ƏKBƏr qocayev, ġƏhla qulġyeva, sevda əLĠyeva



Yüklə 484,89 Kb.

səhifə7/20
tarix16.11.2017
ölçüsü484,89 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   20

14 

 

Əbu-Bəkr



 — ilk ərəb xəlifəsi. Dörd "RaĢidi xəlifə"dən biri (632-634). Məkkə taciri 

idi,  Ġslam  dinini  ilk  qəbul  edənlərdən  və  Məhəmmədin  ən  yaxın  silahdaĢlarından 

olmuĢdur. Məhəmməd onun qızı ilə evləndikdən sonra Əbu-Bəkrin nüfuzu daha da 

artmıĢdı. 

Ədliyyə

 (ərəbcə) — ədalət, qanunçuluq, bütün məhkəmə və hüquq idarələri sistemi 



və onların fəaliyyətinin məcmusu. 

ƏfĢarlar 

—  türksoylu  tayfa.  QızılbaĢ  tayfa  birliyinin  tərkibində  Səfəvi 

imperatorluğu  yaranmasında  iĢtirak  etmiĢlər.  Səfəvi  imperatorluğunun  varlığına 

son qoymuĢ Nadir Ģah ƏfĢarlardan idi. 

Əxbar 


— Azərbaycanda ilk həftəlik rayon qəzeti (Quba rayonunda). 

Əxilik


 — orta əsrlərdə Azərbaycanda və Yaxın ġərqdə yayılmıĢ mütərəqqi ictimai-

siyasi  təĢkilat.  Əxilərə  əməksevərlik,  səxavət,  qonaqpərvərlik,  humanizm,  ədalət 

kimi keyfiyyətlər xas idi. 

"Əkinçi"


  —  Azərbaycanda  ilk  milli  qəzet.  1875-1877-ci  illərdə  Bakıda  nəĢr 

edilmiĢdir. Cəmi 56 nömrəsi buraxılmıĢdır. Redaktoru H.B.Zərdabi olmuĢdur. 

Əmək  məhsuldarlığı

  —  müəyyən  zaman  müddətində  insanın  görmüĢ  olduğu  iĢin 

həcmi. 

Əmir-əl-üməra



  (ərəbcə)  —  əmirlər  əmiri.  Orta  əsrlərdə  müsəlman  ölkələrində,  o 

cümlədən, ölkəmizdə mövcud olmuĢ ən yüksək hərbi vəzifə, baĢ komandan. 

Əmlak  senzi

  —  seçki  hüquqlarını  almaq  üçün  müəyyən  edilmiĢ  gəlirin  və  ya 

əmlakın məbləği 

Əmtəə 


— satıĢ üçün, bazar üçün istehsal olunan mal. 

Əncümən


  (farsca)  —  Ģura  deməkdir.  1905-1911-ci  illər  Ġran  inqilabı  dövründə 

Cənubi  Azərbaycanın  Ģəhər  və  əyalətlərində  yaranmıĢ  demokratik  hakimiyyət 

orqanı. 

Əndəlus


  —  Ġspaniyanın  cənubunda  tarixi  vilayət.  Ərəblər  bütün  müsəlman 

Ġspaniyasını belə adlandırırdılar. 

Əsnaf 

(ərəbcə) — təbəqə. Orta əsrlərdə Yaxın ġərqin bir sıra ölkələrində, həmçinin 

Azərbaycanda  sənətkarların  birləĢdikləri  sex  təĢkilatı;  təĢkilatın  üzvləri  də  əsnaf  

adlanırdı. Əsnafa ağsaqqal və ya ustabaĢı baĢçılıq edirdi. 

Əvariz 


(ərəbcə) — təsadüfi hadisə deməkdir. Orta əsrlərdə Azərbaycanda və Yaxın 

ġərqin  bir  sıra  ölkələrində  daimi  olmayan,  fövqəladə  vergi.  Natura  və  ya 

mükəlləfiyyət Ģəklində ödənilirdi. 

Ərzaq sapalağı

 — bolĢevik Rusiyasının ilk dövrlərində tətbiq edilmiĢ zorakı ərzaq 

toplanması.  Kəndli  öz  yeməyi  və  toxumdan  baĢqa  qalan  taxılı  məcburi  Ģəkildə 

dövlətə satmalı idi. 

Falanqa


  (yunanca)  —  qədim  yunan  ağır  piyadalarının  (hoplitlərin)  döyüĢ  üçün 

nizələrini  qabağa  uzadıb  bir  neçə  sıraya  düzülüĢü.  Adətən,  8-16  cərgədən  ibarət 

olurdu. Makedoniya ordusu da belə quruluĢa malik idi. 

FaĢizm


  (italyanca)  — dəstə, birlik. Mürtəce siyasi-ideoloji cərəyan. Qədim Roma 


15 

 

imperiyasında  yüksək  rütbəli  Ģəxslərin  daĢıdıqları  baltalar  "fasçi"  adlanırdı.  Bu 



baltalar  hakimiyyətin  və  dövlətlə  xalqın  sıx  birliyinin  rəmzi  hesab  edilirdi.  Ġlk 

faĢist  dəstələri  1919-cu  ildə  Ġtaliyada  keçmiĢ  cəbhəçilərin  millətçi  yarımhərbi 

dəstələri Ģəklində meydana gəlmiĢdir. FaĢistlər insanların azadlığının düĢməni idi. 

Onlar ölkədə insanların əməyini, yaĢayıĢını, həyatını hərbi qaydada idarə edirdilər. 

FaĢistlər bütün dünyaya ağalıq etmək istəyirdilər. 

Federasiy

a  (latınca)  —  ittifaq,  birlik  mənasındadır.  Müstəqil  ərazilərin  könüllü  

olaraq bir dövlətdə birləĢməsi. 

Fermer

 — kapitalist kənd təsərrüfatında muzdlu əmək tətbiq edən sahibkar. 



Fədai 

(farsca)  —  özünü  inamı  yolunda  qurban  verən  deməkdir.  Ġran  inqilabı 

dövründə  (1905-1911)  Ģəhər  yoxsullarının,  xırda  burjuaziyanın,  fəhlə  kəndlilərin 

könüllü silahlı dəstələri bu adı daĢıyırdı. 

Fələstin


 — Qərbi Asiyada tarixi vilayət. 

Fələstindəki müqəddəs yerlər məsələsi

 — Fələstindəki Vifleym məbədinin açarları 

Fransa  katoliklərində  idi.  Rusiya  açarların  pravoslav  kilsəsinə  verilməsini  tələb 

edirdi. 

Fəllah


  (ərəbcə)  —  kəndli,  əkinçi.  Ərəb  ölkələrində,  o  cümlədən,  Misirdə 

əkinçiliklə məĢğul olan əhali. 

Fəlsəfə

  (yunanca)  —  müdrikliyi  sevmək.  Ġctimai  Ģüur  formalarından  biri.  Ġnsanla 



aləmin qarĢılıqlı münasibəti, təbiətin, cəmiyyətin və insan təfəkkürünün ən ümumi 

qanunauyğunluqları haqqında elm. 

Fərsəx

  — qədim  uzunluq ölçü vahidi, atın bir saatda  gedə bildiyi  məsafə nəzərdə 



tutulur, təqribən 6-8 km-ə bərabərdir. 

Fəs 


— 1) MərakeĢdə Ģəhər; 2) kiĢi baĢ geyimi. Osmanlı imperiyası və ondan asılı 

olan  ölkələrin  Ģəhər  əhalisi  və  kənd  ziyalıları  arasında  dəbdə  olmuĢdur.  Gənclər, 

əsasən, qırmızı  və  ya  yaĢıl rəngli,  yaĢlılar isə  qara  və  ya  tünd rəngli fəs qoyurdu 

(Fəs şəhərində istehsalı geniş yayılmışdı). 

Fleyta 


— nəfəslə çalınan musiqi aləti. 

Firon


 — (böyük ev) Qədim Misir dövlətinin baĢında duran Ģəxs, padĢah. 

Forum


  —  Qədim  Roma  Ģəhərində  təpələr  arasındakı  çökəkliyi  qurudaraq  orada 

bazar meydanı düzəltmiĢdilər və buranı forum adlandırmıĢdılar. 

Freska

 — divarda yaĢ mala, yəni yaĢ suvaq üzərində çəkilmiĢ Ģəkil. 



Funt 

— çəki vahidi (1 funt 400 qrama bərabərdir). 

Fürer 

(almanca)  —  "rəhbər"  deməkdir.  Almaniya  nasistləri  öz  liderləri  A.Hitleri 

belə adlandırmıĢdılar. 

 

Genosid


  —  hər  hansı  milli,  etnik,  irqi  və  dini  qrupu  tam  qırmaq  qəsdi  ilə  edilən 

hərəkət. 

Gerb

  —  1)  bir  feodal  nəslini  baĢqasından  ayıran  niĢan;  2)  dövlətin  rəmzlərindən 



biri. 




Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   20


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə