А. Д. Чудаков гиймятляр вя гиймятин



Yüklə 3,85 Mb.

səhifə49/148
tarix14.09.2018
ölçüsü3,85 Mb.
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   148

 

143


Qiymətlərin  güzəştlərlə  və  faktlarla  təyin  edilməsi  də  ayrıca 

şəkildə 


baxılmalıdır 

(4.16). 


Bu 

cür 


qiymətəmələgəlmənin 

(qiymətəmələgəlmə  metodunun)  üstünlük  və  çatışmamazlıqlarını  daha 

dolğun şəkildə araşdıraq. 

Nəğd  ödənişə  görə  güzəştlər

  məqsədyönlüdür.  Belə  ki,  bu  halda 

satıcının sərəncamına müvafiq pul kütləsinin daxil olur.  Onun borcların 

olunmasına çəkilən xərcləri azalır, ona məxsus olan kapitalın likvidasiya 

yüksəlir  ki,  bu  da  satıcıya  bu  kapitaldan  operativ  şəkildə  istifadə 

etməyəvə  müvafiq  gəlir  əldə  etməyə  imkan  verir.  Əldə  olunan  əlavə 

mənfəət  satıcıya  özünə  sərf  edilən  şəkildə  bu  cür  güzəştləri  həyata 

keçirməyə imkan verir.  

 

 

4.15 Cоьрафи амил нязяря алынмагла гиймятямяляэялмя 



Çoxlu  partiyalarla

  əmtəələrin  reallaşması  zamanı  müəssisə  üçün 

(satıcı) müəyyən bir alıcıya əmtəənin satışına, yerləşdirilməsinə (sklad) 

və nqledilməsinə (çəkilən xərcləri azaltmaq) eləcə də istehsal prosesinin 

təşkilinə  və  texniki  təminatına)  imkan  verir.  Bu  əlavə  mənfəət  satıcıya 

alıcıya  özü  üçün  xeyirli  olaraq  əldə  edilən  əmtəənin    kəmiyyətinə 

(partiyanın  həcminə  (ölçülərinə)  görə  güzəştlərin  təqdim  edilməsinə 

imkan  verir.    Bundan  başqa  bu  cür  güzəştlər  alıcıları  ona  zəruri  olan 

əmtəələri  müəyyən,  daimi  satıcıdan  (təchizatından)  əldə  etməyə 

həvəsləndirir. 



«Funksional»

  güzəştlər  əmtəələrin  istehsalçılardan  alıcıya  qədər 

hərəkətini  həyata  keçirən  vasitəçilərə  verilir  (edilir).  Bu  cür  güzəştlər 

çox vaxt dilerlərə edilir.  

Жоьрафи амилин нязяря алынмасы;

 

истещсал йериндя 



гиймятин тяйин едилмяси

 

Дашынма цзря 



мясряфлярин гиймятя 

дахил едилмяси

 

Зона гиймятляринин 



мцяййян едилмяси;

 

Базис мянтягясин-дя 



гиймятин мцяййян 

едилмяси 

 

Дашынма хяржляри-нин 



истещсалчылар тя-ряфиндян 

юдянилмяси. 

 



 

144


Əmtəələrin çox da satılmayan qeyri-mövsümü vaxtlarında həmin 

əmtəələrin  alışlarını  həyata  keçirən  alıcılar  üçün  mövsümü  qiymə



güzəştləri

 edilir.  Qeyri-mövsümü alışlar istehsalçıya il ərzində az və ya 

çox dərəcədə sabit istehsal səviyyəsini saxlamağa və istehsal xərclərini 

aşağı salmağa imkan verir. 

Güzəştlərin  bir  (xüsusi)  növü  də  zaçetdardır.  Zaçet  adı  altında 

köhnə  əmtəənin  verilməsi  (təhvil)  hesabına  yeni  əmtəənin  qiymətinə 

edilən  güzəştlər  başa  düşülür.    Bu  zaman  zaçeta  bir  qayda  olaraq 

qiyməti  təhvil  verilən  əmtəənin  alışı  zamanı  ödənilən  hissəsi  zaçeta 

gedir.    Əmtəələrin    reklam  tədarükündə  (satışında)  dilerlərin  aktiv 

şəkildə iştirakına görə də zaçeta getmək olar. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



4.16. Эцзяштлярин вя гаршылыглы юдянишлярин  

тятбиги иля  гиймятямяляэялмя 

Satışın  stimullaşdırılmasına  görə  müəssisə  bəzən  qiyməti  bazar 

qiymətindən  aşağı  təyin  edir  (ən  azı  müvəqqəti).  Bəzən  bu  aşağı 

salınmış qiymətlər özlərinin istehsal xərclərindən də aşağı olur. 

Müəssisə digər əmtəələrə qiymətləri dəyişməz saxlayarq bir neçə 

əmtəə növlərinə aşağı qiymətləri təyin edə bilər. Bu cür ucuzlaşdırılmış 

əmtəələr «ziyansızlıq üzrə liderlərlə» adlanır. Bu cür satışların məqsədi 

(qoy  hətda  artan  həcmdə  olsun)  ondan  ibarətdir  ki,    alıcılar  əmtəələri 

aşağı  salınmış  qiymətlə  əldə  etdikləri  zaman  elə  həmin  müəssisədən 

digər əmtəələri də, lakin adi qiymətlərlə əldə etməyi məqsədyönlü hesab 

etsinlər. 

Эцзяшт вя гаршылыглы юдянишляр

 

Нягд юдянишя эюря 



эцзяштляр

 

Алынан ямтяянин сайына 



эюря эцзяштляр

 

Функсионал эцзяштляр



 

Мювсцми эцзяштляр

 

Гаршылыглы юдянишляр



 


 

145


 

4.17. Сатышын стимуллашдырылмасы цчцн гиймятямяляэялмя 

 

Oxşar məsələ (vəzifə), yəni müəyyən zaman dövrlərində mümkün 



qədər çoxlu sayda alıcıların cəlb edilməsi mövsümü satışlar dövründə və 

ya  əmtəələrin  dilerlərdən  əyyən  günlərdə  əldə  edilməsi  vaxt 

(qiymətlərin aşağı salınmış) təyin edilməsi yolu ilə həll edilir. Bu zaman 

preyskurant qiymətlər aşağı düşmürlər, faktiki pərakəndə qiymətləri ilə 

güzəştlərin  edilməsi  hesabına  aşağı  düşür.  Ümumən  aşağı  salınmış 

qiymətlər  ona  görə  edilir  ki,  (təqdim  edilir  ki),  yekun  (son)  hesabda 

çoxlu sayda alıcılarcəlb edilsinlər (şəkil 4.17). 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



4.18 Дискриминасийа гиймятляринин мцяййян едилмяси формалары 

 

Сатышын стимуллашдырылмасы;



 

«Зярярсизлик 

цзря лидкрлярин» 

тяйинаты


 

Мювсцми 


сатышларфын 

гиймяти


 

Мцяййян вахт 

дюврцня 

гиймятлярдян 

эцзяштляр

 

истещлак 



тялябинин 

артырылмасы 

цчцн эцзяштляр

 

Дискриминасийа гиймятляри



 

Мцхтялиф алыжылар цчцн 

бир ямтяяйя мцхтялиф 

гиймятляр

 

Гейри-пропорсионал 



мясряфляря малик 

мцхтялиф ямтяяляря 

мцхтялиф гиймятляр

 

мцхтялиф реэионларда бир 



ямтяяйя мцхтялиф 

гиймятляр

 

Мцхтялиф вахтда 



вя мювсцмдя бир 

ямтяяйя мцхтялиф 

гиймятляр

 

Мцхтялиф сервис 



заманы бир 

ямтяяйя мцхтялиф 

гиймятляр

 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   148


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə