Bəxtiyar Tuncay Idil bulqarlarının maddi mədəniyyəti Giriş



Yüklə 213,88 Kb.
səhifə3/3
tarix23.08.2018
ölçüsü213,88 Kb.
1   2   3

7. Nəticə

Aparılan araşdırmalar nəticəsində İdil bilqarlarının zəngin bir mədəniyyətə sahib olduqları məlum olmuşdur. İslamdan öncə zəngin kurqan mədəniyyəti ilə təmsil olunan bu xalqın yüksək şəhər mədəniyyətinə da sahib olduğu bilinməkdədir. Təsadüfi deyil ki, hazırda arxeoloqlara 200-ə yaxın bulqar şəhərinin xarabaları məlumdur. Onların bir neçəsində zərbxanalar fəaliyyət göstərir metal sikkələr zərb edilirdi. Təkcə qədim Bulqar şəhərini misal çəkmək yetərlidir. Bu şəhər həm Altın Orda dövründən əvvəl, həm də Altın Orda dövründə Avrasiyanın ən önəmli pul zərbxanalarından birinin yerləşdiyi şəhər olmuşdur. oradan indiyə qədər minlərlə sikkə və çox sayda sikkə qəlibi tapılmışdır.

Bulqarşəhərinin kənar məhəllələrindən biri olan Aqa-Bazardan tapılmış pultökmə qəlibləri və bulqar dövrünə aid gümüş pullar İdil Bulqar dövlətinin zərbxana işində və pul tədavülündə oynadığı çoxəsrlik önəmli roldan xəbər verməkdədir.

Əldə olan ilk yerli sikkələr X əsrə aiddir. Onların İdil Bulqar xanı Almuş tərəfindən 902-908 - ci illərdə kəsildiyi məlumdur . Amma hansı şəhərdə kəsildikləri bilinmir.

İdil Bulqar dövlətinin ərazisində aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində bulqarlar arasında sənətkarlığın, xüsusən də metallurgiya sənətinin çox yüksək səviyyədə inkişaf etmiş olduğu üzə çıxmışdır. Bulqar şəhərlərindən metal əritmək üçün çox sayda kürə və sobaya, müxtəlif məmulatlar hazırlamaq üçün tökmə qəliblərə, eləcə də dəmirçixanalara rast gəlinmişdir. Dekorativ üslubda hazırlanmız saysız-hesabsız tətbiqi incəsənət nümunələri, o cümlədən məişət əşyaları, zərgərlik məmulatları aşkar edilmişdir.

Arxeoloqlar İdil Bulqar dövlətində əlvan və qara metallurgiya sahəsində inanılmaz nailiyyətlərə imza atıldığını bildirirlər. Onların sözlərinə görə, İdil-Kama bölgəsindən tapılmış dəmir, polad, tunc, mis, gümüş və qızıldan düzəldilmiş əşyalar dövrün ən yüksək səviyyəsində hazırlanmışlar. Avropada ilk dəfə çuğun istehsalına İdil Bulqar dövlətinin ərazisində başlanmış və bulqarlar bu sahədə Avropalıları 200 il geridə qoymuşlar.

Х-ХIII əsrlərdə İdil-Ural bölgəsində dulusçuluq və keramika sənətinin də yüksək inkişaf səviyyəsinə çatdığını söyləyə bilərik. Yerli ustalar buna sobada bişirmə texnologiyalarını təkmilləşdirməklə nail olmuşdular. Onlar müxtəlif istilik dərəcələrindən istifadə etməklə keramik məmulatların üst qatında tünd qəhvəyidən zil qaraya, qırmızımtıldan boza qədər çeşidli rəng qammalarının əldə edilməsinə nail olurdular. Şirləmədən, müxtəlif naxışların vurulmasından geniş istifadə edilirdi.

Bulqarların ixracatında xəz və dərilər, eləcə də xəz-dəri məmulatları önəmli yerə sahib idi. Orta Asiya və Türkiyəyə ixrac edilən xəz-dəri məmulatı bu ölkələrdə "bulaqr malları" adı ilə məşhur idi.

İdil bulqarlarının üç müxtəlif yazı sistemindən istifadə etdikləri məlumdur. Bunlardan birincisi türk runik əlfbasına əsaslanan yazı sistemidir ki, onun izlərinə Mayatsk və Sarkel şəhərlərində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı rast gəlinmişdir. Hazırda Novoçerkassk Muzeyində nümüyiş etdirilən bir çox arxeoloji materialların üzərində bu yazının izlərini görməkdəyik.

İkinci yazı sistemi 922-ci ildə İslamiyyətə keçişlə əlaqədar qəbul edilən ərəb qrafikalı yazıdır ki, onun ilk nümunələrinə IX-X əsrlərə aid bulqar sikkələri üzərində rast gəlməkdəyik.

Bulqar torpaqları Çingizoğullarının hakimiyyəti altına keçdikdən sonra bir müddət uyğur yazısından da istifadə edilmişdir. Və bu Mühəmməd Özbəyin (1312-1340) İslamı qəbul etməsinə qədər beləcə davam etmiş, onun dövründən sonra uyğur əlifbası da yerini ərəb qrafikasına buraxmışdır.
Abstract
Itil bulgars have had high city culture. It is known that there are around 200 bulgarian cities. In these cities, silver and copper coins were cut off. The first local coins are dated X century. It is known that they were cut at 902-908 in the name of Bulgarian king Alumş.

Archaeologists say that bulgars have achieved incredible success in iron and steel metallurgy. For the first time in Europe, the production of cast iron started in the territory of the Itil Bulgarian state.

The pottery and leather processing in the Idil-Ural region reached a high level. Which are exported to Central Asia and Turkey fur and leather products in these countries, "Bulgarian goods" as it was known.

Idil Bulgarians are known to use three different writing systems.



Key words: city culture, silver, copper, coins, cast iron, pottery, fur, leather, writing system.

Qaynaqça
Ahmet Turan Yüksel. İlk Müslüman - Türk Devletlerinin Siyasi, Kültürel ve Medeniyyet Tarihi Üzerine // Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11. 2001, s. 67-100.

Аliхоvа А. Ye. Оtçeyot ob arxeoloqiçeskix rabotax Mordovskoy arxeoloqiçeskoy ekspeditsii v Norovçate. М., 1959. 19 s.

Аliхоvа А. Ye. Оtçeyot o raskopkax Narovçatskoy arxeoloqiçeskoy ekspeditsii v s. Norovçate. М., 1960. 22 s.

Аliхоvа А. Ye. Оtçeyot o raskopkax Narovçatskoy arxeoloqiçeskoy ekspeditsii v s. Norovçate. М., 1961. 22 s.

Аliхоvа А. Ye. Оtçeyot o raskopkax v s. Narovçat Penzenskoy oblasti. М., 1962. 21 s.

Аliхоvа А. Ye. Оtçeyot o raskopkax v s. Narovçat Penzenskoy oblasti. М., 1963. 25 s.

Artemyev A. Drevniy Bolqarskiy qorod Jukotin // JMVD, 1851, ç. XXXIII, kn. I.

Aydarov R. S. Arxitektura mnoqokvartirnıx drevyannıx domov kazani kontsa XIX-naçala XX vekov // İzvestiya KazQASU, 2008, № 2 (10), s. 4-14.



Baqautdinov R., Xuzin F. Ranniye bulqarı na Sredney Volqe, İstoriya tatar s drevneyşix vremyon v 7 tomax. Tom II. Voljskaya Bulqariya i Velikaya step, İzdatelstvo Ruhil, Kazan, 2006.

Baypakov К. М., Qriqoryev F. P. О topoqrafii qorodişa Taraz // Problemı drevney i srednevekovoy istorii Kazaxstana. Materialı II Мejdunarodnıx çteniy po tvorçestvu Xaydara Dulati. Almatı, 1999.

Belavin A. M. Kamskiy torgovıy put. Srednevekovoye Preduralye v eqo ekonomiçeskix i etnokulturnıx svyazyax. Perm, 2000. 196 s.

Berezin N. Bulqar na Volqe. Kazan, 1853.

Bogaçyov A. V. Pamyatniki rannebolqarskoqo vremeni // İstoriya Samarskoqo Povoljya s drevneyşix vremyon do naşix dney. Ranniy jeleznıy vek i srednevekovye. Moskova, 2000, s. 158.

Bolşaya Sovetskaya Entsiklopediya. М., Sov. ents, 1927. Т. 6.

Buxarayev R. Skazaniye о Kazani. SPb, Slaviya, 2005.

Buşkov А. А. Rossiya, kotoroy ne bılo: zaqadki, versii, гqipotezı. М., OLMA-PRESS; SPb. NEVA. Krasnoyarsk, Bonus, 2001.

Çerentsov Q., Çerentsov N. Puteşestviye po Volqe. M., 1970. 192 s.

Çervonnaya S. М. İzobrazitelnoye İskusstvo sovetskoy Tatarii. M., Sov. xudojnik, 1983.

Davletşin Q. М., Xuzin F. Ş. Bulqarskaya tsvilizatsiya na Volqe. Kazan, Tatkniqoizdat, 2011.

Dinçer Koç. Bulgar Boylarının Orta İdil Bölgesine Göçü ve Novinkovsk Kurganları // Karadeniz Araştırmaları. Cüz 2010. Sayı 27, s. 37-58.

Emel Esin. "Tabari's Report On The Warfare With The Turgis", Central Asiatic Journal, Vol. XVII No.2-4, Otto Harrassowitz, Wiesbaden 1973, s. 129-149.

Faxretdinov R. S. Bulqarskiye i Kazanskiye tyurki. Kazan, Tatkniqoizdat, 1993.

Faxrutdinov R. Q. Arxeoloqiçeskiye pamyatniki Voljsko-Kamskoy Bulqari i yeqo territoriya. Tatkniqoizdat, Kazan.

Faxrutdinov R. Q. Oçerki po istorii Voljskoy Bulqarii. М., Nauka, 1984.

Fraehn Ch. M. Recensio Numorum Muhammadanorum. St. Petersb. 1826, 4to. 1 vol. 100.

Fren X. M. Monetı xanov Ulusa Djuçiyeva, ili Zolotoy Ordı, s momentami raznıx inıx musulmanskix dinastiy v pribavlenii. SPb, 1832. 80 s.

Fedorov Ya. F., Fedorov Q. O. Ranniye tyurki na Severnom Kavkaze (İstoriko-etnografiçeskiye oçerki). İzdatelstvo Moskovskoqo Universiteta, Moskva, 1978.

Fyodorov-Davıdov Q. A. Кoçevniki Vostoçnoy Yevropı pod vlastyu zolotoordınskix хanov. М.: Nauka, 1966.

Fyodorov-Davıdov Q. A. Iskusstvo koçevnikov i Zolotoy Ordı. M., “Iskusstvo”, 1976, 227 s.

Fyodorova N. V. Srednevekovoye serebro Voljskoy Bolqarii // Svetozarnaya Kazan. S. Petersburq: ARTEQO, 2005, s. 20-21.

Gözde Sazak. Peterburg Ermitaj Devlet Müzesindeki Dogu Avrupa Türk Bakiyelerinden İdil-Bulgar Türklerine Ait Eserlerin İncelenmesi // Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. Aralık 2014 Cilt: 16 Sayı: 2 (177-198).

Xakimzyanov F. S. Epiqrafiçeskiye pamyatniki Voljskoy Bulqarii i ix yazık. М., Nauka, 1987. 192 с.

Хuzin F. Ş. Ranniye bulqarı i Voljskaya Bulqariya (VIII - naçalo XIII v.). Kazan, 2006.

İbn Fazlan. Seyahatnâme. Çev. Ramazan Şeşen, İstanbul, 1995.

İkonnikov D. S. Гончарное ремесло города Мохши XIII–XIV веков // VIII Lebedenskiye çteniya. Penza, 2007, s. 78-81.

İstoriya Tatar s drevneyşix vremyon. T. II. Voljskaya Bulqariya i Velikaya Step. Kazan, 2006.

İvanin K. Opisaniye Zakamskix liniy // Vestnik Qeoqrafiçeskoqo Obşestva za 1851, ç. I.

Jiromckiy B. B. Aqa-Bazar // MİA. 1954. № 42, s. 325-339.

Jiromckiy B. B. K voprosu o poxode Bulak-Timura // SА. 1958. №1, s. 88-96.

Jiromckiy B. B. Nekotorıye numizmatiçeskiye dannıye po istorii Voljskoy Bolqarii // MİA. 1962. № 111, s. 205-216.

Kafesoğlu İ. Türk Milli Kültürü. Ötüken Neşriyat A.Ş. İstanbul, 1998. 467 s.

Kalinin N. F., Xalikov A. X. İtoqi arxeoloqiçeskix rabot 1945-1952 qq. // Trudı Kazanskoqo filiala AN SSSR, seriya istoriçeskix nauk. Kazan. 1954. 127 s.

Karamzin N. М. İstoriya qosudarstva Rossiyskoqo. М., Nauka, 1991. Т. 2, 3.

Karimullin А. Q. U istokov tatarskoy kniqi. Kazan, Tatkniqoizdat, 1992.

Kramarovkiy M. Q. Zoloto Çinqisidov: kulturnoye naslediye Zolotoy Ordı. S. Petersburq, 2001, 364 s.

Кuşayev Q. А. Etyudı drevney istorii Stepnoqo Priuralya. Uralsk, Dialoq, 1993. 172 s.

Qabaydullin A. M. Fortifikatsiya qorodiş Voljskoy Bulqarii. Kazan, 2002. 232 s.

Qafarov İ. A. Ot istokov k istine (İsyoriya Voljskoy Bulqarii i Kazanskoqo xanstva na perekrestke mneniy). Kazan, "İdel-Press", 2012. 256 s.

Qriqoryev V. V. Jizn i trudı P. S. Savelyeva preimuşestvenno po vospominaniyam i perepiski s nim V. V. Qriqoryeva. SPb. 1861, XIII. 306 s.

Qriqoryev V. V. O kufiçeskix monetax, naxodimıx v Rossii i pribaltiyskix stranax // Rossiya i Aziya. Sbornik issledovaniy i statey po istorii, etniqrafii i qeoqrafii, napisannıx v raznoye vremya. SPb. 1876, s. 152-170.

Malov P., Qorodişe Starıy Kazan i q. Arsk // ZRAO. T.V.S. 1853, s. 116-123.

Marşak B. İ. Serebro za mexa // Vizantiyskaya ideya. Vizantiya v epoxu Komninov i Paleoloqov. S. Petersburq, 2006, s. 72-82.

Matveeva G. İ. Moqilniki rannix bolqar na Samarskoy Luke. İzdatelstvo Samarskiy Universitet, Samara, 1997.

Mazaitova N. A., İz istorii arabsko-persidskoy kafedrı Kazanskoqo Universiteta (I polovina XIX veka) // Voprosı istprioqrafii vseobşey istorii. Vıp. 5. Kazan, 1971, s. 56-72.

Mazaitova N. A., İzuçeniye Blijneqo i Sredneqo Vostoka v Kazanskom Universitete: I polovina XIX v. Kazan, 1972. 225 s.

Mejdunarodnıye svyazi, torqovıye puti i qoroda Povoljya IX-XII vv. Materialı mejd. simpoziuma. Kazan, 8-10 sentyabrya 1998.

Məmmədov F. T. Kulturologiya, Mədəniyyət, Sivilizasiya. Bakı, “OL” MMC, 2016. 260 s.

Miftaxov Z. Z. Kurs lektsiy po istorii tatarskoqo naroda. Kazan. Dom peçati, 1998. Ç.1.

Muxamadiyev А. Novıy vzqlyad na istoriyu qunnov, xazar, Velikoy Bulqarii i Zolotoy ordı. Kazan, 2011.

Muxamedşin А. Q. İz istorii stanovleniya i razvitiya pismennosti v Voljskoy Bilqarii v VIII-XIII vv. // Ofitsalnıy sayt obşestva "Vatanım" 07. 07. 2012. http://www.vatanym.ru/?an=vs405_mh2

Muxametşin D. Q., Xakimzyanov F. M. Eoiqrafiçeskiye pamyatniki qoroda Bulqara. Kazan, Tatarskoye kn. izd-vo, 1987. 128 s.

Na stıke kontinentov i tsivilizatsiy… (iz opıta obrazovaniya i raspada imperiy XVII vv.). М., İnsan, 1996.

Nadırova X. Q. Qradostroitelnaya kultura Volqo-Kamya Х - seredinı ХVI vv.: Кontseptsiya formirovaniya i istoriçeskoqo razvitiya. Avtoreferat diss. na soiskaniya uç. ctepeni doktora arxitekturı. Nijnıy Novqorod, 2014.

Novostruyev K. O qorodişax drevneqo Voljsko-Bolqarskoqo i Kazanskoqo tsarstva v nıneşnix quberniyax Kazanskoy, Simbirskoy, Samarskoy i Vyatskoy // Tr. I AS, t. II, M., 1871.

Oçerki po istorii tatarskoy kulturı. Kazan: Fiker, 2001.

Paxomov Ye. А. Kladı Azerbaydjana i druqix respublik i krayov Kavkaza. Vıp. 2. Baku, 1938. 102 s.

Paxomov Ye. А., Monetnıye kladı Azerbaydjana i druqix respublik i krayov Kavkaza. Vıp. 4. Baku. 1949. 115 s.

Paxomov Ye. А., Monetnıye kladı Azerbaydjana i druqix respublik i krayov Kavkaza. Vıp. 7. Baku. 1957. 124 s.

Perevozchikova S. A. Visoçnıye ukraşeniya Verxneqo Prikamya kontsa IV-IX vv. Avtoref. dis. … kand. ist. nauk. Ijevsk, 2009, 24 s.

Pletnyova S. D. Peçeneqi, torki i polovtsı // Stepi Yevrazii v epoxu srednevekovya. М., Nauka, 1981, s. 213-222.

Pletnyova S. D. Оçerki xazarskoy arseoloqii. М., Моstı kulturı, 1999. 375 s.

Puteşestviye Abu Xamida аl-Qarnati v vostoçnuyu i tsentralmuyu Yevropu (1131-1153 qq.). М., Qlav. red. vost. liyeraturı, 1971.

Puteşestviye İbn Fadlana na reku İtil. Kazan. MifiServis, 1992.

Rəcəbov Ə., Məmmədov Y. Orxon-Yenisey abidələri, Bakı: Yazıçı, 1993.

Rittıx A. F., Materialı dlya etnoqrafii Rossii. Kazanskaya quberniya. Kazan, 1870.

Rıçkov N. Jurnal ili dnevnıye zapiski puteşestviya po raznım provintsiyam Rossiyskoqo qosudarstva, 1769 b 1770 qodu. SPb, 1770.

Paçkalov A. V. Monetnoye obraşeniye na territorii Voljsko-Kamskoy Bolqarii v XIII-XV vv. Science.ru, M., 2017.

Pyankov İ. V. Vostoçnıy Turkestan v svete antiçnıx istoçnikov // Vostoçnıy Turkestan i Srednyaya Aziya v sisteme kultur drevneqo i srednevekovoqo Vostoka. М., 1986. 256 s.

Rıçkov P. İ. Opıt Kazanskoy istorii drevnix i srednix vremen. SPb. Tip. İmper. Akademii nauk, 1767.

Rud N. M. Antropoloqiçeskiye issledovaniya srednevekovoqo naseleniya iz Novinkovskoqo kurqannoqo moqilnika // Arxeoloqiçeskiye issledovaniya v Srednem Povoljye, Samara, 1987.

Rudenko K. A. Bulqarskoye çernevoye iskusstvo: perstni: metodiçeskoye posobiye. Kazan, 2010, 43 s.

Rudenko K. A. Bulqarskoye zoloto: filiqrannıye visoçnıye podveski. Drevnosti Bilyara. Kazan, 2011, v. I, 256 s.

Rudenko K. A. Vozniknoveniye qorodov v Povoljckoy Bulqarii i Bulqarskoy Oblasti Zolotoy Ordı (Po dannım Arxeoloqii) // Povoljskaya Arxeoloqiya, № 1, 2012a, s 67-77.

Rudenko K. A. Tyurkskiy mir i Volqo-Kamye v VIII–XIV vv.: problemı etnokulturnıx kontaktov na osnove arxeoloqiçeskix materialaov // İstoriya i kultura srednevekovıx narodov ctepnoy Yevrazii: Materialı II Мejdunarod. Konqressa Srednevekovoy Arxeoloqii Yevraziyskix Stepey. Barnaul, 2012b.

Rudenko K. A. Тorevtika Voljskoy Bulqarii i Bolqarskoqo ulusa Zolotoy Ordı: Problemı preyemstvennosti // Povoljskaya Arxeoloqiya. № 4 (6) 2013, s. 34-46.

Ryabtseviç V. N. О çyom rasskazıvayut monetı. Minsk, 1977.

Sabirov R. М. Po qorodam Tatarii. Kazan, Tatkniqoizdat, 1976.

Savelyev P. S. Muxamedanskaya numizmatika v otnoşenii k russkoy istorii. Ç. I. SPb. 1847. XXXII, 180 s.

Savelyev P. S. O jizni i uçenıx trudax Frena // TVOPAQ. 1856. Vıp. II, s. 1-67.

Savelyev P. S. Monetı djuçidskiye, djaqataidskiye, djelairidskiye i druqiye, obraşavşiyesaya v Zolotoy Orde v epoxu Toxtameşa. SPb. 1858. 340 s.

Savelyev V. K. O kladax zolotoordınskix monet v razvalinax drevneqo qoroda Bolqara // Trudı I AS. T. II. M. 1871, s 492-500.

Savelyev V. K. Opisaniye dvux kollektsiy djuçidskix mednıx monet, prinesennıx v dar Obşestvu arxeoloqii, istorii i etnoqrafii Q. M. Əlend i K. Ya. Mixaylovım // İOAİE. 1884. Т. III. s. 344-349.

Solovyov S. М. İstoriya Rossii s drevneyşix Vremyon. М., Мısl, 1988. Кn. 1. Т.1, 2.

Şpilevskiy S. M. Drevniye qoroda i druqiye bulqaro-tatarskiye pamyatniki Kazanskoy qubernii. Kazan, 1877.

The Gothic history of Jordanes in English version. Cambridge, Speculum Historiale; New York, Barnes & Noble, 1960.

Valeyev F. X. Narodnoye dekorativnoye iskusstvo Tatarstana. Kazan. Tatkniqoizdat, 1984.

Valeyev F. X. Valeyeva-Suleymanova Q. F. Drevneye iskusstvo Tatarstana. Kazan: Tatarkniqizdat, 2002, 271 s.

Valeyeva D. K. Iskusstvo voljskix bulqar (X – naçalo XIII v.). Kazan, 1983, 132 s.

Valeyeva D. K. Iskusstvo voljskix bulqar perioda Zolotoy Ordı (XIII–XV vv.). Kazan, 2003, 240 s.

Valeyeva-Suleymanova Q. F., Şaqeyeva R. U. Dekorotivno-prikladnoye iskusstvo kazanskix tatar. М., Sov. xudojnik, 1990.

Vasilyev D. V. Volga Deltasındaki Antik Şehir // SAÜ Fen Edebiyat Dergisi, 2008-1, s. 5-12.

Vasilyev D. V., Greçkina T. Yu., Predvaritelnıye İtogi İzuçeniya Pamyatnikov Domongolskogo Vremeni v Delte Volgi // Kulturı Stepey Yevrazii Vtoroy Polovinı I Tısyaçeletiya N. E. (İz istorii kotsuma). Samara, 2000, s. 156-157.

Vasileva İ. N. Srednevekovye: "Period obreteniya rodinı bolqarami. Voljskaya Bolqariya, Zolotaya Orda (VII-XV vv.)", Sergievskiy rayon. Drevnost i srednevekovye. Arxeoloqiçeskiye oçerki, Samara, 1997.

Vinniçek V. А., Safronov P. İ. Ukraşeniya i elementı odejdı naseleniya Verxneqo Posurya v III - X I vv. (po materialam poseleniy) // Penzenskiy arxeoloqiçeskiy sb. Vıp. 2. Penza, «İzdatelstvo Penzenskoqo İRO», 2008, s. 256-293.

Vyaçeslav N. Zametki o qorodişax, kurqanax i druqix drevnix nasıpyax Kazanskoy qubernii. Kazan, 1874.

Yanina S. A. Djuçidskiye monetı iz raskopok i sborov Kuybışevskoy arxeoloqiçeskoy ekspeditsii v Bolqarax v 1946-1952 qq. // MİA. 1954. № 42, s, . 424-484.

Yanina S. A. Djuçidskiye monetı iz raskopok i sborov Kuybışevskoy arxeoloqiçeskoy ekspeditsii v Bolqarax v 1953-1954 qq. // MİA. 1958. № 61, s. 392-423.

Yanina S. A. Djuçidskiye monetı iz raskopok i sborov Kuybışevskoy arxeoloqiçeskoy ekspeditsii v Bolqarax v 1957 q. // MİA. 1960. № 80, s. 210-223.

Yanina S. A. Djuçidskiye monetı iz raskopok i sborov Kuybışevskoy arxeoloqiçeskoy ekspeditsii v Bolqarax (1946-1958 qq.) // MİA. 1962. №111, s. 153-178.

Yanina S. A. «Novıy qorod» (Yanqi Şexr - Şexr al-Djedid) - monetnıy dvor Zolotoy Ordı i yeqo mestopolojeniye // NS QİM. Ç. V. Vıp. 1. М. 1977, s. 193-212.

Yanina S. A. Dubovskiy klad monet Zolotoy Ordı kontsa XIV veka // NS QİM. Ç. VI. М., 1980, s. 165-188.

Yusupov Q. V. Vvedeniye v bulgaro-tatarskuyu epigrafiku. Leningrad: İzdatelstvo akademii nauk SSSR, 1960.



Zeleneyev Yu. А., Rumyantsev Q. Q. İssledovaniya Norovçatskoqo qorodişa // Arxeoloqiçeskiye otkrıtiya Urala i Povoljya. Yoşkar-ola, 1994, s. 45–46.


Dostları ilə paylaş:
1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə