А. Д. Чудаков гиймятляр вя гиймятин



Yüklə 3,85 Mb.

səhifə71/148
tarix14.09.2018
ölçüsü3,85 Mb.
1   ...   67   68   69   70   71   72   73   74   ...   148

 

213


nvestisiyaların  həcmini  yüksəldən  amillər  6.7-ci  şəkildə 

göstərilir.  



 

 

 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

 

 

Şə

kil 6.7 

Pul kütləsini əhəmiyyətli artımı olmadan investisiyaların həcminin 

yüksəldilməsi amilləri 

 

 



Infilyasiya  ilə  mübarizədə  bank  krediti  faizinin  dərəcəsinin  rolu 

barədə sual yaranır.  

Infilyasiyanın  pulun  dəyərdən  düşməsi  olduğundan  çıxış  edib, 

formal  mühakimə  yürütsək,  inflyasiyaya  müqavimət  göstərmək  üçün 

pulun dəyərini yüksəltmək gərəkdir. Buradan belə görünə bilər ki, bank 

faizinin  dərəcəsini  yüksəltmək  gərəkdir.  Ancaq  dərindən  yanaşıldıqda, 

investisiya  və  innovasiya  proseslərinin  stimullaşdırılması  üçün  ilk 

növbədə  mövcud  istehsalların  elmi-texniki  tərəqqinin  nailiyyətlərinin 

tətbiq  edilməsi  əsasında  təkmilləşdirilməsi  üçün  və  həm  də  xüsusi 

biznesin  açılması  və  həyata  keçirilməsi  üçün  pul  məbləği  lə 

kreditləşmənin  həvəsləndirilməsi  gərəkdir.  Bu  nöqteyi-nəzərdən  bank 

kreditlərinin faiz dərəcələrinin azaldılması daha düzgündür. 

Bütün  söylənilənlərdən  bəlli  olur  ki,  inflyasiya  proseslərindən 

kənarlaşmaq  üçün  birbaşa  və  dolayısı  dövlət  tənzimlənməsinin  tətbiqi 

gərəkdir. 

Birbaşa  dövlət  tənzimlənməsi  bəzi  məhsullara,  ilk  növbədə 

struktur  formalaşdıran  və  strateji  əhəmiyyətli  məhsullara  qiymət  təyin 

Investisiyaların həcminin yüksəlməsi 

Ardıcıl

 antiinhisar siyasəti 



Şaquli inteqrasiya 

Üfiqi inteqrasiya 

Istehsalın seçmə dəstəklənməsi 

ETT-nin dəstəklənməsi 

Sosial yönümlü iqtisadiyyat üçün maliyyə 

mənbələrinin müəyyənləşməsi 




 

214


edilməsindən, 

həmçinin 

ölkənin 

iqtisadiyyatı 

üçün 

struktur 



formalaşdırma  və  strateji  əhəmiyyət  kəsb  edən  baza  sahələrinin 

məhsullarına qiymət təyin edilməsindən ibarətdir. 

Dolayı  dövlət  tənzimlənməsi  qiymətlər,  gəlirlər  və  vergilər 

sahəsində vahid məhdudlaşdırma siyasətinin hazırlanmasından ibarət ola 

bilər.  Bu  siyasət  qiymətlərin  formalaşmasının  qəbul  edilən  prinsipə, 

normativ və metodlarına əsaslanmalıdır. 

Birbaşa 

dövlət 


tənzimlənməsi 

qiymətlərin 

inzibati 

müəyyənləşməsinə  gətisə  də,  dolayısı  metodlar  zəruri  bazar 

konyukturasının  və  maliyyə-kredit  əməliyyatlarının  getməsi  üçün 

müəyyən  şəraitin  yaradılmasına  yönəlir.  Inflyasiya  proseslərinə  dövlət 

təsirinin birbaşa və dolayısı metodlarının sxemi şəkil 6.8-də göstərilir. 

 

Şə

kil 6.8 



Inflyasiyaya dövlət təsiri metodları 

 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Inflyasiyaya dövlət təsiri 

Birbaşa təsir 

Dövlət proqramları 

Normativlər və vergilər 

Qiyməti əmələ gəlməsi metodologiyası 

Antiinhisar qanunvericiliyi 

Dolayısı təsir 

Baza sahələrinin məhsullarının 

qiymətinin müəyyənləşməsi

 

Sistem formalaşdıran məhsullara 



qiymətin müəyyən edilməsi

 

Strateji məhsulların qiymətlərinin 



müəyyənləşməsi 

 



 

215


 

 

§ 

6.3. 



T L B 

INFLYASIYASI, 

X RC 

INFLYASIYASI 



V  

IQTISADIYYATIN 

S M R LILIYI 

 

Yuxarıda  artıq  qeyd  olunub  ki,  tələb  inflyasiyası  da,  xərc 



inflyasiyası da keynsçi inflyasiya nəzəriyyəsinə aid anlayışlardır. Amma 

bu anlayışlar arasında müəyyən fərqlər də vardır. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Şə



kil 6.9 

Tələb inflyasiyası və xərc inflyasiyasını yaradan amillərin sxemi. 

Inflyasiyanın növləri 

Tələb inflyasiyası 

Nəqliyyat tariflərinin artması 

Enerji daşıyıcılarının qiymətinin 

artması 

Yarımfabrikatların qiymətinin 

artması 

Xammalın qiymətlərinin artması 

Xərc inflyasiyası 

Izafı ödəniş qabiliyyətli tələbat 

Istehlak mallarına tələbatın artması 

Istehsal məhsullarına tələbatın 

artması 

 

Əmək haqqının artımı 



Əmək haqqının artımı 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   67   68   69   70   71   72   73   74   ...   148


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə