Bibliografie



Yüklə 108.21 Kb.

tarix05.12.2017
ölçüsü108.21 Kb.


VOX PATRUM 35 (2015) t. 63

D

Z

I

A

Ł

 

I

N

F

O

R

M

A

C

Y

J

N

Y

BIBLIOGRAFIE

DYDYM ŚLEPY

Materiały bibliograficzne

I. WYDANIA I PRZEKŁADY DZIEŁ DYDYMA ŚLEPEGO

*

1. De Spiritu Sancto, CPG 2544

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1033-1086.

L. Doutreleau: Paris 1992, Didyme l’Aveugle, Traité du Saint-Esprit, SCh 386.

Przekłady

**



angielski – M. DelCogliano  A. Radde-Gallwitz  L. Ayres: On the Holy Spirit

w: Athanasius the Great – Didymus the Blind, Works on the Spirit, Popular 

Patristics Series 43, Yonkers (New York) 2011.

francuski – L. Doutreleau: Traité du Saint-Esprit, jw.

hiszpański – C. Granado: Tratado sobre el Espíritu Santo, Biblioteca de Patristica 

26, Madrid 1997.

niemiecki – H.J. Sieben: De Spiritu Sancto  Über den Heiligen Geist, FCh 78, 

Turnhout 2004.

nowogrecki  –  M. Kalamar£j: Per… tou Ag…ou PneÚmatoj, Qessalon…kh 

1973.


włoski – C. Noce: Lo Spirito Santo, Collana di testi patristici 89, Roma 1990.

2. Contra Manichaeos, CPG 2545

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1085-1109.

B. Bennett: Didymus’ Contra Manichaeos. A Critical Edition and Translation

w tegoż: The Origin of Evil. Didymus the Blind’s Contra Manichaeos and Its 

Debt to Origen’s Theology and Exegesis, Diss., University of Toronto 1997.

Przekłady:

angielski – B. Bennett: Didymus’ Contra Manichaeos, jw.

*

 Tytuły dzieł wg CPG (II 104-111; Supplementum 87-90) oraz BibPatr 7 (2000) 13-22.



**

 Jeśli istnieje tylko jeden przekład na język nowożytny nie wyszczególniano go w osobnym 

dziale Przekłady, ale zaznaczono to w nawiasie obok konkretnego wydania tekstu.



BIBLIOGRAFIE

568


hiszpański  –  C.  Parpal  y  Marqués:  Diez silogismos contra los Maniqueos

w: Obras escogidas de Patrologia Griega, t. 1, Barcelona 1916.



3. Commentarii in Octateuchum et Reges, CPG 2546

(1) Commentarii in Genesim (in chartis papyraceis Turanis), CPG 2546/1

Wydania tekstu:

P. Nautin – L. Doutreleau: Didyme l’Aveugle, Sur la Genèse. Texte inédit d’après 

un papyrus de Toura, SCh 233 i 244, Paris 1976 i 1978 (wraz z francuskim 

tłumaczeniem).

(2) Fragmenta in Genesim (in catenis), CPG 2546/2

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1112-1113.

R. Devreesse: Les anciens commentateurs grecs de l’Octateuque et des Rois, ST 

201, Città del Vaticano 1959, 167-172.

F. Petit: La chaîne sur la Genèse. Édition intégrale, I, Traditio exegetica graeca 

1, Lovanii 1991, chapitres 1-3; 1993, II, Traditio exegetica graeca 2, Lovanii 

1993, chapitres 4-11.



(3) Fragmenta in Exodum (in catenis), CPG 2546/2

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1113-1116.

R. Devreesse: Les anciens commentateurs grecs de l’Octateuque et des Rois, ST 

201, Città del Vaticano 1959, 172.

4. Fragmenta in Isaiam (ap. Joannem Damascenum, Sacra parallela), CPG 2547

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1864, PG 95, 1093B, 1169BC; 96, 525A.

5. Fragmenta in Ieremiam (in catenis), CPG 2548

Wydania tekstu:

M. Ghisler, In Ieremiam prophetam commentarii, Lugduni 1623, vol. 1, p. 39A 

(In Ier. 1, 4); vol. 2, p. 704 (In Ier. 31, 31); p. 754BC (In Ier. 35, 13).



6. Commentarii in Zachariam (in chartis papyraceis Turanis), CPG 2549

Wydania tekstu:

L. Doutreleau: Didyme l’Aveugle, Sur Zacharie. Texte inédit d’après le papyrus 

de Toura, SCh 83-85, Paris 1962.

Przekłady:

angielski – R.C. Hill: Commentary on Zechariah, The Fathers of the Church 111, 

Washington D.C. 2006.

francuski – L. Doutreleau: Didyme l’Aveugle, Sur Zacharie, jw.




569

BIBLIOGRAFIE



7. Commentarii in Psalmos (in chartis papyraceis Turanis), CPG 2550/1-5

Wydania tekstu:

L. Doutreleau – A. Gesché – M. Gronewald: Didymos der Blinde, Psalmenkom-

mentar (Tura-Papyrus):

Teil 1: Kommentar zu Psalm 20-21, ed. L. Doutreleau – A. Gesché – M. Gro-

newald, Papyrologische Texte und Abhandlungen (= PTA) 7, Bonn 1969;

Teil 2: Kommentar zu Psalm 22-26,10, ed. M. Gronewald, PTA 4, Bonn 1968; 

Teil 3: Kommentar zu Psalm 29-34, ed. M. Gronewald – A. Gesché, PTA 8, 

Bonn 1969;

Teil 4: Kommentar zu Psalm 35-39, ed. M. Gronewald, PTA 6, Bonn 1969; 

Teil 5: Kommentar zu Psalm 40-44, 4, ed. M. Gronewald, PTA 12, Bonn 1970;

Nachtrag: Psalmenkommentar (Nachtrag der Seiten 248/249 des Tura-Papy-

rus), ed. M. Gronewald, ZPE 46 (1982) 97-111 lub w: Kleine Texte aus 

dem Tura-Fund, PTA 34, Bonn 1985, 121-136.

T.W.  Mackay: Didymos the Blind on Psalm 28 (LXX): Text from Unpublished 



Leaves of the Tura Commentary, StPatr 20 (1989) 41-43, 45.

Przekłady:

angielski  –   A.-K.  Geljon:  Didymus the Blind: Commentary on Psalm 24 (23 

LXX), VigCh 65 (2011) 50-73 (fragment).

niemiecki – L. Doutreleau – A. Gesché – M. Gronewald: Didymos der Blinde, 



Psalmenkommentar (Tura-Papyrus), jw.

włoski  –  E.  Prinzivalli,  Lezioni sui Salmi. Il „Commento ai Salmi” scoperto 



a Tura, Milano 2005 (wybór).

8. Fragmenta in Psalmos (in catenis), CPG 2551

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1156-1616, 1617-1622.

E. Mühlenberg: Psalmenkommentare aus der Katenenüberlieferung – Band I: Didy-



mus der Blinde zu Psalm 1 bis 50, PTS 15, Berlin – New York 1975, 120-375; 

Band II: Didymus der Blinde zu Psalm 51-150, PTS 16, Berlin – New York 1977.



9. Fragmenta in Proverbia (in catenis), CPG 2552

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1621-1645.

M. Richard, Le commentaire du codex Marcianus Gr. 23 sur Prov. XXX, 15-33

w: Miscellanea Marciana di Studi Bessarionei (a coronamento del V cente-

nario della donazione nicena), Medievo e umanesimo 24, Padova 1976, 359-

364 (= Opera Minora III/84, Turnhout – Leuven 1977).



10. Commentarii in Iob (in chartis papyraceis Turanis), CPG 2553/1-4

Wydania tekstu:

A. Henrichs – U. und D. Hagedorn – L. Koenen: Didymos der Blinde, Kommen-

tar zu Hiob (Tura-Papyrus):



BIBLIOGRAFIE

570


Teil 1: Kommentar zu Hiob Kap. 1-4, ed. A. Henrichs, PTA 1, Bonn 1968;

Teil  2:  Kommentar zu Hiob Kap. 5,1-6,29,  ed. A.  Henrichs,  PTA  2,  Bonn 

1968;

Teil 3: Kommentar zu Hiob Kap. 7,20c-11, ed. U. und D. Hagedorn – L. Koe-



nen, PTA 3, Bonn 1968;

Teil  4:  Kommentar zu Hiob Kap. 12,1-16,8a,  ed.  U.  und  D.  Hagedorn – 

L. Koenen, PTA 33/1, Bonn 1985 (wraz z niemieckim tłumaczeniem).

11. Fragmenta in Iob (in catenis), CPG 2553

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1120-1153.

U. und D. Hagedorn, Die älteren griechischen Katenen zum Buch Hiob – Band 

I:  Einleitung, Prologe und Epiloge, Fragmente zu Hiob 1,1-8,22,  PTS  40, 

Berlin – New York 1994; Band II: Fragmente zu Hiob 9,1 - 22,30, PTS 48, 

Berlin – New York 1997.

12. Fragmentum in Canticum Canticorum (in catenis), CPG 2554

Wydania tekstu:

J. Meursius (ed.), Eusebii, Polychronii, Pselli in Canticum Canticorum expositio-

nes graece, Lugduni Batavorum 1617, 148.

13. Commentarii in Ecclesiasten (in chartis papyraceis Turanis), CPG 2555/1-6

Wydania tekstu:

G. Binder – L. Liesenborghs – M. Gronewald J. Kramer – L. Koenen – B. Kreb-

ber: Didymos der Blinde, Kommentar zum Ecclesiastes (Tura-Papyrus):

Teil  1.1-1.2:  Kommentar zum Ecclesiastes Kap. 1,1-2,14, ed. G.  Binder  – 

L. Liesenborghs, PTA 25-26, Bonn 1979-1983;

Teil 2: Kommentar zu Ecclesiastes, Kap. 3-4,12, ed. M. Gronewald, PTA 22, 

Bonn 1977;

Teil 3: Kommentar zu Ecclesiastes, Kap. 5-6, ed. J. Kramer – L. Koenen, PTA 

13, Bonn 1970;

Teil 4: Kommentar zu Ecclesiastes, Kap. 7-8,8, ed. J. Kramer – B. Krebber, 

PTA 16, Bonn 1972;

Teil  5:  Kommentar zu Ecclesiastes, Kap. 9,8-10,20,  ed.  M.  Gronewald  – 

G. Binder, PTA 24, Bonn 1979;

Teil 6: Kommentar zu Ecclesiastes, Kap. 11-12, ed. G. Binder – L. Liesenbor-

ghs – L. Koenen, PTA 9, Bonn 1969 (wraz z niemieckim tłumaczeniem).



14. Fragmenta in Ecclesiasten (in catenis), CPG 2555

Wydania tekstu:

S. Leanza: Procopii Gazaei catena in Ecclesiasten, CCG 4, Turnhout – Leuven 



571

BIBLIOGRAFIE

1978, 6, 3 - 7, 14; 8, 22-38; 11, 107 - 12, 112; 32, 96 - 33, 106; 33, 109 - 34, 

115; 35, 128 - 134; 35, 140 - 36, 149.

S.  Leanza,  Un nuovo testimone della Catena sull’Ecclesiaste di Procopio di 

Gazail. Cod. Vindob. Theol. Gr. 147, CCG 4, suppl., Turnhout – Leuven 

1983, 29-30.

S. Leanza, Sul Commentario all’Ecclesiaste di Didimo Alessandrino, StPatr 17/1 

(1982) 304-308.

A. Labate, Catena Hauniensis in Ecclesiasten, CCG 24, Turnhout – Leuven 1992, 

3, 10 - 4, 19; 12, 164 - 13, 183; 58, 335-346.



15. Fragmenta in Danielem (in catenis), CPG 2556

Wydania tekstu:

M. Faulhaber, Die Propheten – Catenen nach römischen Handschriften, Bibli-

sche Studien IV/2-3, Freiburg im Breisgau 1899, 179.



16. Fragmenta in Iohannem, CPG 2557

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1645-1653.

J. Reuss: Johannes-Kommentare aus der griechischen Kirche,  TU  89,  Berlin 

1966, 177-186.

B.  Kramer:  Didymus  der  Blinde, Kommentar zum Iohannesevangelium (IoT), 



kap. 6, 3-33, w: Kleine Texte aus dem Tura-Fund, PTA 34, Bonn 1985, 58-

103 (wraz z niemieckim tłumaczeniem).



17. Fragmenta in Epistulam ad Romanos (in catenis), CPG 2558

Wydania tekstu:

K. Staab: Pauluskommentare aus der griechischen Kirche aus Katenenhandschrif-

ten gesammelt, Neutestamentliche Abhandlungen 15, Münster 1933, 1-6.

18. Fragmenta in Epistulam I ad Corinthios (in catenis), CPG 2559

Wydania tekstu:

K. Staab: Pauluskommentareaus der griechischen Kirche aus Katenenhandschrif-

ten gesammelt, Neutestamentliche Abhandlungen 15, Münster 1933, 6-14.

19. Fragmenta in Epistulam II ad Corinthios (in catenis), CPG 2560

Wydania tekstu:

K. Staab: Pauluskommentareaus der griechischen Kirche aus Katenenhandschrif-

ten gesammelt, Neutestamentliche Abhandlungen 15, Münster 1933, 14-44.

20. Fragmenta in Actus apostolorum (in catenis), CPG 2561

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1653-1677.



BIBLIOGRAFIE

572


J.A. Cramer: Catenae graecorum Patrum in Novum Testamentum, t. 3, Oxford 

1938 (repr. Hildesheim 1967), 21, 25, 34-35, 38, 40-41, 46, 48-49, 52, 65, 66, 

69, 74, 79-80, 90, 94, 100, 112, 116, 119, 121, 128, 132-133, 139-140, 146, 

147, 152-153, 157-159, 166, 167, 168, 175-177, 187, 189, 191, 198, 215-216, 

230, 251, 269-270, 291-292, 295, 299, 304, 307-308, 309-310, 312, 317-318, 

320, 331, 333, 335-336, 337-338, 341-342, 347, 367, 378, 394, 413.



21. In epistulas catholicas brevis enarratio, CPG 2562

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1749-1818.

F. Zoepfl: Didymi Alexandrini in epistulas canonicas brevis enarratio, Neutesta-

mentliche Abhandlungen 4/1, Münster 1914.

22. Fragmenta varia, CPG 2564

(1) Sermo de theophania, CPG 2564/1

Wydania tekstu:

M. Bogaert, Fragment inédit de Didyme l’Aveugle en traduction latine ancienne

RBen 73 (1963) 9-16.



(2) Fragmentum in Osee (ap. J. Damascenum, Sacra parallela), CPG 2564/2

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1864, PG 95, 1381B = 96, 520A.

(3) Ad philosophum, CPG 2564/3

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1109B.

(4) De incorporeo, CPG 2564/4

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1109C.

(5) Fragmentum in Lot et David (ap. J. Damascenum, Sacra parallela), CPG 2564/5

Wydania tekstu:

PG 96, 141CD = 541B.

(6) Deliberatio moralis, CPG 2564/6

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 1109AB.

(7) Fragmenta varia, CPG 2564/ 6-9.

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1860, PG 91, 275D, 813C, 821BC, 944AB.

J.-P. Migne: Paris 1864, PG 95, 1080C, 1085D, 1093B, 1097A, 1169BC, 1256A, 

1312A, 1353B, 1396A, 1416A, 1473CD, 1548D, 1560B.



573

BIBLIOGRAFIE

J.-P.  Migne:  Paris  1864,  PG  96,  61B,  73A,  89C,  101C,  141CD,  220B,  236B, 

248D, 273B, 320D-321A, 324D, 325C, 340C, 344AB, 348AB, 360D, 372C-

373A, 397A, 421C, 436A, 537CD.

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 136, 824D, 892D, 933D, 952D-953A. 



23. Dialogus Didymi cum haeretico, CPG 2565

Wydania tekstu:

B. Kramer: Protokoll eines Dialogs zwischen Didymos dem Blinden und einem 

Ketzer, ZPE 32 (1978) 201-211, albo w: Kleine Texte aus dem Tura-Fund

PTA 34, Bonn 1985, 107-117 (wraz z tłumaczeniem niemieckim).



24. De Trinitate [?], CPG 2570

Wydania tekstu:

J.-P. Migne: Paris 1863, PG 39, 269-992.

J. Hönscheid – I. Seiler: Didymus der Blinde, De Trinitate. Buch I (Kap. 1-7) 

[ed. J. Hönscheid], Buch II (Kap. 1-7) [ed. I. Seiler], Beiträge zur klassis-

chen Philologie” 44 i 52, Meisenheim am Glan 1975 (wraz z tłumaczeniem 

niemieckim).

25. Fragmenta in Hebraeos (in catenis), CPG -

Wydania tekstu:

K. Staab: Pauluskommentare aus der griechischen Kirche aus Katenenhandschrif-

ten gesammelt, Neutestamentliche Abhandlungen” 15, Münster 1933, 44-45.

J.A. Cramer: Catenae graecorum Patrum in Novum Testamentum, vol. 7, Oxford 

1843 (Hildesheim 1967), 131-132.

II. OPRACOWANIA

Agbenuti  H.,  Didyme d’Alexandrie. Sens profond des Écritures et pneumatologie

Strasbourg 2011.

Agbenuti H., Le vocabulaire théologique de la pneumatologie de Didyme d’Alexan-

drie, RevSR 88/1 (2014) 49-63.

Altaner B., Augustinus und Didymus der Blinde. Eine quellenkritische Untersuchung

VigCh 5 (1951) 116-120, też w tegoż: Kleine Patristische Schriften, Berlin 1967, 

297-301.


Arcieri M., The Text of Didymus the Blind in the Book of Acts, the Catholic Epistles, 

and the Apocalypse (Diss., McGill University, Montreal 2007).

Arrighetti G., Il nuovo frammento di Epicuro presso Didimo Cieco, w: Studia Floren-



tina. Alexandro Ronconi sexagenario oblata, Roma 1970, 21-28.

Ayres L., The Holy Spirit as the „Undiminished Giver”. Didymus the Blind’s De Spir-



itu Sancto and the Development of Nicene Pneumatology, w: The Holy Spirit in 

the Fathers of the Church, Dublin 2010, 57-72.


BIBLIOGRAFIE

574


Bandt C., Reverberations of Origen’s Exegesis of the Psalms in the Work of Eusebius and 

Didymus, w: Origeniana Decima, Leuven – Paris – Walpole Mass. 2011, 891-905.

Bardy G., Didyme l’Aveugle, Paris 1910.

Bardy G., Du nouveau sur Didyme l’Aveugle, RSR 32 (1944) 247-250.

Bardy G., Didyme d’Alexandrie, DSp III, Paris 1957, 868-871.

Baudry G.H., Le péché des origines selon Didyme d’Alexandrie, MSR 53/2 (1996) 

163-182, też w tegoż: Le péché dit originel, Paris 2000, 137-162.

Bayliss G.D., In Search of an „Alexandrian” Theology. The Moral Vision of Didymus 

the Blind (Diss., University of Oxford 2005).

Beatrice P.F., Didyme l’Aveugle et la tradition de l’allégorie, w: Origeniana Sexta, 

Leuven 1995, 579-590.

Bennett B., The Origin of Evil. Didymus the Blind’s Contra Manichaeos and Its Debt 



to Origen’s Theology and Exegesis (Diss., University of Toronto 1997).

Bennett B., A Fragment of Didymus the Blind in the „Pandects” of Nikon of the Black 



Mountain, „Hellenika” 51/1 (2001) 69-73.

Bennett B., Didymus the Blind’s Knowledge of Manichaeism, w: The Light and the 



Darkness. Studies in Manichaeism and Its World, Leiden 2001, 38-67.

Bennett B., The Soiling on Sinful Flash. Primordial Sin, Inherited Corruption and Mor-



al Responsibility in Didymus the Blind and Origen, „Adamantius” 11 (2005) 77-92.

Bennett B., The Person Speaking. Prosopopoeia as an Exegetical Device in Didymus 



the Blind’s Interpretation of Romans 7, StPatr 47 (2010) 173-178.

Bentivegna  G.,  L’effusione dello Spirito Santo nel pensiero di Didimo il Cieco

w: Credo in Spiritum Sanctum, Città del Vaticano 1983, 209-217.

Béranger L., Études sur la christologie du „De Trinitate” attribué à Didyme l’Aveugle 

(Diss., Facultés Catholiques, Lyon 1960).

Béranger L., L’âme humaine de Jésus dans la christologie du „De Trinitate” attribué 



à Didyme l’Aveugle, RevSR 36/1 (1962) 1-47.

Béranger L., Sur deux énigmes du De Trinitate Didyme l’Aveugle, RSR 51/2 (1963) 

255-267.

Bienert W., „Allegoria” und „Anagoge” bei Didymos dem Blinden von Alexandria

Berlin – New York 1972.

Binder G. – Koenen L. – Liesenborghs L., Ein neues Epikurfragment bei Didymos 



dem Blinden, ZPE 1 (1967) 38-44.

Binder  G.,  Heidnische Autoritäten im Ecclesiastes-Kommentar des Didymos von 



Alexandrien, „Revue Belge de Philologie et d’Histoire” 57 (1979) 51-56.

Bouteneff  P.C.,  Placing the Christology of Didymus the Blind,  StPatr  37  (2001) 

389-395.

Brock S., Didymus the Blind on Bardaisan, JTS 22 (1971) 530-531.

Cho B.-H., Zu De Spiritu Sancto von Didymus dem Blinden: Didymus der Blinde über 

den Heiligen Geist, StPatr 42 (2006) 91-96.

Czyżewski B., Elementy chrystologii w Komentarzu „Do Zachariasza” Dydyma Alek-



sandryjskiego (praca doktorska, Akademia Teologii Katolickiej w Warszawie 1995).


575

BIBLIOGRAFIE

Czyżewski B., Chrystologia w Komentarzu do Zachariasza Dydyma Aleksandryjskie-

go, Gniezno 1996.

Czyżewski B., Dydym Aleksandryjski – Ojciec zapomniany, SG 11 (1997) 305-312.

Czyżewski B., Obraz Kościoła w Komentarzu do Zachariasza Dydyma Aleksandryj-

skiego, VoxP 28 (2008) t. 52/1, 109-122.

DelCogliano M., Basil of Caesarea, Didymus the Blind, and the Anti-Pneumatoma-



chian Exegesis of Amos 4:13 and John 1:3, JTS 61/2 (2010) 644-658.

Diego Sánchez M., El „Comentario al Eclesiastés” de Didimo Alejandrino (Diss., 

Pontificia  Universitas  Lateranensis,  Institutum  Patristicum  „Augustinianum”), 

Roma 1990.

Diego Sánchez M., El ‘Commentario al Eclesiastés’ de Didimo Alejandrino, „Teresia-

num” 41 (1990) 231-242.

Diego Sánchez M., El Comentario al Eclesiastés de Didimo Alejandrino. Exégesis 

y spiritualidad, Roma 1991.

Dietsché B., L’héritage littéraire de Didyme l’Aveugle, RSPT 2 (1941-42) 380-414.

Dietsché B., Didymus von Alexandrien als Verfasser der Schrift über die Seraphenvi-

sion, Freiburg 1942.

Doutreleau L., Deux pages de l‘In Zachariam de Didyme l’Aveugle restituées par la 



lumière ultraviolette, REG 83 (1970) 90-93.

Doutreleau L., Que savons-nous aujourd’hui des papyrus de Toura?, RSR 43 (1955) 

161-193.

Doutreleau L., La vie et survie de Didyme l’Aveugle du IV



e

 siècle à nos jours, „Les 

Mardis de Dar El-Salam” (1956-57), Paris – Le Caire 1959, 33-92.

Doutreleau L., Ce que l’on trouvera dans l’In Zachariam de Didyme l’Aveugle, StPatr 

3 (1961) 183-195.

Doutreleau L., Le „De Trinitate” est-il l’oeuvre de Didyme l’Aveugle, RSR 45 (1957) 

514-557.


Doutreleau  L.,  Le prologue de Jérôme au „De Spiritu Sancto” de Didyme

w:  ALEXANDRINA.  Hellénisme, judaïsme et christianisme à Alexandrie. Mé-



langes offerts à Claude Mondésert, Paris 1987, 297-311.

Dräseke  J.,  Zur Didymos von Alexandria Schrift über die Trinität,  „Zeitschrift  für 

wissenschaftliche Theologie” 42 (1902) 410-419.

Drączkowski F., Dydym Ślepy, EK IV 414-415.

Ehrman B.D., The New Testament Canon of Didymus the Blind, VigCh 37 (1983) 1-21.

Ehrman B.D., The Gospel Text of Didymus. A Contribution to the Study of the Alexan-



drian Text (Diss., Princeton Theological Seminary 1985).

Ehrman B.D., Didymus the Blind and the Text of the Gospels, Atlanta 1986.

Fernández Marcos N., El texto biblico de Didimo en el Commentario a Zacarias del 

papiro de Tura, „Sefarad” 36/2 (1976) 267-284.

Gauche W.J., Didymus the Blind. An Educator of Fourth Century (Diss.), Washington 

D.C. 1934.

Geljon A.C., Philonic Elements in Didymus the Blind’s Exegesis of the Story of Cain 



and Abel, VigCh 61/3 (2007) 282-312.


BIBLIOGRAFIE

576


Geljon A.C., Philo’s Influence on Didymus the Blind, w: Philon d’Alexandrie. Un pen-

seur à intersection des cultures Graeco-Romaine, Orientale, Juive et Chrétienne

Turnhout 2011, 357-372.

Gesché A., L’âme humaine de Jésus dans la christologie du IV

e

 siècle. Le témoignage 

du Commentaire sur les Psaumes découvert à Toura, RHE 54 (1959) 385-425.

Gesché A., Un document nouveau sur la christologie du IVe siècle. Le Commentaire 



sur les Psaumes découvert à Toura, StPatr 3 (1961) 205-213.

Gesché A., La christologie du „Commentaire sur les Psaumes” découvert à Toura

Gembloux 1962.

Ghattas M., Die Christologie Didymos’ des Blinden von Alexandria in den Schriften 



von Tura. Zur Entwicklung der alexandrinischen Theologie des 4. Jahrhunderts 

(Diss.,  Marburg-Lahn  University  1996),  też  jako  wyd.  książkowe:  Münster  – 

Hamburg – London 2002.

Ghattas M., Die ™p…noia-Lehre bei Origenes und Didymos dem Blinden von Alexan-



dria, w: Origeniana Septima, Leuven 1999, 525-530.

Ghattas M., Der Idee von der hypostatischen Union bei Didymos dem Blinden von 



Alexandria in den Schriften von Tura, StPatr 37 (2001) 477-481.

Ghattas  M.,  Didymos der Blinde von Alexandrien in der Auseinandersetzung mit 



Apollinaris von Laodicea und seinen Lehren, w: Patristica et oecumenica. Fest-

schrift für Wolfgang A. Bienert zum 65. Geburtstag, Marburg 2004, 45-49.

Ghattas M, Die philosophisch-christliche Verwendung des Begriffs „Øpoke…menon” 



bei Didymos dem Blinden von Alexandrien in den Tura-Papyri, w: Coptic Studies 

on the Threshold of a New Millennium, Leuven 2004, 621-627.

Godet P., Didyme l’Aveugle, DThC IV, Paris 1911, 748-755.

Günthör A., Die 7 Pseudoathanasianischen Dialoge. Ein Werk Didymus’ des Blinden 

von Alexandrien, Roma 1941.

Hadot P., Une source de l’Apologia David d’Ambroise: les commentaires de Didyme 



et d’Origène sur le Psaume 50, RSPT 60 (1976) 205-225.

Hayes W., Didymus the Blind is the Author of Adversus Eunomium IV-V, StPatr 17/3 

(1982) 1108-1114.

Heron A.I.C., The Method of Theological Argument in the Work of Didymus the Blind

'EkklhsiastikÕj F£roj

 53 (1971) 14-32.

Heron A.I.C., Studies in the Trinitarian Writings of Didymus the Blind. His Author-

ship of the Adversus Eunomium IV-V and the De Trinitate (Diss., Eberhard Karls 

University, Tübingen 1972).

Heron A.I.C., The Holy Spirit in Origen and Didymus the Blind. A Shift in Perspective from 

the Third to the Fourth Century, w: Kerygma und Logos, Göttingen 1979, 298-310.

Heron A.I.C., Some sources used in the De Trinitate ascribed to Didymus the Blind

w:  The Making of Orthodoxy. Essays in Honour of H. Chadwick,  Cambridge 

1989, 173-181.

Heston E.L., The Spiritual Life and the Role of the Holy Ghost in the Sanctification 

of the Soul as Described in the Works of Didymus of Alexandria, St. Meinrad 

(Indiana) 1938.




577

BIBLIOGRAFIE

Hicks J.D., Reading the Passion Narrative with Didymus the Blind, „Phronema” 28/1 

(2013) 100-120.

Hicks J.D., Trinity, Economy, and Scripture. A Theologically-Motivated Recovery of 

Didymus the Blind (Diss., University of Otago 2014).

Kaoka  K.,  Aretologia Dydyma Aleksandryjskiego (praca doktorska,  Katolicki Uni-

wersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Teologii 2014).

Kardamakis A.K., Etude critique et théologique du „Commentaire sur la Genèse” de 



Didyme l’Aveugle (Diss., Université de Strasbourg 2011).

Klostermann E., Über des Didymus von Alexandrien „In epistulas canonicas enarra-



tio”, Leipzig 1905.

Klostermanm E., Der Papyrusfund von Tura, ThL 73 (1948) 47-50.

Koenen L., Doutreleau L., Nouvel inventaire des papyrus de Toura, RSR 55 (1967) 

547-564.


Koenen L. – Müller-Wiener W., Zu den Papyri aus dem Arsenioskloster bei Tura, ZPE 

2 (1968) 41-63.

Köckert Ch., Didymus the Blind and Origen as Commentators on Genesis. A Com-

parison, w: Origeniana Decima, Leuven – Paris – Walpole Mass. 2011, 407-417.

Kramer B., Didymus von Alexandrien, TRE VIII (1981) 741-746.

Kramer B. – Kramer J., Les éléments linguistiques Hébreux chez Didyme l’Aveugle

ALEXANDRINA 



Hellénisme, judaïsme et christianisme à Alexandrie. Mélanges 

offerts à Claude Mondésert, Paris 1987, 313-323.

Lamirande É., Le masculin et le féminin dans la tradition alexandrine. Le Commentaire 



de Didyme l’Aveugle sur la „Genèse”, „Science et Esprit” 41/2 (1989) 137-165.

Layton R.A., Judas Yields a Place to the Devil. The Appropriation of Origen’s Com-



mentary on Ephesians by Didymus of Alexandria, w: Origeniana Septima, Leu-

ven 1999, 531-541.

Layton R.A., Propatheia. Origen and Didymus on the Origin of the Passions, VigCh 

54/3 (2000) 262-282.

Layton R.A., Didymus and Evagrius on Ps. 118. Bible Study in Fourth-Century Ori-

genism, „Adamantius” 7 (2001) 44-53.

Layton R.A., Didymus the Blind and his Circle in Late-Antique Alexandria. Virtue 



and Narrative in Biblical Scholarship, Urbana – Chicago 2004.

Layton R.A., Didymus the Blind and the Philistores. A Contest over Historia in Early 



Christian Exegetical Argument, w: New Approaches to the Study of Biblical In-

terpretation in Judaism of the Second Temple Period and in Early Christianity

Leiden 2013, 243-268.

Leanza  S.,  Sul commentario all’Ecclesiaste di Didimo Allessandrino,  StPatr  17/1 

(1982) 300-316.

Lebon J., Le Pseudo-Basile (Adv. Eunom. IV-V) est bien Didyme d’Alexandrie, „Mu-

séon” 50 (1937) 61-83.

Leipoldt J., Didymus der Blinde von Alexandria, Leipzig 1905.

Linss W.C., The Four Gospel Text of Didymus the Blind (Diss., Boston University 1955).




BIBLIOGRAFIE

578


Louth A., The Fourth Century Alexandrians: Athanasius and Didymus, w: The Cam-

bridge History of Early Christian Literature, Cambridge 2004, 275-282.

Lührmann D., Das Bruchstück aus dem Hebräerevangelium bei Didymos von Alexan-



drien, „Novum Testamentum” 29/3 (1987) 265-279.

Lührmann D., Die Geschichte von einer Sünderin und andere Apokryphe Jesusüber-



lieferungen bei Didymos von Alexandrien, „Novum Testamentum” 32/4 (1990) 

289-316.


Lührmann  D.,  Alttestamentliche Pseudepigraphen bei Didymos von Alexandrien

ZAW 104/2 (1992) 231-249.

Mackay T.W., Didymos the Blind on Psalm 28 (LXX): Text from Unpublished Leaves 

of the Tura Commentary, StPatr 20 (1989) 40-49.

Mackay T.W., The Newly edited pages of Didymos the Blind on Psalms, StPatr 42 

(2006) 175-179.

Marchal  G.W.,  Didymus de Blinde en zijn interpretatie van het boek Job  (Diss., 

Utrecht University), Sneek 1977.

Mariés L., Un commentaire de Didyme publié sous le nom de Diodore, RSR 5 (1914) 

73-78.

Mousalimas S.A., „Ecstasy” in Epiphanius of Constantia (Salamis) and Didymus of 



Alexandria, StPatr 25 (1993) 434-437.

Muscolino G., L’allegoria di Didimo contro l’ironia di Porfirio sull’onnipotenza di 



Dio: analisi del Commentario a Giobbe 10,13 (P. Tura 280, 1-281, 13), „Auctores 

Nostri” 9 (2011) 317-332.

Nakonieczny R., Terminy  sîma¹ s£rx w Komentarzu Dydyma Aleksandryjskie-

go do Księgi Rodzaju, VoxP 20 (2000) t. 38-39, 223-235.

Nakonieczny R., Terminologia antropologiczna w „Komentarzu do Księgi Rodzaju” 



Dydyma Aleksandryjskiego (praca doktorska, Uniwersytet Śląski, Wydział Filo-

logiczny 2004).

Nakonieczny R., O antropologii Dydyma Aleksandryjskiego (In Genesin), Katowice 

2005.


Nakonieczny R., Teologia kreacji – między obrazem a podobieństwem (na podstawie 

«In Genesin» Dydyma Aleksandryjskiego), VoxP 25 (2005) t. 48, 105-123.

Nakonieczny R., Znaczenie terminu  pneàma w antropologii Dydyma Aleksandryj-



skiego, VoxP 26 (2006) t. 49, 445-452.

Nakonieczny R., Koncepcja człowieka jako syntheton w antropologii Dydyma Alek-



sandryjskiego (Komentarz In Genesin), „Nowy Filomata” 2 (2006) 153-159.

Nakonieczny R., Nauka o duszy w antropologii Dydyma Aleksandryjskiego, „Symbo-

lae Philologorum Posnaniensium Graecae et Latinae” 21/2 (2011) 157-180.

Nautin P., Didimo il Cieco d’Alessandria, DPAC I 950-952.

Nautin P., Didymus the Blind of Alexandria, w: Encyclopedia of the Early Church, I, 

New York 1992, 235-36.

Nelson A.B., The Classroom of Didymus the Blind (Diss., University of Michigan 

1995).



579

BIBLIOGRAFIE

Nigro G., Origenismo e polemiche trinitarieDidimo e Basilio su Ps 32, VetCh 44/1 

(2007) 111-138.

Orfanoj M.A.

, `H yuc¾ kaˆ  sîma toà ¢nqrèpou kat¦ D…dumon ‘Alexandrša 

(tÕn tuflÕn)

, Qessalon…kh 1974.

Pancerz M., Christi anima apud Didymum Caecum (313-398) (Diss., Università Pon-

tificia Salesiana), Roma 2007.

Pancerz  R.M.,  Krótka  uwaga  na  temat  zakresu  pojęcia  PROPAQEIA  u Dydyma 

Aleksandryjskiego [Un’osservazione sull’ambito del concetto di PROPAQEIA in 

Didimo d’Alessandria], „Studia Seraphico-Slavica” 1 (2007) 40-55.

Pancerz R.M., Jeszcze o duszy Chrystusa według Dydyma Ślepego, VoxP 28 (2008) 

t. 52/2, 827-841.

Pancerz R.M., Zarys doktryny Dydyma Ślepego o duszy Chrystusa, „Przegląd Kalwa-

ryjski” 14 (2010) 77-88.

Pancerz R.M., Hermeneutyka antropomorfizmów biblijnych u Dydyma Ślepego, VoxP 

30 (2010) t. 55, 521-534.

Pancerz R.M., Didimo il Cieco e gli antropomorfismi biblici, w: Origeniana Decima

Leuven – Paris – Walpole Mass. 2011, 751-763.

Pancerz R.M., Chrześcijanin a dobra materialne w refleksji Szkoły Aleksandryjskiej: 



od Klemensa do Dydyma, VoxP 32 (2012) t. 57, 483-493.

Perczel I., The Pseudo-Didymian „De Trinitate”, Proclus and Pseudo-Dionysius the 



Areopagite. A Preliminary Study, StPatr 58 (2013) 83-108.

Plaxco K., Didymus the Blind and the Metaphysics of Participation, StPatr 67 (2013) 

227-237.

Prinzivalli E., A scuola di esegesi: gli allievi di Didimo, ASE 2 (1985) 71-78.

Prinzivalli E., Codici interpretativi del Commento ai Salmi di Didimo, ASE 3 (1986) 

43-56.


Prinzivalli E., Didimo il Cieco e l’interpretazione dei Salmi, L’Aquila – Roma 1988.

Prinzivalli E., A proposito dell’influsso di Marcello di Ancira sulla teologia del IV se-



colo: l’interpretazione del regno di Cristo in Didimo il Cieco, w: Curiositas. Studi 

di cultura classica e medievale in onore di Ubaldo Pizzani, Napoli 2002, 285-292.

Prinzivalli E., Le metamorfosi della scuola alessandrina da Eracla a Didimo, w: Ori-



geniana Octava, Leuven 2003, 911-937.

Prinzivalli E., Didimo il Cieco d’Alessandria, NDPAC I 1404-1407.

Prinzivalli E., Didimo il Cieco e l’interpretazione del Salmo 23 (22), RevSR 83/3 

(2009) 353-364.

Prinzivalli  E.,  A Rediscovered Author and Origen’s Heritage: Didymus the Blind

w: Origeniana Decima, Leuven – Paris – Walpole Mass. 2011, 779-789.

Pruche B., Didyme l’Aveugle est-il bien l’auteur des livres contre Eunome IV et V at-

tribués à Saint Basile de Césarée?, StPatr 10/1 (1970) 151-155.

Puech H.-Ch., Écrits théologiques restitués à Didyme d’Alexandrie, RHR 128 (1944) 

184-185.

Puech  H.-Ch.,  Les nouveaux écrits d’Origène et de Didyme découverts à Toura

RHPR 31 (1951) 293-329.



BIBLIOGRAFIE

580


Quattrone A., La pneumatologia paolina nel trattato „De Spiritu Sancto” di Didimo 

Alessandrino, „Regnum Dei” 8 (1952) 82-88, 140-152; 9 (1953) 81-88.

Radde-Gallwitz A., The Holy Spirit as Agent, not Activity: Origen’s Argument with 



Modalism and its Afterlife in Didymus, Eunomius, and Gregory of Nazianzus

VigCh 65/3 (2011) 227-248.

Rogers J.M., Didymus „the Blind” and His Use of Philo of Alexandria in the Tura 

Commentary on Genesis (Diss., Hebrew Union College – Jewish Institute of Re-

ligion, Cincinnati 2012).

Rogers J.M., The Philonic and the Pauline: Hagar and Sarah in the Exegesis of Didy-

mus the Blind, „The Studia Philonica Annual” 26 (2014) 57-77.

Reynolds S.C., Man, Incarnation and Trinity in the Commentary on Zachariah of 



Didymus the Blind of Alexandria (Diss., Harvard University 1966), streszczenie 

w: HTR 59 (1967) 453-454.

Roey A. van, Didyme l’Aveugle, DHGE XIV (1960) 416-427.

Schermann T., Lateinische Parallelen zu Didymus, RQ 16 (1902) 232-242.

Schibli H.S., Origen, Didymus, and the Vehicle of the Soul, w: Origieniana quinta

Leuven 1992, 381-391.

Sellew P., Achilles or Christ? Porphyry and Didymus in Debate over Allegorical In-

terpretation, HTR 82 (1989) 79-100.

Sherman H., Reading Zechariah. An Attempt to Assess the Allegorical Tradition of 



Biblical Interpretation through the Commentary of Didymus the Blind  (Diss., 

University of Birmingham 1995).

Sherman  H.,  Reading Zechariah.  The Allegorical Tradition Biblical Interpretation 

throught Commentary of Didymus the Blind and Theodore of Mopsuestia, Carlisle 

2004.


Siebach J.L., Interpretive Motives and Practices in Didymus the Blind’s Commentary 

on Psalms, StPatr 42 (2006) 223-229.

Simonetti M., Lettera e allegoria nell’esegesi veterotestamentaria di Didimo, VetCh 

20 (1983) 341-389.

Simonetti M., Didymiana, VetCh 21 (1984) 129-155.

Simonetti M., Ancora sulla paternità didimiana del De Trinitate, „Augustinianum” 

36/2 (1996) 377-387.

Smythe H.R., Interpretation Amos 4,13 in St. Athanasius and Didymus, JTS 1 (1950) 

158-168.


Solari P., Christ as Virtue in Didymus the Blind, w: Purity of Heart in Early Ascetic 

and Monastic Literature, Collegeville (Minnesota) 1999, 67-88.

Staimer E., Die Schrift „De Spiritu Sancto” von Didymus dem Blinden von Alexandri-



en (Diss. Ludwig-Maximilians-Universität, München 1960).

Stefaniw B., Mind, Text and Commentary. Noetic Exegesis in Origen of Alexandria, 



Didymus the Blind, and Evagrius Ponticus, Frankfurt am Main 2010.

Stefaniw B., Exegetical curricula in Origen, Didymus, and Evagrius: Pedagogical 



Agenda and the Case for Neoplatonist Influence, StPatr 44 (2010) 281-294.


581

BIBLIOGRAFIE

Steiger P.D., Theological Anthropology in the Commentary „On Genesis” by Didy-

mus the Blind (Diss., The Catholic University of America 2006).

Steiger P.D., The Image of God in the Commentary „On Genesis” of Didymus the 



Blind, StPatr 42 (2006) 243-247.

Steiger P.D., Peter and Paul in the Commentaries of Didymus the Blind, StPatr 47 

(2010) 167-172.

Stolz E., Didymus, Ambrosius, Hieronymus, ThQ 87 (1905) 371-401.

Szram M., Elementy pitagorejskiej symboliki liczb w dziełach Dydyma Ślepego, „Stu-

dia Graeco-Latina” 4 (2002) 165-179.

Szram M., Starość i starcy w aleksandryjskiej egzegezie Księgi Rodzaju. Stanowisko 

Orygenesa i Dydyma Ślepego, VoxP 31 (2011) t. 56, 289-297.

Szymańska-Kuta D., Koncepcja człowieka w interpretacji alegorycznej Dydyma Śle-



pego (praca doktorska, Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filozoficzny 2006).

Szymańska-Kuta D., Dydym Ślepy – mistrz szkoły aleksandryjskiej (przegląd źródeł)

„Studia Religiologica” 43 (2010) 77-92.

Szymusiak J.M. – Starowieyski M., SWP 125-127, sv. Dydym Ślepy.

Tigcheler J., Didyme l’Aveugle et l’exégese allégorique. Étude sémantique de quelques 

termes exégétiques importants de son commentaire Sur Zacharie, Nijmegen 1977.

Woodruff P., Protagoras on the Unseen. The Evidence of Didymus, w: `H ¢rca…a so-

fistik»

. The Sophistic Movement, Athens 1984, 80-87.

Woodruff P., Didymus on Protagoras and the Protagoreans, „Journal of the History of 

Philosophy” 23 (1985) 483-513.

Zaganas D., Cyrille d’Alexandrie aux prises avec un exégète allégoriste au debut de 



son „In Oseam”: Didyme l’Aveugle ou Piérius d’Alexandrie?, VigCh 64/5 (2010) 

480-491.


Zambon M., „A servizio della verità”. Didimo il Cieco „lettore” di Aristotele, „Studia 

Graeco-Arabica” 2 (2012) 129-200.

Zambon M., Chiesa, comunità filosofica e comunità ascetica nella scuola di Didimo 

il Cieco, ASE 29 (2012) 73-109.

zebrała Daria Szymańska-Kuta – Kraków, UJ





Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə