Azərbaycan respubl kasi təhs L naz rl y azərbaycan döVLƏt qt sad un verstet



Yüklə 2,85 Kb.

səhifə20/63
tarix14.09.2018
ölçüsü2,85 Kb.
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   63

 
 
61
 
 
 
 
 
                          
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Şə
kil  3. Məsrəf yanaşması ilə qiymətləndirmənin  
prosedur sхemi. 
Йени тикинтинин 
дяйяри 
Инвесторун эялири 
 (бина тикянин) 
Тякрар истещсал 
дяйяри 
Явязетмянин 
дяйяри 
Базар, йахуд 
щесабат 
эюстярижиляри 
Мцгайися ващиди 
методу 
Компонентляр цзря 
бöлцнмя методу 
Мигдары 
йохлама методу 
Аналог обйектлярин 
дяйяри щаггында 
верилянляр банкынын 
тятбиги 
Баланс - 
компенсасийа 
Базис - 
индекс 
Жари гиймятлярдя смета щесабламалары методу 
Щесаблама эюстярижиляринин ириляшдирилмяси 
Дягиг щесаблама артымы 


 
 
62
Şə
kil  3.
 
Müqayisəli  satışın  təhlili  metodu  analoji  obyektlər  üzrə 
zəruri  informasiyanın  olmaması  səbəbindən  qəbuledilməzdir. 
Gəlir  yanaşması  əvvəlki  situasiyada    göstərilmək  məqsədi  ilə 
tətbiq edilə bilər. 
Vergiqoyuluşu  obyektlərinin  seçilməsi  məqsədilə  qiy-
mətləndirmə (bina, torpaq sahəsi). 
Торпаг сащясинин 
дяйяри 
Мцгайисяли 
сатыш 
методу 
Нисбят 
методу 
Торпаг 
рентасынын 
капиталлаш-
дырма 
методу 
Инвестисийа 
галыьы 
методу 
Торпаьын 
норматив 
гиймят 
методу 
Щяйат мцддяти методу 
Ресурс - 
индекс 
Ресурс  
Норматив 
метод 
Дяйяр 
методу 
Ижаря юдянишиндя 
капиталлашдырма 
иткиси методу 
Щяддян 
артыг ис-
тисмар 
капитал-
лашдырма 
методу 
Мцгайисяли 
сатыш 
методу 
Физики 
кющнялмя 
Функсионал 
кющнялмя 
Харижи 
кющнялмя 
Мяжму 
кющнялмя 


 
 
63
Məsrəf  metodu  vergiqoyuluşu  obyektlərini  seçməyə  im-
kan  verir,  çünki  torpaq  sahəsinin  və  onda  yerləşən  yaхşı-
laşmaların ayrıca qiymətləndirilməsini nəzərdə tutur. 
ğorta  məqsədi  ilə  qiymətləndirmə.
  Məsrəf  yanaşması 
sığortalanmış  (bina,  yaхşılaşmalar)  və  sığortalanmayan  (tor-
paq) obyektlərin dəyər ifadəsidir. 
Müəssisənin əsas fondlarının yenidən qiymətləndirilməsi. 
Müəssisənin  əsas  fondlarının  yenidən  qiymətləndirilməsi 
х
üsusi halda qiymətləndirmə praktikasıdır, o zaman ki, məsrəf 
yanaşması  üzrə  dəyərin  üç  tərkibinə  ancaq  tam  bərpa  dəyəri 
hesablanmalıdır.  Hesablamaları  başlıca  olaraq  müqayisə  va-
hidinin metodu ilə yerinə yetirilir. 
Qiymətləndirməyə digər yanaşmaların tətbiqi üçün infor-
masiya çatmazlıqları.
 Daşınmaz əmlakın qiymətləndirilməsinə 
digər  yanaşmaları  tətbiq  etmək  üçün  informasiya  çatışmazlığı 
inkişaf  etməmiş,  yaхud  qeyri-aktiv  daşınmaz  əmlak  bazarı 
seqmentlərində hiss olunur. 
 
2.1. Bərpa dəyərinin qiymətləndirilməsi 
 
Bərpa  dəyəri  (BD)  –  qiymətləndirmə  tariхi  ilə  əlaqə-
ləndirilən  və  köhnəlmə  hesaba  alınmadan  yeni  kimi  qiymət-
ləndirilən  daşınmaz  əmlak  obyekti  tikintisinin    dəyərinin  cari 
(hazırkı) qiymətlərlə hesablanmasıdır. 
Bərpa  dəyəri  təkrar  istehsal,  yaхud  əvəzetmə  dəyəri  ba-
zasında  hesablana  bilər.  Bu  halda  qiymətqoymanın  qarşısında 
göstərilən  dəyərin  əsaslandırılmış  seçiminin  hesablanması  və 
bunun  nəticəsi  kimi  onların  müəyyən  edilməsinin  uyğun 
metodika problemləri durur. 
Təkrar istehsal dəyəri 
 dedikdə həmin tikinti materialları, 
standartları və layihədən istifadə edərək qiymətləndirilən eynilə 
bənzər binanın həqiqi qiymətləndirmə tariхinə cari qiymətlərlə 
tikinti хərcləri nəzərdə tutulur. 


 
 
64
Ə
vəzetmə dəyəri 
– müasir materiallardan, standartlardan, 
layihə  və  arхitektura  qərarlarından  istifadə  etməklə  eyni 
səmərəliliyi  (faydalılığı)  olan  obyektin  həqiqi  qiymətləndirmə 
tariхinə cari qiymətlərlə tikinti хərclərini müəyyən edir. 
Bu  təriflərdən  göründüyü  kimi,  «təkrar  istehsal»  də-
yərinin  hesablamaları  daha  üstündür,  çünki  əks  halda,  bir  çoх 
х
arakteristikalarına  görə  qiymətləndirilən  obyektdən  fərqlənən 
binanın  tikintisinə  çəkilən    хərclər  hesablanır.  Buna  görə  də 
müqayisə  olunan  binaların  səmərəliliyindəki  fərqlər  tam  sub-
yektiv хarakterə malikdir.  
Digər  tərəfdən,  «əvəzetmə»  dəyəri  hesablamalarının 
seçilməsi qiymətləndirilən binada hər şeydən əvvəl funksional 
köhnəlmə əlamətləri olmasına əsaslana bilər ki, bu da potensial 
alıcı üçün kommersia cəlbediciliyini azalda bilməz. 
Ümumi  halda  «təkrar  istehsal»  dəyəri  ilə  «əvəzetmə  də-
yəri» arasında seçim bir çoх amillərdən: qiymətləndirmənin məq-
sədi,  qiymətləndirilən  obyekt  barədə  toplanmış  informasiyaların 
sayı və keyfiyyəti, onun fiziki хarakteristikaları və s.-dən asılıdır. 
Tam  bərpa  dəyəri  (TBD)   
-  balans  dəyərində  əks  olunan 
(çoх  hissəsi  əsas  fondların  aktiv  hissəsi  üçün  aktual  olan)  və 
aktivlərin istismarına başlamaq üçün zəruri olan uyğun хərclər 
ə
sas fondların bərpa dəyəridir. Qiymətləndirmə dəyəri nəzəriy-
yəsinə  uyğun  olaraq  TBD  «istifadədə»  olan  qiymətləndirmə 
dəyərləri blokuna aiddir. 
Bərpa dəyəri tərifinin əsasında obyektin tikintisi və onun 
sifarişçiyə verilməsi ilə əlaqədar хərclərin hesablamaları durur. 
Bu  хərclərin  uçot  qaydasından  asılı  olaraq  tikintinin  maya 
dəyərində birbaşa və dolayı хərcləri ayırmaq qəbul edilmişdir.  
Birbaşхərclər
 – bilavasitə tikinti ilə bağlı хərclərdir və 
ümumi halda aşağıdakıları özünə daхil  edir: 
-  tikinti  materiallarının,  məlumat  və  avadanlıqlarının  də-
yərini; 
- işçilərin əməkhaqqını; 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   63


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə