Design az 0 Noyabr 2012. cdr



Yüklə 20,83 Mb.
Pdf görüntüsü
tarix17.09.2018
ölçüsü20,83 Mb.
#69139


11

AZéRBAYCAN RESPUBLİKASI

s o s i a l - i q t i s a d i   i n k i ş a f 

www.economy.gov.az

1991-1994

İQTİSADİ TéN ZZÜL DÖVRÜ

é



12

İQTİSADİ İSLAHATLAR 

ELMİ-TéDQİQAT İNSTİTUTU

www.ier.az

1991-1994-CÜ İLL Rİ  HAT  EDéN İQTİSADİ T N ZZÜL DÖVRÜ

é

é



é

é é


MüstŠqilliyinin bŠrpasının ilk illŠrindŠ ölkŠdŠ ol-

(ÜDM) 703 milyon ABŞ Dolları olmuş, 1991-1994-ci 

duqca mürŠkkŠb sosial-iqtisadi vŠ siyasi vŠziyyŠt ha-

illŠr  ŠrzindŠ  ÜDM  h

  hŠr  il  13-20%  azalmışdır. 

kim idi. ŞŠraitin belŠ ağırlığının dŠrin siyasi-iqtisadi 

Bunun  nŠticŠsi  olaraq  hŠyat  sŠviyyŠsinini 

köklŠri var idi: müstŠqillik ŠldŠ etdikdŠn sonra dövlŠt 

ümumilŠşdirici göstŠricisi olan Šhalinin pul gŠlirlŠri 

idarŠçiliyi  sahŠsindŠ  tŠcrübŠnin  olmaması,  ölkŠda-

real  ifadŠdŠ  3,6  dŠfŠ,  adambaşına  pul  gŠlirlŠri  is

xili siyasi böhran, ölkŠnin ErmŠnistan tŠrŠfindŠn zor-

orta  hesabla  1,4  dŠfŠ  aşağı  düşmüşdür.  Istehsal 

la  müharibŠyŠ  tŠhrik  edilmŠsi  vŠ  torpaqlarımızın 

sahŠlŠrinin  sıradan  çıxması  nŠticŠsindŠ  işsizlik 

20%-nin  işğalı  kimi  hadisŠlŠrin  tŠsiri  respublikanın 

sŠviyyŠsi  xeyli  yüksŠlmişdir.éhalinin  gŠlirlŠrindŠ 

sosial-iqtisadi hŠyatında dŠrin izlŠr buraxmışdı. Bü-

böyük  çŠkiyŠ  malik  ŠmŠk  haqqının  artırılması  bu 

tün bunlarla yanaşı, ŠksŠr istehsal sahŠlŠrinin sıra-

dövrdŠ  pulun  qiymŠtdŠn  düşmŠsi  ilŠ  ayaqlaşa 

dan çıxması, keçmiş İttifaq respublikaları ilŠ ŠnŠnŠvi 

bilmŠmiş  vŠ  1991-ci  ildŠn  başlayaraq  4  il  ŠrzindŠ 

iqtisadi ŠlaqŠlŠrin qırılması, ölkŠnin bu qŠbildŠn olan 

Šhalinin  nominal  ŠmŠk  haqqı  üzrŠ  ŠldŠ  etdiyi 

satış  bazarlarını  itirmŠsi  vŠ  bütün  bunların  nŠticŠsi 

gŠlirlŠrin sŠviyyŠsi 8,2 dŠfŠ aşağı düşmüşdür. Bu hal 

olaraq istehsalın hŠcminin kŠskin sürŠtdŠ aşağı düş-

digŠr tŠrŠfdŠn inflyasiya prosesini daha da sürŠtlŠn-

mŠsi,  işsizlik  vŠ  inflyasiya  sŠviyyŠsinin  yüksŠlmŠsi 

dirmiş vŠ 1994-cü ildŠ ölkŠdŠ inflyasiya özünün Šn 

müşahidŠ edilirdi.  

yüksŠk-hiper hŠddinŠ çatdı - 1763,5%. 1992-ci ildŠ 

tŠdavülŠ buraxılmış milli valyuta - manat tezliklŠ qiy-

DigŠr tŠrŠfdŠn köhnŠ iqtisadi sistemdŠn sürŠtli 

mŠtdŠn  düşmŠyŠ  başladı  vŠ  1994-ci  ilŠdŠk  onun 

imtina, yeni iqtisadi sistemin qeyri-müŠyyŠnliyi, ba-

mŠzŠnnŠsi  Rusiya  rubluna  nisbŠtdŠ  9  dŠfŠ,  ABŞ 

zar iqtisadiyyatı elementlŠrinin düzgün formalaşma-

dollarına nisbŠtdŠ isŠ 245 dŠfŠ aşağı düşdü. 1994-cü 

ması, seçilmiş bazar iqtisadiyyatı modellŠrinin ölkŠ-

ildŠ Milli Bankın faiz dŠrŠcŠlŠri 250%-Š çatdı. 

nin real iqtisadi vŠziyyŠtinŠ uyğun gŠlmŠmŠsi, iqti-

sadi islahatların aparılması üzrŠ konkret vŠ sistemli 

bir dövlŠt proqramının olmaması mövcud sosial-iqti-

sadi vŠziyyŠti daha da pislŠşdirirdi.

Bu  dövrdŠki  iqtisadi  mŠnzŠrŠ  hŠmin  illŠrin 

makroiqtisadi  göstŠricilŠrindŠ  daha  aydın  nŠzŠrŠ 

çarpır.  BelŠ  ki,  1991-ci  ildŠ  ümum  daxili  mŠhsul   

Šcmi


Š 


13

AZéRBAYCAN RESPUBLİKASI

s o s i a l - i q t i s a d i   i n k i ş a f 

www.economy.gov.az

ÜDM-İN ARTIM SÜR Tİ,  VV LKİ İL  NİSB T N FAİZL

é

é é



é

é é


é


14

İQTİSADİ İSLAHATLAR 

ELMİ-TéDQİQAT İNSTİTUTU

www.ier.az

İSTEHLAK QİYMéTLéRİ İNDEKSİ Vé éHALİNİN NOMİNAL 

PUL GéLİRLéRİNİN DéYİŞMéSİ, FAİZLé




15

AZéRBAYCAN RESPUBLİKASI

s o s i a l - i q t i s a d i   i n k i ş a f 

www.economy.gov.az

MéŞĞULLUQ SéVİYYéSİ



16

İQTİSADİ İSLAHATLAR 

ELMİ-TéDQİQAT İNSTİTUTU

www.ier.az

TİCARéT BALANSI, MİLYON DOLLAR



17

AZéRBAYCAN RESPUBLİKASI

s o s i a l - i q t i s a d i   i n k i ş a f 

www.economy.gov.az



ABŞ DOLLARININ MANATA MéZéNNéSİ (AZM)


Yüklə 20,83 Mb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2023
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə