Dərslik Prof. S.İ. Seyidov və prof. M.Ə. Həmzəyevin elmi redaktorluğu ilə



Yüklə 3,93 Mb.

səhifə14/191
tarix17.09.2017
ölçüsü3,93 Mb.
növüDərs
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   191

43

sahəyə diqqət yetirirlər.

Azərbaycan psixologiya elminin 80-ci illərdən sonrakı

inkişafında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir

üzvü, professor Bəxtiyar Həmzə oğlu Əliyevin özünəməxsus

yeri və rolu vardır.  O,  Moskva Dövlət Universitetini bitirmiş

azsaylı,  yüksək ixtisaslı,  peşəkar psixoloqlardandır.  O,  ilk

növbədə, rus psixologiya elminin nailiyyətlərinə istinad etmək-

lə Azərbaycanda da yeni istiqamətli tədqiqatların aparılmasını

zəruri hesab edən və bu yöndə əməli fəaliyyət göstərən

psixoloqlardandır.  1983-cü ildə MDU-nu bitirdikdən sonra

Azərbaycan

Dövlət

Universitetində



əmək

fəaliyyətinə

başlamış,  1989-cu ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə

etmişdir.  1998-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə

etdikdən sonra daha ciddi şəkildə Azərbaycan psixologiya el-

minin inkişafına səy göstərmişdir.

B.H.Əliyev Azərbaycan elmi psixologiyası üçün çox əhə-

miyyətli olan,  lakin nisbətən az işlənmiş sosial psixologiya

üzrə tədqiqatların aparılmasına, monoqrafiya və kitabların çap

olunmasına çalışır və bu sahədə Azərbaycan elminə

nailiyyətlər qazandırır.  Onun hüquq psixologiyası sahəsindəki

tədqiqatları xüsusilə əhəmiyyətlidir.

B.H.Əliyev onlarla aspirant və dissertanta rəhbərlik

etmişdir. 2005-ci ilin iyun ayında isə B.H.Əliyevin rəhbərliyilə

G.K.Məmmədova «Psixologiya və bədii ədəbiyyatda şəxsiy-

yətin tipologiyası problemi»  mövzusunda doktorluq disser-

tasiyası müdafiə etmişdir. 

B.H.Əliyev eyni zamanda 1999-cu ildən nəşr olunan

«Psixologiya jurnalı»nın baş redaktoru,  Bakı Dövlət Univer-

sitetinin nəzdindəki psixologiya üzrə dissertasiya şurasının

sədri, psixologiya kafedrasının müdiridir.

2003-cü ildə Azərbaycan psixologiya elmində az

işlənmiş bir sahə üzrə – dərinlik psixologiyası üzrə doktorluq

dissertasiyası müdafiə edən İ.M. Novruzlu həm özünün

yaradıcılığında, həm də Azərbaycan psixologiya elmində uzun



44

illər qadağan olunmuş psixoanalizin yenidən tədqiqat

obyektinə çevrilməsində mühüm addım atdı. 1979-cu ildə Tbi-

lisi şəhərində «Sözdüzəldici prosesin psixoloji əsasları» 

mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etdikdən sonra

nitq inkişafı,  rus dilinin mənimsənilməsi sahəsində maraqlı

tədqiqatlar aparmışdır.

Azərbaycan psixologiya elminin inkişafında Təhsil

Prblemləri İnstitutu Psixologiya və yaş fiziologiyası şöbəsinin

müdiri Ramiz İbrahim oğlu Əliyevin özünəməxsus rolu vardır. 

R.Əliyev 1985-ci ildə Kiyev şəhərində «Kiçik məktəbli

şəxsiyyətinin formalaşmasında ictimai fəallığın rolu»  mövzu-

sunda namizədlik, 2004-cü ildə BDU-da «Şagird şəxsiyyətinin

formalaşmasının etnopsixoloji əsasları» mövzusunda doktorluq

dissertasiyası müdafiə etmişdir. Pedaqoji psixologiya və etnop-

sixologiya üzrə tədqiqatlar aparır.  «Şagird şəxsiyyətinin

formalaşmasında milli xüsusiyyətlərin nəzərə alınması» (1995), 

«Şəxsiyyət və onun formalaşmasının

etnopsixoloji əsasları»  (2000)  adlı monoqrafiyaları,  Psixolo-

giya (2003),  «Psixologiya tarixi»  (2006)  dərs vəsaitləri çap

olunmuşdur.  O,  Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında

Ali Attestasiya Komissiyası Ekspert Şurasının üzvüdür.

Azərbaycan psixologiya elminin inkişafında M.Ş. Əbdülov, 

R.M. Rəsulov, C.A. Təhmasib, T.Ə. Mustafayev, A.U. Məmmə-

dov və başqaları mühüm rol oynamışlar.  T.Ə. Mustafayev

ədəbi yaradıcılıq,  M.Ş. Əbdülov nitq inkişafı,  R.M. Rəsulov

ikidilliliyin psixoloji xüsusiyyətləri,  A.U. Məmmədov hafizə, 

təlim fəaliyyəti sahəsində tədqiqatlar aparmış,  əsərlər çap

etdirmişlər.

Azərbaycan psixologiya elminin inkişafında Z.M. Mehdi-

zadə, İ.Ə. Seyidov və Q.E. Əziomvun xüsusi rolu olmuşdur. 

Z. Mehdizadə daha çox məktəbəqədər yaşlı uşaqların psi-

xoloji xüsusiyyətlərinin öyrənilməsinə,  tədqiqinə diqqət yetir-

mişdir. Onun 1982 və 1984-cü illərdə nəşr etdirdiyi «Uşaq psi-

xologiyası» (I və II hissə) dərslikləri bu sahədə yazılmış ən də-




45

yərli əsərlərdəndir. Digər görkəmli Azərbaycan psixoloqu İ.Ə.



Seyidov 1954-cü ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş, 

bundan sonra psixologiya elminin inkişafında məhsuldar və

səmərəli fəaliyyət göstərmişdir. 

İ.Ə. Seyidov 1959-cu ildən başlayaraq Zaqafqaziya

psixoloqlarının elmi-nəzəri konfranslarında, Ümumittifaq kon-

frans və simpoziumlarında Azərbaycan elmini uğurla təmsil

etmişdir.

İ.Ə. Seyidov professorlar Ə.Ə. Əlizadə və M.Ə. Həmzə-

yevlə birlikdə «Ümumi psixologiya»  dərsliyini (Bakı,  1982) 

Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir. 1976-cı ildə nəşr olunmuş

«Sosial psixologiya»nın müəlliflərindən biri də İ.Ə. Seyidov-

dur.


Azərbaycan psixologiya elminin inkişafında Q.E. Əzimo-

vun da özünəməxsus, əhəmiyyətli rolu olmuşdur. 1954-cü ildə

Azərbaycan

Dövlət

Universitetinin



məntiq-psixologiya

şöbəsini bitirən Q.E. Əzimov 1970-ci ildə namizədlik

dissertasiyası müdafiə edir.  O, 1987-1991-ci illərdə ADPU-da

yaş və pedaqoji psixologiya kafedrasına rəhbərlik etmişdir. 

Q.E. Əzimovun

«Psixi inkişaf və tərbiyənin müasir

problemləri»  (Bakı,  2004)  adlı tədris vəsaiti həm onun öz

yaradıcılığında,  həm də Azərbaycan psixologiya elmində

əlamətdar hadisə kimi qeyd olunur.

Azərbaycan psixologiya elmi özünün yeni,  mühüm bir

dövrünə qədəm qoymuşdur.  Yaşlı nəslin nümayəndələri olan

professor Ə.S. Bayramov, professor M.Ə. Həmzəyev, professor

Ə.Ə. Əlizadə, gənc nəslin nümayəndələri – professor S.İ. Seyi-

dov, B.H. Əliyev Azərbaycan psixologiya elminin yeni istiqa-

mətlərini müəyyənləşdirməklə yanaşı, özləri də səmərəli şəkil-

də elmi axtarışlarını davam etdirir, gənc kadrların hazırlanma-

sında iştirak edirlər.

Bu istiqamətlər içərisində etnopsixologiya məsələləri

xüsusilə diqqəti cəlb edir. Uzun illər yasaq olunmuş bu istiqa-

mətdə aparılan tədqiqatlar içərisində professor Ə.S. Bayramo-






Dostları ilə paylaş:
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   191


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə