Dövlət Statistika Komitəsində statistik metaməlumatlar sistemi



Yüklə 75,18 Kb.
Pdf görüntüsü
tarix07.04.2018
ölçüsü75,18 Kb.
#36439


 

 



AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ                                      



DÖVLƏT STATİSTİKA KOMİTƏSİ 

                            

 

Rəna Lazımova 

Kənd təsərrüfatı və ekologiya  

statistika şöbəsinin sektor müdiri     

Bakı, 27 may 2014 

  

 

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASINDA 

ƏTRAF MÜHİTİN MÜHAFİZƏSİ 

STATİSTİKASI

 


Rəsmi statistikanın hüquqi çərçivəsi 

 



 



Statistik  informasiya  statistika  haqqında  qanuna  uyğun  olaraq  toplanır. 

Qanun ölkənin iqtisadi və ictimai sferalarında baş verən proseslər haqqında 

məlumatların 

müəyyən 

edilməsi, 

toplanması, 

saxlanması, 

təhlili, 

ümumiləşdirilməsi, təqdimatı və dərc olunmasının əsas prinsiplərini müəyyən 

edir  və  onun  icrası  mülkiyyət  formasından,  tabeçiliyindən,  yerləşməsindən 

asılı  olmayaraq  bütün  dövlət  orqanları,  müəssisələri,  təsisatları,  təşkilatları 

üçün və həmçinin fiziki  şəxslər  üçün vacibdir. 

 

   



Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, maddə 94; 

 

   «Rəsmi statistika haqqında Qanun» (18.02.1994 ., son dayişiklər     



        15.11.2011.) 

 

  Dövlət Statistika Komitəsinin Əsasnaməsi 



Rəsmi statistikanın hüquqi çərçivəsi 

 

   



Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, maddə 94; 

 

   «Rəsmi statistika haqqında Qanun» (18.02.1994 ., son dayişiklər     



        15.11.2011.) 

 

  Dövlət Statistika Komitəsinin Əsasnaməsi 



 

Statistik  informasiya  statistika  haqqında  qanuna  uyğun  olaraq  toplanır.                 

Qanun  ölkənin  iqtisadi  və  ictimai  sferalarında  baş  verən  proseslər  haqqında 

məlumatların müəyyən edilməsi, toplanması, saxlanması, təhlili, ümumiləşdirilməsi, 

təqdimatı  və  dərc  olunmasının  əsas  prinsiplərini  müəyyən  edir  və  onun  icrası 

mülkiyyət  formasından,  tabeçiliyindən,  yerləşməsindən  asılı  olmayaraq  bütün 

dövlət  orqanları,  müəssisələri,  təşkilatları  üçün  və  həmçinin  fiziki    şəxslər    üçün 

vacibdir. 


Ətraf mühitin mühafizəsi sahəsi üzrə                                                       

qəbul edilmiş Qanunlar 

         

  



Atmosfer havasının mühafizəsi haqqında Qanun; 

  Hidrometeorologiya fəaliyyəti haqqında Qanun; 

  Xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri və obyektləri   

     haqqında Qanun; 

  İstehsalat və məişət tullantıları haqqında Qanun; 

  Yerin təki haqqında Qanun; 

  Ətraf mühitə dair informasiya almaq haqqında Qanun 

 Və digər qanun və normativ aktlar 

    


  

 



Ətraf mühitin mühafizəsi sahəsi üzrə                                                       



qəbul edilmiş Qanunlar 

         

  



Atmosfer havasının mühafizəsi haqqında Qanun; 

  Hidrometeorologiya fəaliyyəti haqqında Qanun; 

  Xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri və obyektləri   

     haqqında Qanun; 

  İstehsalat və məişət tullantıları haqqında Qanun; 

  Yerin təki haqqında Qanun; 

  Ətraf mühitə dair informasiya almaq haqqında Qanun 

                               

                       və digər Qanun və normativ aktlar 

    

  

 





 

Azərbaycanda Avropanın müvafiq təsnifatları ilə  

uyğunlaşdırılmış vahid  təsnifat  sistemi  yaradılmışdır: 

  

            1.  İqtisadi fəaliyyət növləri təsnifatı  - NACE rev.2; 

 

            2.  Məhsul növləri təsnifatı  - CPA 2008; 

 

            3.  Sənaye məhsullarının siyahisı - PRODKOM  2009; 

 

            4.  Tullantıların statistik təsnifatı - LIST of Wastes, EWC-   



                 Stat/variant 3; 

 

            5.  Ətraf mühitin mühafizəsi üzrə fəaliyyət növləri və çəkilən  



                 xərclərin təsnifatı – 2011; 

 

            6.  Ətraf muhit statistikasına dair qlossari – BMT. 

  

  

 


“AZƏRBAYCAN 2020: GƏLƏCƏYƏ BAXIŞ”  

İNKİŞAF KONSEPSİYASI (2012)

 

Konsepsiyanın  əsas  hədəflərindən  biri  ekoloji  cəhətdən 



dayanıqlı 

sosial-iqtisadi 

inkişafa 

nail 

olmaqdır. 

Biomüxtəlifliyin  qorunması,  yanacaq-enerji  kompleksinin 

ətraf  mühitə  mənfi  təsirinin  neytrallaşdırılması,  dənizin  və 

onun  akvatoriyasının  çirklənməsinin  aradan  qaldırılması  və 

qorunması,  yaşıl  ərazilərin  bərpası  və  mövcud  resursların 

səmərəli    mühafizəsi    istiqamətində    zəruri    tədbirlər 

gələcəkdə də davam etdiriləcəkdir.  

 

Ölkədə    ətraf    mühitin    qorunması    sahəsində    beynəlxalq  

əməkdaşlığın  genişləndirilməsinə,  ətraf  mühitin  mühafizəsi 

mədəniyyətinin  aşılanması  məqsədi  ilə  ictimaiyyətin 

məlumatlandırılmasına xüsusi diqqət yetiriləcəkdir. 

 



“AZƏRBAYCAN 2020: GƏLƏCƏYƏ BAXIŞ”  

İNKİŞAF KONSEPSİYASI (2012)

 

Konsepsiyanın  əsas  hədəflərindən  biri  ekoloji  cəhətdən  dayanıqlı 



sosial-iqtisadi  inkişafa  nail  olmaqdır.  Biomüxtəlifliyin  qorunması, 

yanacaq-enerji  kompleksinin  ətraf  mühitə  mənfi  təsirinin 

neytrallaşdırılması, dənizin və onun akvatoriyasının çirklənməsinin 

aradan  qaldırılması  və  qorunması,  yaşıl  ərazilərin  bərpası  və 

mövcud  resursların  səmərəli    mühafizəsi    istiqamətində    zəruri  

tədbirlər gələcəkdə də davam etdiriləcəkdir.  

 

Ölkədə    ətraf    mühitin    qorunması    sahəsində    beynəlxalq  

əməkdaşlığın  genişləndirilməsinə,  ətraf  mühitin  mühafizəsi 

mədəniyyətinin 

aşılanması 

məqsədi 

ilə 

ictimaiyyətin 

məlumatlandırılmasına xüsusi diqqət yetiriləcəkdir. 

 





Azərbaycan  Respublikası  Prezidentinin  2012-ci  il  21  dekabr  tarixli,  2621  nömrəli 

Sərəncamı  ilə  təsdiq  edilmiş  “2013-2017–ci  illərdə  Azərbaycan  Respublikasında 

rəsmi  statistikanın  inkişafı  Dövlət  Proqramı”na  uyğun  olaraq  BMT-nin  Avropa 

İqtisadi Komissiyasının Ekoloji Siyasət Komitəsi tərəfindən Ətraf mühit üzrə Avropa 

Agentliyi  ilə  əməkdaşlıq  etməklə  işlənmiş  “Şərqi  Avropa,  Qafqaz  və  Mərkəzi  Asiya 

(ŞAQMA)  ölkələrində  ekoloji  göstəricilərin  istifadəsinə  dair  Tövsiyələr”  əsasında 

“Azərbaycan  Respublikasının  ekoloji  göstəricilər  sistemi”  hazırlanmışdır. 

Göstəricilər  sisteminə  daxil  olan  ekoloji  göstəricilər  milli  və  beynəlxalq  tələblərə 

uyğundur və aşağıdakı qrupları əhatə edir: 

 Atmosfer havasının çirklənməsi və ozon qatının dağılması 

 İqlim dəyişmələri 

 Su ehtiyatları   

 Biomüxtəliflik 

 Torpaq ehtiyatları 

 Kənd təsərrüfatı 

 Energetika 

 Nəqliyyat 

 Tullantılar



 

Azərbaycan  Respublikası  Prezidentinin  2012-ci  il  21  dekabr  tarixli,  2621  nömrəli 

Sərəncamı  ilə  təsdiq  edilmiş  “2013-2017–ci  illərdə  Azərbaycan  Respublikasında  rəsmi 

statistikanın  inkişafı  Dövlət  Proqramı”na  uyğun  olaraq  BMT-nin  Avropa  İqtisadi 

Komissiyasının Ekoloji Siyasət Komitəsi tərəfindən Ətraf mühit üzrə Avropa Agentliyi 

ilə  əməkdaşlıq  etməklə  işlənmiş  “Şərqi  Avropa,  Qafqaz  və  Mərkəzi  Asiya  (ŞAQMA) 

ölkələrində  ekoloji  göstəricilərin  istifadəsinə  dair  Tövsiyələr”  əsasında  “Azərbaycan 

Respublikasının ekoloji göstəricilər sistemi” hazırlanmışdır. Göstəricilər sisteminə daxil 

olan  ekoloji  göstəricilər  milli  və  beynəlxalq  tələblərə  uyğundur  və  aşağıdakı  qrupları 

əhatə edir: 

 Atmosfer havasının çirklənməsi və ozon qatının dağılması 

 İqlim dəyişmələri 

 Su ehtiyatları   

 Biomüxtəliflik 

 Torpaq ehtiyatları 

 Kənd təsərrüfatı 

 Energetika 

 Nəqliyyat 

 Tullantılar



 




               

 

 

 

İSTİQAMƏTLƏR 

BAŞ  İDARƏ 

DİGƏR İŞTİRAKÇI TƏŞKİLATLAR 

Atmosfer havasının 

çirklənməsi 

 Ekologiya və Təbii Sərvətlər 

Nazirliyi 

Dövlət Statistika Komitəsi, Səhiyyə Nazirliyi 

Ozon qatının dağıdılması 

Ekologiya və Təbii Sərvətlər 

Nazirliyi 

 

Energetika Nazirliyi, Dövlət Gömrük Komitəsi 



İqlim dəyişmələri 

Ekologiya və Təbii Sərvətlər 

Nazirliyi 

Energetika Nazirliyi 

Su ehtiyatları 

Ekologiya və Təbii Sərvətlər 

Nazirliyi, Meliorasiya və Su 

Təsərrüfatı  Açıq  Səhmdar 

Cəmiyyəti 

Fövqəladə Hallar Nazirliyi, “AZƏRSU” Açıq  

Səhmdar Cəmiyyəti, Kənd təsərrüfatı Nazirliyi, 

Səhiyyə Nazirliyi 

Biomüxtəliflik 

Ekologiya və Təbii Sərvətlər 

Nazirliyi 

Dövlət Statistika Komitəsi, Dövlət Torpaq  

Xəritəçəkmə Komitəsi 

Torpaq ehtiyatları 

Dövlət Torpaq və Xəritəçəkmə     

     Komitəsi 

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi,   

Kənd təsərrüfatı Nazirliyi 

Kənd təsərrüfatı 

Dövlət Statistika Komitəsi 

Kənd təsərrüfatı Nazirliyi, Ekologiya və  

Təbii Sərvətlər Nazirliyi 

Energetika 

Dövlət Statistika Komitəsi (enerji 

balansı) 

Sənaye və Energetika Nazirliyi 

Nəqliyyat 

Dövlət Statistika Komitəsi 

Nəqliyyat Nazirliyi, Daxili İşlər Nazirliyi,  

Baş Dövlət Yol Polis İdarəsi  

Tullantılar 

Ekologiya və Təbii Sərvətlər 

Nazirliyi 

Dövlət Statistika Komitəsi, “Təmiz Şəhər” Açıq  

Səhmdar Cəmiyyəti, Səhiyyə Nazirliyi,                   

Dövlət Neft Şirkəti 



ƏTRAF MÜHİTİN MÜHAFİZƏSİ ÜZRƏ MƏLUMATLARIN  

İNSTİTUSİONAL  STRUKTURU

                      


Ekoloji informasiya üzrə sistem (ENPI-SEIS) 

Ekoloji 

informasiya 

üzrə 

birgə 

sistemin 

(ENPI-SEIS) 

yaradılmasına  dair  Avropa  Qonşuluq  və  Əməkdaşlıq  Siyasəti 

layihəsinin  məqsədi  monitorinq  və  ətraf  mühitin  vəziyyətinin 

təhlilini  aparan,  eləcə  də  müvafiq  göstəricilərə  əsaslanan  ekoloji 

hesabatları  hazırlayan,  ekologiya  sahəsində  fəaliyyət  göstərən 

təşkilatların,  statistika  və  digər  orqanların  potensialının 

artırılmasından  ibarətdir.  Ətraf  mühitə  dair  informasiya  dövlətin 

siyasətinə səmərəli təsir göstərməklə vətəndaşlara yardım edilməsi 

və  ətraf  mühit  sahəsində  əsaslı  qərarların  qəbul  olunmasında 

mühüm rol oynayır. 

Hazırda  ekoloji  məlumatların  mərkəzləşdirilmiş  sistemi  fəaliyyət 

göstərsə  də,  bu  sistem  tədricən  informasiyanın  birbaşa  əldə 

edilməsi,  mübadilə  və  uzlaşma  imkanlarına  malik  yeni  sistemlərlə 

əvəz olunacaqdır. 

Ekoloji  İnformasiya  Sisteminin  (ENPI-SEIS)  inkişafının  təmin 

olunmasının  texniki  səviyyəsi  BMT-nin  Avropa  İqtisadi 

Komissiyasının  Ətraf  mühitin  monitorinq  və  Ekoloji  göstəricilərə 

dair  məqsədli  işçi  qrupların  işindən,  siyasi  səviyyəsi  isə  Ekoloji 

Siyasət Komitəsinin işindən ibarətdir. 



Ekoloji informasiya üzrə sistem (ENPI-SEIS) 



Ekoloji informasiya üzrə birgə sistemin (ENPI-SEIS) yaradılmasına 

dair  Avropa  Qonşuluq  və  Əməkdaşlıq  Siyasəti  layihəsinin  məqsədi 

monitorinq  və  ətraf  mühitin  vəziyyətinin  təhlilini  aparan,  eləcə  də 

müvafiq  göstəricilərə  əsaslanan  ekoloji  hesabatları  hazırlayan, 

ekologiya  sahəsində  fəaliyyət  göstərən  təşkilatların,  statistika  və 

digər  orqanların  potensialının  artırılmasından  ibarətdir.  Ətraf 

mühitə  dair  informasiya  dövlətin  siyasətinə  səmərəli  təsir 

göstərməklə vətəndaşlara yardım edilməsi və ətraf mühit sahəsində 

əsaslı qərarların qəbul olunmasında mühüm rol oynayır. 

Hazırda  ekoloji  məlumatların  mərkəzləşdirilmiş  sistemi  fəaliyyət 

göstərsə də, bu sistem tədricən informasiyanın birbaşa əldə edilməsi, 

mübadilə  və  uzlaşma  imkanlarına  malik  yeni  sistemlərlə  əvəz 

olunacaqdır. 

Ekoloji  İnformasiya  Sisteminin  (ENPI-SEIS)  inkişafının  təmin 

olunmasının 

texniki 

səviyyəsi 

BMT-nin 

Avropa 

İqtisadi 

Komissiyasının  Ətraf  mühitin  monitorinq  və  Ekoloji  göstəricilərə 

dair  məqsədli  işçi  qrupların  işindən,  siyasi  səviyyəsi  isə  Ekoloji 

Siyasət Komitəsinin işindən ibarətdir. 


2012-ci  ildə  Azərbaycan  da  daxil  olmaqla,  layihədə  iştirak  edən  ölkələr 

tərəfindən  Ətraf  Mühit  üzrə  Avropa  Agentliyinin  saytına  11  göstərici  üzrə 

metaməlumatlar  yüklənmişdir.  Həmin  göstəricilərdən  8-i  üzrə  məlumatlar 

Ekoloji  göstəricilərə  dair  məqsədli  işçi  qrupun  may  ayında  keçirilmiş                          

8-ci sessiyasında müzakirə olunmuşdır. 

Hər  bir  göstəricinin  müzakirəsində  əsas  diqqət  aşağıdakı  aspektləri 

verilirdi: göstəricilərin hazırlanması və internetdə yerləşdirilməsi, nəşr  

olunan məlumatların zaman sıraları, format və strukturu. 

По количеству показателей в онлайновом режиме на веб-сайтах 

национальных Агентств было отмечено, что Азербайджан публикует  5 

показателей из восьми и все опубликованные показатели легкодоступны 

на главной странице Госкомстата Республики и представлены они на 

национальном и английском языках.   



Milli Agentliklərin internet saytlarında göstəricilərin sayı qeyd edilmişdir. 

Azərbaycan səkkiz göstəricidən beşini Dövlət Statistika Komitəsinin 

saytında yerləşdirir və onları asanlıqla  azərbaycan və ingilis dilində əldə 

etmək olar. 



2012-ci  ildə  Azərbaycan  da  daxil  olmaqla,  layihədə  iştirak  edən  ölkələr 



tərəfindən  Ətraf  Mühit  üzrə  Avropa  Agentliyinin  saytına  11  göstərici  üzrə 

metaməlumatlar  yüklənmişdir.  Həmin  göstəricilərdən  8-i  üzrə  məlumatlar 

Ekoloji  göstəricilərə  dair  məqsədli  işçi  qrupun  may  ayında  keçirilmiş                          

8-ci sessiyasında müzakirə olunmuşdur. 

 

Hər  bir  göstəricinin  müzakirəsində  əsas  diqqət  aşağıdakı  aspektləri 

verilmişdir: göstəricilərin hazırlanması və internetdə yerləşdirilməsi, nəşr  

olunan məlumatların zaman sıraları, format və strukturu. 

 

Milli  agentliklərin  veb  saytlarında  onlayn  rejimdəki  göstəricilərin  sayı  ilə 

bağlı  qeyd  olunmuşdur  ki,  Azərbaycan  8  göstəricidən  5-ni  dərc  etdirir  və 

Dövlət  Statistika  Komitəsinin  rəsmi  veb  saytının  əsas  səhifəsində 

azərbaycan və ingilis dillərində yerləşdirilmiş bu göstəriciləri asanlıqla əldə 

etmək mümkündür. 


Показатели из основного набора показателей ЕЭК ООН,                      

выбранные  Секретариатом ЕЭК ООН для организации                        

                   постоянных потоков данных 

 Atmosfer havasına atılan zərərli maddələr; 

 Şəhər yerlərində havanın keyfiyyəti;  

 Ozondağıdıcı maddələrin istehlakı;  

 İstilik effekti yaranan qazların atılması; 

 Çaylarda oksigenin bioloji istehlakı və ammoniumun 



konsentrasiyası; 

 Şirin suda biogen maddələr;  

 Xüsusi qorunan ərazilər;  

 Yaranmış tullantılar. 

 

10 


Məlumat axınları təşkili üçün UNECE Katibliyi                                  

tərəfindən seçilmiş göstəricilər 

 Atmosfer havasına atılan zərərli maddələr; 

 Şəhər yerlərində havanın keyfiyyəti;  

 Ozondağıdıcı maddələrin istehlakı;  

 İstilik effekti yaranan qazların atılması; 

 Çaylarda oksigenin bioloji istehlakı və ammoniumun 



konsentrasiyası; 

 Şirin suda biogen maddələr;  

 Xüsusi qorunan ərazilər;  

 Yaranmış tullantılar. 

 



ƏTRAF MÜHIT STATİSTİKASI SAHƏSİNDƏ 

RƏSMİ STATİSTİK NƏŞRLƏR 

11 


Statistik  bülletenlər 

  



«Azərbaycan Respublikası üzrə təhlükəli tullantılar»; 

  «Təbii  ehtiyatların mühafizəsi və istifadəsinin əsas göstəriciləri»; 

  «Təkrar xammalın istifadəsi». 

 

    



 

Statistik məcmualar 

 

 

 



«Azərbaycanda ətraf mühit, meşəçilik, balıqçılıq və    

      ovçuluq təsərrüfatları»; 

 «Azərbaycanın statistik göstəriciləri»; 

 «Azərbaycanın regionları». 

 

 



 

 

 



12 

Məlumatların yayılması 

 

  



    

Müstəqil Dövlətlər Birliyinin (MDB) Statistika Komitəsi 

    BMT-nin statistika şöbəsi 

    Digər Beynəlxalq təşkilatlar 

 

Bütün statistik məlumatlar 



                                                           

www.stat.gov.az

 



  Diqqətinizə görə təşəkkür edirik! 

 

               renal@azstat.org 

 

 

13 


Yüklə 75,18 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə