А. Д. Чудаков гиймятляр вя гиймятин



Yüklə 3,85 Mb.

səhifə40/148
tarix14.09.2018
ölçüsü3,85 Mb.
1   ...   36   37   38   39   40   41   42   43   ...   148

 

117


 

FƏSIL 4 

 

 

 

QIYMƏTƏMƏLƏGƏLMƏNIN MÜXTƏLIF 

AMILLƏRINDƏN  ISTIFADƏ 

 

Əmtəəдя  щяссаслыьы  мцяййян  едян  амилляр    –  qiymət  əmtəənin 



qiymətliyinin ölçüsü kimi – istehlak щяссаслыьыны öyrənilməsi metodları: 

- qiymətin  maskalaşması, - eksklüziv və imicli əmtəələr; - qiymətlərin 

təyin  edilməsinin  mövcud  metodikasının  məqsəd  və  prinsipləri,  - 

auksionlar  və  müsabiqələr  –  nəqletməyə    xərclərin  nəzərə  alınmasının 

müxtəlif  halları  üçün  qiymət  müftəlifliyi,  -  müəssisənin  bazarda  qəbul 

etdikləri  qiymətlərin  təyin  edilməsi  prinsipləri,  -  yeni  əmtəələrин 

мювгеляшдирилмяси                    zamanı qiymət siyasəti – satışın 

stimullaşdırılması  üçün  qiymətəmələgəlmə    -  bazar  iştirakçılarının 

qiymət dəyişmələrinə reaksiyası, - liderin ardınca qiymətəmələgəlmə. 

 

4.1. ƏMTƏƏNIN SUBYEKTIV HISS EDILƏN QIYMƏTLILIYI 

 

Gələcək  satışın    həcminin  adekvat  uçotu  ilə  qiymətlərin  əmələ 



gəlməsi soputstvuöhie                    istehsal-satış xərclərini nəzərə alaraq 

(diqqətə  qəbul  edərək)  mümkün  mənfəətin  həcmini  müəyyən  etməyə 

imkan verir.  

Bax məhz buna görə nəinki əmtəənin istehsal və satışı üçün zəruri 

olan  xərcləri,  həm  də  verilmiş  əmtəənin  potensial  alıcı  tərəfindən 

həssaslığını da nəzərə almaq vacibdir. 

Alıcı tərəfindən subyektiv hiss olunan faydalılıq  вя йахуд bu və 

ya  digər  əmtəənin  zərurililiyi  heç  də  həmişə  onun  real  faydalılığı    ilə 

üst-üstə    düşmür.  Əmtəənin  potensial  alıcı  tərəfindən  fərdi  şəkildə 

qəbulunun  psixoloci  aspektlərin  qiymətləndirilməsi  üçün  şəkil  4.1-ə 

müraciət edək. 



 

118


Qiymətin özü, alıcı tərəfindəəmtəənin qiymətliliyinin ölçüsü kimi 

qiymətləndirilir.

  Alıcıya  elə  gəlir  ki,  əgər  satış  üzrə  böyük  təcrübəyə 

malik olan satıcı bu və ya digər qiyməti təyin edirsə, onda bu əmtəənin 

xüsusiyyətlərilə şərtlənib.  



Müxtəlif  əmtəələrin  və  müxtəlif  satıcıların  seçimin  olması.

  

Alıcıda    iki  və  ya  bir  neçə  əmtəə  variantları  arasında  və  ya  eyni  bir 



əmtəənin  müxtəlif  satıcıları  arasında  və  ya  ümumən  heç  bir  şey 

almamaq  halı  alıcıda belə bir təsəvvür  yaradır кi, o, verilmiş  əmtəənin 

faydalılığı  haqda  və  onun  əldə  edilməsinin  məqsədyönlüyü  haqda 

müstəqil şəkildə hazırlaya bilər. 

Ə

mtəənin  dərk  edilmiş  qiymətliliyin  mümkün  halından  ayrılması.

 

Dərk edilən qiymətlilik – bu elə bir qiymətlilikdir ki, onu alıcı əmtəə ilə 



tanışlıq anında başa düşür və qəbul edir. Əmtəənin mümkün qiymətliliyi 

–  bu  elə  bir  qiymətlilikdir  ki,  o,  alıcı  tərəfindən  gələcəkdə  əldə  edilə 

bilər.  Mümkün  qiymətlilik  alıcıya  reklam,  nümayiş,  təqdimat,  ancaq 

istismarın köməyi ilə aydınlaşdırılır. 

 Eyni bir əmtəənin müxtəlif alıcı qrupları üçün və müxtəlif bazar 

seqmentləri üçün qiymətliliyin müxtəlifliyi.  

Yekun  hesabda  alıcı  tərəfindən  bu  və  ya  digər  əmtəənin  qəbulu 

haqda, onun qiymətlərin təyin edilməsinə və ya dəyişməsinə və ya digər 

bazar  situasiyalarına  (məsələn,    rəqabətin  olması  və  növləri,  tələb  və 

təklifin nisbətləri, servisin səviyyə və növləri və s.) reaksiyası üzrə fikir 

söyləmək olar. Praktik olaraq  alıcı tərəfindən bu və ya digər əmtəələrin 

qəbulunun uçotunun  aşağıdakı metodları mövcuddur: 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Şəkil 4.1. Əmtəənin qəbulunu müəyyən edən amillər. 



 

Гиймят файдалыьын юлчцсц кими 

Мцхтялиф ямтяялярин вя мцхтялиф сатыжыларын 

сечимляринин олмасы 

Дярк едилян вя мцмкцн гиймятлилийин 

бюлцнмяси 

Алыжылар груплары цзря вя базарын сегменти 

цзря гиймятлилийин бюлцнмяси 

 

Субйектив гябулетмя 



амилляри 


 

119


 

 

 



• 

alıcıların 

əvvəlki 

dövrlərdə 

qiymətdəyişməsinə 

reaksiyasının  riyazi  reqressiya  metodları  ilə  öyrənilməsi 

(bu  cür  təhlilin  nəticələri  gələcək  dövr  ərzində  istifadə 

edilir); 

• 

bu  və  ya  digər  əmtəələrin  alışı  zamanı  yaranmış  konkret 



bazar situasiyaların öyrənilməsi. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Şəkil 4.2. Istehlak qəbulunun (vospriətie) öyrənilməsi metodları 



 

Beləliklə,  əmtəənin  qiyməti  nəinki  alıcının  iqtisadi,    həm  də 

psixoloъi  düşüncələri  иля  мцяййян  едилир.  Faktiki  olaraq  alıcı 

мцгайисяни  əmtəələrin  əvəz  ediciləriлə  deyil,  ona  беля  эюрсянянляр 

arasında  həyata  keçirir.  Alıcı  бу  bazarla    onun  əmtəələrinə,  mоvcud 

qiymətlərlə  və  güzəşt  sistemilə  onun  tərəfindən  alıш  haqda  qərar  bir  o 

qədər səhf olur. 

Satıcılar  tərəfindən  istehlakçıların  məlumatsızlıqlar  və  subyektiv 

yanaşmaсы цзцндян istifadəси onda təzahür ediр ki, satışın qəbul edilən 

metodları    alıcıların  məlumatlılığın  məhdudlaşdırır. Bura,  məsələn,  hər 

hansı  bir  əmtəəni  bilavasitə  alıcıya  satan  ənənəvi  тижарят  аэенти 

metodlarını aid etmək olar. 

Satışın  daha  bir  geniş  yayılmış  metodu  «Divanda  maqazin»  adlı 

metoddur:  televizorla  müəyyən  əmtəə  təsbit  edilmiş  qiymətlə  reklam 

edilir,  sifarişi  isə  alıcı  telefon  ilə  edir.  Bu  zaman  o  bu  və  ya  digər 

qiymətlərlə  analoci  əmtəələr  haqda  informasiyaya  operativ  sahib 

Регресийа  

методлар 

Гиймятля 

експеримент 

Базар ситуасийанын 

юйрянилмяси 

Методлар  





Dostları ilə paylaş:
1   ...   36   37   38   39   40   41   42   43   ...   148


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə