Azərbaycan döVLƏt neft və SƏnaye universiteti



Yüklə 3,74 Mb.

səhifə9/151
tarix07.04.2018
ölçüsü3,74 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   151

30 

 

prosesini  məhdudlaşdırmışdır.    Yeni  cihazda 



əvvəlki 

məhdudiyyətlərin  əksəriyyətini  aradan  qaldırmaq  mümkün 

olmuşdur.  

3D induksiya karotajı cihazı ilə baxılan üç əsas məsələyə 

maili  laylarda  XEM-nin  dəqiq  ölçülməsi,  laylanan  məhsuldar 

intervalların  seçilməsi  və  kəmiyyətcə  qiymətləndirilməsi  və 

əlaqəli  başmaqdan  istifadə  etmədən  layın  struktur  yatma 

bucağının ölçülməsi daxildir. Bu işdə ölçülərin necə aparılması 

təsvir edilməklə yanaşı, onların tətbiqi nümayiş etdirilir.  

Lay  cihazın  oxuna  perpendikulyar  olmadığı  halda, 

məsələn,  maili  quyularda  qonşu  keçirici  layların  təsirindən 

induksiya  karotajı  cihazı  ilə  ölçülən  XEM-in  qiyməti 

əhəmiyyətli  dərəcədə  XEM-in  həqiqi  qiymətindən  kiçik  ola 

bilər. 


Bu  və  digər  təzahürləri  nəzərə  almaq  üçün  interpretator 

düzəlişləri  əvvəlcə  əl  ilə  aparırdı,  sonra  isə  XEM-in  həqiqi 

qiymətinə  daha  çox  yaxınlaşmasına  imkan  verən  düz  və  tərs 

məsələlərin  həllində  kompyuter  üsulu  işlənib  hazırlanmışdır. 

Lakin bu üsulların köməkliyi ilə də bəzi naməlum parametrləri, 

təyin etmək mümkün deyildi.  

Yeni  cihaz  elektrik  müqavimətini  maili  quyularda  daha 

dəqiq ölçməklə yanaşı həm də quyu divarı ilə əlaqəsi olmadan 

layın  düşmə  bucağını  və  istiqamətini  ölçür.  Belə  ölçmələr 

obyektlərin  işlənməyə  buraxılma  risklərini  azaldaraq  lay 

haqqında daha dəqiq məlumat verir. 

  İnduksiya  karotajı  cihazı  ilə  ölçməni  mürəkkəbləşdirən 

daha bir layın xassəsi elektrik anizotropiyalığıdır. Anizotropiya 

gilli  və  eyni  zamanda  laylanma  müstəvisinə  paralel  qum  və 

gillərin növbələşməsi üçün səciyyəvidir. 

Üçölçülü  induksiya  karotajı  cihazının  istifadəsi  zamanı 

naklonometriya məlumatları standart emalın əlavə məhsuludur. 

Ənənəvi  naklonomer  tədqiqat  radiusu  kiçik  olduqda 

işləyir,  və  faydalı  məlumatları  almaq  üçün  quyu  divarı  ilə 

əlaqəsi olmalıdır. 




31 

 

Rt  Scanner  cihazı  yuyulmanın  və  quyuda  nahamarlığın 



mövcudluğuna  həssas  deyildir  və  o  şəklini  dəyişdirmiş 

kavernomerin  istifadəsi  zamanı  həm  aşağıdan  yuxarı,  həm  də 

yuxarıdan aşağı ölçü apara bilər.  

Rt  Scanner  cihazından  istifadə  edilərək  məlumatların 

alınması üçün keçirici mühit tələb olmadığından layın struktur 

düşməsi əvvəl çətin və ya heç mümkün olmadığı quyularda da 

təyin edilə bilər. 

 

ГРАВИТАЦИОННЫЕ ЭФФЕКТЫ ОТ ТЕЛ 

ПРОИЗВОЛЬНОЙ ФОРМЫ 

 

Студент:                                            Руководитель: 

Гасымов Руслан Джуейхун о.        доц. Искандеров Э.Г.    

IV курс, группа 154.4  

 

При    решении    сложных  геолого-геофизических 



задач  современными  цифровыми  методами  обработки  и 

интерпретации  очень  важное  значение  имеет  правильное 

задание    физико-геологической  модели  исследуемого 

геологического  объекта.  В  частном  случае  очень  важно  

более точная оценка гравитационных эффектов модельных  

геологических  структур. Для этого обычно  используются 

однородные    тела  правильной  формы,  такие  как  шар, 

цилиндр,  призма    и  т.д.  В  этом  случае    двухмерная    или  

трехмерная    геологическая  структура  представляется  в 

виде  набора    тел  правильной  формы.  На  кафедре  

«Геофизика» 

Азербайджанского 

Государствен-ного 

Университета    Нефти    и    Промышленности      разра-ботан  

алгоритм  и  фортран- программа  GTEOR-FORSE, которая 

позволяет    вычислять    гравитационные  эффекты  от  

двухмерных    тел  произвольной  формы,  находящихся  на 

любой  глубине.  Для  увеличения  точности    вычисления  

гравитационных 

эффектов 

имеется 

возможность 




32 

 

уменьшения шага разбиения  структуры. С помощью этого 



алгоритма    была      выполнена    оценка    гравитационного 

влияния    модельных  и  фактических    структур  

произвольной формы.  

 

SPEKTRAL QAMMA KARATAJIN GEOLOGI 

MƏSƏLƏLƏRIN ÖYRƏNILMƏSINDƏKI 

ÜSTÜNLÜKLƏRI 

 

Tələbə:  

 Rəhbər: 

Məmmədquliyeva Səadət Fizuli qızı,  

prof.V.M.Seyidov  

IV kurs, qrup 177.4  

 

Son  dövrlərdə  QK-ın  bir  növü  olan  spektral  qamma 



karotajından  da  geniş  istifadə  edilir  ki,  bu  cihazlar  vasitəsilə 

radioaktiv elementlərdən şüalanan hissəciklərin spektrləri təyin 

edilərək,  süxurun  tərkibindəki  radioaktiv  elementlərin    növü 

(uran, torium və kaliumun)  və qatılığı müəyyənləşdirilir.  

Spektral 

-karotajla  süxurlarda  radioaktiv  elementlərin  



qatılığı  təyin  etmək  üçün  xüsusi  quruluşa  malik  olan  quyu 

cihazını  quyuya  buraxılır.  Hər  bir  radioaktiv  elementin 

parçalanması zamanı şüalanma spektrləri müxtəlif olduğundan, 

üsul qeyd edilən bu xüsusiyyətə əsaslanır. Quyu cihazının qeyd 

etdiyi  spektr  kalibrləmədən  alnınan  energetik  bölgü  ilə 

müqayisə edilir. 

SQK vasitəsilə aşağıdakı məsələlər öyrənilir: 

- gilin mineral tərkibi və onların əmələ gəlmə şəraiti; 

- gilli kollektorlar; 

- bitumlu süxurlar; 

- kəsilişdə keçirici intervalların seçilməsi; 

- sulaşmış intervalların seçilməsi. 

Radioaktiv elementlərin süxurlarda iştirak etmə nisbətləri  

süxurun litoloji variasiyasının təyin edilməsinə imkan yaradır: 



U

Th /

 

nisbəti 



çöküntütoplanma 

şəraitində 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   151


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə