Dr. Şehsuvar Ertürk Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi



Yüklə 445 b.
tarix05.02.2018
ölçüsü445 b.
#25705


BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ KAN ELEKTROLİTLERİ ASİT-BAZ PARAMETRELERİ DEĞERLENDİRME ve YORUMLAMA

  • Dr. Şehsuvar Ertürk

  • Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi

  • Nefroloji Bilim Dalı


Thanks to the discovery of a new catalytic RNA, a chemical biologist can satisfy his student’s curiosity…

  • Thanks to the discovery of a new catalytic RNA, a chemical biologist can satisfy his student’s curiosity…

  • The work elegantly demonstrates a new approach to the study of ancient molecules

  • and also reminds me that our youngest students can ask some of the best questions.



Amaç/hedef

  • Böbreğin fonksiyonlarını bilmek

  • Böbrek fonksiyon testlerini öğrenmek

  • Plazma elektrolitlerinin normal değerlerini ve bozukluklarını öğrenmek

  • Kan gazları normal değerlerini öğrenmek

  • Vücut sıvı volümü-sodyum ilişkisini kavramak



Böbrek fonksiyonları

  • Su ve elektrolit dengesinin sağlanması

  • Asit-baz dengesinin sağlanması

  • Kan basıncı regülasyonu

  • Hormon oluşturma ve salgılama

  • Nitrojen yıkım ürünlerinin atılması Glomerüler ultrafiltrasyon



Renal kan akımı

  • Kalp debisinin yaklaşık %25’i böbreklerden geçer

  • Renal kan akımı: 1000 ml/dk/1.73 m2

  • Renal plazma akımı: 600 ml/dk/1.73 m2



Glomerüler filtrasyon hızı

  • Böbreğin işlevsel üniteleri olan glomerüller, gelen plazmayı filtre ederek proteinsiz kısmını tübüler sisteme (Bowman aralığı) iletirler.

  • Normalde GFH:

  • Erkek: 130±18 ml/dk/1.73 m2

  • Kadın: 120±14 ml/dk/1.73 m2



Glomerüler kan akımı İdrar

  • Kan

  • Plazma

  • Ultrafiltrat

  • İdrar



Glomerüler filtrasyon hızı

  • Glomerüler filtrasyon hızı

  • İşlevsel renal doku/kitle miktarı



Glomerüler filtrasyon hızı

  • Diürnal varyasyon gösterir

  • (Gece en düşük, öğlen sonu en yüksek)

  • Erkeklerde kadınlardakinden yüksektir

  • Otuz yaşından sonra her dekatta 10 ml/dk azalır

  • Gebelik ve erken dönem Tip 1 DM’de artar

  • Vücut sıvı volümü azaldığında azalır



Serum kreatinin

  • Asemptomatik erişkinlerin taramasında kullanılır

  • Kas kreatin’den oluşan yıkım ürünüdür

  • Yaş, cinsiyet, kas kitlesi, renal fonksiyonların stabilitesi göz önünde bulundurularak yorumlanmalıdır.



Serum kreatinin

  • Normalin üst sınırı:

  • 5 yaş : 0.6 mg/dL

  • 40 yaş: 1.2-1.3 mg/dL

  • Erkeklerde %10 kadar yüksektir

  • Gebelerde düşüktür

  • 40 yaşından sonra artmaz

  • Renal fonksiyonun %50’si kaybolmadıkça, serum kreatinin normalin üst sınırını geçmez



Üre

  • Protein metabolizmasının primer son ürünü, vücuttan nitrojen atılımının en önemli formudur

  • Karaciğerde sentezlenir

  • Klinik pratikte üre ya da BUN (kan üre azotu) olarak ölçülür

  • Protein alımı arttıkça artar

  • Renal fonksiyonu normal, 70 g/gün protein alan bir erişkinde BUN: 15 mg/dl



BUN/Kreatinin oranı

  • Normalde 10-15 civarındadır.

  • Volüm eksikliğinde artar (Genellikle>20)

  • Volüm artışında azalır



GFR için ideal madde

  • Glomerüllerden serbestçe filtre edilebilmeli

  • Tübüler metabolizma, reabsorpsiyon, sekresyona uğramamalı

  • İnülin klirens altın standard



GFR tahmininde endojen kreatinin klirens

  • Kreatinin

  • Proteine bağlanmaz

  • Molekül ağırlığı 113 Dalton’dur

  • Böbrekte metabolize olmaz

  • (Küçük bir kısmı GIS yolu ile atılır)

  • Proksimal tübülde reabsorbe edilmez

  • Proksimal tübüler sekresyona uğrar

  • (total atılan kreatinin’in %5 kadarı)



Endojen kreatinin klirens

  • UCr

  • CCr= x V

  • PCr

  • UCr: İdrar kreatinin (mg/dL)

  • PCr: Plazma kreatinin (mg/dL)

  • V : İdrar hacmi (ml/dk)



GFR tahmininde kreatinin

  • Cockcroft-Gault formülü

  • GFR= (140-Yaş) x V.Ağ / SCr x 72

  • Kadın x 0.85



GFR tahmininde kreatinin

  • MDRD formülü

  • Modification of Diet in Renal Diseases Study

  • GFR= 186 x (SCr)-1.154 x (Yaş)-0.203

  • Kadın x 0.742

  • Zenci x 1.212



GFR tahmininde kreatinin

  • Kreatinin

  • 1 mg/dL

  • 2 mg/dL

  • 4 mg/dL



Serum elektrolitleri

  • Renal hastalık

  • Hipertansiyon

  • Kalp yetmezliği

  • Ödem

  • Karaciğer sirozu

  • KOAH

  • Asit-baz denge bozukluğu düşünülen hastalar



Sodyum

  • ESS’nin en önemli katyonu ve plazma osmolalitesinin en önemli belirleyicisi

  • E, K farksız

  • Yaşla değişim göstermez

  • Diyet sodyumundan etkilenmez

  • Sıvı alımı-atılımından etkilenir

  • Normal serum [Na+] : 138-142 mEq/L



Serum [Na+]< 134 Hiponatremi

  • Serum [Na+]< 134 Hiponatremi

  • Serum [Na+]> 145 Hipernatremi



Hiponatremi/hipernatremi

  • Plazma osmolalitesi ölçüm/hesaplama

  • Vücut sıvı volüm durumu

  • İdrar miktarı ve sodyumu



Plazma osmolalitesi

  • Çözücünün birim ağırlığında çözünen partikül sayısı

  • Normal Posm : 285±10 mOsm/kg H2O

  • Posm = 2 x [Na+] + Glukoz/18 + BUN/2.8



Potasyum

  • İntrasellüler ortamın en önemli katyonu

  • E, K farksız

  • Kan örneklemesi önemli!!

  • (Tekrar tekrar yumruk sıkmak, kan örneğini iğneden püskürtmek, kanı bekletmek)

  • Normal serum [K+] : 3.6-5.0 mEq/L



Serum [K+]< 3.5 Hipokalemi

  • Serum [K+]< 3.5 Hipokalemi

  • Serum [K+]> 5.5 Hiperkalemi



Hipokalemi/hiperkalemi

  • Kan örneklemesi doğru yapıldı mı?

  • EKG !!!







Asit-Baz bozukluğuna uygun fizyolojik yanıtlar

  • Bozukluk Primer olay Yanıt

  • Met. Asidoz  HCO3 1.0  pCO2 1.0-1.5

  • Met. Alkaloz  HCO31.0  pCO2 0.25-1.0

  • Resp. Asidoz

  • Akut  pCO2 10  HCO3 1.0

  • Kronik  pCO2 10  HCO3 4.0

  • Resp. Alkaloz

  • Akut  pCO2 10  HCO3 1.0-3.0

  • Kronik  pCO2 10  HCO3 3.0-5.0



OLGU

  • 70 yaşında kadın hasta

  • Geçirilmiş miyokard infarktüsü ve konjestif kalp yetersizliği mevcut

  • Diüretik, aspirin, isosorbide dinitrate ve yaygın eklem ağrıları sebebi ile ibuprofen alıyor

  • Dispne, Ortopne ve PND tanımlıyor

  • Göğüs ağrısı yok

  • Günde bir paket sigara içiyor



Fizik muayene

  • Vücut ağırlığı: 82 kg

  • Kan basıncı: 135/80 mmHg

  • Nabız sayısı: 90/dk,

  • Solunum sayısı: 22/dk,

  • Vücut sıcaklığı: 37 C

  • Cild nemli, perifer hafif soğuk

  • Boyun venleri dolgun

  • Akciğer alt 1/3 bilateral ince raller

  • Kalpte S3 ve S4 +, apeksde 3/6 pansistolik üfürüm

  • Bilateral karotislerde ve göbek sol kenarında üfürüm

  • Obez, KC ele gelmiyor,

  • Pretibial 3+ ödem



Laboratuvar bulguları

  • [Na+]: 128 mEq/L

  • [K+]: 2.9 mEq/L

  • [Cl-]: 90 mEq/L

  • Kreatinin: 1.5 mg/dL

  • BUN: 38 mg/dL

  • KŞ: 110 mg/dL

  • Tam idrar: Dansite 1.025, protid-şeker yok, mikroskopi normal

  • İdrar elektrolitleri: [Na+]<10; [K+]: 30 mEq/L



  • Hastanın ayırıcı tanısını yapınız.

  • Laboratuvar bulgularını yorumlayınız.



Diüretik (furosemide), ACE inhibitörü ve ek oral potasyum sonrası 7. gün

  • Halsizlik, adele güçsüzlüğü tanımlıyor

  • Önerilen ilaçları ve ek olarak ibuprofen almış

  • KB: 90/65 mm Hg

  • NS: 40/dk

  • SS: 22/dk

  • Cild kuru, perifer soğuk

  • Akciğer bazallerinde tek tük raller

  • Kalp ritmi normal, S3 ve S4 yok, apeksde 2/6 pansistolik üfürüm

  • 1+ pretibial ödem



Laboratuvar bulguları

  • [Na+]: 130 mEq/L

  • [K+]: 7.1 mEq/L

  • [Cl-]: 92 mEq/L

  • Kreatinin: 3.2 mg/dL

  • BUN: 50 mg/dL

  • KŞ: 115 mg/dL



  • Mevcut laboratuvar bulguları ışığında ayırıcı tanı yapınız.

  • Bu durumda hastaya acil tedavi gerekli midir? Tartışınız.




Yüklə 445 b.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə