Devlet kýtaplari üÇÜNCÜ baski


SUJE                                                                                                             OBJE



Yüklə 25.89 Kb.

səhifə10/72
tarix25.07.2018
ölçüsü25.89 Kb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   72

22
SUJE                                                                                                             OBJE
B İ L G İ
İnsan, çeşitli varlıkların oluşturduğu ve her an bu varlıklarla iç içe bulunduğu bir evrende yaşar. İnsanı insan
yapan en önemli özelliklerden biri onun kendini çevreleyen dünyayı, içinde yaşadığı toplumu, geçmişini ve bütün
yanları ile kendisini tanımak ve bilmek istemesidir.
Felsefede bilene
veya
denilirken, bilinene
veya
denilmektedir. Bilen bir varlık olarak
özne, bir şeye yönelir ve o şeyi bilgi nesnesi hâline dönüştürerek onun bir yönüyle veya tamamıyla ilgili bilgi sahibi
olur. Öyleyse bilgi bu etkileşim sürecinin sonucunda oluşmuş olan üründür.
özne
suje
nesne
obje
1. Aşağıdaki metni okuyunuz.
2. Metin içindeki görsellerin bilginin oluşumuyla ilgili ifade ettiği düşünceler nelerdir?
3. Duyum ve algının bilgiye dönüşmesi için gerekli olan etkenler nelerdir? Tahtaya yazınız
4. Metinden yararlanarak metnin sonundaki sorulardan doğru olanların sonuna “D” Yanlış
olanların sonuna “Y” yazınız.
Uygulayalım
SUJE                                                                                                             OBJE
B İ L G İ
İnsan, çeşitli varlıkların oluşturduğu ve her an bu varlıklarla iç içe bulunduğu bir evrende yaşar. İnsanı insan
yapan en önemli özelliklerden biri onun kendini çevreleyen dünyayı, içinde yaşadığı toplumu, geçmişini ve bütün
yanları ile kendisini tanımak ve bilmek istemesidir.
Felsefede bilene
veya
denilirken, bilinene
veya
denilmektedir. Bilen bir varlık olarak
özne, bir şeye yönelir ve o şeyi bilgi nesnesi hâline dönüştürerek onun bir yönüyle veya tamamıyla ilgili bilgi sahibi
olur. Öyleyse bilgi bu etkileşim sürecinin sonucunda oluşmuş olan üründür.
özne
suje
nesne
obje
1. Aşağıdaki metni okuyunuz.
2. Metin içindeki görsellerin bilginin oluşumuyla ilgili ifade ettiği düşünceler nelerdir?
3. Duyum ve algının bilgiye dönüşmesi için gerekli olan etkenler nelerdir? Tahtaya yazınız.
4. Metinden yararlanarak metnin sonundaki sorulardan doğru olanların sonuna “D” yanlış
olanların sonuna “Y” yazınız.
Uygulayalım
Bilginin oluşumunda suje (özne) ile obje (nesne) arasındaki bağı kuran sadece duyusal algı değildir;
algılamanın yanı sıra düşünme, anlama, açıklama vb. gibi biliş biçimleri söz konusudur ki, bunlara
adı
verilir. Bilgi aktlarının kurulmasında etkin olan sujedir. Çünkü nesneye yönelecek, onu algılayacak, anlayacak ve
açıklayacak olan öznedir.
bizim olgusal dünya ile ilişki
kurmamıza yardımcı olur. Onunla çevremizi
tanır ve çevremizdekilere yöneliriz.
Nesnelerin sırasını, düzenini, şekillerini,
renklerini ve kokularını yine algı aktıyla
tanırız. Algı aktının gerçekleşmesinde duyu
organlarımız birlikte çalışır. Örneğin
“Karşımda duran şey ağaçtır.” şeklindeki
önermenin bilgisi algı aktı ile elde edilmiş olup
duyu organlarının birlikte çalışması
neticesinde bu sonuca varılmıştır.
Algı aktı ile beraber
da bilginin oluşmasında etkendir. Algı aktı insan ile olgu dünyası arasında
bağ kurar, düşünme aktı ise hem olgu dünyasını (somut dünya) hem de düşünsel dünyayı (soyut dünya, sayılar,
kavramlar vb.) içine alır. Düşünmenin birçok türü vardır. Genelleme, karşılaştırma, hatırlama gibi zihinsel
etkinlikler düşünmenin bir kısmıdır. Fakat bilmek bakımından düşünme aktıyla algı aktı arasında bir fark yoktur.
Örneğin; elimizdeki kalemin yere düşmesini bilmemiz ile üçgenin iç açılarının toplamının 180 derece olduğunu
bilmemiz arasında bilgi olmak bakımından fark yoktur.
ile de özne, gerçekleşen bir olgunun ne maksatla yapıldığını kavrar. Örneğin; “Senin
gözlerinden sınavları düşündüğünü anlıyorum.” ifadesinde olduğu gibi.
öznenin nesne hakkında edindiği bilgileri nedenleriyle, gerekçeleriyle veya kanıtlarıyla adım
adım anlaşılmasını sağlar. Örneğin “ bir yağmurun nasıl yağdığını kavramak” açıklama yoluyla edinilen bir bilgidir.
bilgi aktları
Algı aktı
düşünme aktı
Anlama aktı
Açıklama aktı;


23
Kalemin yere düşmesi bilgisinin Yer Çekimi Kanunu yla belirtirken açıklama aktını kullanırız.
'
Limonun ekşiliği bilgisine algı aktıyla ulaşabiliriz.
İ
a bakarak yüzünde gözlerinin olduğunu görme bilgisi anlama aktıyla elde edilir.
nsan
Karenin iç açılarının 360 derece olduğu bilgisi düşünme aktıyla elde edilir.
Objenin sujeye yönelmesiyle bilgi oluşur.
Bilginin oluşumunda obje ve sujenin yanı sıra bilgi aktları da etkilidir.
Bilgiyi elde ederken suje yani bilen ile obje yani bilinen etkileşime girmezler.
D
Evrendeki her şey bilen insanın nesnesi olabilir.


B. BİLGİ TÜRLERİ
Hazırlanalım
Aşağıdaki görselleri ve ilgili açıklamaları inceleyerek 25. sayfanın sonundaki soruları cevaplayınız.
Av r u p a N ü k l e e r A r a ş t ı r m a
Merkezinde (CERN) yapımı yıllar süren
ve evrenin oluşum sırlarını ortaya
çıkarması beklenen dünyanın en büyük
parçacık hızlandırıcısı ”Büyük Hadron
Çarpıştırıcısı” başarıyla çalıştırıldı.
(...............................................................)
Kudüs, vahye dayanan bütün
dinlerde kutsal sayılan bir şehirdir. Bunun
başta gelen sebebi ise Allah'ın, insanları
doğru yola iletmeleri üzere görevlendir-
diği peygamberlerin birçoğunun bu
şehirde yaşamış veya en azından
hayatlarının bir bölümünü bu şehirde
g e ç i r m i ş o l m a l a r ı d ı r. Ay r ı c a b u
peygamberlerden bazılarının mabet olarak
kullandıkları mekânlar da bu şehirdedir.
(                                                                )
................................................................
Felsefe bilgisi evreni, varlığı,
değeri ve benzer insan etkinliklerini bir
bütün h linde anlama, bilme ve tümel bir
açıklamaya ulaşmağa çalışan bir etkinliğin
ürünü olan bilgidir. Felsefi bilgi bir bilme,
anlama merakından doğar. Diğer bir
ifadeyle felsefe insanın soru sorma
faaliyetinin meydana çıkmasıdır. Onu
diğer bilgi türlerinden ve bilme
etkinliklerinden ayıran da soru sorma
tarzıdır.
â
(................................................................)
24




Dostları ilə paylaş:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   72


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə