А. Д. Чудаков гиймятляр вя гиймятин



Yüklə 3,85 Mb.

səhifə125/148
tarix14.09.2018
ölçüsü3,85 Mb.
1   ...   121   122   123   124   125   126   127   128   ...   148

 

371


istehlakçıya  bir  məhsul  vahidinin  daşınma  xərcləri  məlumdur.Bütün 

məhsulun çatdırılma xərclərinin minimum olması üçün istehlakçını hər 

hansı bir istehsalçıya təhkim etmək zəruridir. 

 

 



“Əl  hesabının”  köməkliyi  ilə  məsələnin  həllinin 

formallaşmış  metodları  vardır.Amma  onlar  çox  zəhmət  və  incəliklər 

tələb  edir.Belə  məsələlərin  özünəməxsus  xarakteri  ona  gətirib  çıxardı 

ki,məsələnin həlli üçün bir çox kompüter proqramları,avtomatlaşdirilmış 

proseslər  yarandı.Bütün  bunlar  istifadəçilər  üçün  əlverişlidir  və  onların 

köməkliyi  ilə  zəhmətə  və  vaxta  qənaət  edərək  istifadə  edilən  iqtisadi-

riyazi  hesablamaların  səviyyəsini  kəskin  şəkildə  yüksəltmək 

mümkündür. 

 

 

9.2.KOMMUNAL VƏ MƏ ŞƏT X DMƏTLƏR NƏ Q YMƏT N 



ƏMƏLƏ GƏLMƏS  

 

stifadə  edilən  məişət  və  kommunal  xidmətlərin  həcmi  əhalinin  həyat 



səviyyəsinin artması ilə bərabər  yüksəlir.Bu onunla izah edilir ki, belə 

xidmətlərdən istifadə son hesabda əlavə azad vaxt yaradır , öz həyatını 

və  işini  öz  şəxsi  fikrinə  görə  təşkil  edir  ,ailə  -  məişət  problemlərini 

möhkəmlədir və s. 

 

 

Öz  əlverişlilik  səviyyəsinə  görə  kommunal  xidmətlər 



ödənilən və pulsuz olur. 

 

 



Öz əhəmiyyətinə görə də həmçinin kommunal – məişət 

xidmətləri 2 qrupa bölünür. 

 

 

Birinci  qrupa  o  xidmətlər  aid  edilir  ki  ,  əhalinin 



yaşaması üçün çox mühüm əhəmiyyət kəsb etsin.Bu hər şeydən  əvvəl 

əhalinin  mənzillə,məişət  elektrik  enerjisi  ilə,su  və  qızdırıcı  cihazlarla 

,həmçinin tibbi xidmətlərlə  təmin edilməsi deməkdir. 

 

 



kinci qrupa isə kütləvi tələbat üçün olan adi kommunal 

– məişət xidmətləri aid edilir.Buna misal olaraq fərdi sifarişlər əsasında 

geyimlərin 

tikilməsi,məişət 

texnikasının 

quraşdırılması 

və 

təmiri,hamamxana,bərbər,taksi,kino,teatr və s. misal göstərmək olar. 



 

 

Birinci  qrup  xidmətlər  dövlətin  tarif  –  qiymət 



siyasətinin təsiri altında olur . kinci qrup xidmətlərin qiymət və tarifləri 

isə bazar faktorlarının təsiri altında formalaşır.Belə qiymət və tariflərin 

səviyyəsi  coğrafi  və  mövsümi  faktorlardan  əsaslı  şəkildə  asılı 

olur.Coğrafi faktorların təsiri əsasən müxtəlif şəhər və regionlarda təyin 




 

372


edilən  bu  növ  xidmətlərin  qiymət  və  tariflərində  əks  olunur.Bundan 

başqa  bir  çox  xidmətlərə  olan  tələblərin  səviyyəsi    mövsümi  xarakter 

daşıdığına  görə  bu  xidmətlərin  təklifi  də,qiymətlərin  səviyyəsi  də,belə 

xidmətlərin  tarifləri  də  mövsümi  xarakter  daşımalıdır.Belə  mövsümi 

tərəddüdlərə  misal  olaraq  dəmiryol  nəqliyyatında  gedişə  görə  əldə 

edilən  biletlər,həmçinin  turist  xidmətlərinə  görə  qiymətləri  göstərmək 

olar.Bu  xidmətlərə  olan  tələbat  yay  mövsümündə  kəskin  şəkildə 

artır.Buna  görə  də  yay  aylarında  sərnişin  qatarlarının  hərəkət 

cədvəli,həmçinin  biletlər  üçün  mövsümi  qiymətlər,mehmanxanalarda 

turistlərin  qalması  üçün    tariflər,turist  müəssisələrində    xidmətlər 

fəaliyyət göstərir. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Шякил 9.9. Коммунал-мяишят хидмятляри нювляринин структуру 

 

Kommunal – məişət xidmətlərinin strukturu şəkil 9.9-da göstərilmişdir. 



 

 

Dövlət  əhəmiyyətli  qiymət  və  tariflərin    qəbul  edildiyi 



çox  böyük  sosial  əhəmiyyəti  olan  bu  mühüm  xidmətlərdən  başqa 

həmçinin  elə  kommunal  –  məişət  xidmətləri  vardır  ki,  burada  dövlət 

orqanları  qiymət  və  tariflər  təyin  etmək  hüquüuna  malikdirlər  ,amma 

məcbur deyillər. 

Хцсуси сосиал ящямиййятли щяйати важиб хидмятляр

 

Йашайыш сащяси 



 

Мяишят електрик енеръиси 

 

Мяишят гыздырыжысы вя газ тяжщизаты 



 

Мяишят су тяжщизаты 

 

Тибби хидмятляр 



 

Мяишят канализасийасы 

 

Мяишят зибилинин йыьышдырылмасы вя 



утилизасийасы

 

Щяйятлярин вя эязинти щиссялярин



 сахланмасы 

 

Кцтляви тялябя малик коммунал-мяишят хидмятляри 



 

Фярди тикиш вя палтарларын тямири 

 

Щамам вя жамашырханалар 



 

Бярбярхана 

 

Кимйяви тямизлямя 



 

Автосервис 

 

Мяишят техникасынын тямири 



 

Шящяр няглиййатында эедиш 

 

Турист хидмятляри  



 

Коммунал-мяишят хидмятляринин нювляри 

 



 

373


 

 

RF-nın  qanunvericilik  subyektlərinə  uyğun  olaraq 



aşağıdakı  qiymət  və  tariflərə  dövlət  tərəfindən  tənzimlənmə  yerinə 

yetirilir: 

 

 

*Uzaq  Şimal  və  ona  yaxın  rayonlarda  bəzi  məişət 



xidmətlərinə olan təhcizat-məişət və ticarət əlavələri; 

 

 



*Ali və orta məktəblərdə,xüsusiəşmiş məktəblərdə,sənət 

məktəblərində  yerləşən  ictimai  qida  məhsulları  müəssisələrinə  satılan 

məhsullara əlavələr; 

 

 



*uşaq qida məhsullarının qiymətlərinə ticarət əlavələri; 

 

 



*Uzaq  Şimal  və  ona  yaxın  yerləşən  rayonlarda  dəniz, 

çay və hava nəqliyyatı ilə sərnişin və  yük daşınmaları;

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



  

Шякил 9.10 Коммунал-мяишят хидмятляри истещлакчыларынын 

категорийалары 

 

Kommunal-məişət xidmətləri tarifləri bu xidmətlərin səviyyəsinin uçotu 



ilə  formalaşır.Belə  ki,  birbənzil  vahidinə  düşən  haqq  ətraf 

mühitdən,yeləşdiyi 

ərazidən,həmin 

yerin 


nəqliyyatla 

təmin 


edilməsindən,rahatlıq  səviyyəsindən  asılıdır.Nəqliyyat  xidmətləri  öz 

sürətliliyi ilə,rahatlığı ilə və s. fərqlənə bilər. 

 

 

Kommunal  və  məişət  xidmətləri  üçün  əsaslı,eyni 



zamanda  da  imkana  uyğun  qiymətlərin  təyin  edilməsi  çox  mürəkkəb 

məsələ olmaqla yanaşı həm də vacib sosial aspektə malikdir. 

Коммунал-мяишят хидмятляринин истещлакчылары 

 

Сянайе мцяссисяляри 



вя онлара бярабяр 

истещлакчылар 

 

Эениш вя имтийазсыз 



ящали даиряляри 

 

Бцджя сферасынын 



тяшкилатлары вя кянд 

тясяррцфаты 

истещлакчылары 

 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   121   122   123   124   125   126   127   128   ...   148


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə