Düzey derslikleri: İLKÖĞretiM 7 – sinif öĞrencileri Üzerine bir durum çalişmasi Serap yilmaz


Düzey Dersliği Uygulamasının Akademik Başarı Üzerindeki Etkileri



Yüklə 144,62 Kb.
səhifə2/3
tarix20.09.2017
ölçüsü144,62 Kb.
1   2   3

Düzey Dersliği Uygulamasının Akademik Başarı Üzerindeki Etkileri

Düzey dersliği uygulamasının öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkilerinin ne yönde olduğuna ilişkin öğrenci görüşleri incelendiğinde görüşlerin öğrencilerin yer aldıkları düzey dersliğine göre farklılık gösterdiği görülmektedir. Üst düzey dersliğinde yer alan öğrenciler uygulamanın akademik başarılarını olumlu yönde etkilediğini düşünürken, alt düzey dersliğinde yer alan öğrenciler karma dersliklerde daha başarılı olabileceklerini düşünmektedirler. Üst düzey dersliğinde yer alan öğrenciler bu derslikte kalmaya devam edebilmek için daha çok çalıştıklarını, derslerin daha hızlı işlenmesi nedeni ile sıkılmadıklarını ve daha çok soru çözebildiklerini tüm bunların da akademik başarılarını arttırdığını ifade etmektedirler. Ayrıca üst düzey dersliğinde bulunan öğrenciler kendileri ile alt düzey dersliklerinde yer alan öğrenciler arasında akademik başarı açısından fark olduğunu düşünmekte ve bu farkı daha zeki olmalarına, daha çok çalışmalarına, dersleri daha çok önemsemelerine bağlamaktadır.

K1: Zekam (farklı olabilir). Çalışıyorum. Belki onlar çalışmıyordur. Daha fazla ilgileniyorum derslerle. Bir yazılı olduğunda kitaplarımı alıp dışarıya çıkıyorum. Aynı yazılı C’de B’de olduğunda takmıyorlar. Ellerinde kitap görmüyorum hiç. İlgilenmiyorlar (üst düzey dersliği).

K.6.: O sınıfta kalmak için daha çok çalışmak gerekiyor. Düşmemek için (üst düzey dersliği).

Alt ve orta düzey dersliğinde yer alan öğrenciler ise öğretmenlerinin tutum ve davranışları, motivasyon azlığı, alt düzey dersliğinde dersin huzurunu bozan olayların daha sık yaşanması ve sınıflarında zorlandıkları bir konuda yardım isteyecek birinin olmaması nedeni ile akademik başarılarının olumsuz etkilendiğini düşünmektedirler.

K2: Daha başarısız olursun. Kötülerin arasında kötü olursun. Öğretmeni kızdırıyorlar. Öğretmen ders anlatmakta zorlanıyor. Dinleyemiyoruz (Alt düzey dersliği).

K.5.: Karışık olsa daha iyi. İnsan gittiği yere uyum sağlıyor. A’da uyum sağlarsa eğer oradan kurtulması imkânsız hale geliyor. Karışık olduğunda çalışan da var çalışmayan da daha iyi (orta düzey dersliği).

K.10: Bence başarıyı olumsuz etkiliyor. Sınav olduğunda ya da derse girince öğretmenler niye C de böyle de sizde değil diyorlar. Bu da insanın moralini bozuyor. Ders çalışmasını engelliyor (alt düzey dersliği).

Bir öğrenci ise öğretmenlerin alt düzey dersliğinde konuyu birçok kere tekrar etmesinin akademik başarıyı arttırıcı bir etki olduğunu düşünmektedir. Öğretmenin ilk anlatımında konuyu anlamış bile olsa diğer tekrarlarla iyice pekiştirdiğini ve bunun akademik başarısını olumlu etkilediğini düşünmektedir.

Öğrencilere düzey derslikleri yerine karma dersliklerde yer almaları durumunda akademik başarılarının ne yönde etkileneceğini düşündükleri sorulduğunda, görüşlerin yine öğrencinin bulunduğu düzey dersliğine göre değiştiği görülmektedir. Üst düzey dersliğinde yer alan öğrenciler başarılarının azalabileceğini düşünürken alt ve orta düzey dersliğindeki öğrenciler karma dersliklerde olmanın akademik başarılarını arttıracağını düşünmektedirler.

Üst düzey dersliğinde yer alan öğrenciler akademik başarılarının azalmasına sebep olarak karma dersliklerde bu kadar hırslanmayacaklarını, derslerin daha yavaş işleneceğini gösterirken, alt ve orta düzey dersliğindeki öğrenciler öğretmenlerinin onlara daha iyi davranacağını, arkadaşlık ilişkilerinin daha iyi olacağını ve bunların da başarılarını artıracağını ifade etmektedirler.
Düzey Dersliği Uygulamasının Arkadaşlık İlişkileri Üzerindeki Etkileri

Alt, orta ya da üst düzey dersliğinde yer almanın arkadaşlık ilişkileri üzerindeki etkilerine ilişkin öğrenci görüşleri incelendiğinde tüm öğrencilerin, bulundukları düzey dersliğindeki öğrencilerle arkadaşlık etme eğiliminde oldukları görülmüştür. Alt düzey dersliğinde yer alan öğrenciler kendi dersliklerindeki öğrencilerle, üst düzey dersliğinde yer alan öğrenciler yine kendi dersliklerindeki öğrencilerle arkadaşlık ilişkilerinin daha güçlü olduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca alt, orta ve üst düzey dersliğindeki öğrenci görüşleri sınıf değişikliklerinin arkadaşlık ilişkilerini olumsuz etkilediği görüşünde birleşmektedir.

K.4.: Herkes kendi sınıfındaki kendi düzeyindekilerle arkadaşlık ediyor. Ama kendi sınıfımızda da iyi arkadaşlarımız var (orta düzey dersliği).

K.5.: Arkadaşlık ilişkileri iğrenç. Üsttekiler bizi ve alttakileri küçük görüyorlar. Hatta B den biriyle kavga etmiştik bahçede. Bakışları falan birbirinden çok farklı (orta düzey dersliği).

K3: A’larla hiç konuşmuyoruz. Bizim sınıfta sadece 1 öğrenci konuşuyor o da zaten A’ya layık. 5.sınıftan orada arkadaşlarım var ama şimdi onlarla hiç konuşmuyorum. C’lerle de öyle (alt düzey dersliği).

K.6: Bazı bizim sınıftakiler ya da onların sınıfındakiler arasında kişisel düşmanlık var. Sınıfça birbirimizden çok ayrı değiliz ama, selamlaşırız. Zaten A’da arkadaşım yok. Ama C’dekilerle görüşüyoruz. A’dakilerle pek alakamız yok. Fikirlerimiz falan da uyuşmaz. Aramızda uçurumlar var. Ne kavga ederiz ne de iyi anlaşırız. Ama C ile iyi anlaşırız. Kişisel sorunlar dışında (Üst düzey dersliği).

K.10: Bizim sınıfla B’nin fazla yakınlığı görülemez. Onlar bir grup ve öyle takılıyorlar ama C ile iyiyiz (alt düzey dersliği).

Orta düzey dersliğinde yer alan öğrenciler ise dersliklerinde hem alt başarı düzeyinde hem de üst başarı düzeyinde öğrenciler bulunduğundan uygulamanın arkadaşlık ilişkilerini etkilemediğini düşünmektedirler.

K.4.: Bizim sınıfta başarılılarda var başarısızlar da. Başarılılar üsttekilerle başarısızlar alttakilerle arkadaşlık ediyor (orta düzey dersliği).
Öğretmen Davranışları ve Dersin İşlenişi

Araştırmanın yürütüldüğü okulda alt, orta ve üst düzey dersliklerinde derslerin aynı öğretmenler tarafından yürütülüp yürütülmediği ve ders işleniş biçimlerinin farklı düzeylerde değişip değişmediği anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla görüşme verileri incelendiğinde, okuldaki tüm derslerin aynı öğretmenler tarafından yürütüldüğü bulgusuna ulaşılmıştır.

Öğretmenlerin alt, orta ve üst düzey dersliklerindeki davranışlarına ilişkin öğrenci görüşleri incelendiğinde ise, görüşlerin öğrencilerin yer aldıkları düzey dersliğine göre değiştiği görülmektedir. Genel olarak bakıldığında üst düzey dersliğinde bulunan öğrenciler öğretmen davranışlarında farklılık olmadığını düşünürken, orta ve alt düzey dersliğindeki öğrenciler öğretmen davranışlarının alt, orta ve üst düzey dersliklerinde farklı olduğunu düşünmektedir.

Alt ve orta düzey dersliğinde yer alan öğrenci görüşleri incelendiğinde öğretmen davranışlarına ilişkin görüşlerin gergin olma, çabuk sinirlenme, derse isteksiz olma başlıkları altında toplandığı görülmektedir. Öğrenciler, öğretmenlerinin diğer dersliklerde daha hoşgörülü olduklarını ancak alt düzey dersliğinde daha gergin olduklarını ve sınıf içerisindeki olaylara diğer dersliklerdekine oranla daha çabuk sinirlendiklerini ifade etmişlerdir. Öğretmenlerinin derse gelirken isteksiz olduklarını, üst düzey dersliğinde daha zor sorulara, daha karmaşık konulara değinildiğini ancak kendi dersliklerinde basit konuların anlatıldığını belirtmişlerdir.

K.7.: Evet bazı sınıflara çok bağırıyorlar bazı sınıflara ise hiç bağırmıyorlar. Bence B’ye çok bağırıyorlar A’lara bağırmıyorlar (orta düzey dersliği).

K.9.: Genelde farklı, sadece 2 öğretmen aynı. Diğerleri farklı davranıyor. Sınav sonuçları açıklanırken diğer sınıftakilerin adlarını söylemeden notlarını söylüyorlar bizi rencide ediyorlar. 1 tane öğretmen bazı derslerde bizimle gayet iyiyken bir anda değişiyor her şeyi bırakıyor kızgın oluyor (Alt düzey dersliği).

Alt, orta ve üst düzey dersliklerinin tümünde belirli sürelerde öğrenim görmüş öğrencilerden biri de deneyimlerini şu şekilde aktarmaktadır:

K.5.: Evet kesinlikle farklı. İlk düştüğüm zaman ben, resim öğretmeni sınıfa geldiğinde burası tembeller sınıfı değil mi dedi. 2 kişi tartışsa birisi B’den birisi A’ dan olsa kesin B’den olanın suçu yoktur, A’dan olan yapmıştır. Çünkü B’liler okula başarı getireceklerdir. O yüzden onlara kızılmaz. Öğretmenler 8’A ya derse girdiklerinde hemen bağırmaya başlıyorlar zaten. Bağıracak bir şey yokken bile susun disipline vereceğim hepinizi derler sık sık. 8 B’de ise öğrencinin karşısında bir şey diyemiyorlar. Kelimelerini seçerler (orta düzey dersliği).

Öğrencilere öğretmenlerinin farklı düzey dersliklerindeki öğrencileri birbirleri ile karşılaştırıp karşılaştırmadıkları sorulduğunda üst düzey dersliğindeki öğrencilerin tamamı böyle bir karşılaştırmanın olmadığını ifade ederken, alt ve orta düzey dersliğinde yer alan öğrenciler karşılaştırma yapıldığını ifade etmişlerdir. Karşılaştırma nedenlerine bakıldığında öğrenci görüşlerinin derse ilişkin akademik başarı ya da çaba ve sınıf içi davranış başlıkları altında toplandıkları görülmektedir.

K1: Bizi karşılaştırmıyorlar da onları bilemem (üst düzey dersliği).

K.5.: Sürekli karşılaştırıyorlar. Sınav olur, sınıfın ortalaması karşılaştırılır. Müzik projelerinde onlar teknolojiyi kullanır biz kostüm kullanırız. Bunlar hep karşılaştırılır (orta düzey dersliği).

K.9.: Elbette. Davranışlar konusunda ve notlar karşılaştırılıyor. Onlarda daha rahat ders işliyoruz diyorlar. Sizde 100 defa anlatsak yine anlamazsınız onlar bir kere de anlıyorlar diyorlar. Onlarda farklı konulara, eğlenceye zaman ayırabiliyorlar. Bizde ayırmıyorlar (alt düzey dersliği).

Alt, orta ve üst düzey dersliklerinde bulunan öğrencilere farklı dersliklerde derslerin nasıl işlendiğine ilişkin görüşleri sorulduğunda derslerin farklı işlendiği, ancak bu farklılığın doğal olduğu ifadesinde birleşildiği dikkati çekmektedir. Öğrenciler alt, orta ve üst düzey dersliklerinde derslerin öğrencilerin düzeyine göre işlendiğini, öğrenci düzeyleri farklı olduğu için de dersin öğretiminde farklı yolların kullanıldığını ifade etmişlerdir.

Öğrencilere derslerin işlenişinde ne gibi farklılıklar olduğu sorusu yöneltilmiştir. Öğrenci yanıtları incelendiğinde alt, orta ve üst düzey dersliklerinde derste kullanılan örnek sayısında, soruların düzeyinde (zor-kolay), konunun tekrar sayısında, konunun sunumunda (ayrıntılara yer verme - vermeme) derslikler arasında farklılıklar olduğu görülmektedir. Öğrenciler, alt düzey dersliğinde konuların daha çok tekrar edildiğini, daha fazla sayıda örnek verilerek açıklamalar yapıldığını ve soru çözümü sırasında en kolaydan başlanarak ilerlendiğini düşünmektedirler. Üst düzey dersliğinde ise anlatımın daha hızlı yapıldığı, doğrudan zor örnekler üzerinde tartışıldığını, konuların hızlıca bitirilerek test çözümüne zaman ayrıldığını ifade etmişlerdir.

K2: Evet kullanıyorlar. Onlar bizden ilerde. Konu olarak. Konuşmadığından kimse öğretmen hızla anlatıyor. Matematik dersinde A’lara bizden değişik sorular soruyorlar. Bize başka sorular soruyorlar (alt düzey dersliği).

K.8.: Bizim üzerimizde daha çok duruyor. Çünkü bizde fazla çalışkan yok. Bir yeri uzun uzun anlatıyor. “Öbür sınıflarda çalışkanlar var” diye hemen anlatıp geçiyor. Bizde daha fazla örnek veriyor. Çalışkan yok diye. Öbür sınıflarda az örnek veriyor. Bizim sınıfta sorduğu sorular daha kolay. Zaten başarı durumuna göre soruyorlar. B de en zor, çünkü onlar çalışkan. C de orta. (alt düzey dersliği).

K.6.: Pek sanmıyorum ama bize 1 kere anlatıyorsa onlara 2-3 kere anlatıyorlardır. Bizde basit konuları bazen atlayıp geçiyorlar ama diğerlerinde ne yapıyorlar bilmiyorum. Farklı olabilir. Basitten başlayıp zora gidebilir. Bizde direk zordan başlar (üst düzey dersliği).
Okuldaki Olanaklardan Yararlanma

Okulda öğrencilere sunulan olanaklardan yararlanma düzeyi açısından alt, orta ve üst düzey dersliğinde yer alan öğrenciler arasında farklılık olup olmadığına ilişkin öğrenci görüşleri rehberlik hizmetlerinden yararlanma ve okulda bulunan laboratuarlardan (bilgisayar ve fen ve teknoloji laboratuarları) yararlanma başlıkları altında incelenmiştir.

Okulda bulunan rehberlik servisinden yararlanma sıklığı açısından alt, orta ve üst düzey derslikleri öğrenci görüşleri temele alınarak karşılaştırıldığında rehberlik servisine en çok alt düzey dersliğindeki öğrencilerin başvurduğu görülmektedir. Alt düzey dersliğinde yer alan öğrenciler sınıf içi-sınıflar arası anlaşmazlıklar, kavga, aile sorunları gibi gerekçelerle ya rehberlik servisine kendilerinin başvurduklarını ya da rehber öğretmen tarafından çağrıldıklarını ifade etmişlerdir.

Üst ve orta düzey dersliğinde yer alan öğrencilerin görüşleri incelendiğinde rehberlik servisine başvurma gerekçelerinin “ders çalışma yolları, OKS, stresle başa çıkma” başlıkları altında toplandığı görülmektedir. Öğrenciler seviye belirleme sınavları öncesi ya da sonrasında destek almak amacı ile sınıf değişiklikleri sonrasında yaşadıkları uyum sorunlarında rehberlik servisinden yararlandıklarını ifade etmişlerdir.

K.4.: Evet yararlanıyoruz. Puanlama, başarımız düştüğünde ne yapmamız gerek diye. OKS ile ilgili (orta düzey dersliği).

K.10: Evet arkadaşımla kavga edince yardım istedim (alt düzey dersliği).

Okuldaki bilgisayar laboratuarı, fen ve teknoloji laboratuarı gibi mekânlardan öğretim amaçlı yararlanma olanağı açısından düzey derslikleri arasında farklılık olup olmadığına ilişkin öğrenci görüşleri incelendiğinde, öğrencilerin herkesin eşit oranda yararlandığını düşündükleri görülmektedir. Araştırmaya katılan 24 öğrencinin 15’i laboratuarlardan alt, orta ve üst düzey dersliklerinde yer alan öğrencilerin eşit oranda yararlandıklarını ifade etmişlerdir.

Alt düzey dersliğinde yer alan üç öğrenci ise (ikisi yedinci, biri sekizinci sınıf) laboratuarlardan özellikle de bilgisayar laboratuarından üst düzey dersliklerinde yer alan öğrencilerin daha çok yararlandıklarını, kendilerinin ise nadiren kullandıklarını ifade etmişlerdir. Bu öğrencilerin konuya ilişkin görüşleri şöyledir:

K2: A’lar daha çok geliyor. Biz nadiren geliyoruz. C’ler bizden çok geliyor (alt düzey dersliği).

K3: A’lar çok geliyor. Bilgisayar odasına iniyorlar. Biz fazla gidemiyoruz (alt düzey dersliği).

K.5.: Onlar (8B) bilgisayar laboratuarında daha çok vakit geçirirler. 8 A’lar anahtarı isteyince vermezler. Onlar da buraya giremedikleri için okuldan kaçıp internet kafeye giderler. Fen laboratuarında herkes aynı. Slayt izliyoruz (orta düzey dersliği).
TARTIŞMA ve YORUM

Bu araştırmanın yürütüldüğü okulda öğrenciler, ilköğretim 6. sınıftan itibaren düzey derslikleri uygulaması içerisinde yer almaktadırlar. İlköğretim altıncı sınıfın başında, yapılacak olan sınavların sonucuna göre sınıflarının değişeceği öğrencilere duyurulmaktadır. Bu bağlamda alt, orta ve üst düzey dersliğinde olan öğrenciler hem düzey dersliği kavramına hem de neden o derslikte olduklarına ilişkin yeterli bilgi ve farkındalığa sahiptir. Bu doğrultuda araştırma bulgularına genel olarak bakıldığında, öğrencilerin bulunduğu düzey dersliklerine bağlı olmaksızın düzey derslikleri kavramına ilişkin algılarının benzer olduğu görülmektedir. Öğrenciler düzey dersliklerini “seviyeye, kapasiteye ya da derslerdeki başarıya göre gruplara ayırma” olarak tanımlamaktadırlar. Alanyazın incelendiğinde, düzey dersliklerine ilişkin olarak araştırmacılar tarafından da benzer tanımların yapıldığı görülmektedir. Slavin (1993) düzey derslikleri uygulamasını, akademik başarı, zeka bölümü, öğretmen kararları ya da bunlardan biri ya da bunların bileşimine göre, öğrencilerin kendi düzeylerine uygun dersliklerde eğitim görmeleri esasına dayanan uygulama olarak tanımlamaktadır. Düzey derslikleri; VanderHart (2006)’a göre tüm gruplarda öğrenme düzeyini artırmak ve öğretimi kolaylaştırmak amacı ile öğrencilerin gruplara ayrılması ve her bir grup için eğitim programlarının düzenlenmesi, Zimmer (2003)’e göre akranların birbirleri üzerinde olumlu etkileri olacağı düşüncesinden yola çıkılarak öğrencileri yeteneklerine göre homojen gruplara ayrılması, Figlio ve Page (2002)’e göre ise öğrencilerin yetenekleri doğrultusunda sınıflara ayrıldığı yaygın bir uygulamadır. Tüm bu tanımlara bakıldığında, düzey derslikleri; öğrencilerin akademik başarıları ya da standart test sonuçları ölçüt olarak alınarak benzeşik öğrenme gruplarına ayrılması olarak betimlenebilir.

Alt, orta ve üst düzey dersliklerinde bulunan öğrencilerin, okullarında düzey dersliklerinin oluşturulma sürecine ilişkin görüşleri de yine benzerlik göstermektedir. Öğrenciler dersliklerin Seviye Belirleme Sınavları doğrultusunda oluşturulduğunu ifade etmişlerdir. Alanyazına bakıldığında düzey dersliklerinin oluşturulmasında, öğrencilerin bir önceki yıldaki akademik başarı ölçümleri, zeka bölümü puanları ya da öğretmenlerin öğrencilerin yeteneklerine ve motivasyonlarına ilişkin yargıları, ölçüt olarak kullanılmaktadır (Braddock ve Dawkins 1993; Oakes, 1995). Öğrenciler bu ölçütlere göre düzey dersliklerine yerleştirilmektedir. Diğer bir ifade ile öğrenciler, subjektif algılar ya da yeteneğe ilişkin sınırlı düzeyde bilgi verebilen test sonuçlarına göre gruplandırılmaktadır. Araştırmanın yürütüldüğü okulda, her öğretim yılı başında öğrencilere düzey derslikleri uygulaması açıklanarak, dönem içerisinde yapılacak olan sınavlarla dersliklerinin değişeceği duyurulmaktadır. Öğrenciler altıncı sınıfın başında karne notlarına göre düzey dersliklerine ayrılmakta, daha sonraları ise MEB tarafından yapılan sınavlar doğrultusunda derslikler değişmektedir. Uygulamanın temel parçası olan öğrenciler bu ölçütleri ve hangi dersliğin alt, hangisinin orta ve üst düzey dersliği olduğunu bilmektedirler.

Araştırmanın yürütüldüğü okulda alt, orta ve üst düzey dersliklerinde derslerin aynı öğretmenler tarafından yürütülmesine karşın, öğrenciler derslerin işlenişinin sınıflara göre farklılaştığını ifade etmişlerdir. Öğrenciler alt düzey dersliklerinde daha yüzeysel, bol ve kolay örnekli anlatımlara yer verilirken, üst düzey dersliklerinde OKS’ye yönelik çalışmalara yer verildiğini belirtmişlerdir. Dersin işlenişindeki bu farklılığın öğrencilerin “düzeylerine” uygun olarak eğitim almaları amacı doğrultusunda oluştuğu söylenilebilir. Eğitim ortamında önemli özelliklerden birisi öğrenciler arası bireysel farklılıklardır. Nitelikli bir öğrenme-öğretme ortamı düzenlenirken bu özellik dikkate alınmaya çalışılmaktadır. Ancak böylesi bir çalışma zaman ve maliyet gerektirmektedir. Bu bağlamda zamandan ve maliyetten tasarruf sağlamak amacıyla çoğu zaman öğrenciler yeteneklerine ve eğitim gereksinimlerine göre kümelere ayrılmakta ve her kümeye gereksinim duyduğu eğitim verilmektedir. Nevi (1991)’ye göre öğrencilerin sosyo-ekonomik düzeyleri, ilgi, yetenek ve tutumları farklıdır ve bu farklılıkların kaynağı okul değildir. Okullar ilgi ve yeteneklerine göre öğrencileri gruplandırmalıdır. Bu yolla her bireyin gereksiniminin karşılanması, buna bağlı olarak da akademik başarının arttırılması hedeflenmektedir (Hollifield, 1987; Kulik ve Kulik, 1992; Holmes ve Ahr, 1994; Figlio ve Page, 2002). Alt başarı düzeyindeki öğrenciler için aşama aşama açıklanan ve yavaş ilerleyen programlar, üst başarı düzeyindeki öğrenciler için ise daha hızlı, kapsamlı ve ayrıntılı programlar önerilmektedir. Ansalone’e (2004, Akt.:Boerger, 2006:10) göre ise bu özellikle düşük seviyeli öğrencilerin öğrenmelerini sınırlayan ayrımcı bir uygulamadır. Düşük seviyedeki öğrencilere seyreltilmiş programlar aracılığı ile daha sınırlı bilgi sunulmaktadır. Kimi durumlarda öğretmenler arasında da bir sınıflamaya gidilmekte ve bu sınıflarda sıralamanın alt basamağından öğretmenler görevlendirilmektedir. Sınıfta öğrenciler için olumlu rol model bulunmazken, düşük beklentili öğretmenler ile öğrenme düzeyi de azalmaktadır (Mills, 1999; Betts ve Shkolnik, 2000a; VanderHart, 2006). Konuya ilişkin araştırma bulguları incelendiğinde, öğrenciler alt düzey dersliğinde ders veren öğretmenlerin daha düşük beklentilerle derse geldiklerini ve bunu sıklıkla dile getirdiklerini ifade etmişlerdir. Örneğin alt düzey dersliğinden sekizinci sınıf bir erkek öğrenci “Öğretmenler bizim sınıfa girerken kendilerini kötü hissediyorlarmış. Dersten çıkınca da diğer öğretmenler geçmiş olsun diyorlarmış”, yine bir süre alt düzey dersliğinde kalmış sekizinci sınıf bir kız öğrenci “resim öğretmeni sınıfa geldiğinde burası tembeller sınıfı değil mi diyor” şeklindeki, ifadeleri doğrultusunda, öğretmenlerin alt düzey dersliğine gelirken daha düşük beklentilerle geldikleri düşünülebilir.

Düzey kümesi uygulamalarının akademik başarı üzerindeki etkileri bağlamında alanyazın incelendiğinde bu uygulamanın, hem alt hem de orta ve üst düzey dersliklerinden tüm öğrencileri kapsayan ortak bir başarıyı sağlamadığını (Slavin, 1990), özellikle üst düzey kümelerindeki öğrencilerin başarısını arttırdığını (Kulik ve Kulik, 1992) ve alt düzey kümelerindeki öğrencilere zarar verdiğini belirten araştırma bulgularına rastlanmaktadır. Öğrencilerin akademik başarılarının arttırılması amacı ile işe koşulan uygulamanın akademik çıktılar üzerindeki etkisi birçok araştırmaya konu olmuştur (Slavin, 1990; Harrison, 1989; Kulik ve Kulik, 1992; Holmes ve Ahr, 1994; Gömleksiz, 1997; Hallinan ve Kubitschek, 1999; Betts ve Shkolnik, 2000a; Irenson ve Maclntyre, 2002; Cheung ve Rudowicz, 2003; Zimmer, 2003; Carborano, 2005; Saleh, Lazonder ve Jong, 2005; Boaler, William ve Brown, 2007; Aldan Karademir, 2007). Araştırmalar genel olarak incelendiğinde, düzey derslikleri uygulamasının farklı ülkelerde farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki öğrencilerin başta matematik ve İngilizce olmak üzere okuma, sosyal bilgiler ve fen derslerine ilişkin akademik başarıları üzerindeki etkilerinin sınandığı ve benzer bulgular elde edildiği görülmektedir. Araştırmalar düzey derslikleri uygulamalarının üst düzey kümelerinde bulunan öğrencilerin akademik başarılarını arttırdığını, ancak bu artışın karma kümelerde gözlenen artışla paralel olduğunu, düzey kümeleri ile karma kümeler arasında akademik başarı açısından düzey kümeleri lehine anlamlı farkın olmadığını ortaya koymuştur. Öğrenci görüşlerinin temel alındığı bu araştırmada da benzer bulgulara ulaşılmıştır. Üst düzey dersliğinde bulunan öğrenciler akademik başarılarının olumlu yönde etkilendiğini düşünürken, alt ve orta düzey dersliğindeki öğrenciler bu uygulamanın akademik başarılarını olumsuz yönde etkilediğini ifade etmektedir.

Düzey derslikleri uygulamasının öğrencilerin akademik başarıları yanında duyuşsal özellikleri üzerindeki etkileri de önemli bir tartışma konusudur. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturan öğrenciler, özellikle arkadaşlık ilişkilerinin bu uygulamadan olumsuz biçimde etkilendiğini vurgulamışlardır. İlköğretimin ilk beş yılını birlikte geçiren öğrenciler daha sonra farklı dersliklere ayrılmaları nedeni ile arkadaşlık ilişkilerinin bozulduğunu belirtmişlerdir. Bilindiği üzere, ilköğretim çağı, öğrencilerin gruplara katılma çağıdır. Bu dönemdeki öğrencinin, akran ya da oyun gruplarından birine katılması hem çocuk için bir gereksinim hem de sosyalleşmesi adına bir zorunluluktur. Öğretmen sınıf içerisinde gerçekleştireceği grup çalışmalarında bu doğal gruplaşmalardan yararlanabilmeli ve bu gruplardan yola çıkarak demokratik bir eğitim ortamı oluşturabilmelidir (Başaran, 1974). Ancak düzey kümesi uygulamalarına bakıldığında bu doğal gelişim sürecine müdahale edildiği görülmektedir. Öğrenciler standart testlerden ya da öğretmen yapımı testlerden aldıkları puanlar doğrultusunda “en yakın” oldukları arkadaşları ile “aynı düzeyde olmamaları” gerekçesi nedeniyle ayrılmaktadırlar. Bu ayrım süreci ise alt düzey dersliğinin tembeller sınıfı olarak anılması, tembeller sınıfı ile konuşulmaması, onlarla arkadaşlık edilmemesine kadar varan etiketlemeleri de beraberinde getirmektedir.

Düzey derslikleri uygulamalarının yapıldığı kimi okullarda belli aralıklarla uygulanan sınavlar doğrultusunda öğrencilerin bulundukları düzey derslikleri değişmektedir. Ancak bu durumda öğrencinin yeni dersliğe alışamadığı ya da sınıfın bu öğrenciyi kabul etmediği durumlar oluşabilmektedir. Bu nedenle öğrenci “düzeyi bir üst” sınıfta olmayı gerektirse de o sınıfta kalmayı tercih etmektedir. Cash’in (1991) yaptığı çalışmada, öğretmenler, okuma sınıflarında öğrencilerin okumada ilerleme kaydetmelerine karşın ilk yerleştirildikleri okuma kümesinde kalma eğiliminde olduklarını; sınıflar arası geçişin çok az olduğunu ifade etmişlerdir. Bu araştırmada da benzer bulguya rastlanmıştır. Alt düzey dersliğinde bulunan bir kız öğrenci bir üst sınıfa çıktığında arkadaşlık kuramadığı için yine eski sınıfına döndüğünü, bir erkek öğrenci ise sınıfının değiştirilmesine baştan karşı çıktığını belirtmişlerdir.

Öğretmen davranışlarına ilişkin öğrenci görüşleri incelendiğinde, aynı öğretmenin alt, orta ve üst düzey dersliklerinde öğrencilere yönelik davranışlarının kısmen farklılaştığı görülmektedir. Öğrenciler, üst düzey dersliğinde sakin ve anlayışlı olan öğretmenlerin alt düzey dersliğine geldiklerinde daha gergin ve sinirli olduklarını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin alt, orta ve üst düzey dersliklerindeki öğrencileri birbirleriyle karşılaştırdıkları yine araştırma bulguları arasında yer almaktadır. Uygulama süreçlerine bakıldığında alt, orta ve üst düzey dersliğinde ders veren öğretmenlerin farkında olmaksızın farklı düzey dersliklerindeki öğrencilere ilişkin önyargı (hızlı öğrenenler, yavaş öğrenenler vb.) geliştirdikleri ve akademik beklentilerinin de buna göre şekillendiği söylenebilir. Alt düzey dersliğinden bir öğrenci öğretmenlerinin davranışlarını “Onlarda daha rahat ders işliyoruz diyorlar. Sizde 100 defa anlatsak yine anlamazsınız onlar 1 kere de anlıyorlar diyorlar. Onlarda farklı konulara, eğlenceye zaman ayırabiliyorlar. Bizde ayırmıyorlar” ifadesi ile açıklarken, üst düzey dersliğinden bir kız öğrenci “Bazen sınıfta çok gürültü olunca öğretmenimiz onlar bile bu kadar gürültü yapmıyor diyor” ifadesi ile sınıflar arasında karşılaştırma yapıldığını da belirtmiştir.

Öte yandan öğrenciler arasında oluşturulan bu yarışma, öğretmenler arasında da ortaya çıkabilmektedir. Özellikle farklı düzey kümelerinde farklı öğretmenlerin ders verdiği durumlarda öğretmenler arası gizil bir rekabet yaşanmakta, üst düzey dersliğine ders veren öğretmenlerin hangi ölçütlere göre belirlendiği tartışılmaktadır. Öğretmenler arası oluşan bu ayrılığa ek olarak öğretmenlerin sınıfa hangi beklentilerle girdiği de öğrencilerin başarısını etkilemektedir. Öğrencinin eğitim hayatının başında bir düzey kümesine yerleştirilmesi ile tüm öğrencilik hayatı bu düzeyle ölçülmekte ve değerlendirmeler bu düzeye ilişkin ölçütlerle yapılmaktadır (Wheelock, 1992). Dolayısıyla öğrencinin tüm geleceği etkilenmektedir. Alexander, Cook ve McDill (1978), De Grow (1964), Cash (1991) ve Oakes ve Guiton (1995) tarafından yapılan çalışmalarda alt düzey kümelerindeki öğrencilerin üniversiteye hazırlık programına katılmak için daha az istekli oldukları gözlenmiştir. Üniversiteye ilişkin beklentilerinin de, üst düzey kümelerindeki öğrencilere oranla çok düşük olduğu; üniversiteyi hedefleyenlerin de daha çok iki yıllık yüksekokulları tercih etme eğiliminde oldukları gözlenmiştir. Öğrenci görüşlerinin temel alındığı bu çalışmada da alt düzey dersliğinde yer alan sekizinci sınıf bir kız öğrencinin ifadesinin [OKS den önce lise gezileri vardı. Bizimle birlikte her yere B ve C geldi. Örneğin fen lisesine giderken bizi götürmek istemediler nasılsa kazanamazsınız diye. Biz kargaşa çıkarınca mecburen götürdüler] araştırma bulgularına paralellik gösterdiği söylenilebilir. Ayrıca düzey derslikleri, öğrencilerin beceri ve yeteneklerini geliştirmekten çok alt sosyo-ekonomik düzeydeki öğrencilerin bir araya toplanması ve yetersiz eğitim almasına aracılık etmesi konusunda eleştirilmektedir. Öte yandan uygulamanın savunucuları ise üst düzey yeteneklere sahip öğrencilerin karma sınıflarda gerilediğini ve kaybolduğunu, bu nedenle de bir araya getirilerek düzeylerine göre bir eğitim almaları gerektiğini öne sürmektedirler (Loveless, 1998:1).

Genel olarak bakıldığında öğrenci algılarına göre, düzey derslikleri uygulamasının üst düzey dersliklerinde akademik başarı üzerinde olumlu etkilerinin olduğu, orta düzey dersliklerinde akademik başarı üzerinde etkisinin olmadığı, alt düzey dersliğindeki öğrencilerin akademik başarılarını olumsuz etkilediği söylenilebilir. Ayrıca yine öğrenci görüşleri temele alındığında, uygulamanın arkadaşlık ilişkileri üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu görülmektedir. Bu çalışma ve alanyazındaki çalışmalara ilişkin bulgular ışığında düzey derslikleri uygulamasının akademik başarı ve duyuşsal özellikler üzerindeki etkisinin ve beklentileri karşılama düzeyinin, ülkemizde tüm boyutlarıyla tartışılması gereği açıktır.




Dostları ilə paylaş:
1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə