Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ sumqayit döVLƏt universitetiNİn nəZDİNDƏ sumqayit döVLƏt texniKİ kolleci



Yüklə 0,91 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə17/35
tarix21.04.2022
ölçüsü0,91 Mb.
#85804
növüMühazirə
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   35
Ekoloji-ekspertiza-və-ekoloji-audit

Qiym

ətləndirmə 

göstəriciləri 

(test-obyektl

ər) 

S

əth sularının vəziyyətinin sinifləri 

Norma (N) 

Risk (R) 

Böhran (B) 

F

əlakət (F) 

Çay mənsəbinin 

d

əyişməsi (%) 



<15 

15 


– 20 

50 


– 70 

70< 


Mümükün birdəfəlik 

h

əcm (m



3

/s) 


<5 

– 5 



<1 

– 

 



 

 


 

 

Litosfer



ə təsirin qiymətləndirilməsi 

 

Litosferi xarakteriz



ə edən və insanların fəaliyyətinə təsir edən əsas əlamətlər, özündə 

kompleks faktorları əks etdirir. İlk növbədə zəlzələlərin, vulkanların püskürməsini və digər 

t

əbii  fəlakət  proseslərinin  gücü  və  mümkünlüyünü  qiymətləndirmək  lazımdır.  Onlar 



gözlənilməz ekstremal hadisələrə aid olub, fəsadları dağıdıcıdır. Fəaliyyətdə olan obyektin 

dağılması,  ətraf  mühit  üçün  antropogen  xarakterli  (məs.  AES  dağılması,  neft  borularının 

partlaması)  faciəli  fəsadlar  yaradır.  Qiymətləndirmənin  əsas  faktoru-süxurların 

litologiyasıdır (süxurlardan bəhs edən elm), bu da verilən ərazi üçün (səthi) xüsusiyyətlərə 

malikdir: fiziki t

əsirə məruz qalmaq, su ilə qarşılıqlı təsirdə olduqda xassəsinin dəyişməsi, 

kimy

əvi  tərkib,  çoxillik  donmuş  süxurlar  və  s.  Yeraltı  təsirin  qiymətləndirilməsi 



əhəmiyyətlidir,  çünki  o,  su  təchizatının  mənbəyidir.  Yeraltı  suların  qorunma  dərəcəsini 

qiym


ətləndirmək  üçün  ərazinin  geoloji  quruluşunu  analiz  etmək  lazımdır.  Bundan  başqa, 

su  v


ə  külək  eroziyası,  karst  (torpağı  asanlıqla  həll  olunan  süxurlardan  ibarət  olan 

sah


ələrdə  relyefin  spesifik  formaları)  əmələ  gəlmə  çoxillik  donmuş  süxur  əmələgəlmə, 

subasma prosesl

əri qiymətləndirilməlidir. 

Geosferanın  təbəqəsi  kimi  litosferanın  fərqləndirici  xüsusiyyəti–çoxkomponentli 

olması  və  ərazisində  təbii,  antropogen  proseslərin  inkişafıdır.  Ona  görə  də  onun 

inteqrasiyası və qiymətləndirməsi üçün bir çox kriteriyalar tələb olunur. Bu sahədə bir çox 

m

əsələlər mövcud normativ – hüquqi və normativ – texniki sənədlərlə müəyyənləşdirilir. 




Yüklə 0,91 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   35




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə