Epilepsiyanın diaqnostika və müalicəsi üzrə klinik protokol



Yüklə 0,53 Mb.

səhifə19/22
tarix17.09.2017
ölçüsü0,53 Mb.
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22

 57

EEQ normal əsas aktivliklə xarakterizə olunur. Fonda pik-

polipik-dalğa yayılmış sürətli komplekslərinin qısa boşalmaları qeyd 

olunur. MRT müayinəsi nəticələri norma daxilindədir. 

Diferensial diaqnoz  uşaqların absans epilepsiyası, gənclərin 

mioklonik epilepsiyası, təcrid edilmiş epileptik tutmaları ilə yayılmış 

epilepsiya, simptomatik parsial epilepsiyalarla aparılır. 

Müalicə: Başlanğıc terapiya müstəsna olaraq valproat turşusu 

preparatları (depakin xrono) ilə  həyata keçirilir: 900-2000 mq/sut 

(30-40 mq/kq/sut) doza 2 dəfəyə  qəbul olunur.  Monoterapiyadan 

effekt əldə edilmədikdə baza preparatına topamaks əlavə etmək olar: 

100-200 mq/sut (3-5 mq/kq/sut) doza 2 dəfəyə  qəbul edilir. 

Terapiyaya qarşı rezistent olan absanslar zamanı valproatlarla 

birlikdə suksinamidlər tətbiq edilir: suksilep 500-1250 mq/sut (20-30 

mq/kq/sut) dozada 3 dəfəyə qəbul olunur. Valproatların lamotricinlə 

kombinasiya edilməsi də mümkündür: lamiktal 100-200 mq/sut (3-5 

mq/kq/sut) dozada 2 dəfəyə  qəbul olunur. Ehtiyat variant kimi 

valproatlar + benzodiazepinlər qalır: frizium 10-30 mq/sut (orta 0,5 

mq/kq/sut). Adekvat terapiya tətbiq edildikdə, praktik olaraq bütün 

pasiyentlərdə absanslar üzərində yaxşı nəzarət əldə etmək olur. 

Proqnoz  xəstəliyin YET ilə başlaması  və epileptik tutmalarının 

yüksək tezliyi zamanı pisləşir. Xəstələrin orta hesabla 70%-ində tam 

terapevtik remissiya əldə olunur. Müalicənin kəsilməsi tədricən, azı 4 

il ərzində tutmaların tamamilə olmamasından sonra həyata keçirilir. 



Gənclərin mioklonik epilepsiyası (GME) – Yans sindromu 

Etiologiya: epilepsiyanın idiopatik yayılmış forması. GME-li 

pasiyentlərin yarısında ailə anamnezində epileptik tutmalar haqqında 

məlumat olur.  

Rast gəlmə tezliyi:  uşaqlar arasında epilepsiyaların 3%-ini, 

böyüklər arasında epilepsiyaların isə 11%-ini təşkil edir. 



Başlandığı yaş dövrü: GME-nin meydana çıxması dövrü 8-dən 

30 yaşa qədər dəyişir, zirvə nöqtəsi 12-18 yaşa düşür. 



Klinik mənzərə: yuxudan oyandıqdan dərhal sonra, həmçinin 

yuxuya getmə zamanı və ya başqa vaxt, çiyin qurşağı və yuxarı ətraf 

əzələlərində  qəfil meydana çıxan yüngül və orta intensivlikli 

mioklonik dartılmalar. Tutmalar zamanı huş itmir. Pasiyentlərin 

30%-ində mioklonik tutmalar ayaq əzələlərini  əhatə edir, bu zaman 

Klinik protokol Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin

İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzində hazırlanmışdır.



 58

yıxılmalar – mioklonik-astenik tutmalar baş verir. 90% hallarda 

mioklonik tutmalar oyanma YET-ləri ilə, 10-30% hallarda isə 

absanslarla müşayiət edilir. Absanslar qısadır, tezliyi yüksək deyil. 

GME zamanı  əsas provokasiya edici faktorlar – yuxunun 

deprivasiyası  və  qəflətən zorla yuxudan oyatmadır. Bəzi 

pasiyentlərdə mioklonik tutmalar müstəsna olaraq az yatma zamanı 

meydana çıxır. Xəstələrin təxminən 1/3-də (daha çox qadınlarda) 

tutmalar fotosensitiv olur. Menstruasiya önü dövrdə YET və 

mioklonik tutmaların tezliyinin artması mümkündür. Mioklonik 

tutmalar və absanslara bir çox hallarda pasiyentlər tərəfindən 

əhəmiyyət verilmir, ona görə  də tonik-klonik tutmalardan 

şikayətlənən yeniyetmə  və  gənc yaşlı pasiyentlərin sorğusu zamanı 

həkim həmin əlamətlərin olub-olmamasını müəyyən etməlidir. 



Nevroloji status norma daxilindədir.  

EEQ: müalicə almayan pasiyentlərdə tutmalararası dövrdə EEQ-

də bilateral, simmetrik, sinxron və diffuz polispayk-yavaş dalğa 

kompleksləri (4-6 Hs tezlikdə) aşkar edilir. Mioklonik paroksizmlər 

zamanı 6-16 Hs tezlikli polispayklar müəyyən olunur. Tonik-klonik 

tutmanın başlanğıcında yüksək amplitudalı toplanma patternləri 

əmələ  gəlir. Mioklonik tutmalarla spayklar arasında aydın 

korrelyasiya yoxdur. Absanslarda boşalmaların tezliyi 4-6 Hs-dən 3 

Hs-ə qədər azala bilər, bu zaman polispayk-dalğa və ya spayk-dalğa 

aktivliyi kompleksləri qeyd olunur. 

MRT zamanı patologiya aşkar edilmir.  

Diferensial diaqnoz: GME mioklonuslu epilepsiyanın 

proqressivləşən formaları, yayılmış epileptik tutmaları olan 

epilepsiya, nadir hallarda baş verən yayılmış epileptik (tonik-lonik) 

tutmaları olan epilepsiya və  gənclərin absans epilepsiyası ilə 

diferensiasiya edilir. 

Müalicə: medikamentoz terapiya ilə yanaşı, yuxu və oyaqlıq 

rejiminə ciddi əməl etmək, məişətdə fotostimulyasiya faktorlarından 

özünü gözləmək lazımdır. 

Başlanğıc müalicə – valproat turşusu preparatları ilə (depakin 

xrono) 1000-2500 mq/sut (30-50 mq/kq/sut) dozada monoterapiya 

GME zamanı hər üç növdən olan tutmaların aradan qaldırılmasında 

yüksək effektivliyə malikdir. Effektivlik kifayət qədər olmadığı 

hallarda politerapiya təyin edilir: valproatlar + suksinimidlər 

Klinik protokol Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin

İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzində hazırlanmışdır.




 59

(rezistent absanslar zamanı); valproatlar + topiramat (rezistent YET-

lər zamanı); valproatlar + benzodiazepinlər (aşkar ifadə olunmuş 

fotosensitivlik zamanı). Bu zaman valproatlar baza preparatları 

olaraq qalır, əlavə preparatlar isə bu dozalarda təyin edilir: suksilep 

500-1000 mq/sut (20-30 mq/kq/sut) dozada 3 dəfəyə  qəbul olunur; 

topamaks 100-400 mq/sut (3-10 mq/kq/sut) dozada 2 dəfəyə  qəbul 

olunur; frizium 10-30 mq/sut (orta hesabla 0,5 mq/kq/sut). Bəzi 

tədqiqatlarda GME-nin monoterapiyası  şəklində istifadə üçün 

levetirasetamın (keppra) effektivliyi qeyd edilir. 



Proqnoz: Tam medikamentoz remissiya, əksər hallarda 

valproatlarla monoterapiya vasitəsilə, xəstələrin 85-95%-ində  əldə 

edilir. EƏP qəbulunun dayandırılmasından sonra residivlərin baş 

vermə tezliyinin yüksək olması problem təşkil edir. Hətta tam 

elektroklinik remissiyadan 4-5 il keçdikdən sonra preparatların 

qəbulunun dayandırılması xəstələrin azı 50%-ində tutmaların residiv 

verməsinə  gətirib çıxarır. Tutmaların olmaması  və video-EEQ 

monitorinq məlumatlarında epileptiform aktivliyin tam 

blokadasından 4 ildən az olmayan vaxt keçdikdən sonra EƏP-lərin 

qəbulunun çox tədricən dayandırılması tövsiyə edilir. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Klinik protokol Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin

İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzində hazırlanmışdır.






Dostları ilə paylaş:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə