ƏKBƏr qocayev, ġƏhla qulġyeva, sevda əLĠyeva



Yüklə 484,89 Kb.

səhifə2/20
tarix16.11.2017
ölçüsü484,89 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20

 

səltənətə ölən insanların ruhları köçürmüĢ. Aidin ayaqları altında oturmuĢ üçbaĢlı 



köpək  hamını  yeraltı  səltənətə  buraxır,  lakin  heç  kimi  oradan  qayıtmağa 

qoymurmuĢ. 

Akademiya 

—  qədim  yunan  əsatirinin  qəhrəmanı  Akademikin  adındandır.  Alim 

Platonun məktəbinə verilən ad. Sonradan bu ad yüksək elmi təĢkilata verilmiĢdir. 

Akın


 — Qazaxıstanda və Mərkəzi Asiyada xalq nəğməkarı. 

Akropol


 (yunanca) — "yuxarı Ģəhər" təpənin üzərində yerləĢir, Ģah sarayı və adlı-

sanlı adamların evləri burada ucalırdı. 

Aqora 

— Afinanın ən izdihamlı və səs-küylü yeri, bazar meydanı. 



Aqrar 

—  1)  torpaq  sahibliyinə,  torpaqdan  istifadəyə  aidiyyəti  bildirir;  2)  kənd 

təsərrüfatı istehsalının sənayedən üstün olmasını səciyyələndirir. 

Aqrar çevriliĢ

  — təsərrüfatında  muzdlu əməyin  kütləvi Ģəkildə tətbiqi  nəticəsində 

kapitalist münasibətlərinin bərqərar olması. 

Alanlar 

— Kuban ətrafında yaĢayan tayfalar. 

Alagöz yaylaqları

 — oğuzlar Göyçə gölü ilə Arpa çayı arasındakı dağları "Alagöz 

yaylaqları"  adlandırırdılar.  Hazırda  Ermənistan  ərazisində  olan  bu  ərazinin  adını 

erməni daĢnakları saxtakarcasına dəyiĢərək "Vardenis" adlandırmıĢlar. 

Ali  baĢ  komandan

  —  müharibə  zamanı,  bəzən  isə  dinc  Ģəraitdə  ən  yüksək  hərbi 

vəzifə.  Ġlk  dəfə  1914-cü  ildə  Rusiyada  təsis  edilmiĢdir.  Bir  sıra  ölkədə 

konstitusiyaya  uyğun  olaraq  Ali  baĢ  komandan  prezident  (ABġ,  Fransa,    

Azərbaycan), kansler (AFR) və b. icra edir. 

Alkald 


— Latın Amerikasındakı müstəmləkələrdə Ģəhər Ģurasının sədri. 

Alternativ

 (latınca) — "ikisindən biri", iki imkandan birini seçmək zərurəti. 

Amfiteatr

  —  1)  Qədim  Romada  qladiator  döyüĢləri  üçün  tikilən  müasir  sirklərə 

oxĢar  tikililər;  2)  müasir  teatrın  tamaĢa  zalında  parterdən  müəyyən  hündürlükdə 

yerləĢən və pillə-pillə qalxan oturacaq yerləri. 

Amfora


 (yunanca) — Attikada zeytun yağı və Ģərab saxlamaq üçün istifadə olunan 

ikiqulplu dar boğazlı qab. 

Amil 

— ərəblər dövründə mülki iĢlərə baxan Ģəxs. 



Amildar 

— Moğol imperatorluğu dövründə hərbi xidmət müqabilində Ģərti torpaq 

sahibliyinə malik olan sərkərdə. 

Anadolu 


—  hərfi  mənası  Ģərq.  Kiçik  Asiyanın  qədim  adı.  Hazırda  Türkiyənin 

Asiya hissəsi Anadolu adlanır. 

Anayasa 

(türkcə) — əsas qanun, konstitusiya deməkdir. Türkiyə Cümhuriyyətinin 

konstitusiyası belə adlanır. 

Antanta 

(fransızca)  —  razılıq,  saziĢ  deməkdir.  Ġngiltərə,  Fransa  və  Rusiyanın 

yaratdıqları  blok  ("Üçlər  saziĢi").  Bu  blok  "Üçlər  ittifaqına"  (bax:  Üçlər  ittifaqı) 

qarĢı  yaradılmıĢdı.  Birinci  Dünya  müharibəsi  "Üçlər  ittifaqı"  ilə  "Antanta"  bloku 

və onun müttəfiqləri arasında baĢ vermiĢdir. 

Antik

 (latınca) — "qədim" deməkdir. 



Antik mədəniyyət

 — qədim yunanların və romalıların mədəniyyəti. 




 

Antisemitizm



  —  Almaniya  nasistlərinin  yəhudilərə  qarĢı  tətbiq  etdikləri  milli  və 

dini ayrı-seçkiliyin ifrat forması. 

Antropologiya 

— insan haqqında elm. "Antropos" — insan, "loqos" öyrənirəm — 

sözündəndir. 

AnĢlaq


  (almanca)  —  afiĢa,  elan.  Teatr,  kino,  sirk  tamaĢalarına,  konsertə  və  s. 

biletlərin satılıb qurtardığını bildirən elan. 

AnĢlyüs

  (almanca)  —  almanlar  yaĢayan  ərazilərin  dinc  yolla  Almaniyaya 



birləĢdirilməsi siyasəti. 

Anubis 


— qədim Misirdə ölüm allahı. 

Aparteid


 — (ayrı yaşamaq) CAR (Cənubi Afrika Respublikası) hakim dairələrinin 

yerli  Afrika  əhalisinə,  "rənglilərə"  və  Asiyadan  köçüb  gələnlərə  qarĢı  apardıqları 

sərt irqi ayrı-seçkilik siyasəti. 

Apollon


 — qədim yunan və Roma dinlərində iĢıq və incəsənət allahı. 

Arabesk 


—  kəsiĢən  xətlərdən  yaranmıĢ  mürəkkəb  və  yaraĢıqlı  naxıĢlar.  Ġslam 

memarlığında geniĢ istifadə olunmuĢdur. 

Arbalet

 — qundaqlı yay, ox. Orta əsrlərdə istifadə edilmiĢdir. 



Arena 

— Amfiteatrın mərkəzində qum tökülmüĢ meydança. 

Ares 

— qədim yunanlarda müharibə allahı. 



Arxeologiya

  (yunanca)  —  insanların  həyatını  maddi  mənbələr  əsasında  öyrənən 

elm, "arxaos" — qədim, "loqos" — elm deməkdir. 

Arxeoloq


  —  arxeologiya  ilə  məĢğul  olan,  qazıntı  iĢləri  aparıb  maddi  mənbəni 

öyrənən alim. 

Arxont

  (yunanca)  —  Afinanı  idarə  etmək  üçün  ağsaqqallar  Ģurası  tərəfindən 



seçilmiĢ vəzifəli Ģəxs. 

Aristokrat 



(yunanca) — qədim Attikada adlı-sanlı adam. 

Aristokratiya

 (yunanca) — "yaxĢıların hakimiyyəti" deməkdir. Qədim zamanlarda 

adlı-sanlı yunanlar öz idarə üsullarını bu cür adlandırırdılar. 

Armada 

(ispanca)  —  böyük  donanma  deməkdir.  Ġspanlar  öz  donanmalarını  belə 

adlandırırdılar. 

ArĢın 

(türkcə) —  metrik ölçü sistemi qəbul olunanadək Rusiya, Əfqanıstan, Ġran, 

Türkiyə,  Bolqarıstan  və  s.  ölkələrdə  iĢlədilən  uzunluq  ölçüsü.  Azərbaycanda 

təxminən 75 sm götürülürdü. 

"Aslanlar  yuvası"  və  "qan  Ģəhəri"

  —  Assuriya  (Aşşur)  imperiyasının  paytaxtı 

Nineviyanı belə adlandırırdılar. 

Atanarix  sədləri

  —  indiki  Moldova  ərazisində  hunların  hücumlarının  qarĢısını 

almaq üçün tikilən sədlər. 

Ateizm


  (yunanca)  —  inkar  Ģəkilçisi,  teos-allah,  hərfi  mənası  allahsızlıq.  Hər  cür 

dini və dini təsəvvürləri inkar edən baxıĢlar sistemi. 

Atlantida

  —  rəvayətə  görə  Atlantik  okeanında  Cəbəlüttariq  boğazından  qərbdə 

atlantlar  tayfasının  yaĢadığı  böyük  ada.  Güman  edilir  ki,  Atlantidanın  torpaqları 

məhsuldar,  əhalisi  qüdrətli  və  mədəni  olmuĢdur.  Atlantida  güclü  zəlzələ 






Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   20


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə