DiŞ geliŞİMİ Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİmen



Yüklə 445 b.
tarix29.09.2018
ölçüsü445 b.


DİŞ GELİŞİMİ

  • Prof. Dr. Alpaslan GÖKÇİMEN

  • Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı


Diş gelişimi

  • İki diş grubu normal olarak gelişir.

  • 1- Primer Dişlenme (Süt Dişleri)

  • 2- Sekonder Dişlenme (Kalıcı Dişler)



Gelişim (Odontogenezis)

  • Ağız ektodermi

  • Mezoderm

  • Nöral krista hücrelerinden gelişir.



Gelişim

  • Diş minesi, ağız boşluğu ektoderminden gelişirken

  • Diğer tüm dokular, mezoderm ve nöral krista hücrelerinden köken alan çevre mezenşiminden farklılaşır.

  • Mandibula ve maksilla gelişen dişlere yer sağlamak için büyürken, yüzün şekli değişikliğe uğrar.



Odontogenezis

  • Ektodermin üzerini örten nöral krista mezenşiminin uyarısı ile başlar.

  • Bütün dişler aynı anda gelişmeye başlamazlar.

  • İlk diş tomurcukları,ön alt çenede belirir.

  • Sonra üst ön çenede görülür.

  • Daha sonra her iki çenede arkaya doğru gelişir.





Odontogenezis

  • Diş gelişimi, doğumdan sonra yıllarca devam eder.

  • Dental lamina denilen “u” şekilli bantlar ilkel çenelerin kavislerini takip eder.







Odontogenezis

  • Tomurcuk Safhası (Bud Stage)

  • Kep Safhası(Cap Stage)

  • Çan Safhası (Bell Stage)



Tomurcuk Safhası

  • Her dental laminada, 10 çoğalma merkezi oluşur.

  • Bunlar alttaki mezenşime doğru büyüyen diş tomurcuklarını meydana getirir.

  • Bu diş tomurcukları süt dişleri olarak gelişir. Çocukluk döneminde dökülür.

  • Her çenede 10 adet diş tomurcuğu olup, her tomurcuk bir süt dişini oluşturur.





Tomurcuk Safhası

  • Süt dişi öncülerine sahip olan kalıcı dişlerin tomurcukları, dental laminanın derin bir devamı olarak yaklaşık 10. haftada görülmeye başlar.

  • Kalıcı dişlerin tomurcukları, dile doğru süt diş tomurcukları yönünde gelişir.

  • Süt dişi öncüleri olmayan kalıcı azı dişleri ise, dental laminaların arka uzantılarından tomurcuklar olarak gelişir.



Tomurcuk Safhası

  • Kalıcı dişlerin tomurcukları, çoğunluğu fetal dönemde olmak üzere farklı zaman larda ortaya çıkar.

  • 2. ve 3. kalıcı azı dişlerin diş tomurcuk ları,doğumdan sonra gelişir.



Kep Safhası

  • Her diş tomurcuğu, dental papillanın ilkeli olan mezenşim tarafından baskılanarak kep şeklini alır.

  • Gelişen dişin ektodermal kısmı olan mine organı, ileride mine üretimi yapar.

  • Dental papilla denilen kep şekilli her dişin iç kısmı, diş pulpasının gelişmemiş şeklidir.





Kep Safhası

  • Dental papilla ve mine organı diş germini oluşturur.

  • Mine organının dış hücre tabakası: Dış mine epitelini

  • Kebi döşeyen iç hücre tabakası: İç mine epitelini yapar.





Kep Safhası

  • Mine epitel tabakaları arasında gevşek olarak dizilmiş hücrelerin merkezi çekirdek kısmına mine retikulumu denir.

  • Gelişen dişi saran mezenşim, dental kese denilen damarlanmış kapsüler bir yapı oluşturmak için yoğunlaşır.





Dental Kese

  • Sement

  • Periodental ligamentin taslağını





Çan Safhası

  • Mine organı farklılaşırken, gelişen diş bir çan şekline benzer.

  • İç mine epiteline bitişik dental papilladaki mezenşim hücreleri, odontoblastlara farklılaşır.

  • Dentin oluşur. Dentin kalınlaştıkça, odontoblast lar dental papillanın merkezine doğru çekilir fakat, odontoblastların parmak benzeri sitoplaz mik uzantıları olan odontoblastik uzantılar dentin içinde gömülü kalır.



İç Mine Hücreleri

  • Bu hücreler (iç mine epitel hücreleri), dentinin üzerinde bulunan ve prizma şeklindeki mine üretme işlevine sahip ameloblast hücrelerine farklılaşır.

  • Mine yapımı artarken, ameloblastlar dış mine epiteline doğru çekilir.

  • Mine ve dentin oluşumu, dişin en tepesin den başlar ve oluşacak köke doğru ilerler.





Dental Kesenin İç Hücreleri

  • Sementoblastlara farklılaşırlar sementi üretir.

  • Sement, kök dentini üzerinde depolanır ve diş boynundaki mine ile birleşir.

  • Dişler gelişip ve çeneler kemikleşirken, dental kesenin dış hücreleri de kemik yapımında aktifleşirler.



Diş Sürme

  • Dişler gelişirken, ağız boşluğuna doğru devamlı yavaş bir harekete başlar.

  • Alt dişler, üst dişlerden önce çıkar.

  • Kızların dişleri erkeklerden önce çıkar.

  • Çocuğun dişlenmesi, 20 süt dişini kapsar.

  • Erginde ise 32’dir.



Diş Sürme

  • Diş kökü büyürken,diş kronu giderek ağız epitelinden dışarı çıkar.

  • Süren diş kronu etrafındaki ağız mukozası, diş etini oluşturur.

  • Süt dişlerin çıkması 6-24.aylar

  • 20 süt dişi 2. yaşın sonuna kadar sürer.



Kalıcı Dişler

  • Kalıcı dişler gelişirken, karşılığı olan süt dişinin kökü, giderek osteoklastlar tarafından eritilir.

  • Süt dişi düştüğünde, sadece kron ve kökün en üst kısmını içerir.

  • 6 yaşında çıkmaya başlar

  • Erken ergenlik dönemine kadar devam eder.



Klinik



















Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə