Erzincan Üniversitesi Yayınları



Yüklə 2,83 Mb.

səhifə79/114
tarix08.03.2018
ölçüsü2,83 Mb.
1   ...   75   76   77   78   79   80   81   82   ...   114

 

 

243 



 

Bilgilerin giriş tarihi: 20.11.1914 

Gizli Servis

’ten bilgileri alan: Albay 

Belinskiy

 

Bilgilerin özü 



Ne yapılmıştır 

Türkiye  ile  karışıklıkların 

beklendiği  dönemde,  Tiflis’ten  Avukat 

[jüri  üyesi]  Samson  Arutyunyants  ve 

Piskoposluk  Başkanı  Mesrop’tan,  bu 

savaşın  Ermeni  ulusu  için  son  derece 

arzu 

edildiğine; 



zira 

bunun, 


Ermenistan’a 

özerklik 

haklarının 

verilmesiyle  sonuçlanacağına  ve  bu 

nedenle 

tüm 


Ermenilerin 

Rus 


Hükümeti’ne,  bu  savaş  sırasında  tam 

bir  destek  vermesi  gerektiğine  ilişkin 

bilgiler 

geldi. 


Arutyunyants 

ve 


Mesrop’un,  Taşnak  Partisi  Tiflis 

Komitesinin  başında  bulundukları  ve 

parti  çevresinde  özel  bir  popülariteye 

sahip  oldukları  için,  yerel  örgütler,  bu 

çağrıya  yaygın  bir  şekilde  yanıt 

verdiler.  Önemli  sayıda  gönüllü 

müfreze  örgütlendi,  bunların  başında 

Taşnak  Partisi’nin  yerli  komitelerinin 

nispeten aktif üyelerinden birileri vardı; 

gönüllülerin  her  biri,  başarılı  bir 

savaştan  sonra  Ermenistan’ı  neyin 

beklediğini biliyordu. Bir süre geçtikten 

sonra, 

T

iflis’ten  aynı  kişilerden, 



Ermenistan  için  özerklik  beklemenin 

imkansız  olduğuna  ilişkin  haberler 

alındı.  Bu  söylenti,  partililer  ve  aynı 

şekilde Ermeni kökenli subaylar ile alt 

seviyedeki  askerler  arasında  da  hızla 

yayıldı.  Bu  da  pek  çok  Ermeninin 

düzenden  kaçmasına,  hastalık  taklidi 

yapmasına, kendi kendini yaralamasına 

ve hatta düşman ordusu saflarına iltica 

etmesine  neden  oldu.  Böylesine 

anormal  bir  durum  parti  liderlerinin 

MAJESTELERİ 

İMPARATORUN  Kafkasya 

Genel 


Valisi

’nin 


Özel 

Kalemi  Özel  Bölümüne  № 

6224  sayılı  ve  Tiflis  İl 

Jandarma  İdaresi’ne  №6225 

sayılı 

bilgiler 



bugün 

belirtilmiştir. 

Bay  Erivan 

Valisi’ne 

şahsen rapor edilmiştir. 

Gizli 


Servis’in 

bilgilerin

e  göre,  Tiflis  sakini 

Avukat  [jüri  üyesi]  Samson 

Arutyunyants,  Tiflis  Merkez 

K

omitesi Başkanı’dır. 



Piskopos Mesrop, Tiflis 

Piskoposluk  Başkanı,  aynı 

komitenin 

önde 


gelen 

üyesidir. 

Piskopos 

Khoren 


Muradbekyan, 

Erivan 


Piskoposluk 

Başkanı’dır, 

Gizli 

Servisin 



bilgilerine 

göre,  aynı  partinin  Erivan 

Merkez  K

omitesinin  önde 

gelen üyesidir. 



 

 

244 



 

dikkatini  çekti;  ancak  liderler,    Rus 

Hükümeti’nden  aldıkları  çok  sayıda 

tüfeğin 


ellerinden 

çıkmasını 

istemediklerinden, buna uygun tedbirler 

aldılar.  Gönüllü  hareketi  eskiden 

olduğu  gibi  devam  edecekti.  Bunun 

desteklenmesi 

ve 

uygun 


bir 

propagandanın  yürütülmesi  amacıyla, 

yüksek 

öğretim 


kurumlarının 

öğrencileri  tarafından  temsil  edilen 

aydınlar  buna  dahil  edilmeye  çalışıldı.  

Ayrıca ordudaki ruhun korunması için, 

Piskopos Mesrop 

Tiflis’ten ve Piskopos 

Khoren 

Erivan


’dan 

çıkacaklardı 

(Khoren’in artık çıkdığı açıklanmıştır.). 

Tüm  gönüllüler,  savaş  sona  erdiğinde, 

aldıkları  silahları  geri  vermemeleri 

konusunda  uyarılmalı  ve  eğer  Rus 

Hükümeti, 

Ermenistan’a 

özerklik 

vermek  istemezse,  bu  durumda,  bu 

gönüllüler,  hükümetle  mücadele  etmek 

için  silahlı  olacaklar  ve  o  zaman  da 

istedikleri  özgürlüğü  kendi  silahlarının 

gücüyle almaya çalışacaklar. Şimdi de, 

b

aşarılı  olabilmek  için,  mümkün 



olduğunca, 

Kafkasya’daki 

diğer 

halklarla, hatta Tatarlarla iyi komşuluk 



ilişkileri  kurulmasına  karar  verilmişti. 

Z

ira  onlar,  aktif  olarak  katkıda 



bulunmazlarsa, 

karşı  koymak  için, 

Müslümanlarla  anlaşmazlık  olması 

durumunda,  Ermenilerin, 

Ruslara  karşı 

yönelteceklerini  öngördükleri  silahlar, 

Tatarlara  yöneltilecek  ve    kendilerinin 

kitlesel  silahlanması  için  uygun  bir 

zaman olmayacak.  

 

 



 

 

245 



 

 

Ermeni Meselesi ile İlgili Mektuplar 

BELGE 1 


RGVİA. Fon 2100. Sayı 1. Dosya 558. Sayfa 378-378 

arkası, 379. 

Ermeni 

halkının 

Rusya’dan 

kendisini 

Türk 

boyundu

ruğundan  kurtarmasını  beklediği;  Türkiye’den  gelen 

savaş  esiri  Ermenilere  yardım  edilmesi,  esir  Ermenilerin  Rus 

ordusunda görev yapmak istedikleri. 

26.12.1914 

№3054 

Ekselansları Saygıdeğer Kont İllarion İllarionoviç! 



Bu 29 Kasım tarihinde Tiflis’te, Majesteleri’ni Bizim Sevgili 

MAJESTELERİ  İMPARATORUMUZA  takdim  etmekten  mutluluk 

duydum. O sırada ben, Majestelerine sair şeylerin arasında kendilerinin 

asırlık düşmanı olan Türkiye’ye karşı, yiğit Rus Ordusu’nun saflarında 

sa

vaşmak  isteyen  Türkiye’den  gelen  savaş  esiri  Ermenilerin 



durumlarının  iyileştirilmesini  naçizane  istedim.  Bu  arada  ortak  hukuk 

temelinde,  bu  talihsiz  Ermeniler

,  esir  Türkler  gibi  Rusya’nın  kuzey 

bölümlerine  gönderiliyorlar.  Savaş  esirleri  orada  hayatın  tüm 

zorluklarına katlanmak zorundalar. Büyük Rusya’ya hizmet etmek için 

yanıp  tutuşan  arzularını  yerine  getirme  imkanlarından  mahrumlar. 

Çilekeş  Ermeni  halkı,  Rusya’dan,  kendisini  Türk  boyunduruğundan 

kurtarmasını bekliyor. 

MAJESTELERİ  EGEMEN  İMPARATOR,  beni  dinledikten 

sonra  Petrograd

’a  döndüğünde  bu  konuyla  ilgileneceğini  söylemek 

lütfunda  bulundu.  Savaş  esiri  Ermeniler,  Petrograd  Ermeni  Cemiyeti 

temsilcileri 

üzerinden, Bay Savunma Bakanı’na başvuruda bulundular. 

Savunma Bakanı, böyle bir girişimin, Kafkasya Ordu Komutanı olarak 

Siz Ekselanslarından gelmesi gerektiğini söyledi. 

Savaş esiri Ermeniler, sürekli bana başvuruda bulunuyorlar ve 

EGEMEN 


İMPARATOR’dan  ve  onun  Hükümeti’nden  şefaat 

diliyorlar.  Esirler  arasında,  askerler  dışında,  askerî  doktorlar  da  var. 

On

lar  ve  diğerleri,  muzaffer  Rus  Ordusu’nun  başarılı  olması  için 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   75   76   77   78   79   80   81   82   ...   114


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə