Baku Law Journal indd



Yüklə 499,59 Kb.

səhifə1/18
tarix01.09.2018
ölçüsü499,59 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18


№1  |  ИYUN

 2012


BAKI

JURNALI


HUQUQ

Liberal korporativ 

hцquqa doьru

B A K U   L A W  J O U R N A L



Sяhmdarlar mцqavilяsi 

Azяrbaycan hцququnda

Kredit mцqavilяsi: 

qanunvericilik vя tяcrцbя

Lizinq: anlayышы, tarixi 

vя inkiшaf yollarы



  

  №1  |  ИЙУН 

2012

HUQUQ


BAKI

JURNALI


B A K U   L A W  J O U R N A L

Layihə rəhbəri

Aynurə Piriyeva



Baş redaktor

Emin Kərimov



Layihə koordinatoru

Nərgiz Ələkbərli



Korrektor

Rəna Kərimova



Dizayner

İman Hüseynov

Reklamların mətninə görə

redaksiya məsuliyyət daşımır.

Müəllifl ərlə redaksiyanın mövqeyi

üst-üstə düşməyə bilər.

Jurnaldakı istənilən 

materialdan istifadə olunarkən 

“Bakı Hüquq Jurnalı”na

istinad mütləqdir.

Ünvan: AZ1065, Azərbaycan, 

Bakı şəhəri, C.Cabbarlı küç. 40,

Kaspian Biznes Mərkəzi

ABŞ Təhsilli Azərbaycan Məzunları 

İctimai Birliyi

Tel.: (+994 12) 437 13 46

        (+994 12) 437 14 95 

E-mail: 


editor.journal@aaa.org.az

Tiraj: 1000

CBS nəşriyyatında çap edilmişdir.

Liberal кorporativ 

щцquqa дoьru

..............................................

Rяшid Яliyev

Sяhmdarlar mцqavilяsi 

Azяrbaycan hцququnda

...................

Emin Kяrimov

Kredit mцqavilяsi: 

qanunvericilik vя tяcrцbя

...............

Яkrяm Hяsяnov

Lizinq: anlayышы, tarixi 

vя inkiшaf yollarы

.........................................

Tural Piriyev

Konstitusiya Mяhkяmяsinin 

hцquqi шяxsin чevrilmяsi 

haqqыnda qяrarы

.........................................

Rяшid Яliyev

Шirkяtin Direktorlar Шurasыnыn 

цzvlярi ilя mцnasibяtlяr

Яmяk vя ya mцlki-hцquqi?

........

Emin Kяrimov

4

10

16

22

26

30

Jurnalın bu sayı “KPMG Azərbaycan”, “PASHA Holding” və “SOCAR-AQŞ” şirkətlərinin dəstəyi ilə dərc edilib.



Böyük məmnunluq hissi ilə sizin diqqətinizə yeni hüquq jurnalı təqdim edi-

rik. 

Hesab edirik ki, bu dərgi digər oxşar jurnallardan fərqlənir. Çünki jurnalın 

məqsədi  kommersiya  hüququnun  müxtəlif  sahələrində  çalışan  peşəkarlar 

arasında təcrübə və fi kir mübadiləsi aparmaqdır.

İlk növbədə biz hüquqşünaslar arasında peşəkar ünsiyyət azlığını aradan 

qaldırmaq  istəyirik.  Bizim  jurnalımızın  missiyası  yüksək  peşəkarlığa  ma-

lik olan Azərbaycan biznes hüquqşünaslarının birliyinin formalaşmasına və 

dünya  hüquq  cəmiyyətinə  inteqrasiyasına  yardım  etməkdir.  Jurnalda  aktual 

problemlərin həlli üzrə məsləhətlərlə yanaşı, yerli və xarici hüquq doktrinası və 

məhkəmə təcrübəsi ilə sizləri tanış etməyə çalışacağıq.

Biz oxucularımızla səmərəli əməkdaşlığın qurulmasına ümid edirik və onları jurnalın səhifələrində öz 

bilik və təcrübələrini bölüşməyə çağırırıq.

Emin Kərimov

“Bakı Hüquq Jurnalı”nın 

Baş redaktoru

Hörmətli Məzunlar və Dostlar,

“Bakı  Hüquq  Jurnalı”nın  ilk  buraxılışında  hamınızı  salamlayıram.  ABŞ 

Təhsilli Azərbaycan Məzunları  İctimai Birliyinin növbəti uğurlu layihəsini 

sizə təqdim etməkdən qürur hissi duyuram. Əsas məqsədimiz Azərbaycanda və 

xaricdə təhsil almış hüquqşünasların qabaqcıl  hüquqi düşüncələrini cəmiyyətə 

çatdırmaq və mütəxəssislər arasında fi kir mübadiləsini artırmaq üçün xüsu-

si  bir  platforma  yaratmaqdır.  Ümid  edirəm  ki,  jurnalımızda  nəşr  olunacaq 

məqalələr Azərbaycan hüquq sisteminin inkişafına və cəmiyyətimizin hüquqi 

maarifl ənməsinə öz töhfəsini verəcək.

Aynurə Piriyeva

İdarə Heyətinin sədri,

ABŞ Təhsilli Azərbaycan Məzunları İctimai Birliyi

2

Bakы 



HUQUQ

 

Jurnalы





4

Bakы 


HUQUQ

 

Jurnalы



19-cu  əsrin  əvvəllərinədək  ABŞ-da  korporasiya

1

 



ancaq  qanunverici  orqanın  qərarına  əsasən  yaradıla 

bilərdi.  Demək olar ki, korporasiya yaratmaq hüququ 

imtiyaz  idi:  qanunvericilik  konkret  şəxslərə,  konkret 

məqsədlər  üçün  və  müddətə  korporasiya  yaratmağa 

icazə  verirdi.    O  zamanlar  korporativ  hüquq,  sözün 

əsl  mənasında,  tənzimlənən  sahə  idi.    Ancaq  bu  ten-

densiya  sonradan  dəyişdi:  19-cu  əsrin  əvvəllərindən 

başlayaraq  ABŞ-ın  ayrı-ayrı  ştatları

2

  (Nyu-York  ştatı 



birinci  olmaqla)  korporasiyalar  haqqında  ümumi  – 

yəni  dairəsi  məhdud  olmayan  şəxslərə  tətbiq  olunan 

– qanunlar qəbul etdilər. Bu qanunlara əsasən istənilən 

şəxs korporasiya yarada bilərdi.  Ancaq bu qanunların 

əksəriyyətində  bir  çox  maddələr  imperativ  xarakter 

daşıyırdı  və  korporasiyaların  sahiblərinin  müqavilə 

azadlığı məhdud idi.  19-cu əsrin sonları və 20-ci əsrin 

əvvəllərindən  başlayaraq  bir  çox  ştatlar  korporativ 

qanunvericiliklərini  liberallaşdırmaq  istiqamətində 

dəyişdirməyə  başladılar  –  yəni  imperativ  normaların 

sayı  azaldı  və  bir  çox  məsələləri  korporasiyaların 

nizamnaməsi  və  ya  səhmdarlar  arasında  müqavilə 

ilə tənzimləmək mümkün oldu

3

.  Biz Delaver Ümumi 



Korporasiyalar  Qanununa  baxsaq  görərik  ki,  burada 

nəzərdə tutulan bir çox maddələr dispozitiv və əsasən, 

“icazə verən” xarakter daşıyır.  

Tяnzimlяmя

 (İng.: regulate)

Dünyanın bir çox inkişaf etmiş ölkələrində korpora-

tiv hüququ, ümumi hüququn bir sahəsi kimi götürsək, 

tənzimlənməyən  sahədir.    Hüququn  və  ya  biznesin 

konkret  sahəsi

4

  münasibətində  “tənzimlənən”  sahə 



dedikdə  o  nəzərdə  tutulur  ki,  dövlət  bu  sahəyə  daha 

çox və birbaşa müdaxilə edir və adətən həmin sahəyə 

gündəlik nəzarət edən hansısa dövlət orqanı mövcud-

dur.  Misal üçün, bank, sığorta və ya qiymətli kağızlar 

sahəsi  tənzimlənən  sahələrdir:    bunları  tənzimləyən 

çox  saylı  qanun,  qaydalar  və  konkret  dövlət  orqanı 

mövcuddur.  Ancaq  korporativ  hüquq

5

  hüququn  bir 



çox  digər  sahələri  kimi  misal  üçün  müqavilə  hüququ 

tənzimlənməyən sahədir.  

Əlbəttə  “tənzimlənən”  və  ya  “tənzimlənməyən” 

sözlər  hüquqi  anlayış  deyil,  bunlar  sadəcə  hər  hansı 

sahəni  ümumi  şəkildə  təsvir  etmək  üçün  istifadə  olu-

nan anlayışlardır. Bu anlayışlar nisbi xarakter daşıyır

6

.  


Biz  bu  yazıda  korporativ  hüquqa  münasibətdə 

“tənzimlənən”,  ilk  növbədə  imperativ  normaları  başa 

düşürük.     

Dünyanın bir çox inkişaf etmiş ölkələrində olduğu 

kimi,  demək  olar  ki,  korporativ  hüquq Azərbaycanda 

da  tənzimlənməyən  sahədir  -  Azərbaycanda  hüqu-

qi  şəxslərə  gündəlik  nəzarət  edən  hər  hansı  dövlət 

orqanı  mövcud  deyil.    Ancaq  bizdə  bəzən  başqa 

təsəv vür  yaranır.    Bunun  da  bir  sıra  səbəbləri  vardır. 

Səbəblərdən  biri  Azərbaycanın  hüquqi  şəxslərə  dair 

qanunvericiliyində imperativ normaların bir qədər çox 

olmasıdır.  Buna qeydiyyat orqanı olan Vergilər Nazirli-

yinin özünün qeydiyyat funksiyasına ciddi yanaşmasını 

əlavə  etsək,  deyə  bilərik  ki,  korporativ  hüququn 

tənzimlənən sahə olması təəssüratı heç də əsassız deyil.

Bəs  fərqi  nədir:  tənzimlənir,  yoxsa  tənzimlənmir?  

Bu məqamda gəlin məsələnin iqtisadi aspektinə və bir 

qədər  də  nəzəriyyəyə  (söz  verirəm  ki,  nəzəriyyə  çox 

olmayacaqdır!) diqqət yetirək:

Bazar vя Tяnzimlяnmя

Sovetlər  Birliyi  dağıldıqdan  sonra  biz  “bazar 

iqtisadiyyatı”nı  geniş  müzakirə  etməyə  başladıq.  

Adından  da  göründüyü  kimi,  bazar  iqtisadiyyatı 

bazara  əsaslanan  iqtisadiyyatdır.    Biz  bilirik  ki,  bazar 

dedikdə hər hansı bir mal və ya xidmətin satıcılarının 

və  alıcılarının  məcmusu  və  görüşdüyü  yer  başa 

Rяшid Яliyev

Бeynяlxalq hцquq шirkяti Baker & 

McKenzie-nin Bakы ofisindя korporativ 

vя M&A цzrя hцquqшцnas



Liberal korporativ 

hцquqa doьru

ABŞ-da “korporasiya” hüquqi şəxsin bir formasıdır.  Korporasiyanın Azərbaycandakı analoqu səhmdar cəmiyyətləridir.  



ABŞ-da hüquqi şəxslərə aid ümumi qanunvericilik, yəni Azərbaycan Mülki Məcəlləsinin IV Fəslində nəzərdə tutulan müddəalar kimi məsələlər ştat qanunveri-

ciliyidir (federal deyildir).  Yəni ABŞ-da hər 50 ştatın ayrı-ayrılıqda hüquqi şəxslərə aid qanunvericiliyi vardır.  

Qısa müzakirə üçün baxın: W. Allen et al Commentaries and Cases on the Law of Business Organizations 3rd Ed, səh. 88-92 



“Sahə” dedikdə biz nəzərdə tuturuq, misal üçün, hüquqi şəxslər, müqavilə, daşınmaz əmlak, banklar, qiymətli kağızlar və s.

“Korporativ hüquq” hüququn bir sahəsi kimi adından belə görünür ki, hüquqi şəxslərin yalnız bir növünə, korporasiyalara, aiddir, ancaq müasir hüquq elmində 



 

“korporativ hüquq” dedikdə ümumiyyətlə hüquqi şəxslər nəzərdə tutulur.

Əslində tənzimləməni bir kontinium kimi təsəvvür etmək olar.  Bu kontiniumun bir sonunda heç bir tənzimləmə (və ya “0” tənzimləmə) durur, digər sonunda 



isə bütün addımların və hərəkətlərin tənzimlənməsi durur.




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə