А. Д. Чудаков гиймятляр вя гиймятин



Yüklə 3,85 Mb.

səhifə88/148
tarix14.09.2018
ölçüsü3,85 Mb.
1   ...   84   85   86   87   88   89   90   91   ...   148

 

261


xarakterikdir. 

Bu 


assosiasiyanın 

iştirakçıları 

müxtəlif 

əməliyyatlaragörə  ixtisaslaşırlar.  Məsələn,  assosiasiyanın 

iştirakçılarından  müəyyən  hissəsi  bütün  növ  məhsulların 

anbarlaşdırılması məsələləri ilə, digərləri isə həmin məhsulların 

nəql etməsi ilə məşğul olurlar. 

 

Korporativ birliyin təşkili zamanı adətən müəyyən qrup 



məhsulların  satışı  məqsədi  güdülür  və  burada  məhsulun 

partiyası  daxil  edilmiş  kapitalın  həcmindən  asılı  olaraq 

korporasiya  iştirakçıları  arasında  proporsional  qaydada 

bölüşdürülür.Sonuncu  dövrdə  daha  geniş  formada  resursların 

idarə edilməsində DRP sistem tipinin tətbiqi üstünlük təşkil edir 

(Distribütorun  Resourus  Planinq-resursların  planlaşdırılması 

bölgüsü). Bu tip sistemi aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir: 

*tələb olunan ümumi ehtiyatların müəyyənləşdirilməsi; sorğuya 

görə eyni həcm səviyyəsi və ya satış proqnozu; 

*  tələb  olunan  müvafiq  xidmət  səviyyəsinə  görə  minimal 

ehtiyatların səviyyəsi; 

*  yerinə  yetirmənin  dəqiq  vaxtı  və  ya  sifarişlərin  yerinə 

yetirilməsinin uzun müddətli olması; 

*strukturun müəyyənləşdirilməsi və bölgü sxemi. 

 

7.4.QIYMƏT INFORMASIYASI VƏ QIYMƏTIN ƏMƏLƏ 

GƏLMƏSINDƏ ONUN ROLU. 

 

Hər  hansı  qiymət  siyasəti  müəssisənin  satışını  yerinə 



yetirməsinə  və  iqtisadi,  texnoloji  və  maliyyə  vəziyyətinin 

möhkəmləndirilməsinə  xidmət  göstərir.  Bu  siyasət  fəliyyət  göstərən 

bazar amillərinin hərtərəfli mövqeyi hesabına fəaliyyət göstərmə - lidir. 

Müəssisənin    fəaliyyətinin  əsasını  bazar  vəziyyətinin 

öyrənilməsi,  sorğuların  təmin  edilməsində  göstərilən  cəhdlər  və 

istehlakçını  obyektiv  mövcud  tələbatı  durur.  Məhz  marketinqin  əsasını 

bunlar  təşkil  edir.  Məhz  ona  gğrə  də  qiymət  siyasətinin  həyata 

keçirilməsi  üçün  informasiyanın  toplanması  vacibdir  ki,  bu  da 

marketinq tədqiqatının aparılmasını özündə birləşdirir. 

Marketinq bazarı və bazarın vəziyyətini, həmçinin mövcud tələb 

və təklifi, rəqabətin xarakter və səviyyəsini öyrənir. Qiymət siyasətinin 

marketinq  tədqiqatlarının  nəticələrinə  görə  müəssisənin  istehsal-satış 

formasında realizə imkanlarını üzə cıxardır. 



 

262


Nəticədə,  müəssisənin  fəaliyyəti  mövcud  və  potensial  faktiki 

sorğuların ödənilməsi vəzifələrinə tabe edilir. 

Amerika  marketinq  assosiasiyasının  müəyyənləşdirilməsinə 

görə  axırıncı  ğzündə  planlaşdırma  və  ideyanın  reallaşdırılmasını, 

qiymətin  əmələ  gəlməsini,  mübadilə  yolu  ilə  xidmət  və  məhsullar 

yaradılmasını,  təşkilat  və  ayrı-ayrı  şəxslərin  ehtiyaclarının  ödəmə 

məqsədləri özündə əks etdirir. 

Buna  görə  də,  marketinq  vaxta  görə  fəaliyyətin  geniş  formada 

mövcudluğunu  özündə  əks  edir  və  birdəfəlik  tədbirlə  kifayətlənmir. 

Marketinq  tələbatçıların  sorğularına  istiqamətlənmiş,  bazarın  dəyişən 

mühitində dəyişməsinə uyğunlaşan məhsulun təmin edilməsi mıəqsədini 

güdür. 


 Marketinq  prinsiplərinin  əsasına  görə  idarə  edilməsində 

rəhbərlik  edən  təşkilat  bazar  rəqabəti  haqqında  dolğun  informasiyaya 

malik  olmalıdır.  Həmin  informasiya  birinci  və  ya  ikinci  müəssisənin 

həm daxilində və həm də müəssisə xaricində mövcüd ola bilər ki, onlar 

da  marketinq  tədqiqatı  nəticəsində  formaıaşmalıdır.  Birinci  növ 

informasiyaya aiddir: 

*daxili  informasiya,  məsələn,  təklif  və  sifarişlər,  müqavilə  və 

kontraktlar,  onların  ehtiyatları  haqqında  məlumatlar,  fəaliyyət  göstərən 

kataloqlara və qiymət siyahılarına görə malların maya dəyəri və qiyməti 

və s. 


*cari  xarici  informasiya,  məsələn,  bazar  əhatəsinin  meylləri 

haqqında  operativ  məlumatlar,  təsərrufat  və  maliyyə  əlaqələri  dəyişən 

rəqabət mühiti və s. haqqında məlumatlar daxildir. 

Marketinq tədqiqatları nəticəsində yeni mıəhsulların persrektivi 

və vəziyyəti haqqında məlumatlar izah olunmur, onların bölgü kanalları 

araşdırılır,  qiymət  səviyyəsi,  qiymətin  əmələ  gəlməsi,  müştərilərə  aid 

işlər, rəqabət mühiti, reklamın səviyyəsi və effektivliyi və s. məsələlərə 

aydınlaq gətirirlər. 

Qiymət  siyasətinin  formalaşdırılmasında  marketinq  sorğusunun 

üzə çıxarılmasını realizə etmək və “tez cavab verməsinin texnologiyası” 

adlandırılan həmin sorğunun dəyərinin meylləri aşkara çıxarılır. 

Qiymət  siyasətini  həyata  keçirdiyi  zaman  müəssisənin  bütün 

təşkilati-texnoloji fəaliyyətinin mərhələlərinə cəlb etmək lazımdır. 

Marketinq faktiki mövcud  olanı və potensial tələbatın analizini 

aparır,  hansı  məhsulun  hansı  keyfiyyətdə  və  hansı  sayda  tələbatçıya 

lazım  olduğu  haqqında  informasiyanı  toplayır.  Bütövlükdə  minimum 




 

263


məsrəflərlə və maksimum istifsdə effektliyi ilə tələbatın necə ödənilməsi 

məsələsini  həll  edir.  Minimal  xərc  çəkməklə  nəqliyyat  ekspedisiya 

işlərini  effektiv  təşkil  etməklə  aşkar  edilmiş  tələbata  görə  istehlakçı 

tərəfindən faktiki surətdə o cür məhsulun əldə etməsi ilə əlaqədar bağlı 

sualların  üzə  çıxması  xüsusi  bilik  sahəsinin  səlahiyyətinə  daxildir  ki, 

buna  da  bölüşdürücü  loqistika  adlanır.Əsaslandırılmış  qiymətin 

yaranmasına lazım olan informasiya 7.8 şəkildə verilmişdir. 

Qiymətin  yaranmasının  idarə  edilməsinin  ümumi  sxeminə 

marketinq 

tədbirlərini 

də 

daxil 


etməklə 

bazarda 


malların 

müvəffəqiyyətlə  hərəkət  etməsini,əhatə  dairəsinə  və  müştərilərin 

səviyyəsinin  yüksəldilməsini,  iqtisadi  cəhətdən  effektiv  qiymət  və 

texniki siyasətin həyata keçirilməsinə müəssisə qarşısına bu kimi məsul 

vəzifələr qoyur. 

Bu  cür  informasiyanın  toplanması  üçün  iki  qrup  tədbirlərin 

keçirilməsi təklif olunur: 

• 

satış proseslərinin proqnozlaşdırılması və ya modelləşdirmə 



yolu ilə istehsal fəaliyyətinin planlaşdırılmasını yoxlamaq; 

• 

tədbirləri işləyib qəbul etməklə istehsal proqramının işləyib 



hazırlanması və düzəlişlər etməsi. 

 

Müasir iqtisadiyyatın inkişaf meyllərinin təhlili göstərir ki, satış 



və  tədavül  dövriyyəsinin  artan  rolu  get-gedə  böyük  nüfuza  malik  olur. 

Bu  o  deməkdir  ki,  xüsusilə  iri  məhsul  istehsalçıları  daha  çox  tədarük 

etməklə,  müstəqil  olaraq  daha  az  istehsal  edəcəkdir.  Məsələn,  sveçrə 

bank  sisteminin  məlumatına  görə  və  bir  sıra  Avropa  maşınqayırma  və 

metaltökmə  müəssisələrində  aparılan  tədqiqatlar  göstərir  ki,  onların 

digər  müəssisələrdən  etdiyi  tədarüklər  bu  müəssisələrinin  bütün 

dövriyyənin 40%-ni təşkil edir. Bu göstəricinin artım meyli vardır. Ona 

görə  də  müasir  istehsal  satış  fəaliyyətinin  təşkili  üçün  aşağıdakı 

istiqamətlərdə hərəkət etmək lazımdır. (şəkil 7.9). 

 

 



 

 

 



 

 

 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   84   85   86   87   88   89   90   91   ...   148


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə