А. Д. Чудаков гиймятляр вя гиймятин



Yüklə 3,85 Mb.

səhifə84/148
tarix14.09.2018
ölçüsü3,85 Mb.
1   ...   80   81   82   83   84   85   86   87   ...   148

 

250


Alıcının uduşu 

Firmanın gəliri 

Firmanın xərcləri 

Q

iy



m

ət

 



D

əy

ər



 

 

 

 

 

Şə

kil 7.3. Tədqiqat asasında qiymətin müəyyənləşdirilməsi üçün  



mütəxəssislərin cəlb etmə ardıcıllığı. 

 

 

Yeni  məhsulun  işləyib  hazırlama  fəaliyyəti  və  ona  qiymət 

qoymanın  bu  cür  ardıcıllığı  dəyərinə  (qiymət  cəhətdən)  yanaşma  adını 

almışdır.  Dəyərlə  yanaşmada  (qiymət  cəhətdən)  qətiyyən  minimal 

qiymət  və  ya  güzəşt  və  imtiyazların  qoyulması  nəzərdə  tutulmur.  Belə 

hallarda satışda böyük həcmdə nail olsa da, müəssisənin gəliri maksimal 

səviyyədə olmayacaqdır. Maksimum gəlir isə ancaq məhsulun dəyərinin 

optimal  müqayisədə  kifayət  həcmdə  satışın  hesabına  (istehlakçı  üçün 

onun  faydalılığı  hesabına),  müəssisənin  istehsal  və  həmin  məhsulun 

satışına  çəkilən  xərclər  hesabına  əldə  etmək  mümkündür.  Ancaq 

qiymətə  görə  yanaşmada  alıcının  həmin  mal  üçün  ödəməyə  hazır  olan 

müəyyən  məbləğə  görə  ölçülmür.  Başqa  sözlə,  marketoloqlar  və 

mütəxəssislər  alıcıları  daha  yüksək  qiymət  ödəməklə  malın  almasını 

onlara inandırmalıdır. Çünki həmin mal onların əvvəllər düşündüyündən 

daha cox faydalı olacağına (onun üçün daha da dəyərli olacağına) şübhə 

etməməlidir.  Malın  tək  (vahid)  hesabına  görə  dəyərin  müqayisəsi  və 

həmin  malın  satış  qiyməti    şəkil  7.4-də  verilmişdir.  Malların  rəyinin 

öyrənilməsi üçün həmin  üsulun tətbiqinin məhdudlaşdırılması aşağıdakı 

səbəblərə görə izah olunur. 

Şə

kil 7.4. Malın  dəyəri və onun qiymətinin müqayisə edilməsi. 

  

 

*Verilmiş  məhsula  görə 



ödəməyə 

hazır 


olan 

alıcılar, 

müəyyən  kommersiya  təcrübəsinə 

malın 


olduğuna 

görə 


adətən 

özlərində olan  məbləği deməməyi cəhd edirlər. Bu ilk növbədə təchizat 

və satış agentlərinə aiddir. 

* Alıcılardan (hətta onların cavabları həqiqətin düzgün olsa da) 

mövcud  məhsula  görə  hansı  qiymətin  ödəməyə  razı  olduğunu  birbaşa 

soruşmaq olmaz. Məsələ onunla bağlıdır ki, alıcı güman edilə bilən daha 

yüksək  qiyməti  artıq  öyrənmişdir.  Digər  sözlə,  alıcılar  yeni,  özünə 



 

251


məlum  olmayan  malı  qiymətləndirməməlidir.  stehsal  üçün  bu  və  ya 

digər  məhsulun  buraxılmasına  icazə  verilməsi  və  onun  üçün  qiymət 

təyin  etməsi  qeyd  etdiyimiz  kimi  bazar  rəqabətindən  asılıdır.  Bu  cür  

hallarda  əsas  bazar  faktorlarına  mövcud  rəqabət  və  rəqfbətçilərin 

fəaliyyyətini aid etmək olar. Mövcud tərkibə görə məhsulun satışından 

gəlirin  daha  da  maksimumlaşdırılması  üçün,  istehsal  və  satışa  görə 

nəzərdə tutulan xərcləri azaltmaq lazımdır. Bu cür xərclərin azaldılması 

ilk  növbədə  müasir  elmi-texniki  tərəqqinin  səviyyəsindən  irəli  gələn 

təşkilati və texniki cəhətdən təkmilləşdirmək hesabına əldə etmək olar. 

stehsal-satış  xərclərinə  təsir  göstərən  elmi-texniki  tərəqqi 

amilləri cədvəl 7.1-də əks olunmuşdur. 

Son  nəticədə  müəssisənin  qiymət  siyasəti  maliyyə,  mühasibat, 

marketoloqlar,  təchizat  və  satış  üzrə  mütəxəssislər,  həmçinin 

konstruktor və texnoloqların əməkdaşlığı və qarşılıqlı təsiri nəticəsində 

işləyib hazırlanılır. Qiymət siyasətinin işləyib hazırlama  mərhələləri və 

onun  əsasında  konkret  mala  qiymətin    qoyulmasının  səviyyəsi,  satışın 

həcminə  və  müəssisənin  əldə  edilmiş  gəlirinə  təsir  göstərməyə  qadir 

olan bütün faktorların birlikdə müzakirə edilməsilə əldə edilir. 

Qeyd  etmək  lazımdır  ki,  rəqabət  nəticəsində  təyin  edilən 

qiymətdən  imtina  etməklə  zəif  qiymət  qoyma  metodu  ilə  fəaliyyətini 

məhdudlaşdırmaq  məsləhət  görülmür.  Daha  effektiv  üsul    aktiv  stateji 

qiymətqoymasından  ibarət  olmalıdır.  Mövcud  vəziyyətdə  aktiv  strateji 

qiymətqoyma  dedikdə,  bu  cür  qiymətin  təyin  edilməsi  nəticəsində 

kifayət  qədər  satış  tutumu  (həcmi)  təmin  edilir,  orta  istehsal  satış 

xərclərinin həcmi və bütün istehsal-satış fəaliyyətinin gəlirlilik səviyyəsi 

təmin edilir. 

Cədvəl 7.1. Elmi-texniki tərəqqinin (ETT) amilləri 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Elmi-texniki 

tərəqqinin 

istiqamətləri 

Məhsulun 

təkmilləşdirilməsi 

Əməyin 

təkmilləşdiri



Layihənin sərmayələş-dirilməsi,məhsul 

və xidmətlər 

Maşınlar və mexanizmlər,montaj 

avadanlıqları,nəqliyyat və s.avadanlıqlar

 

 

 



darəetmənin qərarı, qərarın həlletmə  

metodu 


 

Kompyüter vasitələri, 

texnikanın  

stehsal sahəsində elmi-texniki tərəqqi 

obyektləri 

darəetmə sahəsində ETT obyektləri 

Elmi-texniki tərəqqinin reallaşdırılması dairəsi 

darəetmənin texnoloğiyası və təşkili,idarəetmə 

nformasiya sistemləri, 

informasiya  

Materiallar,konstruksiy

alar, 


Kompleks 

Əmək proseslərinin 

Əmək alətlərinin 

təkmilləşdirilməsi 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   80   81   82   83   84   85   86   87   ...   148


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə