Bmt-nin 822 və 853 saylı qətnamələrindən əvvəl işğal olunmuş Azərbaycan ərazisi


m ağa  imkatı  tapmadılar  v ə  son  dərəcə  pərişan  bir  halda  kəndi



Yüklə 104 Kb.

səhifə45/86
tarix08.03.2018
ölçüsü104 Kb.
1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   ...   86

m ağa  imkatı  tapmadılar  v ə  son  dərəcə  pərişan  bir  halda  kəndi 
boşlayıb  getm əyə  məcbur  oldular.
M üsəlmanlar  kəndi  tutduqdan  sonra  qarət  edib  yandırırlar, 
Ermənilərin  bu  mülıaribədə  tələfatlan  həddən  artıq  olsa  da,  m ə- 
lum  edilməyibdir.  Kənd  tamam  yandıqdan  sonra  müsəlmanlar 
qənim ətlərini  götürüb  qayıdarkən  yolda  pusquda  durmuş  bir  er- 
m əni  bölüyünə  rast  gəlib  atışmağa  başladılar.  Bu  atışmada  diiş- 
m ənlər  munasib  m övqe  tutduqlarından  müsəlmanlardan  16  nəfər 
şəhid  edildi.  Bu müharibədən  sonra  üç-döıd  gün  sakit  keçdi.  Son- 
ra  hökumət  bir  az  gözünü  açıb  uyezd  ıə isi  tərəfındən  qazı  cənab- 
lanna  sülh  işaıəsi  verildi.  Ağsaqqallar  yığılıb  siilhə  razılıq  ver- 
dikdən  sonra  rəis  də  teleqramla  erm əniləri  sülh  üçün  Güzlək 
kəndinə  d əvət  etdi.  Sabahı  gün  rəis  m üsəlm an  ağsaqqallarmı  gö- 
türüb  G üzlək  müsəlman  kəndi  ilə   qonşu  olan  v ə  erməni  mahalı 
Hadrut  v ə   Xunbabat  yuvası  ilə  üç  verst  m əsa fəd ə  yerləşən  Kürd 
Mahmud  adh  kəndə  gedir.
Bu  vaxtda  rəis  Hadruta  getdiyindən,  m üsəlm an  ağsaqqallan 
Kürd  Mahmud  kəndində  m üsəlm an  qəhrəm anlan  ilə   ağsaqqalla- 
n n   qadağamna  görə  evlərdə  əyləşm işdilər.
Sabiq  Hadrut  ikinci  sahəsinin  pristavı  D avıdov  o  sahənin 
strajnikləri  ilə  bir  bölük  erməni  götürüb  A n ş  kəndinə  hücum 
edirlər.  Kəndin  bir  tərəfini  odlayıb  aradan  çıxırlar.  İki-üç  saatdan 
sonra  müsəlmanlar  Saracıq  kəndinə  sülh  üçün  rəis  hüzuruna 
d əv ət  olunurlar.  Bu  üsulla  ermənilər,  m üsəlm anlar  Saracığa 
yığılıb  sülh  və  banşığı  bərpa  edib  dağıhrlar.
QIŞLAQ  MÜHARİBƏSİ. 
Erməni  kəndi  Surlidən  bir  at  qa- 
çıb  Qışlaq  adlı  müsəlman  kəndinin  m allanna  qanşır.  Ermənilər:
-  «E y  qoymaym,  müsəlmanlar  bizim  m alım ızı  aparırlar»,-  de-
yib  bir  d əstə  könüllü  əsgərlə  Qışlaq  kəndinə  hücum  edirlər  v ə  
bütün  m allannı  yığıb  apardıqda  islamlar xəbərdar  olub  eraıənilə- 
rə  qarşı  çıxırlar.  Ermənilərin  qüvvələri  çox  olduğundan  m üsəl- 
manlar  Süleyman  adlı  kəndə  pənah  aparıb  birlikdə  düşm əni  tə- 
qib  edirlərsə  də,  yollar  keçilm əz  olduğundan  m üsəlm anlar  m əğ- 
lub  olub,  Qışlaq  kəndi  də  yandmlır.  Yeddi-səkkiz  min  manat  z ə - 
rər  yetirildiyi  təxm in  edilir.  Dağılan  müsəlmanlar  diri-diri  səfil 
dolanmaq  istəm əyib  özlərini  Dolanlar  adlı  Erməni  kəndinə  vurub 
m üharibəyə  başlayırlar.  Başqa  müsəlmanlar  da  k öm əy ə  gəldiyin- 
dən  erm ənilər  m əğlub  olur,  10  n əfər  tələfat  verib  qaçırlar.  K ən- 
di  tutan  m üsəlm anlann  hərbi  tədarükləri  qurtardığmdan  bir  neçə 
biqeyrət  m üsəlnıan  ermənilərə:  -  BİR  SA AT  M ÜH ARIBƏ  EDİ- 
NİZ,  M ÜSƏ L M A N L A R   ÖZLƏRİ:  Q AÇACAQLAR»  -  dem əklə 
onlara  m ən əvi  güc  verirlər.  M üsəlmanlar  isə  patronun  yoxluğun- 
dan  geri  çəkilm əli  olurlar.
SON  MƏKTUBLAR. 
Şüşa  əhvalatmdan  sonra  Cəbrayıl  və 
Q aıyaginin  Qaradağlı  adlanan  kəndin  m allan  çölə  çıxan  vaxt  er- 
m ənilər  tökülüb  əllərindən  alırlar.  B u  zaman  kənd  camaatı  bun- 
dan  x əb ər  tutub  erm ənilərlə  atışır  v ə   bir  neçə  ermənini  t ə lə f  
edirlər.  Bu  ermənilərin  qaçıb  dağılmasma  səbəb  olur.  Lakin 
ölənlərin  arasmda  bir  nəfər  erməni  m illətçisi  varmış.  Ermənilər 
bundan  son  d ərəcə  qəzəblənib  pristav  Davıdovu  göndərirlər  ki, 
gərək  qatili  tutub  erməni  əlin ə  verəsiniz.
Ermənilərin  pristavı  Davıdovun  tədbiri. 
Pristav  m əsləh ət 
görür  ki,  «m ən  gedib  Qaradağlı  camaatım  söhbətə  tutaram,  siz 
isə   gəlib   bostanlarda gizlənərsiniz.  M ən  bir  bəhanə  ilə   həm in  oğ- 
lanı  sizin  yanım za  göndərərəm .  Orada  atəşə  tutub  öldürərsiniz». 
M üxtəsər,  həm in  üsulla  cənab  pristav  oğlanı  pusqu  yerinə  gön- 
dərdikdə  erm ənilər  atəşə  tutub  onu  yaralayırlar.  B inəva  bir  növ


ilə   özünü  kəndə  salır.  Camaatın  xəbərdar olduğunu  bilib  erməni- 
lər  də  qaçıb  aradan  çıxırlar.  Ertəsi  ‘gün  erm ənilər  yığılıb  Qara- 
dağlx  kəndinə  hücum  edirlər.  Ermənilər  çox  olduğundan  m üsəl- 
manlar  davam  gətirə  bilm əyib  kənddən  qaçmaqla  on  beş  evli 
Y uxan  Güzlək  kəndini  də  dağıdxb  talan  edirlar.
H A D İSƏ L Ə R İN   İC M A L I.  Ə vvəlcə  erm əniler  nuiharibo 
başlayıb  Cəbrayıl  və  Qaryagin  uyezdində  V ey səlli,  Divanəli 
kəndlərini  dağıdırlar.
B u   m ü h arib əd ə  erm ən ilərin   də  bir  sıra  k ə n d lə r i  dağıdıl- 
dı:  Ə fşar 
D ü dükçü  
H axullu 
A ğb ulaq 
X ırm an cıq  
D olanlar
X oşən d am   belə  kəndlərdəndir.  Ermənilər d ə  yüzlərlə  tələfat 
verdilər  v ə   hərb  meydanxndan  qaçdxlar.
M üsəlmanlar  yaylağa  köçdüklərinə  görə  iki  qışlaq  dağılmxş- 
dxr.  Bu  uyezddə  m əğlubiyyətinə  Şuşa  şəhəri  ümdə  səbəb  olmuş- 
dur.  Zira, ermənilər ümumi  qüvvələrini  yığxb  m üsəlm anlan  dağıt- 
maq  üçün  toplanmışdılar.  D igər  tərəfdən  C əbıayıl  m üsəlm anlan 
müharibədə  kamil  ustad  m ərtəbəsində  olduqlanndan  em ıəniləri 
son  dərəcə  sarsıtdılar.  H ökum ət  isə  göz  açxb  bu  mahalda  sülh  ba- 
rxşığı  bərpa  etmədi.  Zira  onun  da  Şuşada  böyük  tədarükləri  var 
idi.  Qalaşçanov  son  faciədə  hökumət  qoşunlannı  erm ənilərə  kö- 
m ək   üçün  Şuşada  saxlayır,  mahalda  isə   sülhü  berpa  etm ek  üçün 
bir  nəfər  də  olsun  hökumet  qoşunu  tapılmırdı.
ƏLİSAAB  ORUCOV: 
«QARABAĞ  M Ə SƏLƏSİNİN 
ƏDALƏTLİ  HƏLLİNDƏ  TƏRƏFDARLMLZ  YOXDUR»
AYAĞA  QALXIB  SİLAH  GÜCÜNƏ  OLSA  BELƏ 
TORPAQLARIMIZI  AZAD  ETMƏLİYİK
O  zamanlar  Dağlıq  və  Aran  Qarabağmda  Əlisaab  Oru- 
covu  hamı  tamyırdı.  Azərbaycan  Kommunist  Partiyası  Qa- 
rabağa  çox  adamlar  göndərərdi.  Bu  adamlar  fərsizliyi,  qor- 
xaqlığı,  laqeydliyi  ilə  yaddaşlarda  iz  saldılar.  1988-ci  ilin 
payızında  Orucovun  Qarabağa  gəlişi  ildırım  sürətilə  vila- 
yətə  yayıldı.  Qarabağlılar  axm-axm  onun  görüşünə  tələsir- 
dilər.  Ə.  Orueov  kimsəni  naümid  qaytarmazdı.  Dərdlərinə 
şərik  çıxar,  kömək  edərdi.




Dostları ilə paylaş:
1   ...   41   42   43   44   45   46   47   48   ...   86


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə