Dərs vəsaiti Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfındən təsdiq edilmişdir. Əmr jsfe 510. 07. 06. 2004-cü IL



Yüklə 5,01 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə53/53
tarix18.04.2018
ölçüsü5,01 Kb.
#39314
növüDərs
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   53

186 
 
hüququna  malikdirlər.  Radiasiya  təhlükəsizliyinin  təmin  olunmasında 
tələbləri yerinə yetirməyən və ya pozan hüquqi və fiziki şəxslər Azərbaycan 
Respublikasınm  qanunvericiliyinə  uyğun  olaraq  inzibati,  mülki-hüquqi  və 
cinayət məsuliyyətinə cəlb olunurlar. 
İstehsalat 
və 
məişət 
tullantdarı 
haqqında 
Azərbaycan 
Respublikasının  Qanunu  30  iyun  1998-ci  il  tarixdə  (№514-İQ)  qəbul 
olunmuşdur.  Qanunda  tullantdarla  bağlı  dövlət  siyasətinin  prinsipləri, 
tullantılarla  bağlı  fəaliyyət  münasibətlərinin  tənzimlənməsi  sahəsində 
hakimiyyət 
orqanlarının 
vəzifələri,tullantılarla 
əlaqədar 
mülkiyyət 
münasibətləri, tullantılarla bağlı istehsalat tələbləri, tullantıdan emal şərtləri, 
tullantıarın  yerləşdirilməsinə  tələblər,  yaşayış  məntəqələrinin  məişət 
tullantılarından  təmizlənməsinə  tələblər,  tullantıların  daşınmasına  tələblər, 
tullantılarla bağlı fəaliyyətə dövlət nəzarəti və s. öz əksini tapmışdır. 
Qanuna əsasən istehsal prosesində fiziki  və hüquqi şəxslər tullantilarla 
bağlı  fəaliyyətlərini  xüsusi  razılıq  əsasında  həyata  keçirməli,  az  tullantılı 
texnologiyalar  tətbiq  etməli,  tullantılarla  əlaqədar  qəza  hallarının  qarşısını 
almalı  ekoloji  tarazlığın  pozulmasına  səbəb  olan  qəza  təhlükəsi  yarandıqda 
və  ya baş verdikdə bu barədə  müvafiq  icra hakimiyyəti orqarina  və  əhaliyə 
məlumat verməlidirlər. 
Azərbaycan  Respublikasının  Cinayət  məcəlləsinin  247-261-ci 
maddələri ekoloji cinayətlərə həsr olunmuşdur. 
Cinayət  məcəlləsində  işlərin  yerinə  yetirilməsi  zamanı  ətraf  mühitin 
mühafizəsi (qorunması) qäydaların, ekoloji cəhətdən təhlükəli maddələrin və 
tullantıların dövriyyəsi qaydalarını, baytarlıq qaydalarını və bitki xəstəliyinə 
və  ziyanvericilərə  qarşı  müəyyən  edilmiş  mübarizə  qaydalarını  pozma,  su-
yun  (su  mənbələrini),  atmosferin,  dəniz  mühitinin  cirklənməsinə,  torpağı 
korlama, yerin təkinin  qorunması və istifadəsi qaydalarını pozma və s. üzrə 


187 
 
cavabdeh  olan  şəxslər  üçün  vurulan  zərərin  ağırlıq  dərəcəsindən  və 
məsuliyyətin  məzmunundan  asdı  olaraq  müəyyən  vəzifə  və  ya  fəaliyyət 
hüququndan  məhrum  edilmə  və  ya  müəyyən  edilmiş  müddətə  azadlıqdan 
məhrum olma cəzası müəyyən edilmişdir. 
Ətraf  mühitin  mühafizəsi  ilə  əlaqədar  Azərbaycan  Respublikası 
aşağıdakı Beynəlxalq Konvensiyalara qoşulmaq üzrə qanun qəbul etmişdir. 
—  Avropanın  canlı  təbiətinin  və  təbii  mühitinin  qorunması 
haqqında; 
—  Ətraf  mühit  ilə  bağlı  məsələlərdə  məlumat  əldə  edilməsi, 
ictimaiyyətin  qərar  qəbul  edilməsində  iştirak  və  ədalət  məhkəməsinin 
açıq keçirilməsi haqqında BMT-nin konvensiyası; 
— BMT-nin "Bioloji müxtəliflik haqqında" konvensiyası; 
—  BMT-nin  "Sərhəddən  keçən  su  axınlarının  və  beynəlxalq 
göllərin mühafizəsi və istifadəsi üzrə" konvensiya; 
— Bitki mühafizəsi haqqında beynəlxalq konvensiya; 
—  Birləşmiş  Millətlər  Təşkilatının  "İqlim  Dəyişdirilməsi  haqqında 
Çərçivə Konvensiyasına dair Kioto Protokolu"; 
—  YUNESKO-nun  "Əsasən  su  quşlarının  yaşama  yerləri  kimi 
beynəlxalq əhəmiyyəti olan sulu bataqlıq haqqında" konvensiya; 
— BMT-nin "Təhlükəli tullantıların sərhədlərarası daşınmasına və 
kənarlaşdırılmasına nəzarət haqqmda Bazel konvensiya"sı; 
— 
"Böyük 
məsafələrdə 
havanın 
transsərhəd 
çirklənməsi 
haqqında" konvensiyası. 
Bəzi  Beynəlxalq  Konvensiyalara  qoşulmaq  haqqında  Azərbaycan 
Respublikası  qanunu  olmadıqda  belə  onlardan  əməli  fəaliyyətdə  istifadə 
olunur. 
 


188 
 
Terminlər və ifadələr lüğəti 
ABİOTİK MUHİT — işıq, od, minerai maddələr, su, qazlardan ibarət 
olan fiziki və kimyəvi elementlərin toplusu. 
Antropogen  təsir  —  ətraf  mühitə  insanın  təsiri.  "    Antropcgen  təbii 
resurslar — insanın bilavasitə iştirakı ilə yaradılan və ya bərpa edilən təbii 
resurslar. 
Atmösfer  havası  —  ətraf  mühiti  əhatə  edən  atmosfer  qazlarının  təbii 
qarışığı. 
Atmosfer  havasınm  çitrklənməsi  —  atmosfer  havasında  zərərli 
maddələrin miqdarının gigiyenik və ekoloji normativlərdən artıq olması. 
Atmosfer havasının transsərhəd çirklənməsi — mənbəyi bir dövlətin 
ərazisində  yerləşən  zərərli  maddələrin  yayılması  nəticəsində  ölkənin 
atmosfer havasının çirklənməsi. 
Atmosfer  havasına  fiziki  təsir  anropogen  mənşəli  səsküy,  vibrasiya, 
ionlaşdırıcı  süalar,  clcklromaqnit  dalğaları, hərarət, radiasiya  və digər fıziki 
amillərin  insan  sağlamlığına  və  ətraf  mühitə  zərərli  təsir  edərək  atmosfcr 
havasının fıziki xassələrini dəyişdirən təsir. 
Atmosfer  proseslərinə  fəal  təsir  işləri  —  texniki  vasitələrlə  doluya 
qarşı mubarizə, süni yağış yağdırma və təhlükəli təbii proseslərə qarşı digər 
mübarizə tədbirləri. 
Avtotraf  orqanizmlər  —  ilkin  produsentlər  olub  ilk  məhsulun 
səviyyəsini müəyyən edirlər. 
Ber — rentgenin bioloji ckvivalcntidir. 
Biosenoz  —  Eksosistemə  yaxın  və  ya  onun  analoqu  olan  anlayışdır. 
Burada yalnız canlı məskunlar nəzərə alınır. 
Biosfer  —  Atmosfcrin  aşağı  hissəsini,  hidrosfer  və  litosferin  yuxarı 
hissəsini əhatə edən aktiv həyat sahəsi. 


189 
 
Ekoloji faktor - * canlı orqanizmlərə təsir edən hər hansı bir mühit. 
Ekoloji  fəlakət  —  insanların  həyati  və  fəaliyyəti  şəraitində  və  ətraf 
mühitdə dönməz dəyişikliklərlə səciyyələnən fövqoladə ekolqji vəziyyət. 
Ekoloji krizis — Təbiətlə cəmiyyətin birgə fəaliyyətindu ekologiya və 
iqtisadiyyat arasında yaranan kəskin ziddiyyət mərhələsi. 
Ekoloji  sistem  —  Bir-biri  ilə  və  ətraf  mühitlə  daima  qarşılıqlı  təsirdə 
olan müxtəlif bitki, heyvanat və mikrobların birliyi. 
Ekoloji  təhlükə  —  insanın  və  cəmiyyətin  həyatı  maraqlarına  və  ətraf 
mühitə antropogen və təbii təsir edərək təhlükə yaradan vəziyyət. 
Fotosintez — Yaşıl bitkilərin yarpaqlarında günəş şüaları təsirindən su 
və atmosferin karbon qaznıın üzvi maddələrə çevrilməsi prosesi. 
İnsan  ekologiyası  —  Sosial  ekologiyanın  bir  bölməsi  olub  insanların 
dəyişən  mühitə  uyğunlaşması  və  mühitin  insan  sağlamlığna  olan  təsirini 
öyrənir. 
İonlaşdırıcı şüalanma — radioaktiv çevrilmələr və nüvə parçalanması 
zamanı  ətraf  mühitlə  qarşdıqlı  təsir  nəticəsində  maddədə  müxtəlif  işarəli 
ionlar yarada bilən şüalar. 
Konsumentlər — üzvü maddələrlə qidalanan və bu maddələrdən enerji 
mənbəyi  və  material  kimi  istifadə  edən  ekosistemin  canlı  və  digər 
orqanizmləri. 
Müvəqqəti  razılaşdırılmış  tullantı  —  atmosfer  havasının  keyfiyyəti 
və  müvafiq  ərazinin  sosial-iqtisadi  inkişafı  nəzərə  alınmaqla  tullantının  yol 
verilən  həddinə  mərhələlərlə  nail  olmaq  şərti  ilə,  stasionar  mənbələr  üçün 
müəyyən edilən atmosfer havasına zərərli maddələrin atılmasının müvəqqəti 
həddi; 


190 
 
Noosfera  —  Təfəkkür  sperası  -  İnsan  sivilizasiyasının  başlanması, 
formalaşması  və  inkişafı,  insan  təfəkkürünün  yerin  inkişafında  əsas  faktor 
olduğu dövrə əlaqədar olan biosferin yüksək inkişaf mərhələsi. 
Ozon  qatı  —  Atmosferin  Stratosfer  qatı  ilə  Mezosfer  qatı  arasında 
yerləşir. Buna bəzən ozon ekranı da deyirlər. Ozon qatı canlıları məhv etmək 
qabiliyyətinə malik olan ultrabənövşəyi şuaların 95%-ni uda bilir. 
Ozon  yarığı  —  ozon  qatında  onun  miqdarının  50%-dən  aşağı  olduğu 
sahədir. Antarktida üzərində ən çox rast gəlinən sahədir. 
Populyasiya  —  üzün  müddət  bir  sahədə  məskunlaşan  bu  sahəyə 
bənzər sahədən izolə edilmiş formada yerləşən növün bir hissəsi. 
Produsentlər  —  Fotosintez  vasitəsilə  qeyri  üzvü  maddələrin  üzvü 
vaddələrə çevrilməsini yaradan yaşıl bitki massivi. 
Radioaktiv maddə — Xarici təsir olmadan atom nüvəsinin çevrilməsi 
nəticəsində ionlaşdırıcı şua buraxan izotoplar (atomlar). 
Radioaktiv  maddələrin  aktivliyi  -  radioaktiv  maddənin  nüvə 
parçalanma  sürətini  xarakterizə  cdən,  vahid  zamanda  baş  verən 
parçalanmanın sayı (vahidi Bckkereld (Bk); Küri (Ku)). 
Redusentlər  —  üzvü  maddə  qalıqlarının  qeyri  üzvü  maddələrə 
çevirərək  ekosistemdə  dövrü  sistemi  qapayan  orqanizmlər  (əsasən 
göbələklər və bakteriyalar). 
Rentgen  —  rentgen  və  qanuna  şüalarının  şualanma  doza  vahidi  olub 
normal şəraitdə 1 sm havada yaratdığı elektrik yükünün miqdarı. 
Sanitar  mühafizə  zonası  —  yaşayış  məntəqələrinin  istehsalat 
tullantılarından və şüa mənbələrindən mühafizə zonası. 
Saprofaqlar  —  ölmüş  orqanizmlərin  çürümə  prosesində  iştirak  edən 
birinci qrup konsumentlər. 


191 
 
Su ehtiyatı — Su obyektlərində yerləşən istifadə edilən və  ya istifadə 
oluna bilən yerüstü və yeraltı suların həcmi. 
Suksessiya — Ekosistemin və 'ya biosenozun dəyişməsi ilə nəticələnən 
istiqamətlənmiş ckosistemin dinamiki inkşaf prosesi. 
Sosial  ekologiya  -—  sistemdə  «Cəmiyyət-təbiət»  arasında  olan 
qarşılıqlı  münasibətləri,  müxtəlif  ekoloji  sistemlərdə  insanların  spesifik 
rolunu,  bu  rolun  başqa  canlılardan  fərqini,  insanla  ətraf  mühit  arasındakı 
qarşdıqlı münasibətlərin optimizasiyası ilə məşğul olan clmdir. 
Təbii  mühitin  monitorinqi  —  Hava,  su,  torpaq  mühitlərinin 
vəziyyətlərinin  qiymətləndirilməsi  və  proqnozlaşdrrdması  məqsədi  ilə 
onların  kimyəvi  tərkibini,  çirklənmə  dərəcəsini,  radioaktiv,  hidrobioloji 
xüsusiyyətlərini,  fıziki  xassələrini  təyin  edən  müntəzəm  müşahidə  və 
tədqiqatlar sistemi. 
Təbii  radiasiya  fonu  —  kosmik  şüalanmaların  və  təbii  nüklidlərin 
torpaqda,  suda,  havada,  biosferin  digər  elementlərində,  qida  maddələrində, 
habelə insan orqanizmində yaratdığı şüalanma dozası. 
Texnogen dəyişdirilmiş radiasiya fonu — insan fəaliyyəti nəticəsində 
təbii radiasiya fonunun dəyişdirilməsi; 
Texnogen törəmələr — dağ-məden, emal və digər istehsal sahələrinin 
yerin  səthində  və  ya  yerin  təkində  yığılan,  tərkibində  mineral  maddə 
saxlayan tullantdarı. 
Trofika — qida kriteriyası (yunanca trophe-qida). 
Tullantının  buraxda  bilən  həddi  (TBH)  —  stasionar  mənbələrdən 
zərərli  maddələrin  atmosfer  havasının  keyfiyyətinin  gigiyenik  və  ekoloji 
normativlərini  aşmaması  şərti  ilə  atmosfer  havasını  çirkləndirən  hər  bir 
mənbə  üçün  tallantının  texniki  normativlərini  və  fon  çirklənməsini  nəzərə 
almaqla müəyyən edilən zərərli maddələrin atdmasının yol verilən həddi. 


192 
 
Yerin  təki  —  yer  qabığının  yer  səthindən  və  ya  torpaq  qatından,  su 
obyektlərinin  dibindən  aşağıda  yerləşən,  öyrənilməsi  və  istifadəsi  mümkün 
olan  dərinliklərədək  uzanan  süxuriardan,  mineral-xammal  ehtiyatlarından, 
enerji  daşıyıcılarındlan  (neft,  qaz  və  s.),  təbii  və  süni  boşluqlardan,  gcoloji 
və texnogen törəmələrdən ibarət hissə. 
Yolverilən  radiasiya  dozası  —  insan  orqanizminin  və  onun  ayrı-ayrı 
orqanlarınıın  radiohəssaslığın  nəzərə  almaqla  şüalanmanın  gələcəkdə 
orqanizmdə  mənfı  nəticələr  törəməsi  ehtimalının  inkar  olunmasmı 
təsdiqləyən təqvim ili ərzində ionlaşdırıcı şüalanmanın dozası. 
Zivert  (zv)  —  ekvivalent  dozanın  güc  vahidi  olub,  1  kq  maddənin  1 
saniyədə udduğu enerji. 
 
İstifadə olunan ədəbiyyat 
1.  Azərbaycan  Respublikasının  ətraf  mühitə  dair  qanunvericilik 
toplusu. Bakı, 2002. 
2.  Azərbaycan  Respublikasında  ətraf  mühit.  Azərbaycan  Respublikası 
Dövlət Statistika Komitəsinin məcmuəsi. Bakı, 1999. 
3.  Azərbaycan  Respublikasında  ətraf  mühitin  mühafizəsinin  vəziyyəti. 
Bakı, 1997. 
4. Azərbaycan Respublikasında ətraf mühitin mühafizəsi. Azərbaycanın 
statistik göstəricisi. Bakı, 2003. 
5. Apycтамов Э.A. Природопользованиe .Москва, 2000. 
6. Əsgərov Ə., H.Mahmudov. İnsan və təbiət. Bakı, 1992. 
7.  Fərzəliyev  M.  Torpaq-su  resursları,  onlardan  səmərəli  istifadə. 
«Pambıqçılıq» jurnalı. N«12, Moskva, 1987. 
8. Фомичева Е.Б. Экономика природаползования. Москва, 2003. 


193 
 
9. Xəlilov İ.B. Sənaye tullantlaraı vasitəsi ilə ətraf mühitin çirklənməsi. 
Azərb. Resp. EA «Xəbərlər»i, 1987, N°3. 
10.  Xəlilov  İ.B,  Əliyeva  Ə.  BakI  Buxtasının    ekoloji  vəziyyətinə  dair 
«Audit» jurnalı. Bakı, 2000. 
11.  Xəlilov  İ.B.  Sənaye  müəssisələri  və  bitki  örtüyü.  «Azərbaycan 
təbiəti» jurnalı, 1988, N»6. 
12. Xəlilov İ.B. Gəncə şəhəri sənaye çirklənməsinin ətraf mühitə təsiri 
və  ona  qarşı  mübarizə  tədbirləri.  «Gəncə  şəhərinin  ekoloji  problemləri» 
elmi-praktiki konfransının materialları. Bakı, 1991. 
13.  Xəlilov  İ.B.  Gəncə  şəhəri  ətrafında  torpaq  və  bitkilərdə  texnogen 
çirklənmə nəticəsində ağır metalların toplanması. Coğrafiya İnstitutu 50 ildə. 
Bakı, 1995. 
14.  Xəlilov  İ.B.  Ekoloji  monitorinq  və  onun  vəzifələri.  BAPQS-in 
«Elmi xəbərlər»i Bakı, 2001. 
15. Xəlilov İ.B. Azərbaycan Respublikasında ekoloji hərəkatın inkişafı. 
BAPQS-in «Elmi xəbərlər»i II buraxılış. Bakı, 2003. 
 
16.
 
Xəlilov  İ.B.  «Əsrin  müqaviləsi»  və  ətraf  mühit.  BAPQS-in  «Elmi 
xəbərlər»i III buraxılış. Bakı, 2003. 
17.
 
Keceльмaн T.C., Maxмудбеков Э..A. Защита окружаюшей среди 
при добыче, транспорте и чранении нефти и газа. Москва,1991. 
 18.
 
Mehdiyev İ. Tikinti və ekologiya, Bakı, 1999. 
19.
 
Mustafayev Q. Ekologiyadan konspekt. Bakı, 1993. 
20.
 
М
УРАВЬЯ
,  Л.  А.  Экология  и  Безопасность  жизнедеятельности. 
Москва, 2000. 
21.
 
Nəbiyev N. İqtisadiyyat, cəmiyyət və ekoloji mühit. 


194 
 
Bakı, 2000. 
22.
 
Н
ИКАНОРОВ 
А.М.,Х
ОРУЖАЯ 
Т.А.
 
Э
КОЛОГИЯ
.
 
М
ОСКВА
, 2000. 
23.
 
О
ДУМ 
Ю.
 
Э
КОЛОГИЯ 
Т.
 
1-2.
 
М
ОСКВА
, 1986. 
 
24.
 
Salmanov M. Tətbiqi ekologiyanın əsasları. Bakı, 1993. 
25.
 
Sadıqov A.S. Ətraf mühitin mühafızəsi. Bakı, 1992. 
 
26.
 
Şixəliyev F., Sadıqov A. və s. Əmək mühafızəsi, 1994. 
27.
 
В
ОРОНКОВ 
Н.А.
 
О
СНОВЫ ОБЩЕЙ ЭКОЛОГИИ
.
 
 Mocквa, 1997. 
28.
 
 Вернадиский В.И. Несколко слов о ноосфере. Mocквa 1994. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


195 
 
Mündəricat 
 
          Giriş.......................................................................................3 
                               I Fəsil. Ümumi ekologiya. 
          1.1. Ekologiyanm predmeti...................................................5 
          1.2. Ekologiyanm inkişaf tarixi............................................8 
II Fəsil. Ekoloji sistemlər və faktorlar. 
           2.1. Ekosistemin konsepsiyası...........................................11 
           2.2. Biosenoz......................................................................13 
           2.3. Ekosistemin strukturu..................................................15 
           2.4. Ekosistemin enerjisi.....................................................18 
           2.5 Ekosistemin inkişaf dinamikası. Suksessiya.. 
            20 2.6. Ekoloji faktorlar....................................................22 
                III.Fəsil, Ekosistemdə maddələrin dövrctməsi. 
           3.1. Biosfer haqqmda ümumi məlumat..............................26 
            3.2. Biosferdə mafldəlorin dövretməsi.............................28 
 IV Fəsil. Sosial və tətbiqi ckologiya. 
            4.1. Sosial və tətbiqi ekologiyaıım prcdmeti.....................32 
            4.2. Sosial və tətbiqi ekologiyada istifadə olunan qanunlar,   
                  qaydalar və prinsiplər............. ....................................36 
           V Fəsil. Urbanizasiyanm ekoloji problemləri......43 
             5.1.Ətraf mühit və şəhərlərdə əhalinin sağlamlığı.............45  
             5.2.Şəhərsalmaya ayrılan ərazinin zonalara 
              bölünməsi...........................................................................49 
5.3. Şəhərlərin yaşşıllıq sahələri.....................................51 
 
 


196 
 
VI Fəsil. Ətraf mühiti çirkləndirən mənbələr 
və maddələr. 
6.1. Atmosferin çirkləndirilməsi................................53 
6.2. Hidrosferin çirkləndirilməsi................................62 
6.3. Litosferin çirkləndirilməsi...................................67 
VII Fəsil. Ətraf mühitin tullantılardan mühafizəsi. 
             7.1.Tullantı qazlarmm təmizlənməsi və zərərsizləş  
             dirilməsi yolları.............................. ...................................72 
              7.2. İstehsalat sularının təmizlənməsi və zərərsizləşdiril 
              məsi yolları.........................................................................85 
              7.3. Bərk tullantı maddələrinin zerərsizləşdirmə 
               yolları...............................................................................91 
VIII Fəsil. Ətraf mühitin monitorinqi. 
              8.1. Ekoloji monitorinq haqqmda ümumi məlumat və onun  
               vəzifələri............................................................................98 
  8.2. Monitorinqiri sjniflərə bölünməsi.............................99 
              8.3. Ətraf mühitin vəziyyətjnm qiymətləndirililməsi  
              kriteriyaları......................... .............................................102 
8.4. Ekoloji auditor fəaliyyəti................. ....................104 
IX Fəsil. Ekoloji pasportlaşdırma və ekspertiza. 
              9.1. İstehsal və qeyri-istehsal sahələri üzrə rriüəssisənin ekoloji  
             pasportlaşdınlması...............................................................107 
             9.2. Yaşayış sahələrinin ekoloji pasportlaşdı rılmasının xüsu   
             siyyətiəri...............................................................................110 
             9.3. Ekoloji ekspertiza..........................................................111 
             9.4. Təbiətdən İstifadə üçün lisenziya,müqavilə və   
             limitlər......................................... ..........................................116 


197 
 
           9.5. Təbii resursların və çirkləndiricilərin 
          ekoloji-iqtisadi uçotu....................... .................................117 
X Fəsil. Ətraf mühitm tnülıafızəsinin iqtisadiyyatı. 
          10.1. Ətraf mühitin mühafızəsinin iqtisadi mexanizmi.......120 
          10.2. Ətraf mühitin mühafizəsi üzrə 
          iqtisadi tənzimləmə...............................................................121 
           10.3. Ətraf mühitin çirkləndirilməsindən yaranan iqtisadi ziya 
             nın hesablanması................................................................ 122 
           10.4. Təbiətin mühafızəsi tədbirlərinin iqtisadi 
 səmərəliliyinin hesablanması......... .................................127 
XI Fəsil. Azərbaycan Respublikasında otraf mühitin 
           mühafızəsi problemləri............................................................131 
XII Fəsil. Azərbaycan Respublikasmda ətraf mühithın 
    mühafızəsinin dövlət tənzimlənməsi....................................165 
    Terminlər və ifadələr lüğəti................................................173 
    Ədəbiyyat................ ..... ..................................................177 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


Yüklə 5,01 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   53




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə