А. Д. Чудаков гиймятляр вя гиймятин



Yüklə 3,85 Mb.

səhifə9/148
tarix14.09.2018
ölçüsü3,85 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   148

 

28

Bununla 



əlaqədar 

olaraq, 


«qiymət-keyfiyyət» 

münasibətinin 

formalaşmasına təsir göstərən amilləri nəzərdən keçirmək lazımdır.  

 

1.4 QIYMƏT SISTEMI 

 

 

Bütün qiymətlər qarşılıqlı əlaqədardırlar və vahid sistem əmələ 

gətirirlər.  Bazar  amillərinin  təsiri  altında  qiymətlər  dəyişməyə  məruz 

qalırlar. Qiymətlərin qarşılıqlı əlaqəsi və qarşılıqlı asılılığı şərtlənirlər: 

 

Birincisi,  fəaliyyət  nəticələri  qiymətlərlə  ifadə  olunan 



müəsisələrin qarşılıqlı əlaqələri ilə; 

 

Ikincisi,  qiymətlərin  ümumi  iqtisadi  prinsiplərdə  -  dəyər 



qanununda, təklif və təklifin nisbətində və b.- formalaşması ilə. 

 

Əmtəə tədavülü sferasından asılı olaraq bütün qiymətləri bloklar 



adlanan  hissələrə  bölürlər.  Bu  bloklardan  əsasları  aşağıdakılardır  (şək. 

1.8): 


◊  Sənaye məhsulunun topdansatış qiymətləri; 

◊  Tikinti məhsulu qiymətləri; 

◊  Kənd  təsərrüfatı  və  sair  xammal  növlərinin  satınalma 

qiymətləri; 

◊  Pərakəndə satış qiymətləri; 

◊  Yük və sərnişin nəqliyyatı xidmətlərinin tarifləri; 

◊  Kommunal və məişət xidməti tarifləri; 

◊  Xarici ticarət dövriyyəsi (ixrac və idxal) qiymətləri; 

Ərazi  təsirindən  asılı  olaraq  bu  qiymətlər  bütün  ölkə  ərazisi 

üçün vahid və ya reqional (qurşaq yaxud zona) qiymətlər ola bilər. 

Nəqliyyat 

xərclərinin 

istehlakçı 

tərəfindən 

ödənilməsi 

xarakterindən  asılı  olaraq,  qiymətlər  istehsal  yerindəki  qiymətlərə, 

göndərmə  xərcləri  daxil  edilən  qiymətlərə,  zona  qiymətlərinə  və  bazis 

məntəqəsi tapşırığı ilə müəyyən olunan qiymətlərə bölünürlər. 

Şək.1.8-də  təsvir  olunan  qiymətlər  sistemi  komponentlərini 

nəzərdən keçirək. 



Sənaye  məhsulu  topdansatış  qiymətləri-  müəssisələrin  və 

istehsalçı  firmaların  satdığı  və  satın  aldığı  məhsul  qiymətləridir.  Bu 

anlayış  mülkiyyət  formasından  asılı  deyil  və  bərabər  dərəcədə  dövlət, 

xüsusi, səhmdar, kooperativ və digər müəssisələrə tətbiq oluna bilər. Bir 

qayda  olaraq  məhsul  topdansatış  partiyaları  ilə  satılır  və  alınır.  Alqı-

satqının  tamamlanması  nəticəsində  mülkiyyət  formasının  dəyişməsi 




 

29

mümkündür.  Məsələn,  səhmdar  və  ya  xüsusi  müəssisənin  dərman 



istehsalı üzrə məsulu pərakəndə satış üçün aptek məntəqələrinin dövlət  

daxil olunur. 

 

 

 



şəbəkəsinə  

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Сянайе мящсулуна 



топдансатыш гиймяти 

 

Т



ик

ин

ти



 м

ящ

су



лу

н

а 



г

ий

м



ят

 

М



ц

яс

си



ся

 б

у



ра

хы

лы



ш 

г

ий



м

ят

и 



Т

ра

н



сф

ер

т 



г

ий

м



ят

и 

С



ян

ай

е 



то

п

д



ан

са

ты



ш 

г

ий



м

ят

и 



Биръа сювдяляшмяляри гиймяти 

 

Гиймятляр 



системи 

 

К/т мящсулуна вя хаммала 



тядарцк гиймятляри 

 

Сярбяст гиймятляр



 

Истещлак гиймяти 

 

П

яр



ак

ян

д



яс

ат

ыш



 г

ий

м



ят

ля

ри



 

Н

яг



ли

йй

ат



 х

ид

м



ят

ин

я 



та

ри

фл



яр

 

Т



о

п

д



ан

са

ты



ш 

г

ий



м

ят

ля



ри

 

Т



яс

б

ит



 о

лу

н



м

у

ш 



г

ий

м



ят

ля

р 



М

ю

вс



ц

м

и г



ий

м

ят



ля

р 

С



ат

ыш

 г



ий

м

ят



и 

 

Х



ц

су

си



 ч

як

и г



ий

м

ят



и 

Ил

к



ин

о



н

 я

м



ял

ий

йа



та

 г

ий



м

ят

 



Щ

яр

як



ят

 я

м



ял

ий

йа



тл

ар

ын



а 

Коммунал вя мяишят 

хидмятляриня тарифляр

 

Харижи тижарят дювриййясинин 



гиймятляри 

 

М



яи

шя

т 



хи

д

м



ят

ля

ри



н

я 

та



ри

фл

яр



 

С

ер



ви

ся

 т



ар

иф

ля



р 

К

о



м

м

у



н

ал

 х



ид

м

ят



ля

ри

н



я 

Их

ра



ж 

г

ий



м

ят

и 



Ид

ха

л г



ий

м

ят



и 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   148


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə