Академик олигархийа вя



Yüklə 0,72 Mb.
səhifə1/4
tarix08.10.2017
ölçüsü0,72 Mb.
  1   2   3   4


Əlavə 1
Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsi1
Maddə 26
1. Hər bir kəsin təhsil hüququ vardır. Təhsil ən azı ibtidai və əsas mərhələ­lər­də pulsuz olmalıdır. İbtidai təhsil məcburi olmalıdır. Texniki və peşə təhsili hamı üçün açıq olmalıdır və ali təhsil hamı üçün qabiliyyəti əsasında eyni dərəcədə mü­yəs­sər olmalıdır.

2. Təhsil insan şəxsiyyətinin tam inkişafına və insan hüquq və azadlıqlarına hörmətin güc­ləndirilməsinə yönəldilməlidir. Təhsil bütün mil­lətlər, irqi və ya dini qrup­lar arasında an­­­laş­ma, dözüm və dostluğu inkişaf etdir­məli və sülhü qorumaq yolunda Birləşmiş Mil­lətlər Təşkilatının fəaliyyətinə kömək etməlidir.

3. Valideynlərin övladlarına verəcəkləri təhsil nö­vü­nü seçmək hüququ vardır.

Əlavə 2
İqtisadi, sosial və mədəni hüquqlar

haqqında Beynəlxalq Pakt2
Maddə 13
1. Bu paktda iştirak edən dövlətlər hər bir insanın təhsil hüququnu qəbul edir­­­lər. Onlar razılığa gəlirlər ki, təhsil şəxsin hərtərəfli inkişafına, onun öz ləya­qə­ti­ni duy­masına yönəldilməli, insan haqlarına və əsas azadlıq­lara hörməti möhkəm­lən­dir­­­məlidir. Onlar daha sonra razılığa gəlirlər ki, təhsil hamıya azad cəmiyyətin ya­rar­­lı iştirak­çıları olmağa, bütün millətlər və bütün irqi-etnik və dini qruplar ara­sın­da qarşılıqlı anlaşmaya, dözümlülüyə və dost­luğa xidmət etməyə, Birləşmiş Mil­lətlər Təş­ki­latı­nın sülhün saxlanması uğrunda işlərinə yardımçı olmağa im­kan yaratma­lı­dır.

2. Bu Paktda iştirak edən dövlətlər qəbul edirlər ki, bu hüququn tam həyata keçirilməsi üçün:

a) ilk (ibtidai) təhsil hamı üçün icbari və pulsuz olmalıdır;

b) orta təhsilin müxtəlif formaları, peşə-texniki, orta təhsil də daxil olmaqla açıq olmalı və bütün zəruri tədbirlər görmək, o cümlədən tədricən pulsuz təhsilə keç­məklə hamı üçün əlçatan olmalıdır;

c) ali təhsil zəruri tədbirlər görmək, o cümlədən təd­­ricən pulsuz təhsilə keç­mək yolu ilə, hər kəsin qabi­liyyətləri əsasında hamı üçün eyni dərəcədə əlçatan ol­ma­lıdır;

d) ibtidai təhsilin tam kursunu keçməyən və ya bitirməyən kəslər üçün elementar təhsil rəğbətləndirilməli, yaxud intensivləşdirilməlidir;

e) bütün məktəb pillələri şəbəkəsinin inkişafı fəal surətdə həyata keçirilməli, qənatləndirici təqaüd sistemi yaradılmalı və müəllim tərkibinin maddi vəziyyəti mün­təzəm surətdə yaxşılaşdırılmalıdır.

3. Bu Paktda iştirak edən dövlətlər valideynlərin və müvafiq hallarda qanuni hamilərin öz uşaqları üçün yalnız dövlət tərəfindən təsis olunmuş məktəbləri deyil, həm də təhsil üçün minimal tələblərə cavab verən digər məktəbləri seçmək, və öz uşaqlarının dini və əxlaqi tər­biyəsinin öz şəxsi əqidələrinə uyğunluğunu təmin etmək azadlıq­ları­na hörmət etməyi öhdəsinə götürürlər.

4. Bu maddənin heç bir hissəsi ayrı-ayrı şəxs və təş­kilatların təhsil müəssisə­ləri ya­ratmaq və onlara rəhbərlik etmək azad­lıqlarının kiçildilməsi məna­sında şərh olun­­­mamalı, və bu zaman bu maddənin birinci bəndində ifadə olunmuş prin­siplər və bu müəssisənin dövlət tərəfindən müəy­yən edilmiş minimal tə­ləb­lərə uyğunluğu tə­min edilməlidir.
Əlavə 3
LİSSABON KONVENSİYASI
Avropa regionunda ali təhsil sahəsində ixtisasların tanınması

Konvensiyası
Avropa Regionunda Ali təhsillə əlaqədar Kvalifikasiyaların Tanınması üzrə Kon­vensiya 1997-ci il Aprelin 11-də Lissabonda qəbul edilmişdir. (Avropa sazişinin 165 saylı bildirişi).
Konvensiyanın əsasları:

I. Qərarlar

II. Hökümət təşkilatlarının səlahiyyətləri

İxtisasların qiymətləndirilməsilə əlaqədar əsas prinsiplər:

III.Ali təhsilin alınmasına imkan verən ixtişaşların tanınması

IV.Təhsil müddətlərinin tanınması

V.Ali təhsil ixtisaslarının tanınması

VI.Qaçqınlar, köçkünlər və qaçqınlarla oxşar şəraitdə olan şəxslərin aldığı ixtisas­la­­rın tanınması

VII.Ali təhsil müəssisələrinin və proqramlarının qiymətləndirilməsi üzrə infor­ma­siya

VIII.Tanınma məsələləri ilə əlaqədar informasiya

IX.Həyata keçirilmə mexanizmləri

X.Yekun nəticələri
Avropa Regionunda Ali Təhsillə əlaqədar İxtisasların tanınması üzrə Konvensiya (1997-ci il aprelin 11-də Lissabonda qəbul edilmişdir).
Ön söz

Bu konvensiyanın iştirakçıları, təhsil hüququnun insan hüququ olması faktının və ali təhsilin biliklərin artırılmasında və istifadə edilməsində bir vasitə oldıığunu nəzərə ala­­raq fərdlər və cəmiyyət üçün son dərəcə mühüm zəngin mədəni və elmi mənbə ya­ra­dır.

Hesab edir ki, ali təhsil qarşılıqlı anlaşma və güzəştin və sülhün möhkəmlən­di­ril­mə­­sində və həmçinin xalqlar və millətlər arasında qarşılıqlı etimadın yaradılmasında önəm­­li rol oynamalıdır.

Hesab edir ki, Avropa regionundakı təhsil sistemlərinin geniş şəkildə müxtəlifliyi onun mədəni, sosial, fəlsəfi, dini və iqtisadi müxtəlifliyini, hörmət edilməli olan mühüm mən­bələri əks etdirir.

Hər bir ölkənin əhalisinin və hər bir iştirakçı dövlətin ali təhsil müəssisələrinin tə­lə­bələrinin digər iştirakçı dövlətin təhsil müəssisələrinə daxil olmasını asanlaşdır­maq­la, xüsusilə onların öz təhsillərini digər iştirakçı dövlətin ali təhsil müəssisələrində da­vam etdirməsini, yaxud tamamlamasını asanlaşdırmaqla regionun bütün xalqlarının bu zən­gin müxtəlifliyə malik mənbədən tam istifadə edə bilinməsinə şərait yaratmağa çalışır.

Hesab edir ki, Avropa regionunun digər ölkələrində əldə edilmış tədqiqatlar, şəha­dət­namələr, diplomlar və dərəcələrin tanınması iştirakçı dövlətlər arasında təhsilin hərə­kə­liyinin təmin edilməsində mühüm vasitədir.

Müəssisələrin özünüidarə prinsiplərinə böyük əhəmiyyət verir və bu prinsipin saxlanmasına və qorunmasına ehtiyac olduğunu besab edir.

Əmindir ki, ixtisasların ədalətli tanınması cəmiyyətin cavabdehliyinin və təhsil hü­qu­qunun əsas elementidir.


Avropa Şurasının və UNESCO Konvensiyasının Avropa təhsilində rolu

Universitetlərə qəbul olmağa imkan verən Diplomların bərabərhüquqluğu üzrə Avro­pa Konvensiyası (1953, ETS №15), və onun protokolu (1964, ETS №49); Universitet təhsili Müddətlərinin Bərabərliyi üzrə Avropa Konvensiyası (1956, ETS №21); Universitet İxtisaslarının Akademik Tanınması üzrə Avropa Konvensiyası (1959, ETS №32); Avropa Regionu Ölkələrinin Ali Təhsillə bağlı tədqiqatlarının, şəhadət­na­mə­lə­rinin, diplomlarının və dərəcələrinin tanınması üzrə Konvensiya (1979); Universitet təh­­sili Müddətlərinin Ümumi Bərabərliyi üzrə Avropa Konvensiyası(1990, ETS №138), UNESCO çərçivəsi daxilində qəbul edilmiş (1976), Ərəb ölkələrində və Aralıq də­ni­zi­ya­nı Avropa Ölkələrində Ali Təhsil Tədqiqatlarının, Diplomlarının və Dərəcələrinin Ta­nın­ma­­sı və Avropada Təhsilin tanınmasını qismən əhatə edən Beynəlxalq Konvensiyanı nəzə­rə alır:

Yadda saxlayır ki, bu Konvensiyaya UNESCO konvensiyaları, dünyanın digər Regionlarını əhatə edən beynəlxalq Tövsiyyələr və bu Regionlar arasında informasiya mübadiləsi məsələləri ilə birgə baxılmalıdır;

Milli ali təhsil sistemləri barəsinda müxtəlifliyin nəzərə çarpacaq dərəcədə artması ilə nəticələnmiş bu Konvensiyanın qəbul edilməsindən sonra Avropa regionunda ali təh­sil­də böyük dəyişikliklər olduğunu və bu irəliləyişlərin əks etdirilməsinə və bunıın üçün qanuni vasitələrdən istifadə edilməsinə ehtiyac olduğunu başa düşür;

Hazırda tanınmanın həyata keçirilməsinin yaxşılaşdırılmasına və Avropa regio­nun­da ali təhsilin hazırkı vəziyyətində bundan daha yaxşı istifadə edilməsinə ehtiyac ol­du­ğunu başa düşür;

Avropa regionunda tanınmanın həyata keçirilməsini təmin edən UNESCO və Avropa Şuırasının birgə qayğısı ilə işlənib hazırlanmış və qəbul edilmiş bu kon­ven­si­ya­nın olduqca əhəmiyyətli olduğuna əmindir;

Hazırki Konvensiyada nəzərdə tutulanların və onun prinsiplərinin həyata keçiril­mə­si üçün daimi həyata keçirmə mexanizmlərinin təmin edilməsinin vacibliyini başa düşür.

Aşağıdakılar üzrə razılaşdırılmışdır:



Fəsil I. Qərarlar

Bənd I


Bu Konvensiyanın məqsədinə görə aşağıdakı terminlər aşağıdakı mənaları daşıya­caq­dır:

Daxil olma (ali təhsilə)

İxtisaslı namizədlərin ali təhsilə qəbul edilməsi üçün müraciət etməsi və baxılması hüququ.



Qəbul edilmə (ali təhsil müəssisələrinə və proqramlarına)

İxtisaslı namizədlərin konkret müəssisədə və yaxud proqramda ali təhsildə məşğul ol­masına icazə verən fəaliyyəl və ya sistem.



Qiymətləndirmə (müəssisələrin və ya proqramların)

Ali təhsil müəssisəsinin və ya proqramlarının təhsil keyfiyyətinin müəyyən­ləş­di­ril­məsi prosesi.



Qiymətləndirmə (şəxsi biliklərin)

Şəxslərin xarici biliklərinin səlahiyyətli orqan tərəfindən yazılı şəkildə qiymət­lən­di­rilməsi.



Səlahiyyətli tanıma təşkilatı

Xarici ixtisasların tanınması ilə əlaqədar qərarlarına rəsmən məsuliyyət daşıyan orqan.



Ali təhsil

Orta təhsildən sonrakı səviyyədə iştirakçı tərəflərin əlaqədar təşkilatları tərəfindən ali təhsil sisteminə aid olması qəbul edilən hər növ təhsil kursları, təlim və tədqiqat fəa­liyyəti.



Ali təhsil müəssisələri

Ali təhsillə təmin edən və iştirakçı dövlətin səlahiyyətli təşkilatları tərəfindən onun ali təhsil sisteminə daxil olmasını tanımış müəssisə.



Ali təhsil proqramı

Iştirakçı dövlətin səlahiyyətli təşkilatları tərəfindən onun ali təhsil sisteminə daxil ol­ması və tamamlanmasının tələbini ali təhsil ixtisası ilə təmin etməsini tanımış təhsil müd­dəti.



Təhsil müddəti

Özü-özlüyündə tam olmayan, lakin əhəmiyyətli bilik və bacarıqların əldə edil­mə­si­ni bildirən sənədləşdirilmiş və qiymətləndirilmiş ali təhsil proqramının hər bir kom­po­nen­ti.



Ali təlısil ixtisası

A. Ali təhsil proqramının müvəffəqiyyətli tamamlanmasını təsdiq edən səlahiy­yət­li təşkilatlar tərəfindən verilmiş hər bir diplom və ya başqa şəhadətnamə.

B. Ali təhsilin alınmasına imkan verən ixtisaslar. Səlahiyyətli təşkilatlar tərə­fin­dən verilmiş təhsil proqramının müvəffəqiyyətli tamamlanmasını təsdiq edən və ixtisası əl­də etmiş şəxsə ali təhsil müəssisəsinə qəbul olmaq hüququ verən hər hansı bir diplom və ya başqa şəhadətnamə.

Tanıma

Təhsil və yaxud iş fəaliyyəti ilə məşğul olmaq imkanı vermək məqsədilə səlahiy­yət­li ləşkilatlar tərəfindən xarici təhsil ıxtisasının dəyərliyi barədə rəsmi bildiriş.



Tələblər

A. Ümumi tələblər

Ali təhsil müəssisəsinə və yaxud təhsilin müəyyən pilləsinə daxil olmaq və ya təh­si­lin müəyyən pilləsində ali təhsil ixtisasının verilməsi üçün yerinə yetirilməli olan şərt­lər.

B. Xüsusi tələblər

Xüsusi ali təhsil proqramına qəbul edilmək və ya təhsilin xüsusi bir sahəsində ali təh­sil ixtisası almaq üçün ümumi tələblərdən əlavə yerinə yetirilməli olan şərtlər.
Fəsil II. Təşkilatların səlahiyyətləri

Bənd II.1

Tanınma halları zamanı qərarların çıxarılması iştirakçı dövlətin əsas təşkilatlarının səlahiyyətinə daxil olduqda həmin dövlət dərhal bu Konvensiyada nəzərdə tutulanlar üzrə istiqamətləndiriləcəkdir və onun ərazisində Konvensiyada nəzərdə tutulanların hə­ya­ta keçirilməsini təmin etmək üçün lazımi addımlar atılacaqdır.

Tanınma məsələlərilə əlaqədar qərarların verilməsi dövlət orqanlarının səlahiy­yə­ti­nə aid olduqda və yaxud öz təsdiqetmə, qəbuletmə və daxilolma sənədini təqdim etdik­də, həmin dövlət tərəflərdən birini imzalama vaxtındakı strukturu və ya Konstitusiya vəziyyəti barəsində qısa bildiriş səlahiyyətli təşkilatı bu Konvensıyada nəzərdə tutulan­la­rın onun ərazisində həyata keçirilməsini təmin etmək üçün lazımı addımlar atacaqdır.

Tanınma məsələlərilə əlaqədar qərarların verilməsi ayrı-ayrı ali təhsil müəssisə­lə­ri­nin və ya başqa taşkilatların səlahiyyətinə aid olduqda hər bir iştirakçı tərəf öz struk­tu­ru­na, yaxud konstitusiyasına uyğun olaraq bu konvensiyanın mətnini göstərilən müəssi­sə­lərə və təşkilatlara göndərəcək və orada nəzərdə tutulanların lazımi müzakirəsinin təq­dir və tətbiq edilməsi üçün bütün mümkün addımları atacaqdır.

Bu bəndin 1 və 2-ci paraqraflarında nəzərdə tutulanlar bu Konvensiyanın növbəti bəndlərində göstərilən tərəflərin vəzifələrinə aid olacaqdır.

Bənd II.2

İmzalama zamanı, yaxud təsdiqetmə, qəbuletmə və ya daxilolma sənədini təqdim etdikdə hər bir Dövlət və Avropa Şurası tanınma halları ilə əlaqədar qərarların müxtəlif kateqoriyalarının yaradılmasında səlahiyyətli olan konvensiyanın iştirakçı təşkilatlarına məlumat verəcəkdır.

Bənd II.3

Bu konvensiyada heç bir şey mövcud və ya gələcək razılaşmalara üzv ola biləcək, hazırki Konvensiyanın iştirakçısı olan dövlət tərəfindən verilən ixtisasların tanınması ilə əla­qədar daha əlverişli şərtlərin rədd edilməsini tələb etmir.


Fəsil III. İxtisasların qiymətləndirilməsi ilə əlaqədar əsas prinsiplər

Bənd III. 1

İştirakçı dövlətdə verilmiş ixtisas sahibləri bu ixtisasların qiymətləndirilməsi ilə bağlı təşkilatların xahişiylə müvafiq yol tapacaqdır.

Namizədlərin cinsi, irqi, rəngi, fiziki qüsurları, dili, dini, siyasi baxışları, milli, et­­nik və ya sosial mənşəyi, milli azlıqlarla əlaqəsi, mülkiyyəti, doğum və digər statusu və tanın­manın aid edildiyi ixtisas məziyyətlərilə bağlı olmayan səbəblərə görə onların disk­ri­minasiyasına yol verilməyəcəkdır. Bu hüququn təmin edilməsi üçün hər bir dövlət ixti­sas­ların tanınmasının rəsmi olaraq bilik və bacarıqlar əsasında aparılması üçün qiymət­lən­dirmənin tətbiq edilməsində müvafiq razılaşmalar həyata keçirəcəkdir.

Bənd III. 2

Hər bir iştirakçı tərəf ixtisasların tanınmasında və qiymətləndirilməsində istifadə olu­nan kriteriyaların və həyata keçirilməsi üsullarının açıq, aydın və etibarlı olmasını təmin etməlidir.

Bənd III. 3

Tanınma üzrə qərarlar tanınmanın tətbiq edildiyi ixtisaslara aid müvafiq informa­si­yanın əsasında veriləcəkdir.

İlkin mərhələdə müvafiq informasiyanın əldə edilməsində məsuliyyət belə infor­ma­siyanı vicdanla verəcək müraciətçinin üzərinə düşür. Müraciətçinin məsuliyyət daşı­ma­sına baxmayaraq, sözü gedən ixtisasları verən müəssisələr müraciətçinin tələbinə və məh­dud şərtlərlə, ixtisas sahiblərinə, müəssisələrə və ya tanınmağın tətbiq edildiyi ölkə­nin səlahiyyətli təşkilatlarına lazımi informasiyanı verməyə borclu olacaqdır.

İştirakçı dövlətlər öz təhsil sistemlərinə daxil olan bütün ali təhsil müəssisələrin, hə­min müəssisələrdə əldə edilmiş ixtisasların qiymətiəndirilməsi məqsədilə tələb olunan in­for­masiyanın verilməsi barədə göstəriş verəcəkdir.

Müraciətin qoyulmuş tələblərə cavab vermədiyini bildirmək qiymətləndirməni hə­ya­ta keçirən təşkilatın üzərinə düşür.

Bənd III. 4

Hər bir iştirakçı dövlət ixtisasların tanınmasını asanlaşdırmaq məqsədilə öz təhsil sistemi barədə müvafiq və tam informasiyanın verilməsini təmin edəcəkdir.

Bənd III.5

Tanınma ilə əlaqədar qərarlar bu hallar üzrə infornıasiyanın əldə edilməsi üçün tə­ləb olunan əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş və məhdudlaşdırılmış müddət ərzində səla­hiy­yətli təşkilatlar tərəfindən veriləcəkdir.

Tanınma verilmədikdə rəddetmənin səbələri bildiriləcək və müraciətçinin sonrakı mər­hələdə tanınma əldə edə bilməsi üçün lazım olan tədbirlərlə əlaqədar informasiya veri­ləcəkdir. Tanınma rədd cdildikdə va ya heç bir qərar verilmədikdə müraciətçi müəy­yən vaxt ərzində müraciət etmək imkanına malik olacaqdır.



Fəsil IV. Ali təhsilin alınmasına imkan verən ixtisasların tanınması

Bənd IV.1

Hər bir iştirakçı dövlət digər iştirakçı dövlətin ali təhsil sisteminə aid olan proq­ram­larının əldə edilməsinə imkan vermək məqsədilə bu ölkələrdə ali təhsilin əldə edil­mə­sinə imkan verən ümumi tələblərə cavab verən ixtisasları, həmin dövlətdə ali təhsilin əl­də edilməsinə imkan verən ümumi lələblər arasında əsaslı fərqlər olmadığı halda tanı­ya­caqdır.

Bənd IV.2

Alternativ olaraq, Bənd IV.1-də nəzərdə tululanlara və ixtisas sahibinin tələbinə əsasən iştirakçı dövlət digər dövlət tərəfindən verilən ixtisas sahibinə həmin ixtisasın qiy­mətləndirilməsinə nail olmaq imkanı verəcəkdir.

Bənd IV.3

İxtisas yalnız bu ixtisasın əldə edildiyi ölkənin xüsusi tipli ali təhsil proqramlarına və ya müəssisələrinə daxil olmağa imkan verdikdə, tanınmanın əldə edilməsinə çalışılan ölkənin və ixtisasın əldə edildiyi ölkənin qoyduğu tələblər arasında əsaslı fərq olmadığı halda, digər iştirakçı dövlətlər bu ixtisas sahiblərinə həmin dövlətlərin ali təhsil sisteminə məxsus oxşar müəssisələrə və proqramlara daxil olmaq imkanı verəcəkdir.

Bənd IV.4

Xüsusi təhsil proqramlarına qəbul edilmə ümumi tələblərdən başqa xüsusi tələb­lə­rin də yerinə yetirilməsini tələb etdikdə, əlaqədar dövlətin səlahiyyətli təşkilatları digər döv­lətlərdə əldə edilmiş bərabərhüquqlu ixtisas sahiblərinə əlavə tələblər verə və ya bu ixti­sasları əldə etmiş müraciətlərin həmin tələbləri yerinə yetirib yetirməməsini araşdıra bilər.

Bənd IV.5

İştirakçı dövlətdə əldə cdilmiş orta təhsil haqqında şəhadətnamə ali təhsilin alın­ma­sına əlavə ixtisas imkanları ilə birlikdə zəmin yaradırsa, digər iştirakçı tərəflər belə tələblərin yerinə yetirilməsini şərt qoya və yaxud öz təhsil sistemləri daxilində buna al­ter­­nativ olan əlavə tələblərin yerinə yetirilməsini təklif edə bilər. Hər bir dövlət və ya Av­­ropa Şurası imzalama vaxtı və ya günün təsdiq etmə, qəbul etmə və ya daxil olma sənədini təqdim etdikdə, yaxud bundan sonra istənilən vaxt tərəflərdən birini bu bənddə nəzərdə tutulanlardan istifadə etməsi barədə məlumat verməlidir və bu zaman bu bəndi tətbiq etmək istədiyi iştirakçı dövləti və bunun səbəblərini göstərməlidir.

Bənd IV.6

Bənd IV.1, IV.2, IV.3, IV.4 və IV.5-də nəzərdə tutulanlar və müəy­yən ali təhsil müəssisəsinə, yaxud belə müəssisə daxilindəki proqrama qəbul edilmə məhdudlaşdrıla və ya seçmə əsasında aparıla bilər.

Ali təhsil müəssisəsinə və yaxud proqramına qəbul edilmə seçmə əsasında apa­rıl­dıqda qəbuletmə ədalətlilik prinsiplərinə uyğun şəkildə və Fəsil III-də təsvir edilmiş hü­quq­ların pozulması hallarına yol vermədən həyata keçirilməlidir.

Bənd IV.7

Bənd IV.1, IV.2, IV.3, IV.4 və IV.5-də nəzərdə tutulanlar və müəyyən ali təhsil müəssisəsinə qəbul edilmə, müraciətçinin təhsil müəssisəsinin tələb etdiyi dil, yaxud dil­lər üzrə kifayət qədər bilik nümayiş etdirməsi zamanı şərti xarakter daşıya bilər.

Bənd IV.8

Ali təhsilin qeyri-ənənəvi ixtisaslar əsasında əldə edilməsinə imkan verən dövlət­lər digər dövlətlərdə əldə edilmiş oxşar ixtisasları tanınmanın tətbiq edildiyi döv­lət­də qa­zan­mış qeyri ənənəvi ixtisaslarda oxşar qaydada qiymətləndirəcəkdir.

Bənd IV.9

Ali təhsil proqramına qəbul etmək məqsədilə, hər bir iştirakçı dövlət onun ərazi­sin­də fəaliyyət göstərən xarici təhsil müəssisələri tərəfindən veril­miş ixtisasları milli qa­nun­vericilik tələblərinə uyğun şəkildə tanıyacaqdır.


Fəsil V. Təhsil müddətlərinin tanınması

Bənd V.l


Hər bir iştirakçı dövlət digər iştirakçı dövlətin ali təhsil proqramı çərçivəsində ta­mam­­lanmış təhsil müddətlərini tanıyacaqdır. Bu tanınma onun tətbiq edildiyi döv­lətlərin ali təhsil proqramının tamamlanması müddətlərini əhatə edəcəkdir.

Bənd V.2


İştirakçı dövlət başqa bir dövlətin ali təhsil proqramı çərçivəsində təhsilini tamala­mış şəxsə bu təhsil müddətinin V bəndin 1-də nəzərdə tutulanlar üzrə qiymətləndirilməsi imkanı əldə edəcəkdir.

Bənd V.3


Hər bir iştırakçı tərəf təhsil müddətinə cavabdeh olan səlahiyyətli təşkilat, yaxud ali təhsil müəssisəsi və tanınmanın tətbiq edilməsinə məsuliyyət daşıyan səlahiyyətli ta­nı­­ma təşkilatları, yaxud ali təhsil müəssisələri arasında əvvəllər əldə edilmiş razılaşma ol­­duqda və təhsil müddətinin tamamlandığı ali təhsil müəssisəsi tələbənin göstərilən təh­sil müddətinə qoyulan tələbləri müvəffəqiyyətlə yerinə yetirməsini təsdiq edən təhsil sə­nədləri, yaxud şəhadətnamə verdikdə təhsil müddətlərinin tanınmasını asanlaşdıra­caq­dır.

Fəsil VI. Ali təhsil ixtisaslarının tanınması

Bənd VI.1

Tanınma qərarlarının ali təhsil ixtisasları ilə təsdiqlənmiş bilik və bacarıqlar əsa­sında verilməsini nəzərə alaraq, hər bır iştirakçı dövlət başqa dövlətə verilmiş ali təhsil ixtisaslarını, bu ixtisaslar arasında əsaslı fərq olmadıqda, tanıyacaqdır.

Bənd VI.2

İştirakçı dövlət hər hansı başqa dövlətin verdiyi ali təhsil ixtisas sahiblərinə bu ixti­sasların onun sahibinin müraciətilə VI bəndin 1-də nəzərdə tutulanlara əsasən qiy­mətləndirilməsi imkanı verəcəkdir.

Bənd VI.3

Başqa dövlətdə verilmiş ali təhsil ixtisasının bir dövlətdə tanınmasından irəli gə­lən nəticələr:

Tanınmanın tətbiq edildiyi iştirakçı dövlətlərdə ixtisas sahiblərinə tətbiq edilən ey­ni şərtlər əsasında münasib imtahanları əhatə edən ali təhsilin sonrakı mərhələsində və ya­xud doktorluq dərəcəsinə hazırhğa daxil olma; tanınmanın tətbiq edildiyi dövlətin hü­quq nəzarəti altında olan təhsil dərəcələrindən istifadə edilməsi. Buna əlavə olaraq ta­nın­ma onun tətbiq cdildiyi ölkələrin də hüquq orqanlarının nəzarəti altında olan əmək ba­zarına daxil olmanı asanlaşdırır.

Bənd VI.4

Bir iştirakçı dövlətdə verilmiş ali təhsil ixtisasının başqa iştirakçı dövlətdə qiymət­ləndirilməsi aşağıdakı formalarda ola bilər:

ümumi məşğulluq məqsədilə məsləhət:

təhsil müəssisəsinin proqramına qəbuletmə məqsədilə məsləhət;

hər hansı bir səlahiyyətli tanıma təşkilatına məsləhət.

Bənd Vl.5

Hər bir iştirakçı dövlət milli qanunvericiliyinin tələblərinə uyğun olaraq öz ərazi­sin­də fəaliyyət göstərən xarici təhsil müəssisəsinin verdiyi ali təhsil ixtisasını tanıya bilər.
Fəsil VII. Qaçqınlar, köçkünlər və qaçqınlara oxşar şəraitdə

olan şəxslərin aldığı ixtisasların tanınması
Bənd VII

Hər bir iştirakçı dövlət qaçqınların, köçkünlərin və qaçqınlara oxşar şəraitdə olan şəxslərin ali təhsilə, təhsilin yuxarı səviyyələrinə və iş fəaliyyətinə başlamağı üçün qo­yul­muş tələblərin yerinə yetirib yetirməməsindən asılı olmayaraq və hətta bu ixtisasların əl­də edilməsinin sənədlərdə sübut edilməsi mümkün olmadıqda belə, qiymətləndirmənin əda­lətli və tez aparılması üçün öz təhsil sistemi və qanunvericiliyi daxilində bütün müm­kün və tələb olunan addımları atacaqdır.


Fəsil VIII. Ali təhsil müəssisələrinin və proqramlarının

qiymətləndirilməsi üzrə informasiya

Bənd VIII.1

Hər bir iştirakçı dövlət digər iştirakçı dövlətin səlahiyyətli təşkilatlarına bu döv­lətin müəssisələri tərəfindən verilmiş ixtisasların keyfiyyətinin tələblərinə cavab verib verməməsini müəyyənləşdirməyə imkan vermək məqsədilə özünün ali təhsil sisteminə aid edilən hər bir müəssisə və bu müəssisələrdə fəaliyyət göstərən hər bir proqram üzrə informasiya ilə təmin edəcəkdir. Belə informasiya aşağıdakı formada olacaqdır:

İştirakçı dövlətlərin ali təhsil müəssisələrinin və proqramlarının rəsmi qiymət­lən­dir­mə sistemlərinin yaradılması ilə əlaqədar ali təhsil ixtısasları verən proqramların və ali təhsil müəssisələrinin spesifik keyfıyyət standartlarına və qıymətləndirmə üsullarına və nəticələrinə aid informasiya:

Ali təhsil müəssisələrinin və proqramlarının rəsmi qiymətləndirmə sistemlərini yaratmamış iştirakçı dövlətlərlə əlaqədar hər hansı bir təhsil müəssisəsində, yaxud ali təhsil sisteminə aid olan ali təhsil proqramı daxilində əldə edilmiş müxtəlif ixtisasların tanınması ilə əlaqədar informasiya.

Bənd VIII. 2

Hər bir iştirakçı dövlət aşağıdakıların inkişafı, müdafiə və təmin edilməsi üçün müvafiq qərarlar verəcəkdir:

Ali təhsil sisteminə aid olan ali təhsil müəssisələrinin müxtəlif növlərinin bu müəssisənin hər bir növünün xarakterik xüsusiyyətilə əlaqədə nəzərdən keçirilməsi;

Ali təhsil sisteminə aid olan tanınmış müəssisələrinin (dövlət və özəl), onların müxtəlif ixtisasları vermə səlahiyyətlərini və hər növ müəssisəyə və proqrama daxilolma tələblərini göstərən siyahısı;

Ali təhsil proqramlarının təsviri;

İştirakçı dövlətin ərazisindən kənarda yerləşən lakin bu dövlətin təhsil sisteminə aid edilən təhsil müəssisələrinin siyahısı.




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə