Azərbaycan döVLƏt qt sad un vers tet



Yüklə 2,8 Kb.

səhifə28/35
tarix14.09.2018
ölçüsü2,8 Kb.
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   35

 
84
  valyuta dönərliliyinin məhdudlaşdıрыlması;  
  valyuta  hesablaрыныn  tam  və  ya  qismяn  dondurul-
ması və s.  
 
4.4.  nkişaf edən ölkələrin valyuta siyasəti 
 
  nkişaf edən ölkələrin valyula siyasətinin əsas məqsədi 
инkişaf edən ölkəlяrdən valyuta-iqtisadi аsılıлыğıны zəiflətmяk 
vя miллi iqtisadiyyatын inkişafı ücün яlverişli şərait yaratmaq-
dır. Məqsяdin reallaşması aşağıdakı kонkret fоrmalarda hə-
yata keçiriлиr: 
- bir sıra inkişaf edən ölkəlяrin (neft ixracчылaрынын) val-
yutalaрынын beynəlxalq hesablaşmalarda istifadя edilmяsi; 
- inkişaf edən ölkələrin, o cümlədяn neft ixracатçılaры-
нын  inтеqrasiya  oluнмуш  qruplaşmalaры  çərчivəsində  regio-
nal hesab valyuтa vahidlərinin yaraнması; 
- inkişaf edən ölkələr ehтиyaclaрыna xidmяt едян valyu-
тa və kredit-maliyyə təşkилatlaрынын (banklar, фонdlar) yara-
dılması və s. 
nkişaf  edəн  юlkələr  юz  valyuta  siyasətinи  həyata  ke-
çirяrkяn  тədiyyə  balansынын  kяsirini  aradan  qaldırmağa  və 
ya azaltмağa, ixracı artırmağa, milli valyuta ehtiyatlanı qo-
rumağa  çalışır.  Bu  məqsədlə  valyuta  siyasətində  aşağıdakı 
əsas metodlardan istifadə oлунur: 
   qəтi  müəyyən  edilmiş  və  üzən  valyuta  məzənnяsi 
rejimlərindən  istifadя elmяklя, həмçinin devalvasiya vя bя-
zən dя revalvasiya yolu ilə valyuta məzənnəsinin tяnzimləн-
мəsи.  nkişaf  edən  ölkələrin  valyutasının  devalvasiyası  tez-
tez məcburi xarakter daşıyır. Xüsusilя, inkişaf edən ölkələrin 
valyutasınын  məzənnəsi  aşağı  düşdükdя,  bu  valyuta  «bağ-
lanmыş»  EÖ-nin valyutasынын da məzənnяsi aşağı düşür; 
   tяdiyyə  balansınын  cari  və  maliyyя  əməliyyatlaры 
üzrя valyuta məbdudiyyяtlərinin müxtəlif formalaры. Bu for-
malardan  miллi  iqtisadiyyaтın  qorunması,  tədiyя  balansınын 


 
85
tarazlaşdıрылмası (ölkəyə kapital axынын qarşısны almaq və ya 
ölkədən  xaricə  köçüрмələri  mяhdudlaşdıрмaq  yolu  ilя) 
məqsяdilə fəal istifadə olunur.  
  valyuta  ebtiyaтlaрыna  qənaəт  olunması  məqsədilя 
dövlətlяrarası ödяmя və klirinq sazişlərinin bağlanması; 
   tədiyyə balansının kяsirinin юrtülməsi üчün xüsusi 
valyuta qруplaşmalaры, birgə valyuta fondlaры yaratmaq yo-
lu  ilə  EÖ-lяrin  valyuta  əməkdaşлыğı  vя  iнтeqrasiyasınын 
inkişafı. 
Keçid  iqtisadiyyatı  ölkяlərində  valyuta  siyasяtinin 
aşağıdakı amillərini nəzərə almaлыdır: 
   xarici ticarətin liberallaşdığı, miqdar məhdudlaşdы-
рыlmasının  тarif  mяhdudlaşdырыlmasынa  keçid  şəraitdə  sabiт 
valyuta  məzənnəsi  xarici  ticarətdə  baş  verя  biləcək  neqaтиv 
hallaрыn  nяticяlяrini  azaldır.  Milli  valyutaнын  ucuzlaşdырыl-
ması idxal mallaрыnын qiyməтini artırыр; 
  tяdiyyə balansынын və ilk növbədя cari яməliyyatlar 
balansınын  tarazlaşdıрыlmasынda  valyuta  məzənnяsi  mühüm 
rol oynayır. Cari яməliyyatlar balansынын pislяşməsində da-
xili qiyməтляrin sürətlə artмası nəticəsində ölkяnin xarici бa-
zarlarda  rəqabət  gücünün  itirilмəsi  başlıca  səbəb  ola  bilər. 
Milli valyutalaрыn revalvasiyası isə ölkənin rəqabяt gücüнцn 
бярпа olunmasına yardım edir; 
  валйута  мязяннясинин  нисби  сабитдийи  вя  она  ети-
барын артмасы цчцн ясас йарадыр. 


 
86
В  Ф Я С И Л  
 
БЕЙНЯЛХАЛГ ЩЕСАБЛАШМАЛАР 
 
5.1.Бейнялхалг щесабlашмаларын мащиййяти 
 
Бейнялхалг щесабlашмалар ашаьыдакы сащяляр цзря щяйа-
та  кечирилир:  Хариъи  тиъарят,  юлкяляр  арасында  капиталын  щяря-
кяти, инкишаф етмякдя олан юлкяляря йардым. 
Beynəlxalq  hesablaşmalaрыn  vəziyyəти  aşağıdakı  amil-
lərdən asılıdır: 
- emiтent ölkənиn iqtisadi və valyuta siyasəti; 
- ölkələr arasынda iqtisadi və siyasi münasibяtlər; 
- valyula qanunvericiliyi; 
- beynяlxalq ticarət qaydalaры və adətlяri; 
- bank praktikası; 
-
  xarici тиcarət kontraktları və kredit razılaşmalaрыnın 
şərtləri. 
 
5.2. Beynəlxalq hesablaşmalarын formalaры 
 
 Beynəlxalq  hesablaşmalarын  formalarına  aşağıdakılar 
аiд  edilə  bilər:  inkasso,  akkrediliv,  açıq  hesab,  bank  kö-
çürməsi veksel və çekləri istifadə etməklя hesablaşmalar. 
Beynəlxalq  hesablaşmalarын  formasınын  seçilməsinə 
aşağıdakı amillər təsir ediр: 
- xarici ticarяt sazişinin obyekti olan malын növü; 
- kredit razılaşmasının mövcudluğu; 
-
  xarici  iqtisadi  sazişlяr  üzrə  kontragentlərin  ödəniş 
qabiliyyəti və etibarlılığı. 
  nkasso bank əməliyyatı olub, bank tərəfинdən müştə-
rinin tapşырыğı əsasında idxalçıdan onun ünvanынa yüklənmiş 
mala  və  göstərilən  xidmətə  görə  vəsaitin  qяbul  edilməsi  və 
ixracçынın hesabına köçürülməsi deməkdir. 


 
87
Hesablaşmanın  inkasso  formasında  aşağıdaкыlar  işti-
rak edirlər: 
- öz bankынa inkasso əməliyyatı tapşıran müştəri; 
- inkasso əməliyyatынын etibar olunduğu bank; 
- valyuta vəsaitlərini aлan bank; 
- başqa banka təqdimat verən bank; 
- ödəyən tərəf. 
nkasso sadə və sənədli ola bilər. Sadə (təmiz) inkasso 
vəsaitin kommersiya sənədləri ilə müşaiyət olunmayan ma-
liyyə sənədləri üzrə alынmasıdır.Sənədli (kommersiya) iнkas-
so kommersiya sənədləri ila müşayiət olunan maliyyə sənəd-
ləri və ya təkcə kommersiya sənədləri əsasında apaрыlır.  n-
kasso  forması  kredit  münasibətləri  ilə  əlaqədardır.  Beynəl-
xalq hesablaşmanын inkasso formasынda idxalçı adətən ma-
lын haqqını sonra ödəyir, bu isə kommersiya krediti şəraiti-
dir.  nkasso  komisyon  kateqoriyasынa  aid  olub,  adətən 
pulludur. 
Akkreditiv - a) müştərinin xahişi ilə üçüncü tяrəfиn (be-
nefisiaрыn-xeyrinя  akkreditiv  açılmış  tяrяfin)  sənяdlərinin 
bank tərəfинdən ödяnilməsinin sənяdli sazişidir və ya:  b) be-
nefиsiar  tərəfindən  təqdim  olunan  aksentin  (ödяniş  razılaş-
masынын)  ödənilməsi  üzrə  müştərinin  əmrinя  görə  bank  tя-
rəfindяn yerinə yetirilən sənədli sazişdir və ya: 
c) beneфиsiar tərяfинdən trattын (köçüрмə vekselin) uço-
tu üzrя müştərinin əmrinя görə bank tərəfинdən icra olunan 
sənədli sazişdir. 
Hesablaşmaların  akkreditiv  formasında  bir  neçə  bank 
iştirak edir: akkreditiv açan bank, akkreditivi təsdiq edən bank; 
akkreditivi  ödəyən  bank;  akkreditiv  əsasında  təqdim  olunan 
vəsaiti (trattı) uçota alan bank. 
Bank  köçürməляri  -  dedikdə,  bir  bankın  digərinə  -kö-
çürmə  alana  müəyyən  məbləği  ödяmək  haqqынda  tapşырыьын 
yerinə yetiriлмəsi başa düşülür.Beynəlxalq hesablaşmalarda 
banklar  bir  çox  hallarda  öz  müştяrilяrinin  tapşıрыqlaры  ilə 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   35


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə