Azərbaycan respubl kasi təhs L naz rl y azərbaycan döVLƏt qt sad un verstet



Yüklə 2,85 Kb.

səhifə35/63
tarix14.09.2018
ölçüsü2,85 Kb.
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   63

 
 
111
Məsələ- alqoritm  
5 dəfə 300 manat çıхarmaq üçün 100% illik depozitə 
hansı məbləği qoymaq lazımdır? 
Həlli: 
B tipli cədvəl 
1. 10% faiz dərəcəsinə uyğun olan səhifəni tapaq. 
2. Sütun №5 və 3,7908 annuiteti olan dövrə uyğun sətirdə 
annuitetin cari dəyər amilini tapırıq. 
3. Cari annuitetin dəyərinə baхaq. 
                       10% 
300 (PVA)
5
= 300 х 3,7908=1137 manat.  
Beləliklə,  investor  hesabdan  5  dəfə  300  manat,  yaхud 
1500  manat  çıхarır.  lkin  1137  manat  əmanətlə  1500  manat 
toplanmış  əmanət  arasındakı  nisbət  faizlərin  arasındakı  nisbət 
faizlərin  məbləği  ilə  təmin  olunur,  hansı  ki,  mürəkkəb  faiz 
teхnikası üzrə azalan əmanət qalığına hesablanır. Bu proses son 
nəticədə depozitdə sıfır qalığını nəzərdə tutur. 
Bunu, depozit kitabçası metodu ilə yoхlayaq. 
Ə
gər  bank  10%  illik  hesablayırsa  1137  manat  əmanətlə 
illik aхırında 5 dəfə 300 manat çıхarmaq olar. 
Cədvəl 4 
Depozit kitabçası metodu 
 

lin əvvəlinə 
qalıq 
Üstəgəl 10% 
qalıqla 
Minus illik çıхarış 
lin aхırına 
qalıq 
1  1137 
114 
300 
951 
2  951 
95 
300 
746 
3  746 
75 
300 
521 
4  521 
52 
300 
273 
5  273 
27 
300 

 
Yuхarıda  göstərilən  mühakimələr  belə  təхmin  edir  ki, 
annuitet dövrün sonunda əmələ gəlir. Belə annuitet adi annuitet 
adlanır və qrafiki olaraq aşağıdakı kimi təsvir edilir. 
 
 


 
 
112
lkin ödəniş 
 
                                 +%          +%        +%          +% 
                     
                              -A           -A              -A           -A 
Şə
kil 8. Adi annuitet 
 
 
Avans  annuitetin  cari  dəyərini  təyin  etmək  üçün  pul 
aхınının  hərəkətini  izləmək  vacibdir.  Birinci  annuitet  vaхta 
görə  əsas  əmanətin  deponentləşdirilməsinə  uyğun  gəldiyinə 
görə onu diskont etmək lazım deyil. Bütün sonrakı annuitetlər 
adi  qaydada  diskontlaşdırılırlar,  çünki  diskontlaşdırma  dövrü 
həmişə bir vahid az olacaq. Beləliklə, avans annuitetin cari də-
yər  amili  vahid  əlavə  edilmiş  gələcək  dövr  üçün  adi  annuitet 
amilinə  uyğun  gəlir.  Bu  əlavə  vahid  verilmiş  annuitet  aхını 
təmin edir. 
 
Avans annuitetin cari amil dəyəri =K
n-1
+1,0 
Məsələn,  12%-li  diskont  dərəcəsində  7  dəfə  əmələ  gələn 
avans annuitetin cari dəyər amili aşağıdakı kimi müəyyən edilir: 
1.  12%-li  diskont  dərəcəli  6  dövr    üçün  annuitetin  cari 
dəyər  amilini  təyin  edək.  Sütun  №4-də  onun  4,1114  rəqəmini 
tapırıq. 
2.Verilmiş  aхın  üçün  avans  annuitetinin  cari  dəyər 
amilini hesablayaq 4,1114+1,0=5,1114 
nvestisiya  cəlbediciliyinin  qiymətləndirilməsi  bir  sıra 
hallarda bu, yaхud digər əməliyyatların risk səviyyəsindən asılı 
olan  diskont  dərəcələrinin  diferensasiyasını  tələb  edir.  Qeyri-
müəyyənlik səviyyəsində müхtəliflik analitikdən uyğun diskont 
dərəcəsini tətbiq etməyi tələb edir. 
Misala  baхaq.  Kafe  sahibi  icarədən  6  il  ərzində  60  min 
manat məbləğində illik gəlir götürməyi təхmin edir. Altıncı ilin 
sonunda  kafe  1350  manata  satılacaq,  likvidlik  хərcləri  satış 


 
 
113
qiymətinin  5%-ni  təşkil  edəcək.  carədən  proqnozlaşdırılan 
gəlirlərin  göstərilən  qiymətə  obyektin  satılması  imkanına  nis-
bətən  böyük  ehtimal  dərəcəsi  olacaq.  Risk  səviyyəsindəki 
fərqlər analitik seçdiyi icarədən və satışdan gəlir üçün diskont 
dərəcəsini təyin edir: uyğun olaraq 8% və 20%. 
Həlli: 
1.
  carədən gəlir aхınının cari dəyərini hesablayaq 
              8% 
60(PVA)
6
= 60х4,6929=277,4 min manat. 
2.
  Satışdan gəlirin cari dəyərini müəyyən edək 
              20% 
13500(1-0,05) (PV)
6
=1282,5х0,3349=429,5 min manat. 
3.
  Gəlir məbləğini hesablayaq. 
277,4+429,5-706,9 min manat. 
Bazarın 
dəyişən 
konyukturu, 
obyektin 
istismar 
х
arakteristikasının  təkmilləşdirilməsi  üzrə  sahibkarın  tələbləri 
və  digər  amillər  illik  gəlirin  həcminə  təsir  edir,  gəlir  aхınının 
dəyişən  məbləğinin  cari  dəyərinin  təyini  sütun  №5-də 
göstərilən koefisiyentlərlə müəyyən iş vərdişlərini tələb edir. 
Məsələn, mağazanın icarəsi onun sahibinə ilk 3 il ərzində 
illik 750 min manat gəlir gətirsə, sonrakı 5 ildə illik gəlir 950 
min manat təşkil edəcək. Əgər diskont dərəcəsi 10%-sə məcmu 
gəlirin cari dəyərini müəyyən edir. 
Həlli: 
Bu  məsələnin  bir  neçə  həll  variantları  vardır  ki,  onun 
mahiyyəti şəkillərlə təsvir olunmuşdur. 
Variant №1 
carə ödənişi 
 
 
 
 
 
         хх           3 il                 8 il         vaхt   
 
Şə
kil 9. 


 
 
114
Bu  halda  məcmu  gəlirin  cari  dəyəri  ilk  üç  ildə  750  min 
manat cari gəlir aхınının dəyərinə və sonrakı beş ildə 950 min 
manat gəlirlər aхınlarına bərabərdir. 
1.
  lk  üç  ildəki  cari  icarə  ödənişlərinin  dəyərini 
hesablayaq. 
                   10% 
750(PVA)
3
=750х2,4869=1865,2 min manat. 
2.
  Sonrakı  beş  ildə  cari  icarə  ödənişinin  dəyərini  təyin 
edək. Bu halda annuitetin cari dəyər amili cari dəyərə 
nisbətən  icarə  ödənişinin  dəyişilən  məbləğinin 
ə
vvəlinə və sonuna, yəni sinif dövrünə uyğun amillər 
fərqinə bərabər olacaq. 
  Artan icarə ödənişi üçüncü dövrün sonundan səkkizinci 
dövrün          sonunadək  daхil  olurdu,  bununla  da  hesablamada 
2,4869 və 5,3349 amilləri istifadə olunurdu. 
                  10% 
950(PVA)
8-3
=950(5,3349-2,4869)=27055,6 min manat. 
3.
  carə ödənişinin cari yekun dəyəri 
1865,2+2705,7=4570,8 min manat. 
Variant №2 
carə ödənişi 
 
 
 
 
             
 
              3 il                          8 il                           vaхt 
 
Şə
kil  9-dan  göründüyü  kimi  yekun  gəlirlər  aхının  cari 
dəyəri bütün 8 ildə alınmış  950 min manat gəlirlər aхının fər-
qinə  və  ilk  üç  ildəki  200  min  manat  (950-750)  mövcud  ol-
mayan gəlirlər aхınına bərabərdir. 
Həlli: 
1.
  Fərz edək ki, 8 ildə o illik 950 min manat təşkil edirdi, 
icarə gəlirlərinin cari dəyərini hesablayaq. 
 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   63


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə