Burdur e itim Fakültesi Dergisi



Yüklə 108,97 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix06.05.2018
ölçüsü108,97 Kb.
#42340


    

Gürkan Ergen                                                         Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi 

                                                                     



Burdur E itim Fakültesi Dergisi    

    


144

Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi

∗∗∗∗


 

 

 

 

 

Dr. Gürkan Ergen** 

ÖZET 

 

Ele tirel-Bilinçli  Sevgi  E itimi  tasarısının  bir  kaç  yeni  ve  farklı  yakla ımı 



hakkında bir fikir verebilmek maksadını ta ır. Sevgi’nin E itim de zorunlu ve 

zaruri  olan  yerini  alabilmesi  için,  sevgiyi  yeni  bir  izahla  E itim’in  temeline 

yerle tiren bu tasarı, önce ele tirel-bilinçli Sevgi kavramını geli tirme yoluyla 

Sevgi’nin ne olabilece ini yeniden tartı maya sunmaktadır.  nsanın, Sevgisiz 

var olamayaca ı anlayı ını temel alan bu E itim tasarısı; insanı,  varlı ının, 

dolayısıyla algısının, dolayısıyla da Sevginin boyutları hakkında bilinçlendir. 

Ayrıca bu tasarı ba ta E itim olmak üzere, tüm insani etkinlik ve çabaların, 

ele tirel-bilinçli  sevgi  içerisinde  ve  bu  sevgi  için  olması  gerekti ini 

savunmaktadır. Neticede E itimi me ru kılan tek  ey Sevgi’dir. 

 

Anahtar Sözcükler: Ele tirel-Bilinçli Sevgi, E itim 

 

ABSTRACT 

 

This  article  aims  at  providing  information  on  some  new  and 



different  approaches  of  critical-conscious  love  (affection)    education.    This 

article  is  based  on  a  doctoral  dissertation.    This  design  places  love  in  the 

basis of education.  Primarily there is a discussion and the development of  

the  concept  of  love  in  the  article.    Then,  it  proceeds  with  a  discussion  on 

what is love and how to develop love in education.  This educational design 

argues that  without love  humanbeings cannot exist. Human beings, should 

be conscious about the existence and perception of the dimensions of love.  

Moreover,  this  design  is  not  only  in  education  bu  also  for  all  humanitarian 

activities  should  be  conducated  within  the  scope  of  critical-conscious  love.  

As a result, the argument ends with the discussion of only legitimating factor 

in education is love.  

 

Keywords: critical-conscious love, education 



 

Giri  

 

Konunun önemini arz edebilmek için  öyle bir giri  faydalı olacaktır. 



 

Tüm  dünya  ülkelerini  (geli mi lik  kelimesini 

imdilik  fazla   

sorgulamadan) az geli mi  ve geli mi  ülkeler  eklinde iki gruba ayırabiliriz; 

üçüncü dünya ülkeleri ve batı dünyası  eklinde ayrıldı ı gibi. Üçüncü dünya 

ülkelerine  baktı ımızda  sorunların  temel  kayna ının,  ço unlukla  çok  bariz 

olan  (önceki  yüzyıllardaki  sömürgecili in  sonucu  olan  yoksulluklarının 

dı ında ki sorunlar) ya diktatörlüklerin hakim olu una, ya da törelere dayalı 

anlayı larına,  kısacası  demokratikle ememelerine  dayanan  sorunlardır.  Bu 

                                                 



Bu makale, Doktora Tezinden yararlanılarak hazırlanmı tır. 

**Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi E itim Fakültesi Ö retim Elemanı

 



Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi                                                           Gürkan Ergen                                                                    

Burdur E itim Fakültesi Dergisi   

     


                          145 

durumun  E itim  sistemlerine  nasıl  yansıdı ı  malum;  dikte  etmeye, 

ezbercili e,  tekrara  dayanan  ve  bilgi  üretmekten  uzak,  hür  iradeden,  

sorgulanamadan  yoksun  bir  E itim  sistemi.Geli mi   ülkeler  diye 

nitelendirilen  batı  dünyasına  baktı ımızda  özellikle  çok  ciddi  toplumsal 

sorunların oldu unu görüyoruz. Demokraside, Bilim ve teknolojide dünyaya 

öncülük eden bu ülkelerin sorunlarının kayna ı da bence en az di erlerinin ki 

kadar  bariz.  Bu  ülkelerin  E itim  sistemlerine  baktı ımızda;  hiç  bir  tabu 

tanımadan sorgulamaya, üretkenli e, Bilim ve teknolojiye dayalı, özgürlükçü 

anlayı ın hakim oldu u sistemleri görüyoruz. 

 

O halde sorun ne? Sorun  öyle izah edilebilir;  



 

Temelde  özgürlükçülü e  ve  re it  insan  anlayı ına  dayanan  batı 

e itim sistemi, “herkes kendi de er yargılarını, sorgulama, ele tirme yoluyla 

bulacaktır”  prensibini  temel  aldı ı  için,  kendisini  hiç  bir  de er  ve  de er 

yargısı  aktarmakla  sorumlu  bulmaz.  Bu  durum,  herkesin  (hatta  çocuklarda 

dahil),  kendi  ``ben´´  merkezinden,  sınırlı  algı  ve  bilgisiyle,  kendine  göre 

de er  yargıları  geli tirmesine  vesile  olmaktadır.  Ve  neticede  de  bu  de er 

yargıları  hiç  bir  ortak  zemin  bulamayacak  kadar  farklılıklar  göstermeye 

ba lar.  Fakat  çok  geli mi   hukuk  anlayı   ve  sistemlerinin,  insanın  hakkını 

oldu unca  koruma  altına  almasıyla,  herkesin  hak  etti ini  buldu u 

do rultusunda  edilen  tecrübelere  dayalı  birikimlerin  do urdu u  kurallar 

bütünlü üne,  ço unlu unun  büyük  ölçüde  uyması  sonucunda  herkesin 

i levini  aksatmadan  yerine  getirebilmesi  için  çe itli  nezaket  kurallarının 

geli mesi, az geli mi  ülkelerde görülen kaosu büyük ölçüde önlemektedir. 

 

nsanlara  sadece  ele tirel  yakla ımı,  sorgulamayı  ö retmenin 



yetmedi i ortadadır.  nsanlar bunları ö renirken, hangi de er yargısıyla, yani 

hangi  merkezden  sorgulamaları  gerekti ini  de  ö renmelidir.  Bu  ifade 

ideolojik  olabilece i  izlenimini  verse  de,  öyle  de ildir.  deoloji  en  basit 

izahıyla,  belli  bir  gurubun,  kitlenin,  sistemin,  ülkenin  hatta  ülke  gruplarının 

kendilerine  mahsus  anlayı larını,  de erlerini,  hedeflerini  ifade  eder  ve 

zamana, ekole, ça a göre büyük farklılıklar gösterir. 

 

Ancak öyle bir de er yargısı var ki; o ideolojiler üstüdür ve sadece o 



merkezden,  idrak  edilebilen  istisnasız  her  ey  sorgulanabilir

.

  Ve  de  o 



merkezden  ele tirel  yakla ıldı ında,  sorgulandı ında  do rudan  ve 

gerçekten, bizzat insana ve insan onuruna hizmet etmek mümkün olur. Evet 

i te  o  merkez  Sevgidir.  stisnasız  her  insanın  ihtiyaç  duydu u  ve  kayıtsız 

artsız  her  insanın  hak  etti i  güven,  saygı,  efkat,  dayanı ma,  huzur 

içerisinde bir hayat, sadece ve ancak Sevgi ile mümkündür. Amacı insanın 

bu asli ihtiyacına cevap vermek olmayan bütün düzen ve sistemler geçici ve 

yok  olmaya  mahkumdur  ve  sadece  belli  bir  dönem  hakim  olan  ideoloji 

olmaktan öte gidemezler.  

 

Belli  bir  döneme  de il  de,  tüm  insanlı a  hizmet  edebilme  ufkunu 



ke feden  her  sistem,  sistemler,  ideolojiler,  kültürler  ve  ça lar  üstü  olup; 

istisnasız her insanın ihtiyacı olan ve insan onurunu ifade etmede en yakın 

olan o benzersiz de ere, yani Sevgiye hizmeti hedefler. 

 

te E itim Sisteminin de bu asıl de ere hizmet etmedeki öneminin 



ne olabilece i ve belki de nasıl olabilece i bu makalenin konusu olacaktır.  


    

Gürkan Ergen                                                         Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi 

                                                                     



Burdur E itim Fakültesi Dergisi    

    


146

1 Sevginin (Bilimsel) hayatta ki yeri, önemi 

 

Konu  Sevgi  olunca  ne  kadar  hayati  olursa  olsun,  özellikle  de 



bilimselli in ciddiyetini kaybedebilece i kaygısı genellikle hakimdir (Engelen 

2003,  88).  Durum  böyle  olunca,  insanların  bu  hayati  ihtiyacını  fark 

edebilenlerin, onu gerçek derinli i ile samimi ve yo un bir  ekilde nasıl ifade 

ve  tecrübe  edebileceklerini  ve  de  nasıl  geli tirebileceklerini  bilmedikleri  ve 

ö renemedikleri bir realitedir. Ve hatta onu bir ömür boyu fark edemeyenler 

bile var.  

 

nsanın varlı ına anlam verip, varlı ın merkezinde olan Sevgi, ba ta 



pedagojik, siyasi ve bilimsel çabalar olmak üzere, her türlü çaba, etkinlik ve 

hedefin merkezinde kesinlikle olmak zorundadır. E itim, siyaset, bilim vs. bu 

husustaki  sorumluluklarını  gözden  kaçırdıkları  takdirde,  geçici  ihtiyaçlara 

cevap  verme  çabasında  bo ulup,  asıl  potansiyellerini  ve  tüm  ciddiyetlerini 

kaybetme  tehlikesiyle  kar ı  kar ıya  kalmaları  kaçınılmazdır.  Dolayısıyla 

hepsi,  Sevgi  adına  sorumluluklarını  ciddiye  alıp,  onu,  temel  ilkeleri  ve  ana 

hedefleri  olarak  açıklamak  zorundadır.  Çünkü  ancak  bu  sayede  her 

davranı ın ve etkinli in insan onuruna gerçekten hizmet edebilecek hali onu 

amaç  bilip,  onurunu  zedelemeyecek  halini  alabilir.  Nihayetinde  bu,  insanın 

belli  amaçlar  için  kullanılmasını,  yani  onun  araç  haline  getirilip,  geçici 

çıkarlara alet edilmesini önler. 

Tabiki,  her  davranı ın,  hatta  iddetin  bile  kendisiyle  açıklandı ı  bir 

Sevgi  kavramı  ve  anlayı ıyla  bu  hedefe  ula mak  mümkün  de ildir.  Bu 

yüzden  önce  Sevginin  gerçekten  ne  olabilece i  hususunda,  kendisine 

sadece  yeni  ivme    kazandıracak  bir  izaha  ihtiyaç  vardı.  Özellikle  izah 

diyorum,  çünkü  Sevgi  insanlık  var  oldukça  geli erek  devam  edecek  bir 

süreçtir.  Dolayısıyla  nihai  ekilde  tanımlanamaz.  Sevgiyi  bu  ekilde 

tanımlamaya  kalkan,  onun  manasını,  derinli ini  sadece  algılayıp 

kavrayabildiklerine indirgemi  ve böylece Sevgiyi sınırlandırmı  olur. 

 

2 Ele tirel-bilinçli sevgi – farklı bir izah 

 

Sevginin ne olabilece ini mümkün oldu unca kapsamlı anlayabilmek 



ve  bilimsel  bir  zemine  dayalı  bir  izahta  bulunabilmek  maksadıyla,  tezimde 

sevgiyi konu eden, tüm felsefi akımların, dinlerin ve bilim dallarının, özellikle 

sevgiyi nasıl ele aldıklarını ayrıntılı bir  ekilde analiz ettim. Sonuç olarak bu 

izahın sadece yeni bir kavram aracılı ıyla mümkün olabilece ini anladım. Bu 

maksatla  ele tirel-bilinçli  sevgi  kavramını  kullanmayı  uygun  buldum.  Daha 

öncede  vurguladı ım  gibi  ele tirel-bilinçli  Sevgi  kavramıyla  yaptı ım  izahla, 

bu kavram adı altında minimum ne anla ılması gerekti ini ifade ediyorum ve 

bu  izahın  her  an  telafi  edilmeye,  geli tirilmeye  açık  oldu unu  önemle 

vurgulamak istiyorum. 

 

Ele tirel-bilinçli  Sevgi  en  basit  anlamıyla;  nsanın  zihinsel  bütün 



güçlerinin bilinç, duygu, akıl ve irade bütünlü ü olarak, insanın tüm varlı ını 

belirleyip  kararlılık  içerisinde  daimi  bir  saygı,  ele tiri  gücü,  iyi  niyet, 

ba ı layıcılık,  özgecilik,  hassasiyet,  ilgi,  güvenilirlik,  sadakat,  fedakârlık, 

dayanı ma  ile  ifade  bulan  ve  bütün  bu  hasletleri  insanlı ın  hizmetinde 




Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi                                                           Gürkan Ergen                                                                    

Burdur E itim Fakültesi Dergisi   

     


                          147 

(insaniyet  namına)  ele tirel-bilinçli  bir  yakla ımla  daimi  bir  bilgi  arayı ı  ve 

uygulama yoluyla devamlı geli tirme kararlılı ını ifade ediyor. 

 

Bu  tanımlamadan  da  anla ıldı ı  üzere  yaptı ım  analizlerin  sonucu, 



sevginin  ço u  zaman  zannedildi i  gibi  sadece  duygusal  ve  buna  dayalı 

olarak ta izafi bir hal olmadı ını açıkça ortaya koyuyor. Ele tirel-bilinçli Sevgi 

kararlılık gerektiren bir tutum olarak, kör bir duygusallı ın ötesinde, bir irade 

i idir. Sadece böyle bir Sevgi anlayı ı (seçece imiz mesle imiz dahil olmak 

üzere) her tür etkinlikte, kâr maksadını veya heyecan ve maceracılı ı de il 

de,  bu  yolla  insanlı a  ne  gibi  bir  hizmet  sa layabilirim  anlayı ını 

motivasyonun  merkezine  koyar.  Yani  bir  etkinli i  kendimizi  tatmin  etme 

maksadına indirgenmeden, faydalı olabilme hedefi ile yapabilmemizi sa lar. 



 

3 E itimi me ru kılan Sevgi: E itim ve Sevgi ili kisi 

 

Evet.  nsanın  e itimi  ve  ö retimi  ile  sorumlu  bilim  dalı  olarak 



pedagoji,  insan  ruhunun  ve  toplumun  gerilim  dolu  olan  kar ılıklı  etkile imi 

hakkında çalı maya zorunludur. Ancak bu kar ılıklı etkile im öyle kolay izah 

edilir  bir  olay  de ildir.  Buna  ra men  hâlihazır  e itim  teorileri  ve  e itim 

politikaları bu tür indirgemelerle doludur. E itim ve ö retim adı altında, insanı 

asıl  belirleyici  ve  insanda  en  etkili  olan  ruh  sa lı ını,  insani  artları 

gözetmeksizin,  kendilerini  özellikle  performans,  kalite,  yetenek  gibi  sözde 

kontrol  edilebilip  ekillendirilebilir  yeteneklere  adıyorlar.  Halbuki  bütün 

bunların  ruh  sa lı ının  olmadı ı,  insani  artların  gerçekle medi i  bir 

toplumsal ortamda sa lanması kesinlikle mümkün de ildir (Arnold 2002, 9). 

nsani  artların sa lanması ve ruh sa lı ının korunup geli mesi ise sadece 

ve sadece Sevgi, huzur, güven dolu bir ortamda mümkündür. Dolayısıyla da 

E itim Bilimlerinin, aslında e siz benzersiz olan bu hayati konuyu neredeyse 

hiç ele almamı  olması çok  a ırtıcıdır. Halbuki sadece ve sadece insanlar 

için hayati olan bu ihtiyaç E itimi me ru kılar.  

 

Özellikle  de  gitgide  küçülen  günümüz  dünyasında,  barı ,  güven, 



huzur,  dayanı ma,  karde lik  içerisindeki  bir  dünya  ve  ele tirel-bilinçli  bir 

sevgi  için  E itimin  ve  ö retimin  önemi  kendisini  çok  daha  bariz  bir  ekilde 

göstermektedir.  

 

Önceleri  sadece  ulusal  çerçevede  önemli  oldu u  zannedilen 



E itimin, bugün evrensel  boyutta ki önemi çok açıktır. E itimin bölgesel  ve 

evrensel  boyuttaki  yerini,  rolünü  ve  önemini  alabilmesi,  ancak  ve  ancak 

bütün  insanlı ın  asli  ihtiyacını,  yani  Sevgiyi  asıl  merkezine  almasıyla 

mümkün olacaktır. Aksi halde E itim de hakim güçlerin, sistemlerin ma ası 

olmaktan ileri gidemez. 

 

E itim,  Sevgiyi  merkezine  alınca,  insanları  varlıklarının,  dolayısıyla 



da Sevgi ve algılarının boyutları hakkında da e itip bilinçlendirmelidir. Kaldı 

ki  böyle  bir  e itim,  küreselle en  dünyanın  da  barı ,  huzur,  güven, 

dayanı ma, karde lik içerisinde bir dünya halini alabilmesi için ayrıca büyük 

önem ta ır. 




    

Gürkan Ergen                                                         Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi 

                                                                     



Burdur E itim Fakültesi Dergisi    

    


148

 

4 Ele tirel-bilinçli Sevgi E itimi: E itimde köklü bir de i iklik 

 

Ele tirel-bilinçli Sevgi E itimi yolunda atılması gereken adımlar: 



lk  adımda  bügünkü  E itim  teorisi  sorgulanmalıdır.  Özellikle  batı 

ülkelerinde  e itim  teorisinin  temeli  hala  Wilhelm  von  Humboldt`a  dayanır. 

Humboldt`a  göre  E itim;  insanın  kendisini  gerçekle tirmesine  araçtır.  Ve 

e itim  yoluyla  insanın  iç  dünyası,  zenginle ip  bir  denge  bulur  (Humboldt 

1957, 56). Humboldt un teorisinin en sakıncalı yanı ise, bütün dünyayı hatta 

insanı  bile,  insanın  kendisini  gerçekle tirmesine  araç  bilmesidir.  Bu  e itim 

anlayı ı  insanın,  varlı ının  sosyal  boyutunu  adeta  görmezden  gelir. 

Dolayısıyla  da  dünyada  insaniyetin  geli ip,  hakim  olmasına  hiç  bir  katkısı 

yoktur. 

 

Ele tirel-bilinçli  sevgi  E itimi  ise,  batıda  comenius  la  ba layıp, 



Ballauff, Kerstiens, Schaller gibi filozof ve e itimcilerin gelene inde ki e itim 

teorisini temel alır. Bu teoriye göre e itim; tüm dünyayı, yani bütün insanların 

durumunu  daimi  iyile tirmede  bir  araç  bilinir.  E itimin  asıl  hedefi  dünyada 

barı ı,  insanlı ı,  dayanı mayı  hakim  kılmaktır.  Ele tirel-bilinçli  Sevginin 

geli ip hakim olması durumunda, birey kendisini gerçekle tirmi  olaca ı için, 

bu teori bireyin geli mesini zaten kapsar ve içerir. 



 

kinci adımda, e itimde  yine bu güne kadar hakim olan, ö renciye 

bilgi aktarmak, beynine yerle tirmek, i lemek, ö retmek anlayı ının yeniden 

sorgulanmasıdır. 

 

Ele tirel-bilinçli  sevgi  E itimi  ö retmek;  bilgi  aktarmak,  i lemek 



anlayı ından  uzakla ıp,  E itimi  ö renciyi  dü ünmeye  davet  edip,  dü ünme 

sürecine  dahil  etmek  ve  ö rencinin  yeni  dü ünce  ve  anlam  ba lamları 

ke fedip, onları geli tirmesine vesile olmak  eklinde tanımlar. 

 

imdiye kadar hakim olan anlayı  a ırlıklı olarak insanın hafızalama 



gücünü  antreman  etmeyi  ifade  ederken,  dü ünmek  insanın  ipuçları  yoluyla 

bütün  zihinsel  güçlerini  aktif  kullanarak  bilgi  üretme  sürecini,  yani  tüm 

zihinsel güçlerini geli tirmesini ifade eder.  

 

Üçüncü önemli adımsa; ileti imin e itimde hak etti i önemi, dikkati 

bulmasıdır.  nsanın  kendisini  ifade  etmede  ileti iminin  dili,  tarzı,  içeri i  en 

önemli  araçlardandır.  Dolayısıyla  da  gerek  e itim,  gerekse  di er  bütün 

tecrübeler  yoluyla  kazanılan  zenginlikler  ancak  ve  ancak  ifade  bulmalarıyla 

asıl de erlerine, derinliklerine ula ırlar (Buber, 1965). 

 

Nihayet  dördüncü  ve  belkide  en  önemli  adım  da  ele tirel-bilinçli 

Sevginin, insanı varlı ından, dolayısıyla algısından, dolayısıyla da Sevgisinin 

boyutlarından  haberdar  edip  bilinçlendirmek,  sevgi  içerisinde,  sevgi 

hakkında ve sevgi için dü ünme sürecini ke fettirip, insanın bu boyutlarını bu 

dü ünme  sürecine  ve  anlam  ba lamına  davet  ve  dahil  etmek  yoluyla 

mümkün oldu unca geli tirmektir. 



 

 


Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi                                                           Gürkan Ergen                                                                    

Burdur E itim Fakültesi Dergisi   

     


                          149 

5  leti imin  önemi  ve  boyutları:    Onaylayıcı  tutum,  ilgisiz  tutum  ve 

reddedici tutum 

 

nsanın  bütün  boyutlarıyla,  bütün  yönleriyle  anlam  ve  derinlik 



kazanabilmesi için kesinlikle ileti ime ihtiyacı vardır.  leti im ise en geli mi  

ve  en  verimli  halini,  sadece  ve  sadece  insanın  kendi  benli inin  dı ında 

ba ka  varlıkları  algılayabilip,  ileti im  kurabilmesiyle  alır.  Ve  insan  ancak 

kar ısında  ileti im  kurabilece i  ba ka  bir  insan  oldu unda,  bütün  insani 

yönlerini  ortaya  koyup,  gerçekten  her  yönüyle  insan  olabilme  fırsatı  bulur. 

Kısacası  insan  ileti imsiz,  ili kisiz  kesinlikle  geli emez  (Ergen  2006,  193-

196). 

 

Bu  durumda  insanın  kar ılıklı  ileti imde  bulundu u  herkesin  ve  her 



eyin, kendisinin onun tarafından en azından ciddiye alınması talebi vardır. 

Ve  insan  bu  yolla  zorunlu  olarak  girdi i  ve  zarureten  kefil  oldu u 

sorumlulukların farkına varıp, bu sorumlulukları ciddiyetle üstlenmesi gerekir. 

Aksi halde ileti im bozulur ve zararlı, ke meke  bir hal alır ve kimse kimseyi 

anlayamaz olur.  

 

nsan aslında tüm varlı ıyla, algıladı ı her  eyle ili ki halindedir. Bu 



ili kisi  u üç boyuttan ibarettir:  

 

Birinci  boyutu;  algıladı ı  varlı ı  onaylayıcı  tutumdur  ki,  bu  tutum 



içerisinde  olan ki i algıladı ına de er  verir,  onun  geli mesini, en güzel hali 

almasını bilinçli bir  ekilde hedefler, yani sevgi ile yakla ır. 

 

kinci  boyutu;  algıladı ı  varlıga  kar ı  lakayit,  umursamaz  bir 



tutumdur.  Bu  tutum  içerisinde  olan  algıladı ının  hangi  halde  oldu una, 

geli ip  geli memesine  kar ı  ilgisiz  ve  sorumsuz  davrandı ı  için,  bu  bir 

görmemezlikten,  bilmemezlikten  gelme  yakla ımıdır  ki,  nihayetinde  asıl 

haliyle  yine  nötr  de ildir  olumsuzdur.  Çünkü  algıladı ının  iyi,  kötü,  faydalı, 

zararlı,  insan  onurunu  yüceltecek  veya  insan  onurunu  zedeleyecek  olup 

olmadı ını dikkate almayıp; bilinçli, istikrarlı bir tutum içerisine girmedi i için 

algıladı ını  bilinçsizce  te vik  etmi   olacaktır  ki,  bu  da  çok  tehlikeli  bir 

tutumdur. 

 

Üçüncü  boyutu  ise;  algıladı ı  varlı ı  reddedici  bir  tutumdur.  Bu 



tutum içerisinde olan algıladı ının varlı ına kar ıdır. Ondan rahatsızlık duyar 

ve  onun  yok olması, hayatından çıkması için elinden  gelen her  eyi  yapar. 

Bu  ise  insanın  algıladı ına  kar ı  nefret,  dü manlık  içerisinde  bir  yakla ım 

olarak tanımlanabilir. 

 

Ele tirel-bilinçli Sevgi, insanın bu ileti imi ve ili kisini ayrıntıyla i ler, 



inceler ve insanı bunlar hakkında bilinçlendirir. Ve de bütün ili kilerinin Sevgi 

dolu bir tutum halini alması için gerekli sorumluluklarını üstlenir. 

 

6. Varlı ın, algının ve sevginin boyutları – farklı bir bakı   

 

Görüldü ü gibi insan, ba ta ba ka insanlar, yani sosyal çevre olmak 



üzere  do al  çevreye,  havaya,  suya,  sıcaklı a  yani  ekolojik  dengeye 

ba ımlıdır. nsan;  bilinç,  Sevgi,  inanç,  güven,  dü ünce,  algı  ve  anlamadan 

yoksun  olsa  kendisini  insan  olarak  idrak  edemez.  Sosyal  çevre  ve  ekolojik 



    

Gürkan Ergen                                                         Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi 

                                                                     



Burdur E itim Fakültesi Dergisi    

    


150

denge  olmaksızın  da  tüm  boyutlarıyla  geli mi   bir  insan  olamaz  (Ergen 

2006, 172-189). 

 

 



Tüm  varlı ı  onaylayıcı,  destekleyici  bir  tutum  oldu u  için  ve  insan 

onurunun  hiç  olmazsa  hak  etti ine  yakın  layıkıyla  takdir  edilebilmesi  için 

Sevgi  kaçınılmazdır.  Bu  itibarla  insan  varlı ının,  sevgi  içerisinde  oldu unu, 

yani  sevdi ini  ve  sevildi ini  fark  etmelidir.  Bu  sayede  tüm  varlı ı  kapsayan 

sevginin  önemli  bir  bütünleyici  parçası  olup,  e siz,  benzersiz  ve  yeri 

doldurulamaz  oldu unu,  yani  o  parça  olmadan  Sevginin  sürecinin  zarar 

görece ini  anlama  fırsatı  bulur. 

imdiki  izahın  bu  hedefe  ula mayı 

kolayla tıraca ını dü ünüyorum: 

 

Burada  boyut  eklinde  izah  edilen  her  eyin,  birbirlerini  bütünleyip, 



tamamlayan ve birbirleriyle yo un örgüleri olan birbirlerinden ba ımsız halde 

bütün anlamlarını yitiren unsurlar oldu unu vurgulamakta fayda vardır. 



 

Psikolojik  Sevgi:  Sevginin  insanları  bütünle tirecek  potansiyele 

sahip olan, bireysel boyutu. Dayanma yani çıkı  noktası: Ferd, yani  ahsiyet 

olarak ``ben´´; Sevginin bu boyutu, di er boyutların da temelini olu turur ve 

bu  boyuttan  di er  bütün  boyutlar  geli ir.  Her  insanın  do u tan  bu  bireysel 

sevgiye ihtiyacı vardır.  

 

Bu  sevgi,  insanın  hem  kendisini  hem  de  en  azından  do rudan 



tecrübe  etti i  ve  algıladı ı  canlı  ve  nesneleri  e siz  benzersiz  olarak  idrak 

edebilmesine  temel  olu turur.  Sonrada  onu  hak  etti ince  onurlandırmasına 

vesile olur 

 

 

Sosyolojik  veya  sosyal  Sevgi:  Sevginin  toplumları,  Kültürleri  ve 

kültür  çevrelerini  bütünle tirecek  potansiyele  sahip  toplumsal  boyutu. 

Dayanma yani çıkı  noktası: Sosyal varlık yani insan olarak ``ben´´; Sevginin 

bu boyutu, birebir tecrübe edip, algıladıklarından öte; do rudan tecrübe edip 

göremediklerini,  tanımadıklarını  da  kapsar.  Örne in,  Vatan  Sevgisi,  millet 

sevgisi, tecrübe etti i ülkeyi, kültürü sevmek gibi. Anla ıldı ı üzere Sevginin 

bu  boyutu  biraz  daha  soyuttur.  Ve  insanın  bu  toplumsal  boyutta  kendisini 

idrak edip, sorumluluklarını algılamasına ve üstlenmesine vesile olur.  nsan 

kendisini  toplumun  vazgeçilmez,  yeri  doldurulmaz  bir  üyesi  olarak  fark 

etmesine  yardımcı  olur.  Ve  Kültürleri  bütünle tirici  hali  aldı ında  insanın 

kendisini  bir  dünya  insanı  olarak  ke fetmesini  ve  yine  bu  boyuttaki 

sorumluluklarını algılamasını sa lar. 



 

Evrensel  veya  kozmik  Sevgi:  Sevginin  dünyayı  a kın 

(transandantal)  potansiyele  sahip  olan  evrensel  veya  kozmik  boyutu. 

Dayanma yani çıkı  noktası: Canlı ve varlık olarak ``ben´´;  Bu  Sevginin en 

soyut boyutudur ve tüm varlı ı kapsar. Felsefi prensiplerin, dini prensiplerin 

özümsenmesiyle inanç ve hayat tarzı halini alır. Bu sevgi belli de er yargıları 

eklinde ifade bulur. Ve tüm davranı  ve etkinliklerin temel motivasyonu yani 

motoru  olur.  Sevgi  ve  insanlık  adına  tüm  bilgi,  duygu  ve  sorumluluklarla 

donanmı   halde  bu  boyuta  ula mı   Sevgi,  bilgelik  diye  de 

nitelendirilebilecektir.  Sevginin  en  olgun,  en  derin  ve  geli mi   halini  ifade 



Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi                                                           Gürkan Ergen                                                                    

Burdur E itim Fakültesi Dergisi   

     


                          151 

eder.  Ve  Sevgi  tüm  varlı ı  saracak  derinli in  yanı  sıra  her  eyi  a an, 

transandantal boyut kazanır.  

 

Sevginin  bu  boyuta  ula ması,  ele tirel-bilinçli  Sevgi,  dolayısıyla  da 



ele tirel-bilinçli Sevgi E itimi ile mümkün olabilir.  

 

Bu  izah  insanın  varlı ının  ferdi,  toplumsal  ve  evrensel  boyutlarını 



fark  etmesine  yardımcı  oluyor.  nsanın  özellikle  de  varlı ının  evrensel 

boyutunu ke fetmesi, kendisini bir bütünün bir parçası olarak idrak etmesine 

ve varlı ının önemini daha da iyi kavramasına yardımcı olur. 

 

nsanın  yerel  ve  bölgesel  hayatının  somut  yakın  ili ki  ve  örgülerini 



kavrayıp  buna  göre  hayatını  etkin  ekillendirmesine  temel  olan  bu  izah, 

insanın aynı anda evrensel ve küresel hayatının daha soyut olmasına, uzak 

ili kilerini  ve  örgülerini  kavrayıp,  varlı ını,  hayatını  ona  göre 

ekillendirmesine de temel olur.  

 

Kendisini  Sevginin  bu  boyutları  içerisinde  ke fedemeyen  insan, 



algıladı ı varlıkla ele tirel-bilinçli sevgi içerisinde ve ele tirel-bilinçli sevgi için 

üretken  bir  ileti im  içerisine  giremez.  Böyle  bir  ili kiye  giremeyen  insan  ise 

tüketici  bir  ili ki  içerisine  girer  ve  hatta  insanı  bile  kendi  tatmini  için  bir 

tüketim aracı olarak algılar. Bu tutum insanın kendisi dahil olmak üzere hiç 

bir  eyi  layıkıyla  anlayamamasına,  tanımlayamamasına  dolayısıyla  da 

böylece her  eyi manipüle etmesine vesile olur. 

 

Ancak Ele tirel-bilinçli Sevgi sayesinde en küçük  eyler dahi büyük 



anlam, önem ve de er kazanır. Böyle bir Sevgi için de il de, ba ka maksatla 

kullanıldı ında, akıl, dü ünme gücü, ö renme, bilgi ve bilim gibi hayati önem 

ta ıyan yetenek ve kaynaklar dahi bütün önemini, ciddiyetini yitirirler. Üstelik 

en tehlikeli güçler halini alırlar. 

 

E itim  ve  Ö retimin  insanın  sevgi,  akıl,  dü ünme  gücü,  ö renme, 



bilgi gibi engin güçlerinin önce ne olabilecekleri, sonra da ne için ve nasıl en 

verimli kullanabilecekleri sorularına cevap bulma yoluna girmeden yapaca ı 

her  giri im  (hatta  en  ba ta  insan  olmak  üzere),  her  eyi  çe itli  çıkarlar 

u runa alet etmekten öte gidemeyecektir (Ergen 2006, 172-189).  



Sonuç olarak farklı bir yorum: 

 

Sevgi  daha  çok  aldı ımız  gıda,  yedi imiz  yemek  gibi 



algılanmaktadır.  Yani:  Yemeye  herkesin  ihtiyacı  vardır.  Ancak  ne  zaman 

yiyece ini ve ne yemek istedi ini herkes kendi belirler. Nitekim sa lık tehdidi 

söz konusu olmadıkça, buna müdahale etmek insan hakkına müdahaledir ve 

suçtur.  Sevgide  böyle  algılanınca  bu  hususta  ki  sorumluluk  belirginsizle ir; 

“Öyle ya ne bileyim kimin ne zaman, ne kadar Sevgiye ihtiyacı oldu unu! ...” 

derken  dünyada  bir  çok  açlıktan  ölenlerin  unutuldu u  gibi,  sevgisizlikten 

ruhları ölenler de, ta ki kendilerinden bir zarar gelene kadar unutulurlar.  

 

Fakat  Sevgi  teneffüs  etti imiz  hava,  oksijen  gibidir.  Ona  her  an 



herkesin ihtiyacı vardır. Dolayısıyla hiç kimsenin, nasıl ki ba kasının nefesini 

kesmeye  hakkı  yoksa,  di er  insanları  Sevgiden  mahrum  bırakma  hakkı 

yoktur. Birisinin sonucu biyolojik ölüm iken di erinin sonucu ruhsal ölümdür 

ki;  öyle  bir  insan  bir  daha  kendine  dahi  fayda  veremez.  Dolayısıyla  hakka 

tecavüz insanı sevgiden mahrum bırakmakla ba lar.  

 



    

Gürkan Ergen                                                         Ele tirel-Bilinçli Sevgi E itimi 

                                                                     



Burdur E itim Fakültesi Dergisi    

    


152

KAYNAKÇA 

Arnold, R. (2002) Humanistische Pädagogik. Emotionale Bildung nach Erich 

Fromm. Frankfurt/M. 



 

Ballauff,  Th.  (1970)  Systematische  Pädagogik.  Eine  Grudlegung.  3. 

umgearbeitete Aufl. Heidelberg. 



 

Buber, M. (1965) Das dialogische Prinzip. 8. Aufl. Heidelberg. 

 

Engelen,  E.-M.  (2003)  Erkenntnis  und  Liebe.  Zur  fundierenden  Rolle  des 

Gefühls bei den Leistungen der Vernunft. Göttingen. 



 

Ergen,  G.  (2006)  Pädagogik  der kritisch-reflektierten  Liebe.  Erziehung  und 

Bildung  in  Liebe,  über  die  Liebe,  für  die  Liebe  und  Menschlichkeit. 

Dissertation  zur  Heidelberg,  elektr.  Ausgabe.  Yayınlanmı   Doktora 

Tezi; 


www.ub.uni-heidelberg.de/archiv/5995



 



Goleman, D. (1995)  Emotionale Intelligenz. Münschen. 

 

Humboldt, W. v. (1957) Theorie der Bildung des Menschen. In: Weinstock, 

Hrsg.: Wilhelm von Humboldt. Frankfurt. 



 

Kerstiens, L. (1991)  Erziehungsziel: humanes Leben. Die Erkenntniss des 

Humanen  –  eine  Orientierung  für  Erzieher  und  Lehrer.  Bad 

Heilbrunn/Obb. 

 

Kühn,  R.  M.  (1999)  Un-humanistische  Denkweisen.  Ansätze  zur 

Überwindung des pädagogischen Humanismus bei Buber, Levinas, 

Ballauff und Schaller Hohengehren. 

 

Kühn, R. M. (2003) Pädagogische Humanitätskritik. Philosopische Studien. 

Hohengehren. 



 

Schaller, K. (1987) Pädagogik der Kommunikation. Sankt Augustin. 

 

Wulf,  Chr.  (2001)    Einführung  in  die  Anthropologie  der  Erziehung. 

Weinheim/Basel. 



 

 


Yüklə 108,97 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə