Axborot izlash markazi



Yüklə 19,82 Kb.
tarix23.09.2017
ölçüsü19,82 Kb.

Aim.Uz

Axborot izlash markazi

PSIXOTERAPIYA


REJA:

  1. Psixoterapiya haqida tushuncha.

  2. Psixoterapevtik metodikalar va ularning qo'llanishi.

  3. Psixoterapiyaning ahamiyati.

Tayanch tushunchalar

Inontirish – bir odamning ikkinchi odamga psixologik yo'l bilan o'ziga xos tarzda ta'sir qilishdir.

Gipnoz – ug'oqlik bilan uyquga o'tish orasidagi uyqu holati

Autogen mashq -- bemorning o'zi bajaradigan mashq, psixoterapeyaning keng tarqalgan metodi

Psixoterapiya – davo maqsadlarida bemor yoki bemorlar guruhi psixikasiga ta'sir ko'rsatish jarayoni

Nima uchun psixoterapiyadan foydalaniladi?

Psixoterapeya – davo maqsadlarida bemor yoki bemorlar guruxi psixikasiga (bir yo'la) ta'sir ko'rsatish jarayonidar.

Davo maqsadida kasal psixikasiga ko'rsatiladigan har handay ta'sir ham psixoterapiya jumlasiga kiravermaydi.Masalan, psixafarmakalogiya preparatlar bilan psixikaga ta'sir ko'rsatish psixoterapiya emas.

Psixoterapevtik ta'sirning asosiy turi so'z bilan ta'sir ko'rsatishdir.Biroq har qanday so'z ham davo bo'lavermaydi.

Ba'zi hollarda psixoterapiya asosiy davo usuli bo'lsa (nevrozlar, alkogolizm, duduqlanish, ba'zi ichki kasalliklar, teri kasalliklari va boshqalar), boshqa kasalliklarda u zarur yordamchi vosita hisoblanadi ( ko'pgina ichki kasalliklarda, operasiyaga tayyorlanish va operasiyadan keyingi davrda akusherlik, ginekologiya va boshqalarda )

Psixoterapiyaning xajmi va metodikasi kasallarning yoshiga, kasallikning xarakteri, shaxsiyat xususiyatlariga, davo olib borilayotgan muassasaning xususiyatlariga qarab har xil bo'ladi.



Har bir usulning o'ziga hos tomoni nimada?

Psixoterapevtik metodikalarning hammasini shartli ravishda inontirish, ishonch hosil qilish vafaollashtiruvchi psixoteperapiyaga bo'lish mumkin.

Bundan tashqari, individual va jamoa psixoterapiya tafovut qilinadi.

Inontirish – bir odamning ikkinchi odamga psixologik yo'l bilan o'ziga xos tarzda ta'sir qilishdir. Inontirish bosh miya po'stlog'ida konsentrlangan ta'sirlanish o'chog'idir, bu o'chog' manfiy induksiya tufayli o'z atrofida tormozlanish zonasini hosil qiladi. Inontirishning gipnoz holatida inontirish, tabiiy uyqu holatida inontirish, uxlatadigan yoki narkotik dorilar berilgandan keyingi inontirish (narkogipnoz) uyg'oqlik vaqtida inontirish va o'z-o'zini inontirish kabi turlari tafovut qilinadi. Gipnotikxolat (gipnoz) – uyg'oqlik bilan uyquga o'tish orasidagi chala uyqu holatidir.

Bemorning gipnoz qilishning ko'pgina usullari mavjud. Gipnotik holat yuzaki, o'rta va qattiq gipnozga bo'linadi. Yuzakigipnozda ko'z qovoqlari va qo'l-oyoqlar og'ir tortib, mudroq bosadigan, ko'pincha puls va nafas siyraklashib qoladigan holatdir.



O'rtachagipnozyengil uyqudir, kasal ko'zini ocholmaydi, so'z bilan ta'sir ko'rsatib, harakat sferasi bilan sezgi sferalarida o'zgarishlarni keltirib chiqarish mumkin.

Qattiq chuqur gipnoz – ro'yirost gipnotik uyqudir.

Rapport (miya po'stlog'ida sergak qolgan alohida punkt hisobiga vrach bilan bemor o'rtasida bog'lanadigan aloqa) tamomila alohidalanib qoladi (ya'ni vrachdan boshqa kishi kasal bilan aloqa qila olmaydigan bo'lib qoladi).



Tabiiy uyqu holatida inontirish.

Bu usul asosan bolalarda qo'llaniladi.

Uyqu vaqtida ko'pgina odamlar inson nutqini idrok eta olish qobiliyatini saqlab qoladi, shuning uchun bemor uyg'oqligi vaqtida uning oldida aytish mumkin bo'lmagan narsalarni kusal uxlab yotgan paytida ham gapirish mumkin emas.

Uxlatadigan yoki narkotik moddalarni berib inontirish.

Bemor yetarli gipnobel bo'lmasa (gipnozga tez berilmaydigan bo'lsa) va boshqa ba'zi hollarda narkogipnozdan foydalanildadi. Bemorga uxlatadigan dori ichiriladi yoki venasiga yuboriladi.Odamni uyqu bosib turgan paytda so'z bilan ta'sir ko'rsatib inontiriladi.



Uyg'oqlik holatida inontirish gipnozdan tashqari paytda ham inontirish shifobaxsh ta'sir ko'rsatadi.

Uyg'oqlik davrida inontirish anchagina emosional ko'tarinkilik ruhida ayniqsa yaxshi kor qiladi.

Duduqlanish, alkogolizm, nevrozlarga davo qilish uchun uyg'oqlik holatida inontirish usuli qo'llaniladi.

O'z-o'zini ishontirish ham psixoterapevtik usullardan hisoblanadi.

Bemorning o'z-o'zini ishontirib aytgan so'zlari organizmning turli sistemalarida fiziologik o'zgarishlarni keltirib chiqaradi. Tansiq ovqat to'g'risida o'ylashga javoban me'da shirasining ajralishi, sovuq ta'sir qilishi to'g'risida o'ylashga javoban badan terisining «tuk-tuk» bo'lib ketishi va boshqalar organizmdagi fiziologik jarayonlarga ta'sir ko'rsatishini aniq - ravshan qilib isbotlaydi.



Autogen trenirovka (ya'ni bemorning o'zi bajaradigan mashq) psixoterapiyaning keng tarqalgan metodikasidir.

Autogen trenirovkani nemis olimi I.Shuls taklif etgan jamoa va gurux psixoterapiyasi bir-biriga yaqin tushunchalardir. Ularning o'rtasidagi farq shundan iboratki, gurux psixoterapiyasida asosiy psixoterapevtik ta'sir vrachdan chiqadi va umuman butun guruxga qaratilgan bo'ladi.

Jamoa psixoterapiyada bemorlar jamoasining har bir bemoriga shifobahsh ta'sir ko'rsatishdan foydalaniladi.

Faollashtiruvchi psixoterapiyaning maqsadi – kasal shaxsiyatining saqlanib qolgan tomonlarini safarbar etib, uni real turmush sharoitlariga jalb qilish, kasallik natijasida izdan chiqqan funksiyalarni mashq qildirishdir.

Faollashtiruvchi psixoterapiya ko'ngliga doim bir xil xayol kelib yuradigan (odam doim vahimada yuradigan, miyyasidan har xil hayol va shubhalar nari ketmaydigan va boshqa) holatlarda foyda beradi.



Mavzu yuzasidan nazorat savollari

  1. Psixoterapiya nima? Uning ahamiyati nimada?

  2. Inontirish va gipnoz nima?

  3. Jamoa va guruh psixoterapiyasi nima?

  4. Autogen mashqni tushuntirib bering?

Tavsiya etilayotgan adabiyotlar.

  1. Barkamol avlod O'zbekiston taraqqiyotining poydevoriT. - 1997 yil.

  2. Barkamol avlod orzusi T. 2000

  3. Psixologiya Slovar 1990

  4. Umumiy va tibbiy psixologiya T - 2003

  5. Tibbiyot psixologiyasi etikasi va deoitologiyasi asoslari T. 1997

Mavzu yuzasidan test savollari

  1. «Gipnoz» terminini fanga olib kirgan olim nomini toping?

A) J. Sharko

*B) N.Bred

C)I.M.Sechenov

D) K.K.Platonov

E) V.Broke


  1. Autogen mashqlarni fanga qaysi olim taklif etgan?

A) I.Shuls

B) M.S.Lebedinskiy

C)S.S.Libik

D) A.N.Shogam

E) R.S.Belyayev


  1. Psixoterapiya nima?

*A) davo maqsadida bemor psixikasiga ta'sir ko'rsatish jarayoni

B) bemorni antidepressantlar yordamida davolash

C)bemor psixikasini tarbiyalash

D) yengil uxlatish usuli

E) o'ziga-o'zi ta'sir ko'rsatish


  1. Gipnozning necha hil turi bor?

A) 2

B) 5


C)4

D) 8


*E) 3

  1. «Vrach bilan suxbatlashganidan keyin bemor yengil tortmasa, u vrach emas», degan fikrni kim aytgan?

A) Tarxanov

B) Pavlov

C)Platonov

*D) V.Bexterev

E) Lebedinskiy

Aim.uz





Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə