Elmi ƏSƏRLƏR, 2016, №6 (76) nakhchivan state university. Scientific works, 2016, №6 (76)



Yüklə 5,01 Kb.

səhifə55/81
tarix10.11.2017
ölçüsü5,01 Kb.
1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   81

116 
yaşda  olaraq  38,1±2,7%  (χ
2
=20,8;  p<0,001)  təşkil  edirdi.  30-35  yaşlı  analar  əsas  qrupda  42 
nəfər  olaraq,  26,4±3,5%  təsadüf  olunduğu  halda,  müqayisə  qrupunda  56  nəfər  olaraq 
17,6±2,1% təşkil edirdi.  
Müayinə  qruplarında 40-dan  yuxarı  yaşı  olan analar və  atalar  da  var idi.  Əsas  qrupda 
40-44 yaşlı analar 5,0±1,7% (8 qadın) təşkil edirdi. Müqayisə qrupunda isə bu yaşlı analar iki 
dəfə az olaraq 2,2±0,8% təsadüf olundu.  40-44 yaşlı atalar əsas qrupda 17 nəfər (10,7±2,5%) 
rast  gəldiyi  halda,  müqayisə  qrupunda  cəmi  5,0±1,2%  (16  nəfər)  idi.  Əsas  qrupdan  olan 
ataların  1,3±0,9%  40-45  yaşlılar  idi.  45-49  yaşında  olan  atalara  əsas  qrupda  iki  nəfərə  rast 
gəlinərək 1,3±0,9% təşkil edirdi. Kontrol qrupda bu yaşlı atalara heç rast gəlinmədi. 
Bu  məlumatlar  göstərir  ki,  uşağın  anadangəlmə  inkişaf  qüsuru  ilə  həyata  gəlməsində 
ana  və  atanın  yaşının  çox  olmasının  müəyyən  rolu  var.  Belə  fikrə  C.J.Haines,  M.S.Rojers, 
D.H.Leunq  də  gəliblər.  Onlar  göstərirlər  ki,  ananın  yaşı  ilə  uşaqda  anadangəlmə  inki şaf 
qüsurunun  əmələ  gəlməsində  birbaşa  asılılıq  var.  Məmmədova  L.C.  Bakı  şəhərində 
anadangəlmə  inkişaf  qüsurlarının  əmələgəlmə  səbəblərini  tədqiq  edərkən  aydınlaşdırıb  ki, 
ananın yaşının 35-dən yuxarı, atanın yaşının 40-dan artıq olması uşaqda anadangəlmə inkişaf 
qüsurlarının  əmələ  gəlməsində  risk  faktorudur,  özü  də  ana  xətti  anadangəlmə  inkişaf 
anomaliyasının əmələ gəlməsində daha aktiv rol oynayır.  
 
 
 
Cədvəl 3 
Valideynlərin yaşı və fəaliyyəti 
Vali-
deynlər  
Risk faktorları 
Müayinə olunmuş uşaqların qrup 
χ
2
, p 
Əsas qrup  
(n=159) 
Müqayisə qrupu  
(n=318) 
Ana  
Yaş, illərlə 
15-19 
11 
 6,9±2,0% 
56  
17,6±1,1% 
χ
2
=20,8 
p<0,001 
20-24 
41  
25,8±3,5% 
58  
18,2±2,1% 
25-29 
46  
28,9±3,6% 
121  
38,1±2,7% 
30-35 
42  
26,4±3,5% 
56  
17,6±2,1% 
36-39 
11  
6,9±2,0% 
20  
6,3±1,4% 
40-44 
8  
5,0±1,7% 
7  
2,2±0,8% 
İşi 
İşləyir 
80  
50,3±4,0% 
238  
74,8±2,4% 
χ
2
=28,7 
p<0,001 
İşləmir 
79  
49,7±4,0% 
80  
25,2±2,4% 
Kimyəvi 
maddələrlə (boya, 
lak, kleylə) əlaqəsi 
Var 
6  
3,8±1,5% 
4  
1,3±0,6% 
χ
2
=3,27 
p>0,05 
Yoxdur  
153  
96,2±1,5% 
314  
98,7±0,6% 
Ata  
Yaş, illərlə 
 
15-19 
2  
1,3±0,9% 
7  
2,2±0,8% 
χ
2
=28,6 
p<0,001 
20-24 
22  
14,1±2,8% 
41  
12,9±1,9% 
25-29 
43  
27,0±3,5% 
49  
15,4±2,0% 


117 
30-35 
58  
36,5±3,8% 
127  
39,9±2,7% 
36-39 
15  
9,4±2,3% 
78  
24,5±2,4% 
40-44 
17  
10,7±2,5% 
16  
5,0±1,2% 
45-49 
2  
1,3±0,9% 

İşi 
 
İşləyir 
113 
 71,1±3,6% 
133  
41,8±2,8% 
χ
2
=36,3 
p<0,001 
İşləmir 
46  
28,9±3,6% 
185  
58,2±2,8% 
Kimyəvi 
maddələrlə (boya, 
lak, kleylə) əlaqəsi 
Var 
12  
7,5±2,1% 
3  
0,9±0,5% 
χ
2
=13,1 
p<0,001 
Yoxdur  
147  
92,5±2,1% 
315  
99,1±0,5% 
 
Birləşmiş  Millətlər  Təşkilatının  2000-ci  ildəki  hesabatında  göstərilir  ki,  100.000  diri 
yeni doğulmuş uşaqlarda kəllə-üz anomaliyaları 4,8% təşkil edirdi. Onların əksəriyyəti (4,2%) 
18  yaşa  qədər  olan  analarda  müşahidə  olunmuşdur.  Bu  qadınlarda  eləcə  də  mərkəzi  sinir 
sisteminin  (9,8%),  gözün  (76,8%),  qulağın  (50%),  burunun  (69,5%)  anadangəlmə  inkişaf 
qüsurları, dovşandodaqlığın (41,5%) çox rast gəlməsi də hesabatda göstərilir. 
Anadangəlmə  inkişaf  qüsurlarının  Ərəb  Hesabat  və  Nəzarət  Mərkəzində  aparılan 
tədqiqatlar  zamanı  müəyyənləşib  ki,  hər  1000  əhalidə  20  yaşına  qədər  olan  qadınların  da 
uşaqlarında  anadangəlmə  inkişaf  qüsurlarının  rast  gəlməsi  6,9  hadisə  təşkil  edir.  Bu  yaşda 
olan qadınlardan doğulan uşaqlardan 39,2% mərkəzi sinir sisteminin, 22,3% ürək qan -damar 
sisteminin, 13,1% həzm sistemi üzvlərinin qüsurlarına rast gəliblər (M.Carla, A.Alan, 2000). 
Türkiyə və ABŞ alimləri anadangəlmə inkişaf qüsuru ilə uşaq həyata gətirən qadınlarda 
təsiredici risk amillərini öyrənərkən onlar müşahidə ediblər ki, uşağın anadangəlmə qüsur ilə 
doğulması  bilavasitə  ananın  yaşı  və  yaşadığı  mühit  şəraitinin  təsiri  ilə  əlaqədardır 
(M.Vrijheid, H.Dolk, 2000). 
Anadangəlmə  inkişaf  qüsurlarının  inkişafında  valideynlərin  yaşı,  xüsusən  ananın 
yaşının  yuxarı  olmasının  etioloji  rolunu  təsdiq  edən  çoxlu  miqdarda  dəqiq  faktlar  əldə 
edilmişdir.  Lakin  ananın  yaşının  risk  amili  hesab  edilməsi  haqqında  ədəbiyyat  məlumatları 
azdır.  Bizim  aldığımız məlumatlar  göstərir ki,  atanın  yaşının  40-dan, xüsusilə 45-dən  yuxarı 
olması  da  risk  faktoru  hesab  oluna  bilər.  Bu  onu  göstərir  ki,  bu  haqda  daha  ətraflı  xüsusi 
tədqiqatların aparılması tələb olunur. 
Bizim müayinə etdiyimiz həm əsas qrupdan, həm də müqayisə qrupundan olan anaların 
əksəriyyəti  işləmirdi:  96,2±1,5%  və  98,7±0,6%  müvafiq  olaraq  (χ
2
=3,27;  P>0,05).  Əsas 
qrupdan  olan  anaların  6  nəfəri  (3,8±1,5%)  bərbər  işlədiyi  üçün  saç  boyaları,  lakları  ilə  həm 
hamiləlikdən əvvəl, həm də hamiləlik vaxtı təmasda olmuşdular. 
Analardan  fərqli  olaraq  əsas  qrupdan  olan  ataların  əksəriyyəti  113,  yəni  71,1±3,6% 
işləyirdi  (χ
2
=3,27;  p<0,001).  Onların  da  7,5±2,1%  (χ
2
=13,1;  p<0,001)  boyalar.  Laklar, 
yapışqanlarla işləyirdi. 
Əsas qrupda orta təhsilli atalar 71,2%, təhsilsiz 0,5%, ibtidai təhsilli 2,1%, xüsusi orta 
təhsilli  11%,  ali  təhsilli  15,2%  idi.  Hər  iki  qrupdan  olan  ataların  yaş  həddi  bütün  ərazilərdə  
eyni idi. 
Müqayisə qrupundan fərqli olaraq əsas  qrupdan olan ataların özündə və qohumlarında 
anadangəlmə inkişaf qüsuru ilə doğulan uşaqlar olub (P>0,05). 
Hər  iki  qrupdan  müayinə  olunan  qadınların  əvvəlki  hamiləliklərinin  nəticəsi  cədvəl 
4.4-də  göstərilmişdir.  Qadınların  anamnestik  məlumatlarını  təhlil  etdikdə  aydınlaşdı  ki,  əsas 
qrupdan olan 159 qadından 57 nəfərində, yəni 35,8±3,8%-də birinci hamiləlik patoloji olaraq 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   81


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə