Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)



Yüklə 445 b.
tarix20.09.2017
ölçüsü445 b.



Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ),

  • Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ),

  • sağlığı şöyle tanımlar:

  • “Sağlık bedensel, ruhsal ve toplumsal

  • olarak iyilik durumudur.”



Freud’a göre

  • Freud’a göre

  • ruhsal sağlığın temel özellikleri:

  • Çalışmak ve sevmektir.



Özellikleri:

  • Özellikleri:

  • Duygu, düşünce ve davranışlarda,

  • değişik düzeylerde,

  • tutarsızlık, yetersizlik, aşırılık ya da

  • uygunsuzluk.



  • Bir miktar delilik karışımının bulunmadığı

  • mükemmel bir ruh yoktur.” Aristo



  • Bu özellikler;

  • sürekli ya da yineleyici olup,

  • bireyin uyum ve işlev düzeyinin

  • bozulmasına yol açar.



  • Ruhsal bozuklukları dizgesel (sistematik)

  • olarak ilk kez sınıflandıran

  • E. Kraepelin olmuştur (1896).



Kraepelin’in yaptığı tanımlamaların çoğu

  • Kraepelin’in yaptığı tanımlamaların çoğu

  • bugün için de geçerlidir;

  • bu nedenle Kraepelin, psikiyatrinin temeli

  • olan, tanımlayıcı (deskriptif) psikiyatri’nin

  • öncüsü sayılır.



Tanımlayıcı(Deskriptif) Psikiyatri: Hastalığın klinik belirtileri incelenir, tanımlanır, klinik bir tanıya varılır ve sınıflandırılır. Etiyolojik yönden ipuçları araştırılır, sağaltım planı çizilir.

  • Tanımlayıcı(Deskriptif) Psikiyatri: Hastalığın klinik belirtileri incelenir, tanımlanır, klinik bir tanıya varılır ve sınıflandırılır. Etiyolojik yönden ipuçları araştırılır, sağaltım planı çizilir.

  • Dinamik Psikiyatri: Normal ve anormal davranışların altında yatan güçlerin, anlamların ve nedensel etkenlerin incelenmesi.



Türkiye’de çağdaş eğitim görmüş ilk ruh

  • Türkiye’de çağdaş eğitim görmüş ilk ruh

  • hekimi, 1898’de GATA’da psikiyatri

  • derslerini başlatan Raşit Tahsin’dir.

  • Onu izleyen Mazhar Osman çağdaş Türk

  • psikiyatrisinin kurucusu sayılır.



1927’de Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları

  • 1927’de Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları

  • Hastanesini kuran Mazhar Osman ve onun

  • ardından gelen

  • İhsan Şükrü Aksel,

  • Fahrettin Kerim Gökay gibi hocalar

  • Kraepelin’in tanımlayıcı psikiyatri

  • okulunu izlediler.



Yirminci yüzyılın ortalarına doğru öncelikle

  • Yirminci yüzyılın ortalarına doğru öncelikle

  • A.B.D.’de tanımlayıcı psikiyatrinin ağırlığı

  • giderek azaldı.

  • Bu yönelimde psikanalizin getirdiği dinamik

  • ilkeler ve A.Meyer’in psikobiyoloji okulu

  • önemli rol oynamıştır.



Amerikan Psikiyatri Birliği (APA)

  • Amerikan Psikiyatri Birliği (APA)

  • Tanı ve İstatistik Elkitabı (DSM-I)’nı

  • (Diagnostic and Statistical Manuel of

  • Mental Disorders)

  • ilk kez 1952’de yayımladı.



DSM-I’de

  • DSM-I’de

  • ruhsal bozukluklar

  • birer tepki (reaction) olarak

  • sınıflandırılmıştır.

  • Örneğin bunaltı tepkisi,

  • şizofrenik tepkiler gibi.



Bu dönemde A.B.D. ile Avrupa ülkeleri

  • Bu dönemde A.B.D. ile Avrupa ülkeleri

  • arasında tanımlama ve tanı ölçütleri

  • yönünden önemli ayrılıklar ortaya çıkmıştır.



DSM-I’in yöntemsel eksikliklerini fark eden

  • DSM-I’in yöntemsel eksikliklerini fark eden

  • Amerikan Psikiyatri Birliği (APA),

  • 1968’de yayımladığı DSM-II’de

  • dinamik psikiyatriye ağırlık veren

  • tutumundan uzaklaşarak tepki (reaction)

  • teriminden vazgeçmiştir.



DSM-II’nin yayımlanmasını izleyerek

  • DSM-II’nin yayımlanmasını izleyerek

  • A.B.D. ile Avrupa psikiyatri okulları

  • arasındaki yaklaşım farklılıkları giderek

  • azaldı.



1980’de yayımlanan DSM-III ile

  • 1980’de yayımlanan DSM-III ile

  • ilk kez, ruhsal bozuklukların

  • tanı ve sınıflandırılmasında,

  • araştırmalara dayanan tanı ölçütleri

  • (diagnotic criteria) getirildi.



DSM-III 1987’de gözden geçirilerek

  • DSM-III 1987’de gözden geçirilerek

  • DSM-III-R adıyla yeniden yayımlandı.

  • DSM-III ve ardından DSM-III-R ile

  • psikiyatrik tanıların standartlaşması

  • yönünde önemli adımlar atılmış oldu.



  • Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ, WHO)

  • ise bütün tıbbi hastalıkları içeren,

  • bir sınıflama geliştirmiştir:

  • Uluslararası Hastalıklar Sınıflaması

  • (International Classification of Diseases,

  • ICD).



ICD’nin, ruhsal bozuklukları tanımlayıp

  • ICD’nin, ruhsal bozuklukları tanımlayıp

  • sınıflandıran bölümleri, daha çok

  • Avrupa psikiyatrisinin etkisiyle

  • hazırlanmıştır.



Günümüzde kullanılan ICD-10 (1992)

  • Günümüzde kullanılan ICD-10 (1992)

  • ve DSM-IV (1994) sınıflandırmaları

  • birbirine oldukça yakınlaşmış,

  • böylece dünya ölçeğinde, ortak bir

  • sınıflamaya doğru yol alınmıştır.



DSM-IV sınıflamasına göre her hastaya 5

  • DSM-IV sınıflamasına göre her hastaya 5

  • eksen üzerinden tanı konmaktaydı:

  • 1. Eksen: Klinik sendromun tanısı

  • 2. Eksen: Kişilik Bozukluğu tanısı

  • 3. Eksen: Bedensel hastalık tanısı

  • 4. Eksen: Psikososyal stres etmenleri

  • 5. Eksen: Uyum ve işlev düzeyi

  • DSM-V’de kaldırılmıştır



DSM-IV

  • DSM-IV

  • 17 ana kategoride

  • 200’ün üzerinde ruhsal bozukluğu

  • sınıflandırıyordu.

  • DSM-V

  • 20 ana kategoride

  • 200’ün üzerinde ruhsal bozukluğu

  • sınıflandırıyor



NÖROGELİŞİMSEL BOZUKLUKLAR

  • NÖROGELİŞİMSEL BOZUKLUKLAR

  • Mental retardasyon (zeka geriliği)

  • Öğrenme bozuklukları

  • Otizim

  • Dikkat eksikliği ve yıkıcı dav bzk

  • İletişim bozuklukları

  • Motor bozukluklar ve Tik bozukları

  • Diğer nörogelişimsel bozukluklar



NÖROBİLİŞSEL BOZUKLUKLAR

  • NÖROBİLİŞSEL BOZUKLUKLAR

  • Deliryum

  • Demans

  • Amnestik Bozukluklar

  • Diğer Kognitif Bozukluklar



MADDE KULLANIMI İLE İLİŞKİLİ BOZUKLUKLAR

  • MADDE KULLANIMI İLE İLİŞKİLİ BOZUKLUKLAR

  • Alkol,

  • Kafein,

  • Hallüsinojen,

  • Uçucu,

  • Sedatif, hipnotik ve anksiyolitik,

  • Uyarıcı,

  • Kanabis, opiyat

  • Nikotin ile ilişkili bozukluklar



ŞİZOFRENİ ve DİĞER PSİKOTİK BOZUKLUKLAR

  • ŞİZOFRENİ ve DİĞER PSİKOTİK BOZUKLUKLAR

  • Şizofreni

  • Şizofreniform bozukluk

  • Şizoaffektif bozukluk

  • Sanrısal bozukluk

  • Kısa psikotik bozukluk

  • Paylaşılmış psikotik bozukluk



İKİ UÇLU (BİPOLAR) VE İLİŞKİLİ BOZUKLUKLAR

  • İKİ UÇLU (BİPOLAR) VE İLİŞKİLİ BOZUKLUKLAR

  • Bipolar bozukluk I

  • Bipolar bozukluk II

    • Siklotimik bozukluk
    • Tanımlanmamış iki uçlu bozukluk


DEPRESYON BOZUKLUKLARI

  • DEPRESYON BOZUKLUKLARI

  • Major depresyon

  • Distimi

  • Premenstrüel disfori

  • Madde ve ilaca bağlı depresyon

  • Başka bir sağlık durumuna bağlı depresyon

  • Tanımlanmamış depresyon



ANKSİYETE BOZUKLUKLARI

  • ANKSİYETE BOZUKLUKLARI

  • Panik bozukluk

  • Sosyal fobi

  • Özgül fobi

  • Ayrılma anksiyetesi

  • Seçici konuşmazlık(Mutizm)

  • Yaygın anksiyete bozukluğu

  • Madde ve ilacın yol açtığı anksiyete boz.



OBSESİF KOMPULSİF VE İLİŞKİLİ BOZUKLUKLAR

  • OBSESİF KOMPULSİF VE İLİŞKİLİ BOZUKLUKLAR

  • OKB

  • Beden Algı Bozukluğu

  • İstifçilik Bozukluğu

  • Trikotillomani

  • Deri yolma bozukluğu

  • Madde ve ilaca bağlı OKB



TRAVMA VE STRESÖRLE İLİŞKİLİ BOZUKLUKLAR

  • TRAVMA VE STRESÖRLE İLİŞKİLİ BOZUKLUKLAR

  • Tepkisel Bağlanma Bozukluğu

  • Sınırsız Toplumsal Katılım Bozukluğu

  • Post-travmatik stres bozukluğu

  • Akut stres Bozukluğu



SOMATOFORM BOZUKLUKLAR

  • SOMATOFORM BOZUKLUKLAR

  • Somatizasyon bozukluğu

  • Konversiyon bozukluğu

  • Hipokondriyazis

  • Yapay bozukluk



DİSOSİYATİF BOZUKLUKLAR

  • DİSOSİYATİF BOZUKLUKLAR

  • Disosiyatif amnezi

  • Disosiyatif kimlik bozukluğu

  • Depersonalizasyon bozukluğu

  • Derealizasyon bozukluğu



DİĞERLERİ

  • DİĞERLERİ

  • Beslenme ve yeme bozukluları

  • Dışa atım bozuklukları

  • Uyku uyanıklık bozuklukları

  • Cinsel işlev bozuklukları

  • Cinsel sapkınlık(parafili) bozuklukları

  • Cinsel kimliğinden yakınma bozukluğu

  • Yıkıcı bozukluklar, dürtü denetim ve davranım bozuklukları

  • Kişilik bozuklukları



Epidemiyoloji insan topluluklarında

  • Epidemiyoloji insan topluluklarında

  • sağlık/hastalık süreçlerinin;

  • zamana ve yere göre dağılımını (betimleyici)

  • nedenlerini ve belirleyicilerini (çözümleyici)

  • ve hastalıkların

  • tanısı, sağaltımı ve önlenmesi için uygun

  • araştırma yöntemlerini inceleyen bir bilim

  • dalıdır (deneysel epidemiyoloji)



Psikiyatrik epidemiyoloji

  • Psikiyatrik epidemiyoloji

  • ruhsal bozuklukların yaygınlığının ve

  • sıklığının belirlenmesinin yanı sıra;

  • bu bozuklukların nedenlerini yere ve kişiye

  • göre değişimlerini, gidiş ve sonlanışlarını

  • araştırır.



Epidemiyolojik araştırmalar, aynı zamanda,

  • Epidemiyolojik araştırmalar, aynı zamanda,

  • ruhsal bozuklukların denetimi ve önlenmesi

  • için yerel ve ulusal ölçeklerde stratejiler

  • geliştirilmesine olanak verir.



Ruhsal bozuklukların sıklığı ve yaygınlığı

  • Ruhsal bozuklukların sıklığı ve yaygınlığı

  • Risk gruplarının belirlenmesi

  • Ruh sağlığı hizmetlerinin planlanmasına ve örgütlenmesine katkı

  • Ruhsal bozuklukların klinik ve laboratuvar bulgularını bütünlemek

  • Tarihsel çalışmalara veri sunmak



Hastalanma Riski (Morbidity Risk):

  • Hastalanma Riski (Morbidity Risk):

  • Bir kişinin,

  • beklenen süre yaşarsa,

  • yaşamının herhangi bir döneminde

  • belli bir hastalığa yakalanma olasılığıdır.



Risk etkeni:

  • Risk etkeni:

  • Belirli bir bozukluğun

  • ortaya çıkma olasılığını artırdığı düşünülen

  • özgül etkenlerdir.

  • Örn: Sosyodemografik özellikler, kalıtım,

  • cinsiyet, yaşam olayları gibi.



Sıklık (insidans hızı)

  • Sıklık (insidans hızı)

  • Bir toplumda belirli bir zaman diliminde

  • ortaya çıkan yeni olguların sayısının,

  • o toplumda bu hastalığa yakalanma riski

  • olan popülasyona oranıdır.

  • En sık kullanılan zaman dilimi 1 yıldır.

  • Örneğin Şizofreni sıklığı: %0,1- %0,7



Yaygınlık (prevalans hızı)

  • Yaygınlık (prevalans hızı)

  • Bir toplumda

  • belirli bir anda (nokta prevalansı) yada

  • belirli bir zaman diliminde (süre prevalansı)

  • saptanan eski ve yeni hasta sayısının;

  • o toplumun aynı an ya da zaman dilimindeki

  • toplam nüfusuna oranıdır.



Yaygınlık (prevalans hızı)

  • Yaygınlık (prevalans hızı)

  • Psikiyatrik epidemiyoloji araştırmalarında

  • genellikle süre prevalansı kullanılır.

  • En sık kullanılan zaman dilimi bir yıldır.

  • Örneğin Şizofreni yaygınlığı: % 1



  • Dünya genelinde

  • birinci basamak sağlık kurumlarına

  • başvuranların

  • yaklaşık 1/4’inde ruhsal bir bozukluk ,

  • yaklaşık 1/3’inde ise ruhsal belirti

  • bulunmaktadır.



  • Türkiye’de yapılan alan çalışmalarında;

  • psikiyatrik yardım gerektiren

  • ruhsal bozuklukların yaygınlığı

  • yaklaşık %20 bulunmuştur.





Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə