Azərbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ XƏZƏr universiteti



Yüklə 0,63 Mb.

səhifə21/24
tarix17.09.2017
ölçüsü0,63 Mb.
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   24

61 

 

 



 

5)  Emosional  rahatlıq  (xüsusiyyəti)  ilə  pasinetlərin  12    addım  psixoterapevtik 

proqramında iştirak etmə bir-birinə qeyri- mütənasib olaraq korrelasiya əmsalı (r= -

0,721**), (p< 0,01). 

6) Biganəlik (xüsusiyyəti) ilə pasinetlərin 12  addım psixoterapevtik proqramında 

iştirak etmə bir-birinə qeyri- mütənasib olaraq korrelasiya əmsalı (r= -0,336**), (p< 

0,01). 

7)  Sensitivlik  (xüsusiyyəti)  ilə  pasinetlərin  12    addım  psixoterapevtik 



proqramında iştirak etmə bir-birinə qeyri- mütənasib olaraq korrelasiya əmsalı (r= -

0,459**), (p< 0,01). 

8)  Plastiklik  amili  (xüsusiyyəti)  ilə  pasinetlərin  12    addım  psixoterapevtik 

proqramında iştirak etmə bir-birinə qeyri-mütənasib olaraq korrelasiya əmsalı (r= -

0,268*), (p< 0,05) – zəif korrelesiya.  

Korrelasiya analizi göstərirki, burada pasientlərin psixoterapiyada iştirakı, onlarda 

daha  çox  psixopatiyadan  normaya  qaytarır.  Deqradasiyaya  uğramağa  qoymur  və 

insanın inkişafına gətirir.      

Tədqiqatın fərziyyələri və onların təsdiqi: 

1.

 



Psixoaktiv 

maddələrin 

istifadəsi 

asılı 


pasientin 

 

şəxsiyyətinin 



psixopatizasiyasına  təkan  verir.  Anket  suallarının  cavabı  nəticəsində  tədqiqatda 

yalnız  əvvəllər  psixopatiya  və  ya  başqa  psixi  pozuntulardan  əziyyət  çəkməyən 

insanlar  iştirak  etdilər.  Sonradan  isə  psixopatiya  müəyyən  edilən  insasnlarda 

dinamika müşahidə edilirdi. 

2.

 

Xəstəlik nəticəsində pasientlərin sosial həyatı məhdudlaşır və psixoterapevtik 



reabilitasiya  tədbirləri  onların  yenidən  cəmiyyətə    daha  yaxşı  adaptasiya 

olunmasına, həyati dinamikasının yaxşılaşmasına kömək  edir. Tədqiqat nəticəsində 

əldə etdiyimiz nəticələr bunu sübut etdi. 

3.

 



Psixoaktiv  maddələrdən  istifadə  edən  asılılar  daha  çox  F60.2  (dissosial 

şəxsiyyət  pozuntusundan)  əziyyət  çəkirlər.  Daha  çox    rast  gəlinən: 19 dissosial,16 

paranoid,14 emosional davamsız şəxsiyyət pozuntuları oldu. 



62 

 

 



 

4.

 



Şəxsiyyətin  psixopatik  amilləri  və  12  addım  proqramında  iştirakı  arasında 

korrelyasiya  vardır.  Korrelasiya  analizinin  üsulu  ilə  müəyyən  etdik  ki, 

psixoterapiyada iştirak insanda  psixopatik amilləri azaldır. 

Hipotezalarım qəbul olunur. H

 hipotezalarım təkzib olundu. 



                                                                                   

                                          

 

 

                                                

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


63 

 

 



 

                                                   NƏTİCƏ 

 

Psixoaktiv maddələrdən istifadə bu günkü günlərdə aktual problem olub və dünyə 



səviyyəsində  işləndiyindən  tədqiqat  işimdə  məhs  bu  maddələrin  təsiri  altında 

şəxsiyyətdə baş verən dəyişiklikləri tədqiq etməyə çalışdım. Şəxsiyyətdə baş verən 

dəyişikliklər  insanın  cəmiyyət  qarşısında  yetirdiyi  vəzifələrini  pozur  və  nəticədə 

cəmiyyətin gözləntiləri reallaşmır. 

Tədqiqatımda 100 nəfər iştirakçı müəyyən olduğundan sonra onlarla 1 mərhələdə 

şəxsiyyətin  profilini  və  baş  vermiş  dəyişiklikləri  araşdırdıq,  psixopatizasiyaya 

uğramış  şəxsiyyətin  xüsusiyyətlərini  müəyyənləşdirdim.  Sonradan,  əsas 

(eksperimental) və kontrol (əlavə) qruplara bölərək onlarda lonqetudal metodla baş 

verən  dəyişiklikləri  müəyyən  etdik,  dəyişiklik  dinamikasını  dəqiqləşdirdim  və  12 

addım proqramının alüdəçiliyə  təsirini tədqiq etməyə çalışdım.  

Tədqiqatın nəticələri aşağıdakılardır: 

1.  Şəxsiyyətdə  PAM-dən  istifadə  nəticəsində  psixopatik  amillər  qabarır.  Yanı 

PAM insanda şəxsiyyət pozuntusuna gətirib çıxara bilər.  

2.  Asılılıq  pozuntusu  nəticəsində  pasientlərin  sosial  həyatı  məhdudlaşır  və 

psixoterapiya  və  reabilitasiya  tədbirləri  onların  yenidən  cəmiyyətə  hər  tərəfli  yaxşı 

adaptasiya olmasına kömək  edir. 

3.  Şəxsiyyət  pozuntuları  arasında  daha  çox  dissosial,  paranoid  və  emosional 

davamsız şəxsiyyət pozuntuları rast gəlindi.  

4.  12  addım  psixoterapevtik  proqramda  iştirak  və  şəxsiyyətin  psixopatizasiya 

arasında əlaqə var. Əlaqə bir birinə qeyri-mütənasibdir. 

5. Psixoloji asılılıqdan müalicə alan pasientlərdə psixopatik amillərin dinamikası 

pozitiv tərəfə, yani azalmağa doğru yönəlir. 

6.  12  addım  proqramında  iştirak  edən  pasientlərin  şəxsiyyətindəki  pozuntular 

dərinləşmir və yox olma istiqamətinə çalışır.   

         Bütün  bu  nəticələr  əsasında  bəzi  tövsiyyələri  irəli  sürməyin  zəruriliyini 

görürəm: 




64 

 

 



 

1.

 



Necəki 12 addım proqramında pasientlər görüşlər vaxtı maariflənirlər, eləcədə 

məktəb və KİV vasitəsi ilə PAM-lərə qarşı informasiyalaşdırma aparılmalıdır.  

2.

 

Şəxsiyətdəki  asosial  davranış  formasına  aid  olmasına  görə  PAM-lə 



maraqlanmanın belə qarşısı alınmalıdır.  

3.

 



Mütləq  formada  fizioloji  asılılıqdan  müalicə  alandan  sonra,  psixo-sosial 

reabilitasiya keçirilməlidir. 

4.

 

12  addım  proqramı  nəticə  verən  bir  psixoterapiya  üsülu  kimi  özünü 



təsdiqlədiyinə görə, Azərbaycanda propaqandası geniş formada aparılmalıdır.  

5.

 



Psixoterpiyanın  effektivliyini  müəyyən  edən  tədqiqatlar  sistematik 

keçirilməli, nəticələrə müvafiq olaraq psixososial reabilitasiya planları hazırlanmalı 

və tətbiq olunmalıdır. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   24


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə