Абшерон игтисади ъоьрафи районун шящярляринин


Magistrantların XV Respublika Elmi konfransı, 14-15 may  2015-ci il



Yüklə 5,36 Kb.

səhifə109/200
tarix15.11.2018
ölçüsü5,36 Kb.
1   ...   105   106   107   108   109   110   111   112   ...   200

Magistrantların XV Respublika Elmi konfransı, 14-15 may  2015-ci il 
 
 
 
198 
TƏBĠĠ NANOBORULAR OLAN HALLOĠZĠTLƏRDƏN KATALĠZATOR KĠMĠ ĠSTĠFADƏ 
ETMƏKLƏ VAKUUM QAZOYLUNUN KATALĠTĠK KREKĠNQ PROSESĠNĠN TƏDQĠQĠ  
 
Nuraliyeva G.A. 
Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası 
 
Müasir  dövrdə  alümosilikatlar  neft  karbohidrogenlərinin  müxtəlif  emal  proseslərində  katalizator 
kimi  istifadə  edilir.  Katalitik  krekinq  prosesi  üçün  müxtəlif  seolit  tərkibli  katalizatorlar  daha  geniş 
yayılmışdır. Bu tip katalizatorlardan biri olan halloizit digər katalizatorlarla müqayisədə aşağı koks əmələ 
gətirmə  qabiliyyətinə  malik  olduğundan,  ekoloji  baxımdan  daha  zərərsiz  olduğundan  və 
karbohidrogenlərin  deasfaltlaşması  üçün  əlverişli  olduğundan  onların  istifadəsinə  daha  çox  üstünlük 
verilir.  Bu  katalizatorlar  həmçinin  bir  sıra  arzuolunmaz  diffuziya  və  sterik  effektlərdən  uzaqlaşmağa  və 
kimyəvi reaksiyaların aktivliyini və selektivliyini artırmağa şərait yaradır. 
Halloizit  –  kimyəvi  formulu  Al
2
Si
2
O
5
(OH)
4
•2H
2
O  olan  kaolinitə  uyğun  hidratlaşmış  mineraldır. 
Təmiz  halloizit ağ  mineraldır  və  asanlıqla  kiçik  toz  şəklinə qədər emal  edilə  bilər.  Alüminium,  silisium 
oksidi və hidrat suyundan başqa, halloizitdə çox az miqdarda Fe
+3
, Cr
+3 
və Ti
+4
 metallarının ionları vardır. 
Halloizit  alüminium  və  silisium  oksidlərindən  ibarət  qatlardan  təşkil  olunmuşdur.  Hidratlaşmış 
mineralda  qatların  qalınlığı  təqribən  10Å,dehidratlaşmış  halda  isə  7.2  Å  olur.  Bu  qatlar  halloizit 
mineralında  atmosfer  şəraitinin  və  geotermik  proseslərin  təsiri  nəticəsində  borucuqlar  şəklindədir. 
Halloizit  nanoborularda  silisium  qatı  borucuğun  xarici  səthinə,  alüminium  oksidi  isə  lümenin  daxili 
səthinə  aiddir.  Halloizit  qatının  daxili  və  xarici  tərəflərinin  kimyəvi  strukturunun  müxtəlifliyi  halloizit 
nanoborulara digər nanoborularla müqayisədə unikal xassələr verir. Nanoboruların xarici diametrləri 40 – 
100  nm-ə  qədər  dəyişir,  orta  qiymət  isə  70 nm  təşkil edir.  Daxili lümenin  diametri  10  –  50  nm-ə  qədər 
dəyişir və orta hesabla 30 nm-dir. Boruların uzunluğu 0.5-2.0µm arasındadır. 
Təqdim  edilən  işdəNatrium  oksidi  ilə  zənqinləşmiş  təbii  halloizit  nümunələri  sərbəst    halda  və 
sənaye Омникат-210 П və  Цеокар-600 katalitik krekinq prosesi katalizatorları ilə birqə həmkatalizator 
kimi  vakuum  qazoylunun  katalitik  krekinq  prosesində  katalizator  kimi  istifadə  edilib.  təbii  nanoborular 
olan  halloizitlər  nümunələri    rentgen  difraktometriya  (XRD)  metodu,  rentgen  flüoressent  mikroskopiya 
(RFM) və elektron paramaqnit rezonansı (EPR) metodları  ilə faza və element tərkibləri təyin edilib. 
Təyin edilib ki, 500-520 C temperatur intervalında vakuum qazoylunun katalitik krekinq prosesində  
təbii halloizitlərin sərbəst katalizator kimi  iştirakında alınan benzin fraksiyalarının çıxımı 22,7-26,0% küt. 
təşkil edir. Alınan benzinlərin tərkibində benzolun miqdarı 1,22-1,5 % küt, oktan ədədləri isə 97-99 punkt 
təşkil edir. 
Müəyyən  edilmişdir  ki,  halloizitlərin  Омникат-210П  və  Seokar-600  katalizatorlarının  tərkibinə 
10%  miqdarda  əlavə  edilməsi  benzin  fraksiyasının  çıxımında  1,7%  küt.  artımına,  kokslaşma 
qabiliyyətinin  8,3-10,5%  azalmasına  və  alınan  benzinin  tərkibində  aromatik  birləşmələrin  azalmasına 
səbəb olur. Aromatik birləşmələrin miqdarı müvafiq olaraq 0,92 -1,1 % küt. təşkil edir.  
Bunları  nəzərə  alaraq,  təbii  nanoborular  olan  halloizitlərin  sənaye  katalitik  krekinq 
katalizatorlarının tərkibinə əlavə olunması tövsiyyə olunur. 
 
РАЗРАБОТКА ТЕХНОЛОГИИ ПОЛУЧЕНИЯ МЕТИЛЭТИЛКЕТОНА 
 
Покотилов И.В. 
Азербайджанская государственная нефтяная академия 
 
Производство  метилэтилкетона  –  одна  из  важнейших  задач  нефтеперерабатывающей  и 
нефтехимической 
промышленности. 
Метилэтилкетон 
является 
высокоэффективным 
растворителем,  который  широко  применяется  в  производстве  различных  поверхностных 
покрытий,  лаков,  красок,  клеев,  фото  и  кинопленки,  при  получении  душистых  веществ  в 
парфюмерной  промышленности,  а  также  в  нефтеперерабатывающей  промышленности  для 
депарафинизации масел и обезмасливаниигачей [1]. 
На  мировом  рынке  ежегодно  продается  1  млн.  тонн  метилэтилкетона  и  спрос  на  него 
продолжает  расти.  Основная  масса  метилэтилкетона  используется  в  нефтеперерабатывающей  и 
нефтехимической промышленности. 


Magistrantların XV Respublika Elmi konfransı, 14-15 may  2015-ci il 
 
 
 
199 
Единственным  промышленным  методом  получения  метилэтилкетона  в  бывшем  СССР 
являлся  процесс  окисления  вторичного  бутилового  спирта  на  серебряном  катализаторе  при 
температуре 500
0
С, освоенный в конце шестидесятых годов [2]. В связи с этим большой интерес 
представляет  упрощение  технологии  получения  метилэтилкетона  и  создания  экологически 
безопасной энергосберегающей технологии получения указанного растворителя. 
С  целью  усовершенствования  производства  метилэтилкетона,  увеличения  его  выработки  и 
улучшения технико-экономических показателей был разработано ряд мероприятий, позволивших 
улучшить показатели процесса. К числу важнейших мероприятий следует отнести: 
- внедрение в производство способа дегидрирования вторичного бутанола в метилэтилкетон 
при  пониженных  температурах  (150
0
С  против  500-550
0
С),  что  позволит  резко  повысить 
селективность процесса и снизить расход энергозатрат; 
-  перевод  производства  метилэтилкетона  на  использование  промышленного  Ni-Cr 
катализатора (вместо серебянного) [3]; 
-  изменение  технологической  схемы  производства  метилэтилкетона  и  реактора,  так  как    в 
случае  серебрянного  катализатора  процесс  является  экзотермическим,  что  требует  сложного 
аппаратурного оформления. 
Разработка  и  внедрение  в  промышленность  указанных  выше  мероприятий,  позволит  в 
значительной 
степени 
улучшить 
техническо-экономические 
показатели 
производства 
метилэтилкетона. 
На  основании  выполненных  исследований,  а  также  результатов  опытно-промышленных 
пробегов  установки  производства  метилэтилкетона  было  выявлены  оптимальные  условия 
проведения  дегидрирования  вторичного  бутилового  спирта  на  Ni-Cr  катализаторе,  где  при 
температуре 150
0
С выход метилэтилкетона составляет 55% при селективности 85%. 
Процесс  получения  метилэтилкетона  из  вторичного  бутилового  спирта  состоит  из  двух 
узлов: 
- узел дегидрирования вторичного бутилового спирта; 
- узел ректификации полученногометилэтилкетона. 
Принципиальная  технологическая  схема  установки  получения  метилэтилкетона    приведена 
на рис.1. 
Достоинством  метода  дегидрирования  вследствие  отсутствия  в  продуктах  реакции 
трудноотделяемых примесей является простота очистки и выделения товарного метилэтилкетона. 
Данный метод обеспечивает получение метилэтилкетона с высокой степенью чистоты, исключает 
возможность выброса в атмосферу вредных продуктов. Кроме того, образующийся в процессе, как 
побочный продукт, довольно чистый водород можно рационально  использовать для синтезов. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Рис.1.  Принципиальная  технологическая  схема  установки  получения  метилэтилкетона:1– 
емкость для спирта; 2,4 ,11 ,15, 20 – насосы; 3 – печь; 5, 10,  16 – рекуператоры; 6 – реактор; 7, 13, 
18 - холодильники; 8 – сепаратор; 9 – газоразделитель; 12,17 – ректификационные колонны; 14, 19, 
21 – емкости  




Dostları ilə paylaş:
1   ...   105   106   107   108   109   110   111   112   ...   200


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə