А. Д. Чудаков гиймятляр вя гиймятин



Yüklə 3,85 Mb.

səhifə39/148
tarix14.09.2018
ölçüsü3,85 Mb.
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   148

 

114


Yenilik  mərhələsində  bir  sıra  hallarda  satış  qiymətinin  5-10%  aşağı 

salınması həyata keçirilir. Lakin bu halda ümumi qazanc həcminin aşağı 

düşməsinə  imkan  verməməkdən  ötrü  tələb  elastikliyinin  thatelğno 

öyrənilməsi tələb olunur. 

Sonrakı  mərhələdə  –  bolluq  mərhələsində  verilmiş  əmtəənin 

bazarda  dolması  baş  verir.  Bu  mərhələdə  əmtəənin satış  həcmi  özünün 

maksimal  göstəricisinə  çatır.    Maksimal  normativ  səviyyədə  ehtiyat 

səviyyələri də çatır. Bu mərhələ üçün o xarakterdir ki, verilmiş əmtəənin 

satışının mənfəətliyi aşağı düşməyə başlayır. Lakin mənfəətin maksimal 

səviyyəsinə  çatdıqdan  sonra  onun  aşağı  düşməsi  prosesi  adətən  çox 

yavaş-yavaş  gedir,  nəinki  verilmiş  əmtəənin  satışından  mənfəətin 

artmasından  və  onun  maksimuma  hərəkətindən  sonra.  Bolluq 

mərhələsində  əmtəənin  qiyməti  yenidən  aşağı  düşür  və  onun  aşağı 

düşməsi  15%  qədər  çata  bilər.  Reklama  çəkilən  xərcin  isə    artırmalı 

olurlar və o, ümumi ticarət mənfəətinin 4-4,5%-nə çata bilər. 

Əmtəənin  həyat  tsiklinin  sonuncu  mərhələsi  onun  tənəzzül 

mərhələsi  adlanır.  Bu  dövr  ərzində  satış  həcminin  əsaslı  şəkildə 

azalması  baş  verir  və  zəruri  istehsal  həcminin.  Nəticə  olaraq  satışdan 

əldə olunan mənfəət də azalır.  Verilmiş əmtəənin bazardan tam şəkildə 

çox  olmasının  (qarşısının  alınması  üçün)  və  onun  istehsaldan 

çıxarılmasının)  tənəzzül  mərhələsində  «gümrahlandırma»  siyasətini 

tətbiq edirlər. O, xarici görünüşə, dizayna,  qablaşdırmaya və s. aid edilə 

bilər. Bura satışın stimullaşdırılmasının müxtəlif tədbirləri aiddir, eləcə 

də  qiymətlərin  sonarkı  aşağı  salınması  həyata  keçirilir.  Lakin  həm 

qiymətlərin  aşağı  salınmasına  və  tələbin  stimullaşdırılmasının  digər 

tədbirlərindənqabaq  bazar  konyunkturasının  dərindən  byrənilməsi 

(tədqiqi)  o cümlədən tələbin elastikliyinin öyrənilməsi olmalıdır. 

Tələbin  bu  cür  «gümrahlandırılması»  və  bazarda  verilmiş 

əmtəənin müvafiq saxlanılması adətən zaman (vaxt) uduşu üçün həyata 

keçirilir.  Zaman  (vaxtın)  bu  uduşu  ona  görə  vacibdir  ki,    istehsalda 

zəruri  dəyişikliklər  edilsin.  Lakin    «gümrahlandırmadan»  sonra  daha 

dərin tənəzzül baş verir və əmtəənin bazardan çıxartmaq lazım bilinir. 

 

 

NƏZARƏT SUALLARI: 



 

1.  Əmtəənin minimal qiyməti nə ilə müəyyən edilir? 

2.  Əmtəənin  maksimal qiymətini nə müəyyən edir; 



 

115


3.  Istehsalın daimi xərcləri nə deməkdir? 

4.  DƏyişən istehsal xərcləri nə deməkir? 

5.  Əmtəənin məcmu istehsal xərcləri  buraxılışı həcmindən necə 

asılıdır? 

6.  Bu  və  ya  digər  əmtəənin  buraxılışının  orta  və  son  hədd 

xərcləri nə deməkdir? 

7.  Izokvanta nə deməkdir? 

8.  Sərt əlavə resurslar üçün izokvantalar necə qurulur? 

9.  Marcinal xərc nə deməkdir? 

10. Istehsal  xərclərinin  uçotuna  mühasibat  yanaşması  nə 

deməkdir? 

11. Istehsal  xərclərinin  uçotuna  sahibkarlıq  yaranması  nə 

deməkdir? 

12. IStehsal məsrəflərinə nə daxildir? 

13. Qeyri-istehsal məsrəflərinə nə daxildir? 

14. Istehsal həcmini sabit, azalan və artan verimini nə xarakterizə 

edir? 

15. Izokosta nə adlanır? 



16. Qısamüddətli dövrdə müəssisənin inkişaf xətti necə müəyyən 

edilir? 


17. Uzunmüddətli dövrdə müəssisənin inkişaf xəttini və müəyyən 

edir? 


18. Rəqabətin olması məhsulun maya dəyərinə necə təsir edir? 

19. Rəqabət  aparan  əmtəələrin  keyfiyyətinin  hansı  amilləri 

istehsalçı-müəssisənin qiymətinə təsir edir? 

20. rəqabət  aparan  əmtəələrin  hansı  qiymət  amilləri  istehsalçı 

müəssisənin qiymətinə təsir edir? 

21. rəqabət  aparan  əmtəələrin  qiymətəmələgəlmə  məqsədlərini 

hansı amilləri istehsalçı-müəssisənin qiymətinə təsir edir? 

22. Hansı bazar situasiyası rəqiblər üçün qeyri-qənaətbəxş olur? 

23. Hansı  amillər  bazarın  rəqiblərin  hərəkətini  həssaslığını 

müəyyən edir? 

24. Rəqabətin müxtəlif növlərinin xarakteristikaları nədir? 

25. Xalis rəqabət şəraitində qymət nə ilə məyyən edilir? 

26. Inhisar qiymətnə ilə müəyyən edilir? 

27. Oliqopoliya qiyməti nə ilə müəyyən edilir? 

28. Diskriminasiyon qiymətlər nədir? 

29. Dempinq nə adlanır? 




 

116


30. Müqavilə qiymətəmələgəlməsi nədir? 

31. Bütün  müqavilələri  hansı  müxtəlif  növlərə  bölmək  qəbul 

edilmiqdir? 

32. Hesablama  qiymətəmələgəlməsi  nədir  və  o,  nə  vaxt  tətbiq 

edilir? 

33. Standart xərclər metodu üzrə qiymətəmələgəlmə nədir? 

34. Qiymətəmələgəlməsinin hesablama metodunun tətbiqi zamanı 

bazarın konyunkturası necə nəzərə alınır? 

35. Parametrin qiymətəmələgəlmə metodu nə deəmkdir? 

36. Orta qiymət (udelğnıy) metodu nə deməkdir? 

37. Reqressiv qiymətəmələgəl metodunun mahiyyəti nədir? 

38.  Ziyansızlıq  prinsipinin  və  tələb  olunun  mənfəəti  təin 

edilməsinin mahiyyəti nədən ibarətdir? 

39. Adətən  məcmu  qazanc  (gəlir)  və  istehsal  xərcləri  satış 

həcmindən necə asılı olurlar? 

40. Adətən  hədd  xərcləri  və  mənfəət  satış  həcmindən  nedəasılı 

olur? 

41. Əmtəənin həyat tsiklini hansı fazalara bölmək qəbul edilib? 



42. Əmtənin 

həyat 


tsiklinin 

müxtəlif 

fazalarının 

mərhələlərində  müəssisə  hansı  qiymət  siyasətini  həyata 

keçirməlidir? 

43. Tələbin  «gümrahlandırılması»  nədir  və  o  necə  həyata 

keçirilir (aparılır)  və o, necə (adətən) yekunlaşır? 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   148


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə