Din psikolojiSİ BİLİm dali



Yüklə 5,01 Kb.

səhifə36/38
tarix20.09.2017
ölçüsü5,01 Kb.
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   38

112 
 
 
Peygamber  Efendimiz  (s.a.v),  kalbin  insanın  dini  hayatındaki  yerini  şöyle 
tanıtmıştır:  “İnsan  vücudunda  öyle  bir  parça  vardır  ki,  o  iyi  olduğu  zaman  bütün 
bedenin  işleri  iyi  ve  güzel  olur.  O  bozulduğu  zaman,  bütün  vücut  bozulur.  Dikkat 
edin, o parça kalptir”
164
 
Anlaşılacağı  üzere,  kalbin  sağlığı  akla  ve  davranışlara  etki  etmektedir. 
Nitekim,  insanın  hem  yaşadığı  dünyayı  anlamasına  yarayan  hem  de  nefse  hakim 
olmaya  çalışan  arzuları  bastırmaya  ve  karakteri  geliştirmeye  yarayan  yönetici  bir 
prensip  olan  akıl,  idrak  edici  özelliğiyle  kalpte  bulunan  bir  ilimdir.
165
Davranış  ise 
aklın eseridir.  
Kalbimizdeki  imanla  kendimizi  hayatın  öğreticiliğine  açarak,  yaşadığımız 
olayların tesadüf olmadığını anlamak önemli bir farkındalıktır.
166
 
Algısı  açık  insan,  Allah’ın  nuruyla  düşünen  insan  demektir.  Bu  durumda 
insan doğru ile yanlışı ayırdedebilecek kabiliyete erişir. 
İnsan  Allah’ın  rahmetinden  uzaklaştığında  ise,  akıl  nurundan  mahrum 
kalmakta ve uzaklaştığı ölçüde sınır tanımaz hale gelmektedir. 
 
İnsanların  iç  âlemi  ihmal  edilip  manevi  yönünün  gelişimi  eksik 
bırakıldığında,  maddi  refahı  hayatımızın  yegane  hedefi  haline  getiren,  manevi 
terbiyeyi ve şahsiyet olgunluğunu tamamen göz ardı eden bir anlayış, her geçen gün 
daha da yaygınlaşacaktır. Böyle bir anlayış ile de ne ahlaklı insan olmaktan ne de iyi 
birer vatandaş olmaktan söz edilebilir. 
 
İmam-ı Rabbanilerimiz, Ahmed Yesevilerimiz, Yunusumuz, Mevlanamız ve 
daha  binlerce  alimlerimiz  manevi  yanımızı  en  ince  detaylarına  kadar  izah 
                                                           
164
 Erol, s. 14.
 
165
 Prof. Dr. Ethem Cebecioğlu,  Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü (3. Basım), Ankara: Anka 
Yayınları, 2005, ss. 44, 45. 
166
 Özdoğan, s. 120



113 
 
 
etmişlerken, biz yeryüzünde Müslüman olarak yaşayanlar, şimdi hiçbir şey bilmiyor, 
hiçbir şey duymamış gibi olabilir miyiz? 
 
Üstelik  Yüce  Yaratıcımız  da  bizi  aklımızı  ve  bilgi  aracı  duyularımızı 
kullanma hususunda sık sık uyarmaktadır. Öyle ki, birçok ayet-i kerimenin sonunda 
düşünmüyorlar mı, akıl etmiyorlar mı, görmüyorlar mı, bilmiyorlar mı uyarıları yer 
alır.
167
 
Hz.  Mevlana  (k.s)  da  ergenlikten  itibaren  manevi  gelişimin  gerekliliği 
hususunda bizlere şöyle sesleniyor: 
Hz.  Mevlana  (k.s),  çeşitli  vesilelerle  insanın  fani  varlığını  terk  edip  ebedi 
benliğini  bulmasının  gerekliliğini  hatırlatıyor.  -Zira  bu  benlik  fani  olduğundan, 
insanın  ondan  ayrılması  kaçınılmazdır.  Her  insan  tabii  ölümle  fani  benlikten 
ayrılacaktır.  Fani  benliği  onu  terk  edecektir.  Benliğinin  hakikatini  idrak  eden  ise, 
iradi ölümle (ölmeden önce ölmek), yani; fani benliği kendini terk etmeden onu terk 
eder ve ezeli benine kavuşur.- Hz. Mevlana (k.s) saliki bu terke teşvik ediyor: 
Ne  mutlu  ona  ki  bu  yurttan  yüceldi  çıktı...  çünkü  ecel  gelince  ölüm,  bu  yurdu  nihayet 
yıkar, viran eder!” 
“Gönül,  (bu  mevhum  varlığın)  sana  da  vefa  etmez,  seni  de  terk  edip  gider.  O  senden 
vazgeçmeden sen ondan vazgeçmeye çalış. 
Fırsat  elden  çıkmadan  Meryem  gibi  sen  de  sûrete  (yani  suret  varlığına)  ‘Senden 
Rahman’a sığınırım’ de.” 
“Vehmin, seni şaşkın bir hale getirdiyse neden öbür vehmin etrafında dönüp dolaşırsın? 
..... 
Canla başla benlikten, varlıktan kurtulmayı istiyorum ki onun o güzelim savlicanına top 
olayım. 
Kim  benliğinden  kurtulursa  bütün  benlikler  onun  olur.  Kendisine  dost  olmadığı  için 
herkese dost kesilir. 
Nakışsız bir ayna hâline gelir, değer kazanır. Çünkü o, bütün nakışları aksettirir.
168
 
 
Hz.  Mevlana  (k.s),  bedenin  hazlarından  müteşekkil  mevhum  benlik  algısı 
içerisinde  sürdürülen  bir  yaşamı  insanın  kendini  ulvi  yönünden  mahrum  olarak 
çamur ve bataklık içinde geçirdiği bir yaşam tarzı olarak görüyor ve bir eşeğin dahi 
                                                           
167
 Erol, ss. 25-27.
 
168
 Küçük, Mevlana’ya Göre Manevi Gelişim –Benliğin Dönüşümü ve Miracı, ss. 81, 82.
 


114 
 
 
saplandığı  çamurdan  kurtulmak  için  çaba  gösterdiğini  belirterek  insani  bir 
farkındalığa  sahip  olan  kişinin  kendini  bu  tarz  bir  yaşamdan  çekip  yükseltmesi 
gerektiğine  vurgu  yapıyor.  Çeşitli  erteleme  ve  mazeretlerle  bu  yaşam  tarzının 
sürdürülmesini ise o kişi için Allah’ın bir gazabı sayıyor. 
Tenin  istek  ve  arzularını  canın  bu  âleme  hapsedilmesine  sebep  olan  bir 
prangaya  benzeten  Hz.  Mevlana  (k.s),  manevi  gelişim  sayesinde  bu  prangaların 
çözülüp canın  özgürleşeceğini belirtiyor.  Canını bu şekilde özgürleştirenin  ruhunun 
Allah’a doğru yüceleceğini söylüyor. 
Hz.  Mevlana  (k.s),  insanın  asıl  varlık  değerine  manevi  gelişim  sürecinde 
gerçekleştireceği  benlik  dönüşümü  sayesinde  kavuşacağını  belirterek  insanları  buna 
teşvik ediyor: 
Gel de güneş gibi, dolunay gibi, hilal gibi kolsuz ve kanatsız gökyüzünde dön dolaş!.. 
Yürümeye  başladın  mı  ruh  gibi  ayaksız  yürürsün...  çiğneme  zahmetine  uğramadan 
yüzlerce yemekler yersin! 
Ne gemine gam timsahı çarpar... ne ölümden kötüleşirsin! 
Sen hem padişahsın, hem asker, hem taht... sen hem iyi bir bahta nail olursun, hem bizzat 
baht ve talih kesilirsin! 
Fakat zahirde bahtın iyi olursa, yüce bir sultan olursa ne fayda... bu baht başkasınındır, bir 
gün gelir olur, bahtın döner! 
Sen de yoksullar gibi muhtaç bir hale düşersin... ey seçilmiş kişi, sen baht ol, sen devlet 
kesil! 
Ey manevi er, kendin baht olur, talih kesilirsen nasıl olur da bu bahtı, bu talihi 
kaybedersin? 
Ey güzel huylu, bizzat sen, kendine mal, mülk olursan bunları nasıl olur da kaybedersin... 
imkan mı var buna?
169
 
 
Hz.  Mevlana  (k.s),  kendini  fani  benliğinin  arzularından  temizleyenin  kendi 
temiz  zatını  göreceğini  belirtiyor.  Hz.  Mevlana’ya  (k.s)  göre,“Her  an  gayb 
âleminden  (insana)  yeni  yeni  can  (ve  fuyuzat)  erişir  ve  ten  cihanından  dışarı  çık 
nidası  gelir.”  Ancak  insan  fani  benlik  engelinden  dolayı  bu  mesajları  doğru 
okuyamaz. Hz. Mevlana (k.s) insanın derininde gizlenen canın manevi gıdası verilse 
                                                           
169
 Küçük, Mevlana’ya Göre Manevi Gelişim –Benliğin Dönüşümü ve Miracı, ss. 82, 83.
 


: browse
browse -> Anlatilan senin hikayendiR: kapitalizm küRESEL kapitaliZMİn yeni sosyal düŞÜnce ve toplum modeli: AÇik toplum enstiTÜSÜ/vakfi
browse -> Devrimci Burjuvanın Ütopyası Olarak Aydınlanma Felsefesi ve Muhafazakarlaşan Burjuvanın İdeolojisi Olarak Pozitivizm ve Pozitivist Sosyoloji
browse -> Bu dönem tıbbı iki evrede ele alınabilir
browse -> ’da Allah’ın göklerin ve Yer’in Nûr’u olduğu belirtilirken
browse -> Yenġ-eflatunculuğun tasavvufa etkġlerġ
browse -> Enfeksiyöz, bağ dokusu hastalığı, granülomatöz, toksik veya idiyopatik nedenlerle, miyokardın inflamasyon, nekroz veya miyositolizidir
browse -> Radyo telev zyon s nema anab L m dali lat n amer ka
browse -> Hematolojide temel laboratuvar tani yöntemleri Dr. Mutlu Arat
browse -> Anab L m dali
browse -> Microsoft Word 1 iç kapak doc


Dostları ilə paylaş:
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   38


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə