Əli Aslanoğlu



Yüklə 1,07 Mb.
səhifə1/7
tarix18.06.2018
ölçüsü1,07 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7


Əli Aslanoğlu

Sözün rəngi

Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı

Bakı - 2008

BBK 47. 2. 6.2.2

A – 87


Redaktoru:

İslam Sadıq


Əli Aslanoğlu. Sözün rəngi.

Bakı. Azərnəşr. 2008. 188 səh.


Kitabda toplanmış şeirlər keşməkeşlı və təzadlı zəmanəmizin gerçəkliklərinə şairin münasibətinin orijinal poetik ifadəsi kimi maraq doğurur. Topluya daxil edilən əsərlər forma və məzmun rəngarəngliyi, eləcə də işlənmənin sənətkarlıq səviyyəsi ilə diqqət çəkir.

4702060202

------------------------- qrifli nəşr

M- 651(07) – 2008


Əli Aslanoğlu, 2008

Ön söz
Əsasən qəzəl ustadı kimi tanıdığım Əli Aslanoğlunun “Sözün rəngi” şeirlər toplusuna bu ön sözü yazarkən nədən başlamaq üstündə xeyli fikirləşməli oldum. Ona görə ki, Əlinin həm yaradıcılığına, həm də bir insan kimi şəxsiyyətinə bələdçiliyim var. Onun çoxtərəfli və geniş dünyagörüşünə, analitik təfəkkürünə bələdəm, dəqiq elmlər, fəlsəfə, ədəbiyyat, jurnalistika və musiqi sahəsində irihəcmli monoqrafiyadan tutmuş, publisist məqalələrə qədər yüzdən artıq əsər yazdığı barədə məlumatlıyam. Əsərlərindən açıq-aydın sezmək olur ki, onda olduqca yüksək yazı məsuliyyəti və mədəniyyəti var. Əli Aslanoğlu mənim gözümdə sənəti və şəxsiyyəti bir-birini tamamlayan çox az ziyalılarımızdan biridir.

İndi keçək əsas məsələyə.

Şair üçün, ümumiyyətlə qələm adamı üçün məfkurə tutumu, düşüncə əhatəliliyi birinci şərtdir. Tanrı bu qabiliyyəti Əlidən əsirgəməyib və bu səbəbdəndir ki, o, öz qələmini ədəbi janrların demək olar ki, bütün növlərində uğurla sınaqdan keçirə bilib.

Kitaba daxil edilən şeirləri mövzu və ideya istiqamətinə görə üç hissəyə bölmək olar: vətənpərvərlik, ədalət düşüncəsi və saf məhəbbət duyğuları.


Ən adi bir gərəyim də,

Bircə tikə çörəyim də,

Qəlbim, canım, ürəyim də

Səninkidi, Azərbaycan!


deyən şairin vətən sevgisinin dərəcəsini araşdırmağa ehtiyac qalmır. Burada poetik ifadəni dəyərləndirən hər şeydən əvvəl onun səmimiliyi və sadəliyidir.

Əli Aslanoğlu yaşadığımız dövrün təzadlarını özünəməzsus poetik duyumla şeirə gətirir və sözü elə deyir ki, fikir oxucu düşüncəsində uzun müddət yaşayır, onu düşündürür:


Ölmək yaşamaqdan çətin, ay dədə,

Yaşamaq ölməkdən bahadı burda.


Ümumiyyətlə, Əlinin şeirlərində poetik novatorluq, orijinal dəst-xətt, mövzuya fərqli yanaşma elə ilk baxışdan hiss edilir ki, bu da şairin öz yolu, öz üslubu olduğunu təsdiqləyən amil kimi vacibdir. “Mən dünyaya pəcərədən girmişəm”, “Verin o dünyanın xəritəsini”, “Vicdan əlilləri” və bu qəbildən olan digər şeirlərdə müəllifin poetik baxış bucağı fərqli ictimai-fəlsəfi tutumu ilə təzahür edir. Xoşuma gələn ən başlıca cəhət odur ki, Əli tərənnüm şairi deyil və onun əksər şeirlərində daxili hayqırtı, poetik hikkə, inadkar çağırış özünü göstərməkdədir. Və bu cəhət onun haqq-ədalət və insanpərvərlik duyğularının həm də mübarizlik keyfiyyətləri ilə üst-üstə düşməsindən irəli gəlir.

Misallara baxaq:


Fələk zor göstərib haqqını dansa,

Bu haqqı şeytanla bölmək yaxşıdı!

İnləyə-inləyə yaşamaqdansa,

Bir kərə hayqırıb ölmək yaxşıdı!

( “İnləyə-inləyə yaşamaqdansa”)
yaxud:
Qızıl xəncər olma, düşüb kitaba

İllər boyu muzeylərdə yatasan!

Taqət qalmayıbdı dözümə, taba,

Paslı tiyə ol da, bu gün batasan!

Bəlkə bu cür mətləbinə çatasan!

(“Qızıl xəncər olma”)


Əli Aslanoğlunun bu bədii maksimalizmi onun məhəbbət şeirlərində özünü daha da qabarıq göstərir. Bu da təbiidir. Yuxarıda qeyd etmişdik ki, Əli qəzəl ustadı kimi tanınmış şairdir. Klassik ədəbiyyata , Şərq dillərinə və əruz vəzninə yaxından bələd olması sayəsində yüksək fəlsəfi tutumlu aşiqanə qəzəllər, qəsidələr yazmış, divan yaratmışdır. Bu kitaba bir neçə qəzəl daxil etməsinə rəğmən biz bu məqalədə onun qəzəllərindən çox danışmayacağıq. Bu, ayrıca bir söhbətin mövzusudur. Məqsədimiz Əlinin məhəbbət şeirlərinin bədii çalarlarını və üslub özəlliyini oxucuların diqqətinə çatdırmaq olduğundan bu səhəyə sözgəlişi toxunduq.
... Qopub hicran qollarından

bir məhəbbət ağuşuna

atılmaq istərdim!

Əsib titrəyərdim,

coşub kukrəyərdim

tufan kimi, dəniz kimi!

Sevilməkçün,

sevmək üçün

lap qul kimi,

kəniz kmi

satılmaq istərdim!..

(“İstərdim”)


Bu şeir parçasında şairin məhəbbət duyğusunun əndazəsi öz qabaritini bütün varlığı ilə təcəssüm etdirməklə barabər, həm də poetik hikkənin dərəcəsini nüfuzedici bir formada oxucuya catdırır. Həmin fikir başqa bir şeirdə də inkişaf etdirilir:
.. İki yolum qalıb mənim –

dönüb gedəm,

ya da gələm.

Bircə məqsəd yaşadıram –

ya seviləm,

ya da öləm!..

(“Bircə məqsəd”)
Əli Aslanoğlu vətən və təbiət mövzularında bir neçə vəsfedici şeirlər yazsa da ümumilikdə onu dünyəvi idraka meyilli bir sənətkar kimi təqdim etmək daha düzgün olardı. “Niyə şair yarandım”, “Gözəllər qocalanda”, “Faciə aktyorları”, “Dünya özü sevgi boydadı” şeirlərində poetik düşüncənin fəlsəfi mahiyyəti daha artıq diqqət çəkir.

Əlinin əsərlərində insan ləyaqətinə, mənəvi ucalığa yüksək dəyər verilir və bu, yaddaqalan bədii-məntiqi boyalarla çatdırılır:


Ayrılıq şərabın içmək çətindi,

Kəfən sadəsə də, biçmək çətindi.

Alçaq sözə söz deməyə nə var ki,

Əyilib altından keçmək çətindi. (!)


Topluya daxil olan şeirlərin mövzu və məzmun rəngarəngliyi fonunda sənətkarlıq baxımından müəyyən ümumi cəhətlər var ki, onları qeyd etməmək olmaz. Bura hər şeydən əvvəl dilin qrammatik səlisliyi və sadəliyi, poeziyanın axıcılığı, poetik ünvanın konkretliyi, bədii fikrin məntiqi əsaslandırılması, fərdi düşüncədən ictimai fikrə çıxış, eləcə də sözün kəsəri, qətiyyətliliyi və inandırıcılığı kimi məziyyətlər daxildir.

Əli Aslanoğlunun muğam-tamaşalar üçün yazdığı pyeslər də forma və üslub cəhətdən oz orijinallığı ilə diqqət çəkir. “Məhəbbət hekayəti” ədəbiyyat tariximizdə ilk dəfə olaraq əruz vəznində və qəzəl janrı ilə işlənmiş mənzum pyes kimi qiymətlidir. Onu da qeyd edim ki, bu əsər Azərbaycan Dövlət Muğam Teatrı tərəfindən bir neşə il öncə səhnələşdirilmiş və onun premyerası M. Şəhriyar adına Mədəniyyət Mərkəzində uğurla keşmişdir. Milli-mədəni dəyərlərimizin qorunması və təbliğinin vacib olduğu bir vaxtda klassık qəzəl janrına, muğamlarımıza səhnədə geniş yer verilməsi baxımından bu cür əsərlərə ehtiyac var və düşünürəm ki, teatrlarımız bunlardan lazımınca faydalanmalıdır.

Mən yay aylarında yaza bilmirəm. Əlinin kitabının çapa getdiyini nəzərə alsam da, onun haqqında ürəyimin iyul ayının yeri-göyü yandıran istisindən perikmiş duyğularını cəmləyib könlümcə ifadə edə bilmədim. Onsuz da son söz oxucunundur, bizimki onlara yol göstərmək. Əlinin yoluna isə bələdçi lazım deyil. Görünən dağa nə bələdçi!
İslam Sadıq

Əyrilikdən doğan dünya


Su çiləyin o dağlara
Payız buludları qəmə bülənddi,

İstəkli yarından küsənlər kimi.

Bəlkə də göz yaşı bir himə bənddi,

Əlini vüsaldan üzənlər kimi.


Toplaşar, yığışar səssiz-səmirsiz,

Sallanıb dayanar qara buludlar.

Ağlayar dərdini sakit, hənirsiz,

Sanki çəkiləcək dara buludlar.


Bir allah bəndəsi sizdən sordumu

Nədən sıx geyinib, bürünürsünüz?

Bu sırtıq küləklər sizi yordumu,

Niyə ağır-ağır sürünürsünüz?


Gəlin qucağıma, ovudum sizi,

Ey üzüdönükdən dönən buludlar.

Nərdivan eliyib kipriyinizi

Göydən damla-damla enən buludlar.


Görürəm, qəribsiz bu yerlərdə siz,

Taleyin hökmüylə düşmüsüz bura.

Kimə ağız açıb, hara gedəsiz?

Kim dərdi anlaya, kim hayan dura?


Biz qonaq sevənik binadan, başdan,

Yatıb dincəlməyə dərəmiz də çox...

Xəzəri keçsəniz durub obaşdan

Minməyə gəmimiz, bərəmiz də çox.


Ancaq xahişim var mənim də sizdən,

Gedəndə yol salın Cıdır düzündən.

Bilirəm, Şuşamız incikdi bizdən,

Sarılıb boynuna öpün üzündən.

Salamlar yetirin o yurda bizdən,

Söyləyin: yol bağlı, kəsilib ara.

Nə qədər desəniz verrəm dənizdən,

Su yığıb çiləyin o yaylaqlara.


Çiləyin, soyusun dağların hirsi,

Dözüb əvvəlki tək məğrur dayansın.

Sonra da ehmalca dolanıb Kirsi

Gedin... Yollarınız nura boyansın!..



Biz bizi tapanda
Biz ona görə bizik ki, biz özgəsi deyilik”

Orxan Fikrətoğlu

İti doğulmadıq ki,

sonradan kütləşib

küt olarıq.

Lazımsız bir şey kimi

ayaqlarda qalarıq...

Küt gəldik dünyaya...

İtiləşmədik

yonulsaq da nə qədər!

Yonub-yontulayanların

zəhməti getdi hədər...

Biz gərək biz olaydıq

/iraq gözümüzdən/

İynəsi də, sapı da özümüzdən.

Biz, biz olsaydıq

başdan iti olardıq!

Nə zülmə boyun əyər,

nə də müti qalardıq!

Sancılardıq yağının didəsinə!

Od vurardıq düşmənin dədəsinə!

Biz, biz olsaydıq

düz olardıq!

Haqda, ədalətdə

birə-yüz olardıq!

Biz-biz də olsaydıq ən azı

başımıza çıxanın

ayağına batardıq!

Biz, biz olsaydıq

nə geri çəkilər,

nə torpağı satardıq!...

Biz, biz deyilik!

Biz düz deyilik!

Biz heç siz də deyilik:

girək qonşu çuvalına,

minək özgənin dalına!

Biz bizi tapanda

vay sizlərin halına!...




Yalan ağ deyil

“Ağ yalan”-deyirlər, ağdırsa yalan

Doğruya don biçək gərək qaradan!

Görəsən kim imiş bu dərdə qalan-

Bu yanlış söhbəti düzüb yaradan?
Yalan ağ olsaydı üz ağardardı;

Doğru üzqaralıq olardı başa!

Deyirəm düşüncə necə də dardı-

Bəlkə pambıq deyək biz qara daşa?


Yalan qırmızı da deyildir fəqət,

Yanağa qızartı həyadan gəlir!

Bu, elə toxumudur,-cücərir xəlvət,

Öz rəngi tutduğu mayadan gəlir!


Yalan iki üzlü olsaydı belə,

Kəsmək mümkün idi bəndin-bərəsin.

Hörərdik hər yanın belədən-belə,

Qoymazdıq bu qədər artsın, törəsin.


Yalanın sifəti hələm bilinməz,

Yoxsa bu dünyada necə qalardı?

Vurduğu ləkəsi asan silinməz,

Çünki, Allah bilir, neçə çalardı!...



İnləyə-inləyə yaşamaqdansa
Ədalət nə vaxtdan alınmır ələ?

Tarixi bəlkə də iblis yaşıdı!

Niyə ikiləşib sifətlər belə?-

Yoxsa öz gözümüz çəpdi, çaşıdı?


Təqsir bu dünyanın haqqı-sayına

Əyrilik toxumu əkənlərindi.

Bəzən də aldanıb tula payına

Nahaqqı qabağa çəkənlərindi.


Neyləyək əlimiz bir yana çata?

Bəlkə tərpənməyək, əbəs söhbətdi?

Susmaq biqeyrətlik, danışmaq xata,

Biganəlik ondan da pis töhmətdi!


Fələk zor göstərib haqqını dansa,

Bu haqqı şeytanla bölmək yaxşıdı!

İnləyə-inləyə yaşamaqdansa,

Bir kərə hayqırıb ölmək yaxşıdı!



Qızıl xəncər olma
Öz yolumda qəsdim qədər zillətəm!

Taleh günahkarmı, ya doğan anam?

Parçalanmış, tikələnmiş millətəm,

Od vuran lazımdı kabab tək yanam-

Bölünən, talanan Azərbaycanam!
Təpə olub cığır üstə dayanma-

Alçaqlar da gəlib keçər üstündən!

Bir vulkan ol, sakit-sakit oyanma,

Elə kükrə dağlar qorxsun tüstündən!

Heykəl yarat məğrurluğun büstündən!
Xoflanma düşməndən, olma ağbəniz!

Yarım sevincdənsə, dolu kədər ol!

Demirəm ümman ol, ya da ki dəniz,

Yatan şəhidlərin qanı qədər ol!

Yaralı pələngin canı qədər ol!
Sən elə qüdrət ol, güvənə bilim!

Sən elə nifrət ol, alasan qanı!

Qalmasın illərə acı nisgilim,

Lərzəyə salınsın düşmənin canı!

Tarixə həkk elə bu adı-sanı.
Qızıl xəncər olma, düşüb kitaba

İllər boyu muzeylərdə yatasan!

Taqət qalmayıbdı dözümə, taba,

Paslı tiyə ol da, bu gün batasan!

Bəlkə bu cür mətləbinə çatasan!

Yedi dünyanı
Yenə yerdə qaldı

yetimin ahı!...

Yenə çapdı, çaldı,

Xəsisin tamahı

yedi dünyanı!...
Leylacın naxışı,

Avamın ağzıayrıq baxışı,

yalançı vədlərin

sabahı yedi dünyanı!...


Mütilik zamanından,

“dinsizin imanı”ndan,

“cılızların əti”ndən,

“namərdin qeyrəti”ndən,

“arsızın həyası”ndan,

naqisin mayasından

tutulan bir siyahı

yedi dünyanı!

gidi dünyanı!

Dünya o yan- bu yan olsa
Paxıllıq xaində əsas xislətdi,

Səadət göylərdən gələn qismətdi,

Gözəlliyin ümdə şərti ismətdi,

bu hikməti duyan olsa.


Ağıl sərkərdədə gücdü, qüdrətdi,

Biganə nə balıq, nə də ki ətdi.

Şairlik dediyin özgə sənətdi

bu sevdaya uyan olsa.


Adəm bu dünyanın əzəl-ilkidi;

Nadan ola bilsin heyvan silkidi.

Pula deyirlər ki, o, əl çirkidi-

təmizlənər yuyan olsa?!


Qisməti qulluqdu boyun əyənin,

Yeri cəhənnəmdi haqqı yeyənin.

Dilin qopardasan böhtan deyənin

hətta fürsət bir an olsa!


Bu aləmi çalxalayan fələkdi,

Hər gedişi, hər addımı kələkdi.

Bugünkü ifritə sabah mələkdi-

dünya o yan-bu yan olsa!...



Qapılar
Qapılar...

Qapılar...

Sizdən yazan olsa

Lap roman yapılar.

Bəzən sınıq, sökük,

bağlı qapılar...

Bəzən par-par yanan,

özün çəkib

təkəbbürlü dayanan

boyalı, yağlı qapılar...

Bir kasıb çəpərində

cırıldayan,

sızıldayan

yaylı qapılar...

Bir varlı mülkündə

Abşeron küləyindən

mızıldayan

ikitaylı qapılar...

İmkansızın, işsizin,

ya fağırın,-dişsizin

üzünə kilidli qapılar.

Zamandan-zamana,

amandan-amana

dəyişən


min cilidli qapılar...

Həyasızlar həyalını

basıb keçən qapılar…

Yalnız axirətdə

kimi-kimdən

seçən qapılar...

Adam tək kürsüdə oturmuş,

Harınlayıb qudurmuş

bir yanqır bürokratın-

o şil yabının,

o atın

Qəbulunda döyülən qapılar...



Qarğış,

nifrin götürüb

gündə söyülən qapılar...

Gözləyirsiz,

izləyirsiz-

Dünya düzələcək

haçan, qapılar.

Ey öz gücünə

bir yetimin

bəxtin açan, qapılar!

Təqsir qıfıldadır -

doğru deyirsiz!

Qıfılların

töhmətini yeyirsiz!

Qıfıllar olmasaydı

nə söz, nə söhbət-

Birə on artardı

sizlərə hörmət.

Dözün, darıxmayın,

çaşıb karıxmayın,

yazıq qapılar!

Bir gün gələr-

haqq yüksələr,

kəsib qıfılları

atan tapılar!..
1991

Özümüz haqqında

yarımmənzumə

Neft bulağıdı

altımız-

vaqon-vaqon içilir.

Üstümüz də zəmi kimi

ya qırxılır,

ya biçilir.

Adımızı tapın, qoyun!

Oyunçu olmasaq da,

tapmacadır hər işimiz,

ya da oyun!

Neylərik metrəni?

Onsuz da ölçmədən biçirik.

İtələyib salan olsa

lap çaydan da keçirik.

Fərqi yoxdur hansı yana-

təki zəlzələ olmaya,

Yer altında dayana.

Barmaqla göstərəndə,

tükü tirdən seçirik!

Kişi tüpürdüyü suyu

Üfürə-üfürə içirik -

Axı müsəlman təmizləriyik.

Bir quru salam üçün

bağda alça, əriyik…

Əldə pul


üstdə “şapkası”

altda lazımi sənəd papkası

namərd körpüsü

gəzirik keçməyə!

Əlli qaba girsək də

layiq olmuruq içməyə!

Vaxtında öyrənmişik

daşbaşa!


İndi də nə desən

tökürük aşa!

Fərq etməz nə çıxar

qaşığımızdan.

Çünki Kür topuqdandır,

Araz da aşığımızdan.

Sən nə sayırsan say,

olma bizə tay!

Biz nə saydığımızı

özümüz bilirik!

Çoxbilmişə badalaq gəlir,

azbilmişə gülürük!

Dəyirmanımız işdədi,

çax-çax ağrıdırsa başın-

niyə çıxırdı üstünə

bu boyda daşın?

Özü bilər, fərqi yoxdu,

başsız çax-çax daha çoxdu!

Yəqin ki, xamdı,

ya naşı


dəyişərik o yoldaşı...

İş bizim

cövhərimizdi

Pul ondan da artıq

məhvərimizdi.

İşdə cövhərlənib

düşərik neçə rəngə!

Sifət dəyişdirməkdən

yorulub gəlmərik təngə.

Keçərik kəməndə,

kəndirə,

düşərik təndirə

tələssək əgər.

Tələsməyə lüzum

varmı məgər?

Arxayın danışıb,

hallaşıb,

əl verib halallaşıb

dananı qurda verərik!

Uzaga getmədən,

risq-filan etmədən

elə yerində-burda verərik!

Sən saydığını say!

Ola bilməzsən bizə tay!

Nə dedin?

-Sənə düşən pay?

Vallah ya avamsan,

ya da zay!

Get hər kəsi dindir –

Öyrən ki, bazar kimindir.

Bəlkə taleyin laxdır?

Get falçıya baxdır!

Özün gör:

kimi atsan da

O qırımız yeşiyə

açanda ancaq

bizimki çıxır eşiyə!...

Çıx bayıra,qaradaban!

O üzdə dur darvazadan!

Dükanı toz eləmə.

Bizimlə “qoz-qoz” eləmə

Vızıldaq arı tək

çıxma pətəkdən!

Get, əldən, ətəkdən

loğma, tikə

yeməyini qap!

Ağlın varsa

özünə yol tap!

İstər yat,

İstər işlə-

qan-tərə bat!

İstərsə də Sabir demiş,

kuçədə tullan!

Pullana bilirsən,

balam,

Get sən də pullan!...



2000

Əyrilikdən doğan dünya
Kaş Tanrı danışa, qulaq asaydım,

Bu, əcəb qorxulu nağıl olardı...

Yer ilə birlikdə fırlanmasaydım

Başımda bir özgə ağıl olardı!


Dünya bir fırlanan tələdir məncə,

Saxlayır xilqəti qorxu-təlaşda.

Yaxşı ki, tapılır az-maz düşüncə

Fırlana-fırlana gicələn başda!


İnsana çıxış yox, bəs nə etməli?

Fələyin öz şərti şərt qalmalıdır.

Ya dünya dayanıb məhvə getməli,

Ya da ki, fırlanıb gic olmalıdır!


Göydəki cismlər əyri yol gedir,

Əyri xətt üstədir cahan gərdişi.

Baş əyir Günəşə Yer də dövr edir,

Əgər əyilməzsə fənadır işi!


Hər şeyə inanan, aldanan bəndə,

Əyrilik düzlükdən daha uğurmuş!

Düzlük axtarırsan il boyu sən də,

Əyridən bu boyda dünya doğurmuş!...



Bunu bilməyən naşıdı
Xırdaçılıq xəsisliyin,

Tamahgirlik xəbisliyin,

Xainlik də hər pisliyin

Mənzil-mənzil yoldaşıdı!


Yaltaq olmaq qorxaqlığın, Yalan söz də axmaqlığın,

Satqınçlıq alçaqlığın

Dost-doğmaca qardaşıdı!
Həsəd özü paxıllığın,

Uydurmalar nağıllığın,

Ağır təmkin ağıllığın

Yüz illərdi sirdaşıdı!


Harda olsa mərdiməzar

Daim sənə quyu qazar.

Torpaq olsa ona məzar

Lənətullah baş daşıdı!


Böhtançıda hardandı ar,

Oğru olur həm saxtakar.

Tutulsa da ona nə var,

Bu da işin bəd başıdı!


Nadanlara yoxdu sözüm,

Sözümdən anlamaz çözüm.

Bu dünyada mərdlik, dözüm

Qəhrəmanlıq yaddaşıdı!


Təmənna ürəkdə dərddi,

Düzgün söz qayadan sərtdi,

İküzlü həm də namərddi,...

Bunu bilməyən naşıdı!...



Yaxşı ki, dənizlər alışa bilmir

Düşünün, insanlar, diqqət eliyin,

Nə yaxşı dənizlər, ümmanlar varmış.

Qoruyur torpağın bakirəliyin,

Hər yer açıq olsa nələr olarmış!
Yaxşı ki dənizlər sahili aşmır,

Zahirlə batini qovuşdurarmış!

Yaxşı ki, dalğalar çölü dolaşmır,

Torpağı ovcunda ovuşdurarmış!


Yaxşı ki, su hələ danışa bilmir,

Danışsa çox sirri necə danardı?

Yaxşı ki, dənizlər alışa bilmir,

Od tutub bir anda dünya yanardı!


... Ağzına su alıb susur bu dəniz,

Dinsə, göy balina udacaq onu!

Suçlu bir gəmini pusur bu dəniz,

Axır bir gədikdə tutacaq onu!..



Bir qurtum
Səhradakı o tək quyu -

Karvan üçün həyat qabı...

İçindəki sərin suyu -

Yüz susuzun bir cavabı!...


Quyu yolun üstə deyil,

Yol quyudan gəlib keçir!

Bir qurtuma olan meyil

Bəzən daşı dəlib keçir!


Bu yol dönüb gedir hara?

Nə çoxdur bu yolun acı?

Çoxun salıb quyulara

Bir qurtumun ehtiyacı!...



Neft və səhra
Baxıram dünyanın mənzərəsinə-

Ağlıma olmazın fikirlər gəlir.

Baş vurram tarixin bənd-bərəsinə,

Qəribə suallar beynimi dəlir!


Götür Ərəbistan, Afrika, Bakı,

Harda neft varsa, səhradır çoxu!

Dərində gizlənib buralardakı

Qoca təbiətin bütün var-yoxu!


Adəmlə Həvva da atılıb bura,

Bütün peyğəmbərlər bura gəlibdir.

O gözəl meşələr bəs dura-dura

Niyə bu səhraya göndərilibdir?!


Bəlkə də əzəli Cəhənnəm imiş –

Gərək baş sındıra tarix yazanlar.

Mazut yanacaqla, atalar demiş,

Pıqqapıq qaynarmış burda qazanlar!


Üstünə qum töküb söndürüb odu,

Bağlayıb qazanın qapağın Allah!

Dillərdə gəzsə də yüz dedi-qodu

Kələfin bir ucu görünür, vallah!


İnsan yarananda o vaxtlar, o dəm

Gözəl mələklərə qatılmalıymış.

Cənnətdən təqsirlə qovulan Adəm

Bəs sizcə haraya atılmalıymış?!


Meşəyə atsaydı meşənin barın

Görərdi məhv edib sonuna çatır!

Gör, indi Tanrının deşib anbarın

Nəvəsi mazutu daşıyıb satır!...



Mən dünyaya pəncərədən girmişəm

Mən dünyaya pəncərədən girmişəm

Döyməmişəm qapısını fələyin.

Gəzib pay-piyada, yollar görmüşəm,

Minməmişəm yabısını fələyin.
Bəxt yoxdusa ömür nəyə dəyəcək?

Uğursuzluq didib onu yeyəcək.

Axır bir gün mustafasın deyəcək,

Tanıyıram “mıs-mıs”ını fələyin.


Əzəl gündən alıb mənim gözümdən,

Asi olmaq var gəlmədi üzümdən,

Neyləyim ki, yayındırım özümdən

Ölüm adlı kabusunu fələyin?



Ölmək yaşamaqdan bahadı

( Babamın ruhu ilə söhbət )

Bizlərin əhvalın soruşma, dədə,

Bilsən nə gündəyik, gorun çat verər.

İndi bəylik alıb dünənki gədə,

Söz desən cavabın ikiqat verər.


Didilib,tökülüb insaf, mürüvvət,

Elə bil üstünə yalquzaq düşüb.

Baş alıb hər yanda boşboğaz söhbət,

Danışıq mətləbdən çox uzaq düşüb.
Kimlər ki, varlanıb həddən ziyada,

Əlləri böyüklər ətəyindədi.

Nadanlar atlıdı, aqil piyada,

Nər dəvə ulağın yedəyindədi.


“Ucuz ölüm” söyləyərdin bir vədə,

Naxırçı dananı verəndə qurda.

Yaşamaq ölməkdən çətin, ay dədə,

Ölmək yaşamaqdan bahadı burda!..



Soruşma
Ey hallı vaxtında hal soruşan kəs,

İkrahla halsızın halın soruşma.

Güzəran üzündən oxunur onun,

Kürt düşmüş toyuqdan falın soruşma.


Əgər imkanlısan, göstər əlacın,

Ödə bu möhtacın bir ehtiyacın.

Dəymişi sovulub getmiş ağacın

Durub yerli-yersiz kalın soruşma.


Sən hardan biləsən kefsizin halın,

Bilsən nə xeyri var, ay gönüqalın?

Bir işdi, ağızdan çıxdı sualın,

Daha var get, çəkil, dalın soruşma.


Müştəbeh diksinər hər adi səsdən,

Uğursuz tez sönüb düşər həvəsdən.

Taleyi tərsinə yazılmış kəsdən

Hər nə soruşsan da alın soruşma.


Əli, meyl etmə sən dövlətə, vara,

Öləndə nə düşdü şahənşahlara?

Sözün var, get söylə xeyirxahlara,

Eşşək arısından balın soruşma.



Yamandı, yalandı...
Qudurmuşun mırıltısı,

Yaltaq gülüş hırıltısı,

Evdə qarğa qarıltısı,

Həris gözün parıltısı

yamandı, yaman!
Göz yaşının şırıltısı,

Yoxsul qapı cırıltısı,

Boş mədənin qurultusu,

Hap-gopların gurultusu,

yamandı, yaman!
Döyülənin şappıltısı,

Yıxılanın tappıltısı,

Ağlayanınm zıqqıltısı,

Ağrıyanın zoqqultusu

yamandı, yaman!
Boş təhnənin taqqıltısı,

Sınan könül şaqqıltısı,

Qəfil ürək tappıltısı,

Bu dünyanın zıppıltısı

yamandı, yaman!
Ağır yükün boyunluğu,

Ciddiyyətin oyunluğu,

Qananların qoyunluğu,

Acgözlərin doyumluğu

yamandı, yaman!
Saxtakarın qəyyumluğu,

Cibi boşun soyumluğu,

Hər ölçünün boyumluğu,

Hər zurnanın toyumluğu

Yalandı, yalan!...

Yalandı, yalan!...





Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə