

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Artyści tworzący. Profesjonalni artyści (np. malarze, rzeźbiarze, kompozytorzy)



MRF: Performing, interpretative artists. Performers, players

  • MRF: Performing, interpretative artists. Performers, players

  • Incl. Directors. Conductors. Instrumentalists. Singers. Dancers. Actors

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Artyści odtwarzający, interpretujący. Wykonawcy, zawodnicy

  • Incl. Reżyserzy. Dyrygenci. Instrumentaliści.

  • Śpiewacy. Tancerze. Aktorzy



MRF: Copyists. Restorers. Arrangers, adapters, transcribers. Translators

  • MRF: Copyists. Restorers. Arrangers, adapters, transcribers. Translators

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Kopiści. Konserwatorzy. Autorzy aranżacji, adaptacji, transkrypcji. Tłumacze



MRF: Teachers. Instructors. Lecturers

  • MRF: Teachers. Instructors. Lecturers

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Nauczyciele. Instruktorzy. Wykładowcy



MRF: Training and education

  • MRF: Training and education

  • Incl. Visits, excursions, study tours

  • PP:

  • Z66 (zmiany dotyczą tylko odsyłaczy):

  • Tłumaczenie:

  • Ćwiczenie i kształcenie

  • Incl. Wizyty, wycieczki, objazdy studyjne



MRF: Expertise

  • MRF: Expertise

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Znawstwo [nie „Ekspertyzy”, bo te są w 7.072.5]

  • Stanisławski: expertise ekspertyza [Z66 nie mogło inaczej?]

  • Stanisławski: expertness 1. znawstwo 2. mistrzostwo

  • Oxford: expertise (skill) biegłość; kompetencje; (knowledge) znajomość; znawstwo; (practical) wprawa

  • Oxford: experts report ekspertyza



MRF: Study of art

  • MRF: Study of art

  • Incl. Art historians, scholars, theorists

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Badania nad sztuką

  • Incl. Historycy sztuki, uczeni, teoretycy



MRF: Art criticism

  • MRF: Art criticism

  • Incl. Art writers, critics, reviewers

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Krytyka sztuki

  • Incl. Piszący o sztuce, krytycy, recenzenci



MRF: Art judges and judging. Art juries

  • MRF: Art judges and judging. Art juries

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Oceniający sztukę i ocenianie. Jury artystyczne



MRF: Expert opinions, reports (technical etc.). Scientific experts

  • MRF: Expert opinions, reports (technical etc.). Scientific experts

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Ekspertyzy, raporty (techniczne itp.). Eksperci naukowi



MRF: Appreciation

  • MRF: Appreciation

  • Incl. Arts lovers. Sports lovers. Enthusiasts, fans. Audiences. Spectators

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie: Miłośnictwo

  • Incl. Miłośnicy sztuki. Kibice. Entuzjaści, fani. Słuchacze. Widzowie

  • Oxford: 1. (gratitude) wdzięczność 2. (recognition) uznanie

  • 3. (avareness) świadomość 4. (understanding) zrozumienie; music ~

  • (in community) kultura muzyczna, wyrobienie muzyczne 5. (enjoyment)

  • upodobanie 6. ocena, analiza 7. wzrost; wzrost wartości



MRF: Collecting and collectors

  • MRF: Collecting and collectors

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Kolekcjonerstwo i kolekcjonerzy

  • Kwestia stylistyczna: „Kolekcjonowanie” czy „Kolekcjonerstwo”?



MRF: Commercial management

  • MRF: Commercial management

  • Incl. Agents. Dealers. Managers. Producers. Impresarios. Promoters

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Kierowanie działalnością komercyjną

  • Incl. Agenci. Marszandzi. Menedżerowie. Producenci. Impresaria. Promotorzy



MRF: Amateur participation and participants (creative, performing etc.)

  • MRF: Amateur participation and participants (creative, performing etc.)

  • PP (brak symbolu)

  • Z66 (dodanie symbolu):

  • Tłumaczenie:

  • Uczestnictwo amatorów i amatorzy (twórcze, odtwórcze

  • itp.)



MRF: Patronage. Sponsorship. Encouragement

  • MRF: Patronage. Sponsorship. Encouragement

  • PP:

  • Z66:

  • Tłumaczenie:

  • Mecenat. Sponsorowanie. Popieranie



Stanisławski:

  • Stanisławski:

  • patronage: 1. patronat; opieka; orędownictwo; poparcie

  • sponsorship: 3. handl finansowanie reklamy

  • encouragement: 1. zachęta 2. poparcie

  • Oxford:

  • patronage: 1 patronat, mecenat

  • sponsorship: 1 sponsorowanie, sponsoring 2 sponsorowanie; patronat, mecenat; protektorat 3 patronat 4 poręczenie

  • encouragement: 1 (support, inducement) zachęta 2 (heartening) otucha 3 (stimulating) popieranie; poparcie





1. Liczba mnoga – czy zawsze jest konieczne jej zachowanie?

  • 1. Liczba mnoga – czy zawsze jest konieczne jej zachowanie?

  • PP w dziale 78.082/.086 Formy utworów instrumentalnych wszystkie nazwy podaje w liczbie pojedynczej.

  • Jest to o tyle wygodne, że nie wszystkie nazwy form i tańców mają polskie odpowiedniki lub polskie odpowiedniki nie są mocno utrwalone w piśmiennictwie.

  • Zdarza się, że Słownik języka polskiego proponuje polską nazwę, ale w praktyce i tak używa się nazwy oryginalnej.

  • Stosowanie takich terminów w oryginalnej pisowni w l. poj. bywa uciążliwe, a co dopiero operowanie l. mn., którą nie zawsze wiadomo, w jaki sposób utworzyć (MRF ma łatwo: -s).



„Kłopotliwe” nazwy obce dla form muzycznych i tańców:

  • „Kłopotliwe” nazwy obce dla form muzycznych i tańców:

  • MRF l. poj. oryg. l. mn. oryg. l. mn. (SJP)

  • Divertimenti diverimento divertimenti divertimenta

  • Moments musicaux moment musicau moments musicau ?

  • Capriccios capriccio capricci capriccia a. ndm

  • Berceuses berceuse berceuses ?

  • Scherzos scherzo scherzi scherza

  • Impromptus improptu impromptus ndm

  • Potpourris pot-pourri ? ndm

  • Gigues gigue ? ndm a. giga

  • Intermezzos intermezzo intermezzi intermezza

  • Może warto przejąć rozwiązanie z PP i dzisiaj również nazwy form

  • muzycznych i tańców podawać w liczbie pojedynczej?



A może liczbę poj. zastosować także dla nazw instrumentów

  • A może liczbę poj. zastosować także dla nazw instrumentów

  • muzycznych?

  • Niektóre nazwy są bardzo egzotyczne:

  • Buzuki Naqara Ukulele

  • Santir Tabla Koto

  • Santur Tambura K'in

  • Sitar Tsuzumi Zanza (lub canca,

  • sansa, insimbi)

  • W tej chwili nie ma jednolitości. Jedne nazwy są w l. mn., inne w

  • poj. Zastosowanie l. poj. pozwoliłoby zachować konsekwencję.

  • MRF nie jest konsekwentny. L. poj. pojawia się w 780.614.11:

  • Bouzouki. Cobza. Mandolin. Sitar. Tambura. Theorbos. Uti



2. Oboczność pisowni w polskich źródłach - które źródło wybrać?:

  • 2. Oboczność pisowni w polskich źródłach - które źródło wybrać?:

  • pawana (NEP, SJP) – pavana (EM)

  • passodoble (online) – paso doble (SJP)

  • viola (NEP, EM) – wiola (SJP)

  • prahistoria (NEP) – prehistoria (SJP)

  • 3. Terminy nieodmienne – nie można utworzyć l. mnogiej:

  • paso doble ukulele

  • potpourri koto

  • banjo k'in



4. Wersja językowa terminu – którą wersje wybrać?:

  • 4. Wersja językowa terminu – którą wersje wybrać?:

  • hasło NEPwariant terminu z definicji

  • capriccio – kaprys

  • kołysanka – berceuse

  • art brut – sztuka dzika, nieokrzesana

  • arte povera – sztuka świadomego ubóstwa, sztuka biedna

  • body art – sztuka ciała

  • land art – sztuka ziemi

  • mail art – sztuka poczty

  • minimal art – minimalizm

  • łuczyzm – rajonizm (skrajność: 7.038.12 Rayonnism)



5. Terminologia synonimiczna – którą wersje wybrać?:

  • 5. Terminologia synonimiczna – którą wersje wybrać?:

  • hasło NEPwariant terminu z definicji

  • krosna malarskie – blejtram (SJP: blejtram)

  • podobrazie – podłoże malarskie (SJP: podłoże)

  • zaprawa – grunt (SJP: grunt)

  • abstrakcjonizm – sztuka abstrakcyjna

  • Art Déco – Art Décoratif

  • barbizończycy – École de Barbizon, szkoła barbizońska

  • orfizm – kubizm orficzny



5. Terminologia synonimiczna – którą wersje wybrać?:

  • 5. Terminologia synonimiczna – którą wersje wybrać?:

  • hasło NEPwariant terminu z definicji

  • secesja – Styl 1900, fr. Art Nouveau, niem. Jugendstil,

  • Sezessionsstil, ang. Modern Style, wł. Stile

  • floreale, Stile liberty

  • MRF: 7.035.93 Art Nouveau. Jugendstil

  • PP: 7.035…93 „Art Nouveau”. „Jugendstil”. „Młoda Polska”

  • Czy w związku z taką definicją (w oparciu o NEP) powinienem

  • dać w tłumaczeniu tylko „Secesja”, czy pozostać przy MRF?



6. W jednym odpowiedniku zawarte są określenia synonimiczne

  • 6. W jednym odpowiedniku zawarte są określenia synonimiczne

  • i bliskoznaczne – problem z dobrym przekładem:

  • 7.078 Patronage. Sponsorship. Encouragement

  • Mecenat. Sponsorowanie. Popieranie

  • 7.025.4 Repair. Restoration. Renovation. Renewal. Cleaning. Other technical measures

  • Naprawa. Restauracja. Renowacja. Odnowienie. Czyszczenie. Inne środki techniczne



7. Jednemu terminowi angielskiemu odpowiadają różne terminy w j. polskim (dla różnych desygnatów):

  • 7. Jednemu terminowi angielskiemu odpowiadają różne terminy w j. polskim (dla różnych desygnatów):

  • 780.6.022 Sound boxes. Soundboard bridges. Soundboards

  • Pudła rezonansowe. Podstawki przy płytach rezonansowych. Płyty rezonansowe

  • ang. ‘bridge’ = mostek (fortepian) i podstawek (skrzypce)

  • NEP milczy, EM ujednolica do „podstawka”, lit. fach. rozróżnia 

  • W tłumaczeniu dać „Podstawki” czy „Podstawki i mostki”?



8. W różnych symbolach znajdują się różne terminy angielskie, które nie są rozróżniane w j. polskim (odpowiada im ten sam termin) – w jaki sposób zróżnicować je w przekładzie?

  • 8. W różnych symbolach znajdują się różne terminy angielskie, które nie są rozróżniane w j. polskim (odpowiada im ten sam termin) – w jaki sposób zróżnicować je w przekładzie?

  • 780.622.1 Orchestral and band = Bębny orkiestrowe i drums zespołowe

  • incl. Kettledrums = Kotły

  • 780.622.11 Timpani = Kotły



9. Różnice w metodologii, systematyce, periodyzacji…

  • 9. Różnice w metodologii, systematyce, periodyzacji…

  • w 7.03 Okresy i fazy artystyczne. Szkoły, style, wpływy pomiędzy

  • 7.034 Renesans. Barok. Rokoko. Styl kolonialny a

  • 7.036 Kierunki sztuki nowoczesnej (od schyłku XIX w.). Realizm,

  • impresjonizm i dalsze kierunki XX w.

  • występuje:

  • 7.035 Post-Renaissance

  • z rozbudową:

  • 7.035.1 Istniejące style narodowe i przejściowe

  • 7.035.2 Klasycyzm. Odrodzenie stylu klasycznego i stylu archaicznego

  • 7.035.3 Mediewalizm. Odrodzenie gotyku. Inne wpływy średniowieczne

  • 7.035.4 Powroty do sztuki renesansu, baroku i rokoka

  • 7.035.5 Eklektyzm

  • 7.035.7 Trendy symbolistyczne

  • 7.035.9 Powrót do tradycyjnych (narodowych i lokalnych) form.

  • Tradycjonalizm o elementach współczesnych

  • Jak widać, nie ma tu „romantyzmu”. „Romanticism” nie występuje w MRF.

  • I co zrobić z „postrenesansem”, który słabo funkcjonuje w polskiej terminologii?



10. Brak odpowiedniego terminu w j. pol.: 780.622.13 Gong drum

  • 10. Brak odpowiedniego terminu w j. pol.: 780.622.13 Gong drum

  • ang. gong drum, niem. Gongtrommel wielki bęben

  • lub

  • Enc. muz.: bęben: 1) bęben wielki – bęben obciągnięty z obu stron skórą […]

  • Sł. terminolog. zabytków: bęben wielki – bęben jedno- lub dwumembranowy

  • Leks. współcz. perkusji: gong drum – dość płaski wielki bęben, tylko o jednej membranie, używany głównie w anglosaskich zespołach marszowych i orkiestrach dętych

  • Ile membran ma wielki bęben i czy ‘Gong drum’ to po prostu wielki bęben?



11. Sprzeczność w polskiej terminologii

  • 11. Sprzeczność w polskiej terminologii

  • 780.633 Shaken idiophones Incl. Jingles. Rattles

  • gruchawka:

  • NEP, WEP marakasy (maraca), rodzaj gruchawki

  • Encyklopedia muzyki gruchawka ; marakasy → maraca

  • maraca, rodzaj gruchawki

  • Enc Instr Muz Świata grzechotka (s. 90, 94)

  • marakasy, pojedynczy marakas [!] (s. 137)

  • Słownik Jęz. Pol. grzechotka [w znaczeniu 1.] – zabawka

  • grzechocząca przy potrząsaniu

  • grzechotka:

  • NEP, WEP brak

  • NEP online grzechotka

  • Encyklopedia muzyki grzechotka

  • Enc Instr Muz Świata terkotka

  • Słownik Jęz. Pol. grzechotka [w znaczeniu 2.] – instrument,

  • rączka z obracającą się wokół niej ramką



7.021.32 Painting in the strict sense (with liquid medium)

  • 7.021.32 Painting in the strict sense (with liquid medium)

  • Malowanie w ścisłym znaczeniu (za pomocą płynnego środka)

  • In watercolour. Aquarelle Farby wodne. Akwarela

  • In oils Malarstwo olejne

  • 7.021.33 Special painting techniques

  • Specjalne techniki malarskie

  • Painting in lacquer Laki

  • Painting in wax Enkaustyka

  • Dałem odpowiednie terminy w mianowniku (zgodnie z PP),

  • ponieważ w polskiej terminologii oznaczają one zarówno farbę,

  • technikę malarską jak i obraz wykonany tą techniką.



7.021.34 Painting, pigmenting, with solid (stick) medium

  • 7.021.34 Painting, pigmenting, with solid (stick) medium

  • Malowanie, nanoszenie pigmentu za pomocą środka stałego (pałeczka)

  • With lead pencil. Silver point Ołówek. Ołówek srebrny

  • With charcoal Węgiel

  • 7.023.3 Pigments applied in solid form

  • Pigmenty stosowane w formie stałej

  • With chalk Kredka

  • With lead pencil. Silverpoint Ołówek. Ołówek srebrny

  • Dałem odpowiednie terminy w mianowniku (zgodnie z PP),

  • ponieważ w polskiej terminologii oznaczają one zarówno farbę,

  • technikę malarską jak i obraz wykonany tą techniką.



7.071.3 Copyists. Restorers. Arrangers, adapters, transcribers.

  • 7.071.3 Copyists. Restorers. Arrangers, adapters, transcribers.

  • Translators

  • 7.071.3 Kopiści. Konserwatorzy. Autorzy aranżacji, adaptacji,

  • transkrypcji. Tłumacze

  • O ile „adaptatorzy” (PP i Z66) brzmią jeszcze całkiem dobrze,

  • o tyle ewentualni „aranżerzy” czy „transkrybenci / transkryptorzy”

  • – jakby mniej.

  • Stąd – już na tym etapie – dokonałem ingerencji stylistycznej,

  • proponując:

  • „Autorzy aranżacji, adaptacji, transkrypcji”



780.616.432 Fortepianos

  • 780.616.432 Fortepianos

  • 780.616.433 Pianofortes (upright pianos, grand pianos)

  • 780.616.432 Fortepiany historyczne

  • 780.616.433 Fortepiany współczesne (pianina, fortepiany)

  • Oxford: fortepiano: Mus Hist fortepian

  • pianoforte: Mus fml fortepian fml = formal

  • piano: Mus fortepian; (upright) pianino

  • grand piano: Mus fortepian

  • W j. polskim jest tylko jedno określenie: „fortepian”, natomiast

  • „pianoforte” oznacza dawny fortepian (odwrotnie niż w MRF).

  • Dlatego w tłumaczeniu dodałem przymiotniki.





1. Przebieg prac nad tłumaczeniem i ostateczną redakcją (etapy, osoby odpowiedzialne).

  • 1. Przebieg prac nad tłumaczeniem i ostateczną redakcją (etapy, osoby odpowiedzialne).

  • 2. Kto weryfikuje przekład?, kto ostatecznie redaguje?, udział tłumacza w ostatecznej redakcji.

  • 3. Sposób odnotowywania problemów i wątpliwości napotkanych podczas pierwszego tłumaczenia i redagowania odpowiednika.

  • 4. Źródła terminologii i kryteria wyboru terminu preferowanego.

  • 5. Jak dokumentować i komu zgłaszać zauważone błędy i nieścisłości w MRF?

  • 6. Tłumaczyć, czy adaptować do polskich warunków?

  • 7. Co robić z wariantami (potencjalne terminy indeksowe)?







Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə