Almaz Əliyeva Məcid qızı nato da həRBİ-Sİyasi İslahatlar və



Yüklə 1.82 Mb.
səhifə35/67
tarix25.06.2018
ölçüsü1.82 Mb.
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   67

göstərmişdir.  O,  həmçinin,  2004-cü  ildə  Əfqamstanda 

keçirilən  prezident  seçkiləri  zamam  təhlükəsizliyin  təmin 

edilməsi  məqsədilə Britaniya taboru  ilə  yanaşı  BTYQ-nin 

tərkibində  xidmət  etmək  üçün  taqım  ölçülü  hərbi 

birləşmələr  göndərmişdir. 

BTYQ-ə 


əlavə 

töhfənin 

verilməsi,  o  cümlədən  tibbi  və  xüsusi  təyinatlı  hərbi 

birləşmələrin  göndərilməsi  haqqında  qərar  hazırda  qəbul 

edilmək mərhələsindədir.

Cənubi 


Qafqaz 

Tərəfdaşları 

Amerika 

Birləşmiş 

Ştatlarına 2001-ci il  11  sentyabr terror hücumundan dərhal 

sonra  irəli  sürülmüş  Terrorçuluğa  qarşı  Tərəfdaşlıq 

Əməliyyat 

Planında 

iştirak 

etməklə 


terrorçuluqla 

mübarizəyə  yardım  göstərirlər.  Bu  sahədə  aparılan 

əməkdaşlığa 

kəşfiyyat 

məlumatlarının 

mübadiləsi, 

terrorçuluqla 

mübarizə 

və 

sərhəd 


təhlükəsizliyi 

imkanlarının  artırılması  üçün təlim  və  məşğələlər,  habelə 

mümkün 

terror 


hücumunun 

nəticələrinin 

aradan 

qaldırılması üçün hazırlıq səviyyəsinin artırılması  daxildir.



Müdafiə  və  təhlükəsizlik  sektomnda  islahat  Cənubi 

Qafqaz  dövlətləri  ilə  əməkdaşlığın  olduqca  vacib  bir 

sahəsidir  və  bu,  NATO  ilə  əldə  edilmiş  FTƏP-lann 

mərkəzi  xəttini  təşkil  edir.  Bu  sahədə  NATO  və  fərdi 

müttəfiqlər  tərəfdaş  dövlətlər  tərəfindən  istifadə  edilə 

biləcək 


əhəmiyyətli 

təcrübəyə 

malikdirlər. 

Əsas 


prioritetlər  onların  Avro-Atlantik  regionunda  böhranın 

idarə  olunması  və  sülhməramlı  əməliyyatlara  töhfə 

vermək 

imkanlarının 



artırılması, 

dövlət 


müdafiə 

təsisatlarının  əlverişii və  səmərəli  idarəçiliyinin inkişafına 

köməklik  göstərilməsi  və  silahlı  qüvvələrin  üzərində 

mülki  və  demokratik  nəzarətin  gücləndirilməsindən 

ibarətdir.

FTƏP-lar  NATO  ilə  demokratik  təsisat  və  müdafiə 

islahatları  sahəsində  apanlan  siyasi  dialoqu  dərinləşdirir 

və 


əməkdaşlığın 

məqsədini 

gücləndirir. 

Təsisat 


islahatlarının  həyata  keçirilməsi,  xüsusilə  müdafiə  və 

təhlükəsizlik  sektorunda  islahatların  aparılmasına  şərait 

yaradır, habelə demokratiyaya keçid prosesini dəstəkləyir.

Müdafiə  sahəsində  daha  müfəssəl  və  texniki  islahatlar 

SNT-nın  Planlaşdırılma  və 

Analiz  Prosesi 

(PAP) 

kontekstində  paralel  şəkildə  müzakirə  olunur.  Bu,  NATO 



tərəfindən  həyata  keçirilən  çoxmillətli  təlimə,  təlim 

məşqlərində  və  hərbi  əməliyyatlarda  faydalı  ola  biləcək 

qüvvə  və  imkanların  müəyyənləşdirilməsi,  inkişafi  və 

qiymətləndirilməsinə  yardım  göstərir.  Bu,  həm  də 

səmərəli,  əlverişli  və  dayanıqlı  hərbi  qüvvələrin  inkişafı, 

habelə  daha 

geniş 

müdafiə 


islahatı 

siyasətlərinin 

təkmilləşdirilməsində  tərəfdaşlar  üçün  çərçivəni  təmin 

edir.  Hər  üç  Cənubi  Qafqaz  dövləti  tərəfdaş  dövlətlərə 

könüllü  əsasda  təqdim  edilən  PAP  prosesində  iştirak 

etmək  qərannı 

qəbul  etmişdir. 

PAP  çərçivəsində 

planlaşdırma  hədəfləri  hər  bir  dövlətlə  razılaşdırılır  və 

əldə  edilmiş  nailiyyətlər  hər  il  dərindən  təhlil  edilərək 

qiymətləndirilir.

Digər bir mühüm alət Müdafiə Təsisatlarının Qurulması 

üzrə  Tərəfdaşlıq  Əməliyyat Planıdır  (MTQTƏP).  2004-cü 

ildə  irəli  sürülmüş  MTQTƏP  səmərəli  və  demokratik 

məsuliyyətli müdafiə təsisatları quruculuğunda tərəfdaşları 

stimuli aşdınr  və  dəstəkləyir.  Bu  planın  ümumi  məqsədi 

silahlı  qüvvələr,  müdafiə  və  təhlükəsizlik  sektoru 

təsisatlarının səmərəli, demokratik və mülki nəzarət atında 

qurulmasından,  məsuliyyətinin  artırılması  və  şəffaflığının 

təmin  edilməsindən  və  onların  yeni 

təhlükəsizlik 

mühitinin  tələblərinə  uyğun  olaraq  qurulduğuna  və

141



maliyyələşdirildiyinə təminat verməkdən ibarətdir. Alyans 

üçün digər prioritet məsələ artıq qalmış və köhnəlmiş silah 

ehtiyatı  və  döyüş  sursatının  yaratdığı  problemlərin  aradan 

qaldırılması  məqsədini  güdən  NATO/SNT  Etimad  Fondu 

mexanizmi  vasitəsilə  hərbsizləşdirmə  layihələri  ilə 

Tərəfdaş  dövlətlərin  dəstəklənməsindən  ibarətdir.  Belə 

layihələrdən  ikisi  Azərbaycan  və  Gürcüstanda  həyata 

keçirilmişdir.

NATO/SNT  Etimad  Fondu  layihələri  artıq  qalmış  və 

köhnəlmiş  partlayıcı  minalar,  döyüş  sursatı,  kiçik  çaplı 

atıcı və yüngül silah ehtiyatlarının təhlükəsiz şəkildə məhv 

edilməsi  məqsədilə  tərəfdaş  dövlətlərə  yardnn  göstərir. 

Fərdi  müttəfiqlər  və  tərəfdaş  dövlətlərin  könüllü  yardımı 

nəticəsində  maliyyələşdirilmiş  bu  layihələr  adətən,  digər 

müvafiq 

təşkilatlarla 

yaxın 

əlaqələrin 



qurulması 

nəticəsində həyata keçirilir.

Azərbaycanda  Saloğlu  ərazisində  yerləşən  köhnə  hərbi 

bazada,  Ağstafa  şəhərində  və  Poylıı 

qəsəbəsində 

partlamamış  hərbi  sursatın  məhv  edilməsi  üçün  davam 

etməkdə  olan  layihəyə  1,6  milyon  avro  maliyyə  vəsaiti 

qoyulmuşdur.  Bu  döyüş  sursatları  yerli  əhali  arasında 

çoxsaylı ölüm hallan və bədən xəsarətləri törətmişdir.

Gürcüstanın  Ponixala  və  Xaladid  bazalannda  təxminən 

500-dək yer-hava və digər növlü raketlərin məhv  edilməsi 

üçün 


layihəyə 

1,1 


milyon 

avro  maliyyə 

vəsaiti 

qoyulmuşdur.  2006-cı  ilin  fevral  ayında  yekunlaşan  bu 

layihə  çərçivəsində  nəinki  təhlükəsizlik  təmin  edilmiş, 

həm  də  gələcəkdə  ətraf mühitin  mümkün  çirklənməsinin 

qarşısı  alınmışdır.  Gürcüstanda ikinci layihəyə 2007-ci ilin 

oktyabr  ayında  start  verilmişdir.  478  min  avro  dəyərində 

büdcəyə  malik  bu  layihə  çərçivəsində  təxminən  9000 

raket ehtiyatının məhv edilməsinə şərait yaradılacaqdır.

142

Təbii fəlakətlərin və texnogen qəzaların nəticələri hətta 



ən yaxşı  hazırlığa malik dövlətlər üçün  də dəfedilməz ola 

bilər.  Belə  fövqəladə  hallann  nəticələri  konkret  bir 

dövlətin 

sərhədlərini 

aşaraq 

bütöv 


regionların 

təhlükəsizliyini  və  sabitliyini  təhlükə  qarşısında  qoya 

bilər.  Buna  görə  də  fəlakətlərə  qarşı  səmərəli  hazırlıq  və 

cavab  tədbiri  (NATO  dairələrində  «mülki  fövqəladə 

planlaşdırma»  adlanır)  üzrə  əməkdaşlıq  olduqca  zəruridir 

və  tərəfdaşlıq  fəaliyyətinin  ayrılmaz  bir  hissəsini  təşkil 

edir.

Ermənistan,  Azərbaycan və  Gürcüstan  təbii  fəlakətlərə 



hazırlıq  və  cavab  tədbirləri  üzrə  milli  imkanlarını 

təkmilləşdirmək üçün NATO  ilə  əməkdaşlıq çərçivəsində 

iş  apanrlar.  Bu  sahədə  fəaliyyətin  böyük  bir  hissəsi 

Fəlakətlərə 

Cavab vermə 

üzrə 


Avro-Atlantika 

Əlaqələndirmə  Mərkəzi  (FCAAƏM)  çərçivəsində  həyata 

keçirilir.

FCAAƏM  fəlakətlərin  nəticələrinin  aradan  qaldırılması 

üçün  AATŞ  ölkələri  arasında  səyləri  əlaqələndirmək 

məqsədilə  1998-ci ildə yaradılıb.  Bu mərkəzin işinə 2003- 

cü  ildə  Azərbaycanda  və  2005-ci  ildə  Gürcüstanda  baş 

vermiş  güclü  su  daşqınları  və  həmçinin  2006-cı  ildə 

Gürcüstanda  baş  vermiş  meşə  yanğınlarından  sonra 

göstərilən yardımın əlaqələndirilməsi misal göstərilə bilər.

Təlim 

məşqləri 



imkanların 

təcrübədə 

sınaqdan 

keçirilməsi 

və 

gələcək  əməkdaşlığın 



daha 

geniş 


sahələrinin  müəyyənləşdirilməsi  üçün  imkan  yaradır. 

Cənubi  Qafqaz  tərəfdaşları  2000-ci  ildən  başlayaraq  belə 

təlim  məşqlərində  iştirak  edirlər.  Son  illər  ərzində 

FCAAƏM  fəaliyyətlərinin  əksəriyyəti,  o  cümlədən  bir 

neçə  təlim  məşqləri  tərəfdaş  dövlətlər  tərəfindən  irəli 

sürülmüş,  təşkil  olunmuş  və  icra  edilmişdir.  Bu  fakt

143





Dostları ilə paylaş:
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   67


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə