Ə.Ə. NƏBĐyev, E.Ə. Moslemzadeh



Yüklə 3,91 Mb.

səhifə142/142
tarix20.10.2017
ölçüsü3,91 Mb.
1   ...   134   135   136   137   138   139   140   141   142

 

434 


 

 

nəzdində  fəaliyyət  göstərən  bitki  mənşəli  yağ  emalı  zavodunu, 



qarışıq  quru  yem  zavodunu,  melas  emalı  zavodunu  göstərmək 

olar.  Melas  emalı  zavodu  tibb  sənayesinin  və  digər  sahələrin 

tələbatını ödəmək üçün 96%-li etil spirti istehsal edir. Đmişli şəkər 

zavodu  nəinki  əhalimizin  şəkərə  olan  tələbatının  ödənilməsində, 

hətta  bir  çox  qida  sənayesinin  (konserv,  qənnadı  və  s.)  fəaliyyət 

göstərməsinə  də  köməklik  göstərir.  Bundan  başqa  ölkəmizdə 

müasir  tələblərə cavab  verən  Qəbələ,  Xaçmaz  konserv  zavodları, 

Bakı  şəhərində  yağ  və  qida  sənayesi  zavodu,  çay  fabrikası, 

qənnadı  fabriki  və  qeyriləri  fəaliyyət  göstərirlər.  Bundan  başqa 

ölkəmizin  digər  rayonlarında  da  qida  sənayesinin  müxtəlif 

sahələri  üzrə  müasir  tələblərə  cavab  verən  müəssisələr  tikilib 

istifadəyə  verilmişdir.  Yuxarıda  qeyd  olunan  müəssisələrin  və 

qeyrilərinin  fəaliyyəti  nəticəsində  iqtisadiyyatımızın  daha  da 

inkişaf etdirilməsinə və on minlərlə yeni iş yerlərinin yaranmasına 

nail  olunmuşdur.  Bu  müəssisələrdə  insanların  sağlamlığı 

baxımından  müxtəlif  çeşiddə  yüksək  keyfiyyətli  qida  məhsulları 

istehsal  olunur.  Məlumdur  ki,  insanların  düzgün  qidalanmaması 

nəticəsində  onlarda  müxtəlif  formalı  xəstəliklərin  əmələ 

gəlməsinə şərait yaranır. Bu baxımdan insanlar keyfiyyətsiz, eko-

loji  cəhətdən  qeyri-təmiz  qida  məhsulları  ilə  uzun  müddət 

qidalandıqda,  bu  onlarda  müxtəlif  xəstəliklərin  əmələ  gəlməsinə 

səbəb  olur.  Bu  xəstəliklərin  qarşısının  alınması  üçün  ekoloji 

cəhətdən  təmiz  qida  məhsulları  ilə  qidalanmaq  daim  ön  plana 

çəkilməlidir.  Qeyd  etmək  lazımdır  ki,  ölkəmizə  bəzi  xarici 

dövlətlərdən  ekoloji  cəhətdən  qeyri-təmiz,  mutasiya  olunmuş, 

yəni  geni  dəyişdirilmiş  bitki  və  heyvan  mənşəli  qida  məhsulları 

idxal  olunur.  Bu məhsulların  xarici  görünüşünün  yaxşı  olmasına, 

qablaşdırılmasına  gözəl  tərtibatın  verilməsinə  baxmayaraq, 

onların qidalılıq dəyəri olduqca keyfiyyətsiz olmaqla yanaşı, həm 

də  insan  orqanizmi  üçün  təhlükə  mənbəyidir.  Ona  görə  də 

ölkəmizdə  ərzaq  təhlükəsizliyini  və  ərzaq  müstəqilliyini  təmin 

etmək  üçün  əhalimizi  yerli  şəraitdə  becərilmiş  bitki  və  heyvan 

mənşəli  xammalla  və  ondan  istehsal  olunan  qida  məhsulları  ilə 

təmin etmək vacib şərtdir.  



 


 

435 


 

 

ƏDƏBĐYYAT   SĐYAHISI 



 

1.  Анисимов  А.А.  и  другие.  Основы  биохимии–М: 

Высшая школа, 1986–551 стр. 

2.  Арасимович  В.В.,  Балтага  С.В.,  Панамарёва  Н.П. 

Биохимия  винограда  в  онтогенезе.  Кишинёв, 

Штинца, 1975–152 стр. 

3.  Баранов  В.С.  и  др.  Технология  производства 

продукции 

общественного 

питания. 

Москва, 

Экономика-1986. 

4.  Бекер М.Е. и др. Биотехнология–М: Агропромиздат, 

1990–334 стр. 

5.  Берёзов Т.Т., Коровкин Б.Ф. Биологическая  химия. 

Учебник. М., Медицина, 2007, 704 стр.  

6.  Бокучава 

М.А. 


Биохимия 

чая 


и 

чайного 


производства. М: Изд–во АН СССР, 1958–587 стр. 

7.  Браунштейн  А.Е.  На  стыке  химии  и  биологии.  М: 

Наука, 1987, 239 стр.  

8.  Брухман  Э.Э.  Прикладная  биохимия–М:  Лёгкая  и 

пищевая промышленность, 1981–294 стр. 

9.  Валуйко  Г.Г.  Биохимия  и  технология  красных  вин. 

М: Пищевая промышленность, 1973–295 стр. 

10. Гогия  В.Т.  Биохимия  субтропических  растений.  М: 

Колос, 1984–288 стр.  

11. Датунашвили  Е.Н.  Ферментные  препараты  в 

пищевой 

промышленности. 

М: 

Пищевая 


промышленность, 1975–307 стр. 

12. Дженеев  С.Ю.  Иванченко  В.И.  Сокращение  потерь 

винограда  при  хранении  и  транспортировке. 

Садоводство  и  виноградарство,  М:  1991,  №  7,  стр. 

15–19. 

13. Дженеев  С.Ю.  Хранение  столового  винограда  в 



хозяйствах. Москва, Колос, 1978, 128 стр. 


 

436 


 

 

14. Донченко  Л.В.,  Надыкта  В.Д.  Безопасность 



пищевой продукции. Москва, ПП, 2001, 528 стр. 

15. Дурмишидзе  С.В.  Дубильные  вещества  и  антоциа-

ны виноградной лозы и вина. М: Изд–во АН СССР, 

1955–324 стр. 

16. Дурмишидзе  С.В.,  Шалашвили  А.Г.  Превращение 

(+)  катехина  в  ягодах  винограда.  Сообщения  АН 

Груз. ССР, 1978, том 91, № 2, стр. 449–451. 

17. Елизарова Л.П. Экспертиза чая. М., 1999-39 стр. 

18. Жеребцов Н.А. и др. Биохимия. М., 2002-696 стр. 

19. Запрометов 

М.И. 

Метаболизм 



фенольных 

соединений  в  растениях.  Ж.  «Биохимия»,  Москва, 

1977, т. 42, вып. 1, стр. 3-20. 

20. Карашарлы А.С. Гранат и его использование. Баку, 

Изд–во АГУ, 1979. 

21. Кишковский  З.Н.  Технология  вина.  М.,  1984  –  504 

стр. 

22. Кишковский  З.Н.,  Скурихин  И.М.  Химия  вина–М: 



Агропромиздат, 1988–254 стр.  

23. Коробкина  З.В.,  Страхова  С.А.  Товароведение  и 

экспертиза вкусовых товаров. М., 2003-352 стр. 

24. Кретович  В.Л.  Биохимия  растений–М.:  Высшая 

школа, 1986–503 стр. 

25. Кретович  В.Л.  Техническая  биохимия.–М:  Высшая 

школа, 1973–456 стр. 

26. Кругляков  Г.Н.,  Круглякова  Г.В.  Товароведение 

продольственных 

продуктов. 

Учебник-Ростов, 

2000-448 стр. 

27. Кучеренко  Н.Е.  и  др.  Биохимия–Киев:  Высшая 

школа, 1988–432 стр. 

28. Ленинджер А. Биохимия–М: Мир, 1974–957 стр. 

29. Марх  А.Т.  Биохимия  консервирования  плодов  и 

овощей–М: Пищевая пром-сть, 1973–326 стр. 



 

437 


 

 

30. Матюхина  З.П.,  Королькова  Э.П.  Товароведение 



пищевых товаров. М., 2003-272 стр. 

31. Метлицкий  Л.В.  Основы  биохимии  плодов  и 

овощей. М: Экономика, 1976–348 стр.  

32. Набиев  А.А.  Биохимические  основы  хранения 

винограда.  Дисс.  доктора  биол.  Наук,  Тбилиси, 

1993–280 стр. 

33. Набиев  А.А.  Различные  технологии  получения  вин 

из  хурмы.  Ж.  «Аграрная  наука»  №3,  Москва,  1998, 

19-20 стр. 

34. Набиев  А.А.,  Касумов  Д.П.  Пути  повышения 

хранения  винограда.  Тезисы  докладов.  Кишинёв, 

1978, часть II, стр. 131–132.  

35. Назаров  Н.И.  и  др.  Общая  технология  пищевых 

производств. М., 1981-280 стр. 

36. Нусубидзе  Н.Н.,  Гулбани  Д.И.  Флавонолы  в 

виноградной лозе. Сообщения АН ГССР, 1964, том 

36, № 2, стр. 345. 

37. Плешков  Б.П.  Биохимия  сельскохозяйственных 

растений–М: Колос, 1980–496 стр. 

38. Пруидзе  Г.Н.  Окислительно–восстановительные 

ферменты  чайного  растения  и  их  роль  в  биотехно-

логии. Мецниереба, Тбилиси, 1987–186 стр. 

39. Пруидзе  Н.Г.  Биотехнология  производства  раство-

римого  чая  и  сырого  листа.  Авт.  канд.  биол.  наук, 

Тбилиси, 2003-25 стр. 

40. Рабинович А.М. Лекарственные растения. М., 1998-

330 стр. 

41. Риберо–Гайон  П.,  Пейно  Е.  Руководство  по 

виноделию–М:  Пищевая  промышленность,  1971–

416 стр. 

42. Родопуло  А.К.  Основы  биохимии  виноделия–М: 

Лёгкая и пищевая промышленность, 1983–240 стр. 




 

438 


 

 

43. Скорикова  С.Ю.  Хранение  овощей  и  плодов  до 



переработки. Москва, 1982-196 стр. 

44. Скурихин  И.М.  и  др.  Химический  состав  пищевых 

продуктов. Москва, 1987–318 стр. 

45. Сопромадзе А.Н. Фенольные соединения некоторых 

культурных  и  дикорастущих  растений  Грузии. 

Тезисы докладов, Тбилиси, 1985, стр. 59–61. 

46. Страйер  Л.  Биохимия–  Пер.  с  англ.  языка  М:  Мир, 

1984, том I–227 стр. 

47. Страйер  Л.  Биохимия–  Пер.  с  англ.  языка  М:  Мир, 

1985, том 2–307 стр. 

48. Строев  Э.А.  Биологическая  химия–М:  Высшая 

школа, 1986–479 стр. 

49. Технология  пищевых  производств  (под  ред. 

Л.П.Ковальская и др.), М., 1997, 752 стр.  

50. Филиппович Ю.Б. Основы биохимии. Москва: 1999, 

512 стр. 

51. Хачидзе  О.Т.  Азотистые  вещества  виноградной 

лозы. Тбилиси, Мецниереба. 1976–195 стр. 

52. Химический  состав  пищевых  продуктов  (под 

редакцией  проф.  И.М.Скурихина).  Москва,  1984-

328 стр.  

53. Хитрон  Я.Н.,  Люблинская  Н.А.  Повышение 

эффективности  хранения  столового  винограда. 

Кишинев: 

Садоводство 

и 

виноградарство 



Молдавии. 1991, №7, стр. 19-21. 

54. Щербаков  В.Г.  Биохимия  пищевых  продуктов.  М., 

2003-456 стр. 

55. Яровенко  В.Л.  и  др.  Технология  спирта.  М.,  1999-

464 стр. 

56. Əhməd-Cabir  Đ.Ə.  Ərzaq  mallarının  əmtəəşünaslığı. 

Bakı, 1996-324 səh. 

57. Əhməd-Cabir  Đ.Ə.  Tamlı  məhsulların  əmtəəşünaslığı. 

Bakı, 1993-300 səh. 



 

439 


 

 

58. Fətəliyev  H.K.  Şərabçılıq.  I  və  II  hissə.  Gəncə-1996, 



240 səh. 

59. Fətəliyev H.K. Alkoqollu içkilərin texnologiyası. Bakı, 

2007, 516 səh. 

60. Həsənov Ə.S. və başqaları. Bioloji kimya. Bakı, Maarif, 

1989–564 səh. 

61. Xəlilov  Q.B.  Heyvan  biokimyasının  əsasları.  Bakı, 

Maarif, 1987–285 səh. 

62. Đbrahimov N.A. Azərbaycan şərablarının texnologiyası. 

Bakı, 1998-320 səh. 

63. Nəbiyev  Ə.Ə.  Yeyinti  məhsullarının  biokimyası. 

Gəncə, 1996-180 səh. 

64. Şərifov F.H. Azərbaycan üzümü. Bakı, 2005-224 səh. 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 


 

440 


 

 

MÜNDƏRĐCAT 



 

          Giriş........................................................................5 

 

BĐRĐNCĐ  FƏSĐL. STATĐK  BĐOKĐMYA....................10 

1.Zülali maddələrin kimyası...........................................10 

1.1.Zülallar haqqında ümumi məlumat...........................10 

1.1.1.Zülalların kimyəvi tərkibi......................................13 

1.1.2.Aminturşularının təsnifatı......................................15 

1.1.3.Zülalların quruluşu haqqında məlumat..................24 

1.1.4.Zülalların qidalanmada əhəmiyyəti........................26 

1.1.5.Zülalların təsnifatı..................................................27 

1.1.6.Sadə zülallar...........................................................27 

1.1.7.Mürəkkəb zülallar..................................................28 

1.2.Nuklein turşularının kimyası.....................................32 

1.2.1.Nuklein turşularının hidrolizi.................................33 

1.2.2.Dezoksiribonuklein turşusunun quruluşu..............39 

1.2.3.Ribonuklein turşusunun quruluşu..........................40 

1.3.Fermentlər haqqında ümumi məlumat......................42 

1.3.1.Fermentlərin kimyəvi təbiəti..................................43 

1.3.2.Fermentlərin spesifikliyi........................................44 

1.3.3.Fermentlərin aktivliyinə təsir edən amillər............46 

1.3.4.Fermentlərin təsir mexanizmi................................48 

1.3.5.Fermentlərin lokalizasiyası....................................49   

1.3.6.Fermentlərin adlandırılması və təsnifatı................51 

1.3.7.Fermentlərin qida sənayesində tətbiqi...................69 

1.4.Vitaminlər haqqında ümumi məlumat......................71 

1.4.1.Yağda həll olan vitaminlər.....................................73 

1.4.2.Suda həll olan vitaminlər.......................................79 

1.4.3.Antivitaminlər........................................................95 

1.5.Karbohidratların kimyası..........................................97 

1.5.1.Monosaxaridlər......................................................98 

1.5.2.Oliqosaxaridlər.....................................................115 

1.5.3.Polisaxaridlər.......................................................121 




 

441 


 

 

1.5.3.1.Heteropolisaxaridlər..........................................124 



1.5.4.Karbohidratların qidalanmada əhəmiyyəti...........127 

1.6.Lipidlərin kimyası...................................................131 

1.6.1.Yağlar və neytral yağlar.......................................132 

1.6.2.Mürəkkəb lipidlər.................................................135 

1.6.3.Xolesterinin qidalanmada əhəmiyyəti..................140 

1.7.Üzvi turşular............................................................141 

1.8.Fenol maddələri......................................................149 

1.8.1.Monomer fenol maddələri....................................149 

1.8.2.Oliqomer və polimer fenol maddələri..................157 

1.9.Alkaloidlər..............................................................159 

1.10.Terpenlər...............................................................169 

1.11.Hormonlar.............................................................179 

1.11.1.Fitohormonlar....................................................192 

1.12.Qlikozidlər............................................................200 

 

ĐKĐNCĐ  FƏSĐL. DĐNAMĐK  BĐOKĐMYA.................206 

2.Maddələr mübadiləsi haqqında məlumat...................206 

2.1.Fotosintezin biokimyası..........................................208 

2.2.Qıcqırmanın biokimyası .........................................218 

2.3.Karbohidratların mübadiləsi ..................................223 

2.4.Lipidlərin mübadiləsi..............................................241 

2.4.1.Yağların parçalanması.........................................241 

2.4.2.Yağların biosintezi...............................................247 

2.4.3.Fosfatidlərin mübadiləsi.......................................251 

2.5.Zülalların mübadiləsi..............................................253 

2.5.1.Aminturşuların biosintezi.....................................255 

2.5.2.Aminturşuların aminsizləşməsi yolları................262 

2.5.3.Bəzi aminturşuların çevrilmələri yolları..............264 

2.5.4.Zülalların biosintezi.............................................270 

2.6.Nuklein turşularının mübadiləsi..............................273 

2.7.Mineral maddələrin mübadiləsi..............................277 

2.8.Suyun mübadiləsi....................................................279 

 



 

442 


 

 

XÜSUSĐ  HĐSSƏ..........................................................281 

 

ÜÇÜNCÜ  FƏSĐL.......................................................281  

3.Qida  məhsullarının  əsas   tərkib hissələri  və  onların   

insan  orqanizmi  üçün  əhəmiyyəti..............................281 

3.1.Karbohidratlar.........................................................281 

3.2.Zülallar....................................................................282 

3.3.Lipidlər....................................................................283 

3.4.Həzmin biokimyası.................................................285 

 

DÖRDÜNCÜ  FƏSĐL.................................................292 

4.Bitki  mənşəli  qida  məhsulları haqqında  ümumi  

   məlumat.....................................................................292 

4.1.Taxıl və un məhsulları............................................292 

4.2.Meyvə-tərəvəz məhsulları.......................................297 

4.3.Nişasta, şəkər, bal və qənnadı məhsulları...............316 

4.4.Tamlı və ətirli məhsullar.........................................321 

4.4.1.Yeyinti yağları.....................................................326 

4.5.Bitki yağları............................................................328 

 

BEŞĐNCĐ  FƏSĐL........................................................332 

5.Bitki mənşəli qida məhsullarının biokimyası ...........332 

5.1.Üzümün biokimyası................................................332 

5.2.Meyvə-tərəvəz məhsullarının biokimyası...............339 

5.3.Dənli bitkilərin biokimyası.....................................342 

5.4.Subtropik və tropik bitkilərin biokimyası...............344 

5.5.Bitki mənşəli qida məhsullarının saxlanmasının       

      biokimyası...............................................................355 

 

ALTINCI  FƏSĐL........................................................380 

6.Heyvan  mənşəli  qida  məhsulları  haqqında  ümumi  

   məlumat......................................................................380 

6.1.Süd və süd məhsulları.............................................380 

6.2.Ət və ət məhsulları..................................................387 



 

443 


 

 

6.3.Yumurta və yumurta məhsulları.............................392 



6.4.Balıq və balıq məhsulları........................................394 

 

YEDDĐNCĐ  FƏSĐL....................................................403 

7.Ekoloji və patoloji biokimyanın bəzi aspektləri........403 

7.1.Ekoloji biokimya.....................................................404 

7.1.1.Orqanizmin xarici mühit dəyişikliklərinə   

         uyğunlaşması........................................................404 

7.1.2.Ətraf mühitin çirklənməsi. Mutasiyalar...............407 

   7.2. Patoloji biokimya...................................................409 

   7.2.1.Đrsi xəstəliklərin biokimyəvi əsasları...................409 

   7.2.2.Ürəyin   işemik   xəstəliyinin  bəzi  patoloji  

            biokimyası............................................................418 

   7.2.3.Onkoloji xəstəliklərin bəzi patoloji biokimyası...420 

7.2.4.Bəzi psixoloji-əsəb xəstəliklərinin biokimyəvi  

         aspektləri..............................................................423 

7.2.5.Qidalanmanın patologiyasının bəzi aspektləri.....426 

         Ədəbiyyat siyahısı................................................434 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 


 

444 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

ƏHƏD   ƏLĐ  oğlu  NƏBĐYEV 

Biologiya elmləri doktoru, professor 

ESMAEĐL   ƏSGƏR  oğlu  MOSLEMZADEH 

                      Dissertant 

QĐDA   MƏHSULLARININ   BĐOKĐMYASI 

 

Dərslik 


________________________________________________ 

 

 





Dostları ilə paylaş:
1   ...   134   135   136   137   138   139   140   141   142


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə