Bolalar sporti asoslari


Qat’iyatlilik va jasorat -



Yüklə 1,76 Mb.
səhifə18/145
tarix31.12.2021
ölçüsü1,76 Mb.
#81154
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   145
“BOLALAR SPORTI ASOSLARI MAJMUO (8)
1-bayonnoma, Aholining turmush darajasi va uning daromadlari 2- kurs ishi, topshiriqlar uchun javoblar, Mahsulot va xizmatlar bozori va uni YaIMdagi salmog’i dinamikasi mustaqil ish
Qat’iyatlilik va jasorat - bu sportchining faolligining ifodasi, uni hech ikkilanmasdan harakat qilishning ifodasidir. Bu hislatlar qabul qilingan qarorlarning o`z vaqtida qabul qilinishi va chuqurlanganligini nazarda tutadi, ammo ma’lum holatlarda sportchi ma’lum darajada tavakkal qilishi mumkin. Bu hislatlar yosh sportchilarni musobaqalarda ko`proq ishtirok etish yo`li bilan, mashg’ulotda musobaqa shart-sharoitlarini yoki musobaqalardan ko`ra murakkabroq shart-sharoitlarni yaratish bilan tarbiyalanadi.

Yosh sportchilar bilan ishlaydigan murabbiy doimiy ravishda yosh sportchilarning qat’iyatliligi va jasurligini tarbiyalash jarayonidagi barcha kamchiliklar aksariyat hollarda iste’dodli sportchi o`zi bajargan ishining ulkan hajmini sport natijasida amalga oshirishga qobiliyatsiz, layoqatsiz bo`lib qolishiga olib keladi. Shu sababli mazkur hislatlarni tarbiyalashga avvalambor, eng katta e’tiborni qaratish lozim.

O`zini-o`zi boshqara olish va sabr-toqat, o`z e’tiborini mashqlardagi muhim unsurlarga qaratishda, o`z hissiyotlarini boshqarishda. Har qanday vaziyat, ayniqsa, musobaqalarda sokinlik, ishonchni saqlab qolishda namoyon bo`ladi. Bu hislatlar sport bilan ko`p yillik mashg’ulotlar jarayonida ishlab chiqiladi.

Muhim vazifalardan biri sport mehnatsevarligini tarbiyalashdir, u avvalambor, tobora oshadigan yuklamalar bilan bog’liq bo`lgna mashg’ulot vazifalarini tizimli bajarish yo`li bilan hal qilinadi.

Bolalar va o`smirlar bilan mashg’ulotlarda yuklamalarni oshirishda qat’iy izchillikka rioya qilish, yuklamalarni optimallik talablariga ayniqsa, batafsil rioya qilish, maktab o`quvchilarining yoshi, jinsi va tayyorgarlik darajasini hisobga olish ayniqsa, muhimdir.

Sportchilar naqadar yosh bo`lsa va ularning jismoniy tayyorgarligi naqadar past bo`lsa, shu qadar ular ko`proq dam olishlari, ta’siri va maqsadi bo`yicha turli bo`lgan mashqlarni galma-gal bajarishlari lozim.

Yosh sportchilarni tarbiyalash natijalari ularning ishlari, ularning mashg’ulotlarga bo`lgan munosabati, ular ijtimoiy vazifalarni qanday bajarishi, naqadar intizomliligi, ularda o`rtoqlik va o`zaro yordamlik hissiyoti qay darajada rivojlanganligiga ko`ra belgilanadi.

Tarbiya nafaqat murabbiyni o`quvchiga ta’sir etish yo`li bilan, balki do`st bo`lgan sport jamoasining ta’siri bilan ham tarbiya amalga oshiriladi. Tarbiyaviy ta’sirlarning xilma-xilligi pedagogik jihatdan naqadar to`g’ri samarali qo`llanilishiga butun o`quv tarbiyaviy ishining samarasi va natijasi bog’liqdir.

Murabbiy tomonidan tarbiyalovchi o`qitish tamoyilini qo`llash murakkab tarbiyaviy vazifalarni hal qilinishini osonlashtiradi. Bu tamoyil quyidagi yo`nalishlarda amalga oshiriladi: sport mashg’ulotlari jarayonida tarbiyalash; tarbiyaviy jarayonga ijobiy ta’sir etuvchi qulay vaziyatni yaratish (bino, sport anjomlari, sportchi kiyimi, murabbiyning shaxsiy hislatlari va xulqi), sport mashg’uloti jarayonida tarbiyaviy ta’sirni butun maktab o`quvchilari bilan to`ldiriladigan va to`garakda amalga oshiriladigan tarbiyaviy tadbirlar rejasi bilan muvofiqligi va uyg’unligi.

Tarbiyaviy ta’sirning samarasi yagona pedagogik talablar, tarbiyaviy ishni rejalashtirishning yagona tizimi, tarbiyaviy ish ustidan nazorat, yosh sportchilarning individual xarakteristikasi va tarbiyaviy samarani tizimli hisob-kitobi bo`lmaganida albatta, kamayadi.

Sport maktabida ham tarbiyaviy ishni to`g’ri rejalashtirish lozim. Avvalambor, sport maktabi haqidagi nizom va sport turlari bo`yicha o`quv dasturlarida belgilangan o`quv-tarbiyaviy ishga qo`yiladigan talablarni hisobga olish lozim. Mashg’ulotning har bir bosqichida har bir o`quv guruhi uchun tarbiyaviy ishning vazifalarini shakllantirish; o`quvchida nimani tarbiyalash lozimligini; u yoki bu tarbiyaviy vazifani o`qitishning har bir yilida samarali echimiga faoliyatning qanday shakllari ko`maklashishini bilish; sport jamoasi faoliyatining huquqning shart-sharoitlarini hisobga olish lozim.

Tarbiyaviy ishni o`quvchilarning yoshi, jinsi, sport tayyorgarligi, umumiy rivoji darajasini hisobga olgan holda rejalashtirish lozim. Masalan, bolalar guruhida o`qitishning 1 yilida sport maktabining dasturaviy talablari bilan bir qatorda, tashkillashganlik, intizomlilik, haqiqatgo`ylik, qiziquvchanlik, o`rtoqlik hissiyotini tarbiyalash tavsiya etiladi. O`quvchilar gigienik rejimning talab va me’yorlariga qat’iy ravishda rioya qilishlari, sport maktabining ichki tartib-qoidalarini ham albatta, bajarishlari lozim.

O`spirinlar guruhida o`qitishning 2 yilida ega bo`lingan axloqiy iroda hislatlarini takomillashtirish bilan bir qatorda, o`z kayfiyatini boshqara olish mahorati, hissiyotlarga bo`ysunmaslik, o`rtoqlarga e’tiborli munosabatda bo`lish. Kuzatuvchanlik, ijodiy faollikni tarbiyalash lozim. Sport maktabida qatnashishning keyingi yillarida ega bo`lingan ko`nikmalar mustahkamlanadi va alohida e’tibor maqsadga qaratilganlik, tirishqoqlik, sport mehnatsevarligi kabi hislatlarni tarbiyalashga alohida e’tibor qaratiladi.


Yüklə 1,76 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   145




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə