Əzizə Cəfərzadə



Yüklə 2,16 Mb.

səhifə1/101
tarix25.08.2018
ölçüsü2,16 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   101


www.vivo-book.com 

 



     

                           Əzizə Cəfərzadə 

                             BAKI    1501   


www.vivo-book.com 

 



                             BAKI    1501  


www.vivo-book.com 

 




www.vivo-book.com 

 



 

 

 



                                        (Roman) 

 

Xҽzҽr! Ey nemҽt, bҽrҽkҽt dҽnizim mҽnim! Saһilindҽ 



dayanmıĢam, saһilindҽ sevmiĢҽm, saһilindҽ ĢҽnlҽnmiĢҽm. 

Xҽstҽliyim olubsa, – qızılı qumun sağaldıb; dincҽlib 

dalğalarının qoynunda sҽyaһҽtlҽrҽ çıxmıĢam. Sҽn mҽnim 

baba yurdum, sҽn mҽnim damarlarımda axan qanım qҽdҽr 

doğmasan, Xҽzҽrim, dҽnizim mҽnim! Tarixlҽrdҽn ҽvvҽlki 

tariximin yaĢıdı dҽnizim! Atilladan, Tomrisdҽn, Pompeydҽn 

bҽri (onlardan daһa ҽvvҽllҽri kim bilir?) sҽnҽ nҽ qҽdҽr adlar 

qoyublar. Tarixçilҽrin dediyinҽ görҽ, qҽdim yazılı 

abidҽlҽrdҽ, kitabҽlҽrdҽ onlarla adın var! Sҽni һҽlҽ antik 

dünyanın adamları Kaspi, ҽrҽblҽr Dҽrbҽnd dҽnizi, tatarlar 

Ağ dҽniz, türkmҽnlҽr Gökgöz, farslar Qulzum, çinlilҽr 

Siqay, atҽĢpҽrҽst babalar Varqan, Çinayid-Dayeti, mҽĢһur 

sҽyyaһ Marko-Polo Bakı dҽnizi, Aleksandr Düma Ġrkani 

adlandırıb. Daһa sonralar müxtҽlif mҽnbҽlҽrdҽ sҽnҽ Gilan, 




www.vivo-book.com 

 



Tҽbҽristan, Sari, Cürcan Ġbar, Xorasan, HҽĢtҽrxan, 

Abosükun, ġirvan vҽ b. adlar veriblҽr. 

 

Saһillҽrindҽ yaĢayan һҽr xalq, һҽr qҽbilҽ sҽni öz dilindҽ bir 



cür adlandırıb... Daһa bilmirҽm nҽlҽr... Cabbarlının 

«Quzğunu» göy Xҽzҽrim mҽnim! Saһillҽrindҽn kimlҽr 

keçib, sularında kimlҽr üzmҽyib? Neçҽ caһangirlҽr at 

oynadıb, nҽ qҽdҽr vҽtҽn oğlu-qızı azadlığını qanı baһasına 

qılıncının ucunda müdafiҽ edib? Ġllҽr, qҽrinҽlҽr, ҽsrlҽrin 

odlu-soyuq nҽfҽsi döyҽclҽyib saһillҽrini sҽnin. 

 

 Sҽni coğrafiya kitablarında adicҽ «duzlu göl» adlandıranlar 



da olub. Amma mҽnim üçün, xalqım üçün Xҽzҽrsҽn. 

Xҽzҽrim mҽnim! Zülmҽtli qҽrinҽlҽrdҽ qızların Göz yaĢları 

sularına qarıĢıb. Dҽli suların kükrҽdiyi, dağ boyda dalğaların 

oynadığı yerdҽ bҽkarҽt rҽmzi – alınmaz-satılmaz bir qız, bir 

mҽlҽk özünü sularına atıb. Bir ҽfsanҽ qalıb ondan, bir dҽ 

Göz dağı olan Qız qalası! 

 

 



www.vivo-book.com 

 



Yenҽ dҽ illҽr, qҽrinҽlҽr bir-birini ҽvҽz edib. Nҽlҽr Görmҽyib 

Xҽzҽr. Ağ yelkҽnlҽrdҽ qan, göy sularda nisgil, qızıl qumlu 

saһillҽrdҽ fҽdailҽrinin meyiti, ortadan qırılmıĢ qılınc, yerҽ 

sancılmıĢ paslı nizҽ... Bir caһangirin ҽvҽzinҽ baĢqa birisi 

gҽlib. Ağır döyüĢ illҽrindҽ saһilindҽn qopunub gedҽn neçҽ 

cavan son nҽfҽsindҽ sҽni anıb, sҽni düĢünüb. Qҽһrҽmanlar 

yurdu, igidlҽr oylağı Xҽzҽrim mҽnim! 

 

Saһilindҽ izlҽrim durur. Sularına dҽrdli mҽһҽbbҽtimi 



pıçıldaya-pıçıldaya söykҽndiyim qayalar durur. 

Qumlarından izlҽrimi gaһ meһriban, gaһ çılğın lҽpҽlҽrin 

yuyub aparıb. Gözҽlliyini Sҽttarım ҽbҽdilҽĢdirib, Sҽmҽdim 

tҽrҽnnüm edib, ay coĢqun, ay meһriban dҽnizim mҽnim, 

Xҽzҽrim mҽnim! 

 

Ġzninlҽ, saһilindҽ yaĢamıĢ, saһilindҽ doğulub böyümüĢ, son 



nҽfҽsinҽ qҽdҽr sҽnҽ sadiq bir gözҽlin һҽyatını sҽnҽ 

xatırlatmaq, gҽnc nҽslҽ uzaq keçmiĢin acılı-Ģirinli bir 

һadisҽsini danıĢmaq istҽyirҽm. Sҽndҽn Ģҽfqҽt, mҽndҽn 

zҽһmҽt, istҽkli oxucumdan sҽbir vҽ iltifat istҽyirҽm!.. 




www.vivo-book.com 

 



 

 

Ġlk görüĢ 



 

 

ġaһzadҽ Qazi bҽy darıxırdı. Neçҽ gün idi ki, onun müҽllimi, 



ġirvanĢaһlar sarayının qazısı olan Mҽһҽmmҽdyar vҽfat 

etmiĢdi: Musiqi vҽ kef mҽclislҽrinҽ ara verilmiĢdi. ġaһzadҽ 

özünҽ yer tapmırdı. Yuxudan durandan sonra nҽ edҽcҽyini 

bilmirdi. 

 

Bu gün dҽ elҽ oldu. Bir qҽdҽr yerindҽ çevrikdi. Nҽdimi 



Saleһi çağırıb Gҽzintiyҽ çıxmaq üçün һazırlıq görmҽsini 

ҽmr etdi. Özü isҽ yemҽyҽ ҽylҽĢdi. ĠĢtaһası da yox idi. Bir az 

cücҽ çığırtması yedi, bir piyalҽ süd içib sarayın eyvanına 

çıxdı. Nҽdim onu qarĢıladı: 

– Atlar һazırdı, Ģaһzadҽ. 

– Çox gözҽl. 

 

ġaһzadҽ ov paltarında һҽyҽtҽ endi. Xҽyal onu götürmüĢdü: 




www.vivo-book.com 

 



«Bu ov libası nҽyimҽ gҽrҽkdir? ġirvanın ceyranlı 

düzҽnlҽrindҽ, kҽklikli dağlarında olsaydım, yerinҽ düĢҽrdi. 

Bu qumluqlar diyarında ҽlimҽ ov keçmҽyҽcҽk. Nҽ isҽ... 

Uğur olsun!» – deyҽ öz-özünҽ sҽfҽr sҽlamҽtliyi dilҽyib 

atlandı. Nҽdimin dҽ onunla yollanmasını ҽmr etdi. Nҽdim 

Saleһ atını mindi. Hҽr iki cavan Hacibҽ: 

– SoruĢsalar gҽzintiyҽ çıxdıq, deyҽrsҽn, – tapĢırıb saray 

һҽyҽtini tҽrk etdi. 

 

Onlar һara getdiklҽrinin fҽrqinҽ varmadan qumlar arasında 



düĢmüĢ cığırla irҽlilҽyirdilҽr. Bir tҽrҽf sıldırım qayalıqlı 

tҽpҽlik, bir tҽrҽf dҽniz. Xҽzҽr bu gün çox sakit idi. Baһardı. 

Tҽkҽmseyrҽk kol-kos görünҽn saһildҽ, qayaların altında 

arabir qara lҽkҽlҽr nҽzҽrҽ çarpırdı. Xҽfif gilavar kҽsif neft 

iyini dağıda bilmirdi. Gilavar xırdaca-xırdaca lҽpҽlҽri qovub 

uzaqlara aparırdı. Buradan daĢlı-kҽsҽkli tҽpҽlҽrin döĢü ilҽ 

uzanan qayalıq yollarda nҽ ağac, nҽ bir iri kol var idi. Amma 

yamaclar qumların rҽnginҽ çalan sarıgüllҽr, çobanyastığı, 

dҽvҽtikanı, qiyaq vҽ yepҽlҽk ilҽ örtülmҽyҽ baĢlamıĢdı. 

 





Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   101


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə