Flsf (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 2017 Güz, sayı: 24, s. 377-392



Yüklə 1,22 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə6/6
tarix17.11.2018
ölçüsü1,22 Mb.
#80820
1   2   3   4   5   6

“Ekofeminizm ve Dualizm Fikri” 

Seçil Mine TÜRK 



FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 2017 Güz, sayı: 24, s. 377-392 

 

387 

dualizm  üzerinden  “doğayı  ona  etik  bir  yaklaşımı  mümkün  kılacak 

yönelimsellikten ve zihinsel özelliklerden sıyırmıştır.”

48

 

Dualizm sorununu “mevcut farklılıklar üzerinden tahakküm üreten”



49

 

bir  dinamik  olarak  merkezileştiren  ve  onu  bir  hiyerarşi  eleştirisine 



eklemleyen  ekofeminist  perspektifin,  bu  eğilimi  ile  Murray  Bookchin’ci  bir 

toplumsal  ekoloji  modeli  ile  de  yakınlaştığı  ileri  sürülebilir.  Bookchin’in 

toplumsal  ekoloji  modelinin  zihin  ve  beden  ayrımını  reddeden,  dolayısıyla 

“toplumun  da  doğadan  ayırılamayacağı”nı  ileri  süren,  bir  “hiyerarşi  ve 

tahakküm  eleştirisi”ne  dayanan,  bir  “katılım  felsefesi”  olarak  somutlaşan, 

mekanik  bir  dualizme  tarihsel  tahakküm  biçimlerine  sağladığı  meşruiyet 

çerçevesi  nedeniyle  karşı  çıkan  yapısı  düşünüldüğünde

50

  ekofeminist 



perspektif ile sözü edilen bu yakınlaşma daha berrak ve anlışılır bir hal alır.  

Yine  Bookchin’in  “Batı  düşüncesinin  en  değişmez  fikirlerinden 

birinin,  doğanın  acımasız  bir  zorunluluk  bölgesi,  amansız  bir  yasaya 

uygunluk  ve  yükümlülük  alanı  olduğu  nosyonu”  üzerinden  şekillendiğine 

yönelik  iddiası,  “doğa  ve  toplum,  biyolojik  olan  ve  kültürel  olan”  arasında 

inşa  edilmiş  dualizmlere  şüpheci  bakışı  ve  dualizmlerin  aynı  zamanda  bir 

“indirgemecilik” potansiyeli taşıdığına dair uyarısı

51

 bu yakınlığı düşünmek 



için elverişli bir zemin sunar.  

Ekofeminist perspektifte olduğu gibi, Bookchin’de de ekoloji fikri çok 

boyutlu siyasal ve toplumsal dinamikler ile iç içe düşünülür ve bir tarihsellik 

vurgusu  ile  ele  alınır.  Örneğin  Bookchin  “kentleşmenin,  modern  dünyanın 

uğradığı  tarihi  ekolojik  bozulmanın  bir  simgesi  ve  gerçeği  olarak  ele 

alınabileceğini”  savunurken  onun  “evrimsel  saatin  tersine  çevrilip  organik 

nitelikteki  insani  ve  yaşamsal  ilişkilerin  sentetik  ilişkilere  dönüşmesininin 

(bir) simgesi” olduğunu da vurgular.

52

 Dolayısıyla Bookchin’in yaklaşımında 



“çok  geniş  kapsamlı  bir  ekolojik  olgu”

53

  olarak  kentleşme  gibi  karmaşık 



tarihsel süreçlerin gelişiminin de kültür ve doğa başta olmak üzere bir dizi 

dualizm üzerinden ilerlediğine işaret edilir. 

Bu  minvalde  Plumwood’un  “erkekler  ile  kültür,  kadınlar  ile  doğa 

arasında  bağ  kuran  egemen  ve  kadim  gelenekler”  temelinde  doğa-kadın 

bağlantısının  hem  bir  özcülük  hem  de  bir  araçsallık  taşıdığı  yönündeki 

uyarısı;  bu  bağlantıyı mümkün kılan dualizmlere yönelik hoşnutsuz bakışı, 

bu  ikiliklerin  aslında  bir  dizi  “çoklu  dışlama”  yarattığına  yönelik 

hatırlatması, “akıl ile doğa”  arasındaki fay  hattının Batı  kültüründeki  diğer 

                                                           

48

 Val Pluwood, a.g.e, s. 14. 



49

 Jytte Nhanenge, a.g.e, s. 114. 

50

 Murray Bookchin, Modern Kriz, çev. A. Yılmaz, Sümer Yayıncılık, İstanbul, 2017, s. 



19, 25-26, 46-47. 

51

 Murray Bookchin, Toplumsal Ekolojinin Felsefesi: Diyalektik Doğalcılık Üzerine, çev. 



R. G. Öğdül, Sümer Yayıncılık, İstanbul, 2014, s. 87, 102, 119. 

52

  Murray  Bookchin,  Kentsiz  Kentleşme:  Yurttaşlığın  Yükselişi  ve  Çöküşü,  çev.  B. 



Özyalçın, Sümer Yayıncılık, İstanbul, 2014, s. 343. 

53

 Murray Bookchin, A.g.e, s. 11. 



 


“Ekofeminizm ve Dualizm Fikri” 

Seçil Mine TÜRK 



FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 2017 Güz, sayı: 24, s. 377-392 

 

388 

ayrımlar  için  sahip  olduğu  belirleyici  potansiyelin  altını  çizmesi,  işaret 

edilen  dualistik  dinamiğin  tahakküm  ilişkisi  temelinde  “inkâr,  radikal 

dışlama,  kendine  katma,  nesneleştirme,  homojenleştirme”  gibi  tanımlayıcı 

özelliklere sahip olduğu yönündeki iddiası

54

, Bookchin’in toplumsal ekoloji 



modelinin  inşa  ediliş  mantığı  ile  temel  bazı  ortaklıkları  derinleştirme 

imkanına işaret eder. Zira Bookchin’in ekolojik düşüncesinde de esas vurgu 

“fetişleştirilmiş  bir  ilerleme  fikrine  dayalı  uygarlık  anlayışının  reddiyesi”

55

 



üzerinedir.  Bu  vurgu  eşzamanlı  olarak  Bookchin’ci  çizginin  yaptığı 

“insanlığın  doğayı  sömürmesi  ve  hükmü  altına  almaya  çalışması  yanında, 

kendi  türü  üzerinde  de  hiyerarşik  bir  sömürü  ve  tahakküm  düzeni 

oluşturduğu”

56

  hatırlatmasından  bağımsız  düşünülmez.  Gerçekten  de 



Bookchin’in  toplumsal  ekolojik  perspekti  özelinde  değerlendirildiğinde 

“toplumsal  ve  kültürel  bir  kavram  olan  hiyerarşi  ve  tahakkümün,  insani 

olmayan  doğaya,  yani  ‘birinci  ya  da  ilk  doğaya’  dayatılması  söz 

konusudur.”

57

 

Tüm  bu  tartışmadan  hareketle  tarihsel  bir  hiyerarşi  pratiğini 



bünyesinde  barındıran  dualizm  fikrinin  aynı  zamanda  bir  özcülük  sorunu 

olarak  düşünülmesinin  ekoloji  ve  feminizmin  kesişimine  işaret  eden  bir 

moment  yarattığı  ifade  edilebilir.  Zira  bilindiği  üzere  özcülük,  “feminist 

felsefenin  en  canlı  tartışma  alanlarından  biri  olarak”,  temelde  belirli  bir 

“biyolojik  belirlenimcilik”    ve  “evrensellik  iddiası”na  ek  olarak  bir  tür  “tek 

anlamlılık”  ve  “ortaklaştırma”  girişimine  de  işaret  eder.

58

  Bununla  birlikte, 



bu tür bir dualizm eleştirisinin ekofeminist perspektifin içinde hâlâ güçlü bir 

damar  olarak  doğayı  kadın  olarak  düşünmek  ya  da  doğa-kadın  özdeşliğini 

bilhassa vurgulamak eğilimi özelinde bir başka özcülüğe kapı açma riskinin 

halen mevcut olduğunu

59

 da kaydetmek gerekir.  



 

Sonuç 

Bu  çalışma  ekofeminizmin;  doğa  ve  kültür,  kadın  ve  erkek  arasında 

tarihsel  olarak  inşa  edilen  mesafenin  ve  çizilen  sınırların  bir  muhasebesi 

üzerinden  şekillendiğini  göstermek  istedi.  Çalışmanın  sınırları  farklı 

                                                           

54

 Val Plumwood, a.g.e, ss. 34-35, 37, 61, 64, 67, 70-80, 264. 



55

 

H. Bahadır Türk, “Murray Bookchın’in Siyasal Düşüncesinde Rousseau’nun İzleri”, 



FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), sayı 22, Güz 2016, s. 153. 

56

 



Mehmet Ali Çelik ve Ali Ekber Gülersoy, “Kaos Ortamında (Çağında) Mekân- İnsan 

Etkileşimine  Bütüncül  Bir  Bakış:  Ekolojik  Toplum  Paradigması”,  FLSF  (Felsefe  ve 



Sosyal Bilimler Dergisi), sayı 22, Güz 2016, ss. 166-167. 

57

 



Seyit Coşkun, “Çevre Sorununa Radikal Bir Çözüm Önerisi Olarak Eko-Anarşizm”, 

Kaygı: Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, sayı 15, Güz 2010, s. 

104. 


58

  Alison  Stone,  Feminist  Felsefeye  Giriş,  çev.  Y.  Cingöz  ve  B.  Tanrısever,  Otonom 

Yayıncılık, İstanbul, 2016, ss. 209-210. 

59

  Ivone  Gebara,  “Ecofeminism:  An  Ethics  of  Life”,  Ecofeminism  and  Globalization: 



Exploring Culture, Contest and Religion (ed. H. Eaton & L. A. Lorentzen), Rowman & 

Littlefield Publishers Inc., Lanham, 2003, s. 168. 




“Ekofeminizm ve Dualizm Fikri” 

Seçil Mine TÜRK 



FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 2017 Güz, sayı: 24, s. 377-392 

 

389 

ekofeminizm yorumlarının kapsamlı bir değerlendirmesine izin vermese de 

genel  bir  ekofeminist  perspektif  tartışması  yürütüldü  ve  bu  tartışma 

üzerinden  dualizm  fikrinin  eleştirisinin,  ekofeminizmin  şekillenmesinde 

kurucu  bir  rolü  olduğu  vurgulandı.  Bu  ana  argüman  etrafında  söz  konusu 

çalışma  temel  olarak  (a)  Dualizm  fikrinin  eleştirisinin  hem  feminizm  hem 

ekoloji  için  kritik  bir  konum  arz  ettiğini  ve  dolayısıyla  bir  sentez  olarak 

ekofeminizme  onu  oluşturan  bu  iki  düşünsel  akım  üzerinden  eş  zamanlı 

olarak  eklemlendiğini,  (b)  Farklı  ekofeminist  yorumlara  rağmen  dualizm 

fikrinin  eleştirisinin,  ekofeminist  hareket  içindeki  kutupları  birleştiren 

ortaklaştırıcı  bir  düşünsel  çizgiye  işaret  ettiğini,  (c)  Dualizm  fikrinin 

ekofeminizm  için  aynı  zamanda  bir  tahakküm,  hiyerarşi  ve  özcülük 

eleştirisine de imkan verdiği için anlamlı ve önemli olduğunu ileri sürdü. 

André  Gorz  “insanın  doğayla  uzlaşması  fikrinin  Batı’da  en  azından 

modernitenin geç bir evresine kadar ortada olmadığı”na

60

 dikkat çekerken 



bizi bir hiyerarşi eleştirisinin imkanları üzerinde düşünmeye de  çağırır. Bu 

türden  bir  düşünme  çağrısı  hiyerarşinin  farklı  biçimlerinin  üzerinde 

yükseldiği bir zemin olarak özcülüğün ve tahakkümün de eleştirisi anlamına 

gelecektir kuşkusuz. Bu çalışmada da gösterilmek istendiği üzere tahakküm, 

hiyerarşi  ve  özcülük  eleştirisi,  ekofeminist  hareketin  tarihsel  düzlemdeki 

inşası  açısından  da  kritik  bir  önemi  haiz  olmuştur.  Söz  konusu  inşa  süreci 

özelinde  zikredilen  türden  bir  eleştirinin  kalkış  noktası  işaret  edilen 

kavramlar arasında bir tür kurucu ortak nokta olarak dualizm nosyonunun 

kapsamlı  bir  eleştirisini  de  zorunlu  kılmıştır.  Feminizmin  ve  ekolojik 

düşüncenin  dualizm  nosyonuna  karşı  geliştirdiği  şüpheci  bakış 

ekofeminizmin doğuşuna da imkan veren bir teorik kalkış noktasına işaret 

eder. Zihin ve beden, kültür ve doğa, eril ve dişil arasına çizilen derin sınırlar 

hem  bir  aşkınlık  fikrinin  meşrulaştırılmasına  hem  de  bu  meşrulaştırma 

girişimi  paralelinde  bir  önem  sıralaması  yapmanın  doğallığına  vurgu 

yapmak  isteyen  araçsal  bir  akıl  tasavvurundan  izler  taşır.    Bu  bağlamda 

dualizmin  asli  işlevlerinden  biri  herhangi  bir  ilişkiselliğe  imkan  vermeyen 

tek  yönlü  bir  belirlenim  fikrinin  ebedileştirilmesidir.  Bu  işlevin  de 

nihayetinde zihni  bedene, kültürün doğaya, eril olanın  dişil olana üstün ve 

öncelikli  kılan  bir  dinamiğe  hizmet  ettiği  ve  ekofeminizmin  esasen  bu 

dinamiğe yönelik bir reddiye ile kendini varkılmak istediği söylenebilir. 

 

 

 

                                                           

60

 

André  Gorz,  Ekolojinin  Kızıl  Hattı:  Mülatlar,  çev.  N.  Özyıldırım,  Sel  Yayıncılık, 



İstanbul, 2017, s. 41. 


“Ekofeminizm ve Dualizm Fikri” 

Seçil Mine TÜRK 



FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 2017 Güz, sayı: 24, s. 377-392 

 

390 



KAYNAKÇA 

Adams, Carol J. “Ekofeminizm ve Hayvan Yeme”,  Birikim, sayı 57-58, Ocak- 

Şubat 1994, ss. 92-105. 

Aristoteles. Politika, çev. M. Tunçay, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2006. 

Berktay,  Fatmagül.  “Ekofeminizm  Ya  Da  Yüreğin  İyimserliği”,  Kadın 

Araştırmaları Dergisi, sayı 4, 1996, ss. 73-76. 

Biehl, Janet. Rethinking Ecofeminist Politics, South End Press, Boston, 1991. 

Bookchin,  Murray.  Toplumsal  Ekolojinin  Felsefesi:  Diyalektik  Doğalcılık 

Üzerine, çev. R. G. Öğdül, Sümer Yayıncılık, İstanbul, 2014. 

Bookchin, Murray. Kentsiz Kentleşme: Yurttaşlığın Yükselişi ve Çöküşü, çev. B. 

Özyalçın, Sümer Yayıncılık, İstanbul, 2014. 

Bookchin,  Murray.  Modern  Kriz,  çev.  A.  Yılmaz,  Sümer  Yayıncılık,  İstanbul, 

2017. 

Bunnin,  Nicholas  &  Yu,  Jiyuan.  “Dualism”,  The  Blackwell  Dictionary  of 



Western Philosophy, Blackwell Publishing, Oxford, 2004. 

Carlassare,  Elizabeth.  “Socialist  and  Cultural  Ecofeminism:  Allies  in 

Resistance”,  Ethics  and  the  Environment,  Vol.  5,  No.  1,  2000,  ss.  89-

106. 


Chakraborty,  Roma.  “The  Deep  Ecology/Ecofeminism  Debate:  An  Enquiry 

into Environmental Ethics”, Journal of Indian Council of Philosophical 



Research, vol. 32, no. 1, 2015, ss. 123-133. 

Coşkun,  Seyit.  “Çevre  Sorununa  Radikal  Bir  Çözüm  Önerisi  Olarak  Eko-

Anarşizm”, Kaygı: Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe 

Dergisi, sayı 15, Güz 2010, ss. 101-116. 

Cottingham,  John.  Descartes  Sözlüğü,  çev.  B.  Gözkan  vd.,  Doruk  Yayımcılık, 

Ankara, 2002. 

Cuomo, Chris. “On Ecofeminist Philosophy”, Ethics and the Environment, Vol. 

7, No. 2, 2002, ss. 1-11. 

Çelik, Mehmet Ali ve Ali Ekber Gülersoy. “Kaos Ortamında (Çağında) Mekân- 

İnsan Etkileşimine Bütüncül Bir Bakış: Ekolojik Toplum Paradigması”, 



FLSF  (Felsefe  ve  Sosyal  Bilimler  Dergisi),  sayı  22,  Güz  2016,  ss.  163-

183. 


Çetin,  Oya  Beklân.  “Ekofeminizm:  Kadın  Doğa  İlişkisi  ve  Ataerkillik”, 

Sosyoekonomi, cilt 1, sayı 1, 2005, ss. 61-76. 

D’Eaubonne, Françoise. “What Could An Ecofeminist Society Be?”, Ethics and 



the Environment, vol. 4, no. 2, 1999, ss. 179-184. 

Descartes.  Aklını  İyi  Kullanmak  ve  Bilimlerde  Doğruyu  Aramak  İçin  Metod 



Üzerine  Konuşma,  çev.  M.  Karasan,  Milli  Eğitim  Bakanlığı  Yayınları, 

Ankara, 1997. 

Descartes.  Ruhun  İhtirasları,  çev.  M.  Karasan,  Milli  Eğitim  Bakanlığı 

Yayınları, İstanbul, 1997. 

Dobson,  Andrew.  Ekolojizm,  çev.  C.  Yücel,  Yeni  İnsan  Yayınevi,  İstanbul, 

2016 



“Ekofeminizm ve Dualizm Fikri” 

Seçil Mine TÜRK 



FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 2017 Güz, sayı: 24, s. 377-392 

 

391 

Donovan,  Josephine.  Feminist  Teori,  çev.  A.  Bora  vd.,  İletişim  Yayınları, 

İstanbul, 1997. 

Foster,  John  Bellamy.  Marksist  Ekoloji,  çev.  B.  Baysal,  Kalkedon  Yayınları, 

İstanbul, 2012. 

Gaard,  Greta.  “New  Directions  for  Ecofeminism:  Toward  a  More  Feminist 

Ecocriticism”, Interdisciplinary Studies in Literature and Environment

vol. 17, no. 4, 2010, ss. 643-665. 

Garrard, Greg. Ekoeleştiri: Ekoloji ve Çevre Üzerine Kültürel Tartışmalar, çev. 

E. Genç, Kolektif Kitap, İstanbul, 2016. 

Gebara,  Ivone.  “Ecofeminism:  An  Ethics  of  Life”,  Ecofeminism  and 



Globalization: Exploring Culture, Contest and Religion (ed. H. Eaton & 

L. A. Lorentzen) içinde, Rowman & Littlefield Publishers Inc., Lanham, 

2003, ss. 163-176. 

Gorz, André. Ekolojinin Kızıl Hattı: Mülatlar, çev. N. Özyıldırım, Sel Yayıncılık, 

İstanbul, 2017. 

Gribbin, John. Bilim Tarihi, çev. B. Gönülşen, Alfa, İstanbul, 2014. 

Hall, Roland. “Dualism”, The Concise Encyclopedia of Western Philosophy and 

Philosophers  (ed.  J.  O.  Urmson)  içinde,  Hawthorn  Books,  Inc.,  New 

York, 1960. 

Kirk,  Gwyn.  “Ecofeminism  and  Environmental  Justice:  Bridges  across 

Gender, Race, and Class”,  Frontiers: A Journal of Women Studies, Vol. 

18, No. 2, 1997, ss. 2-20. 

Lacey, A. R. “Dualism”, A Dictionary of Philosophy içinde, Routledge, London, 

1996. 

Löwy,  Michael.  Ekososyalizm:  Kapitalist  Ekolojik  Felakete  Radikal  Bir 



Alternatif, çev. H. T. Abadan, Epos Yayınları, Ankara, 2014. 

Mautner, Thomas. “Dualism”, The Penguin Dictionary of Philosophy, Penguin 

Books, London, 2005. 

Nhanenge, Jytte. Ecofeminism: Towards Integrating The Concerns of Women, 



Poor  People  and  Nature  Into  Devolepment,  University  Press  of 

America, Lanham, 2011. 

Olgun,  Hakan.  “Ekofeminizm:  Kadın-Doğa  İlişkisi  ve  Ataerkil  Tahakküm”, 

Yeşil  ve  Siyaset:  Siyasal  Ekoloji  Üzerine  Yazılar  (ed.  O.  İmga  ve  H. 

Olgun) içinde, Liberte Yayınları, Ankara, 2017, ss. 387-421. 

Plumwood,  Val.  Feminizm  ve  Doğaya  Hükmetmek,  çev.  B.  Ertür,  Metis 

Yayınları, İstanbul, 2004. 

Salleh,  Ariel.  “Ecofeminism  as  Sociology”,  Capitalism  Nature  Socialism,  vol. 

14, no. 1, 2003, ss. 61-74. 

Sandilands,  Catriona.  The  Good-Natured  Feminist:  Ecofeminism  and  The 

Quest  For  Democracy,  University  of  Minnesota  Press,  Minneapolis, 

1999. 


Scott, Joan W. Toplumsal Cinsiyet: Faydalı Bir Tarihsel Analiz Kategorisi, çev. 

A. T. Kılıç, Agora Kitaplığı, İstanbul, 2007. 




“Ekofeminizm ve Dualizm Fikri” 

Seçil Mine TÜRK 



FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 2017 Güz, sayı: 24, s. 377-392 

 

392 

Segal, Lynne. Ağır Çekim: Değişen Erkeklikler, Değişen Erkekler, çev. V. Ersoy, 

Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 1992. 

Shiva,  Vandana.  İnadına  Canlı:  Kadınlar,  Ekoloji  ve  Hayatta  Kalma,  çev.  E. 

Ayhan, Sinek Sekiz Yayınevi, İstanbul, 2015. 

Stephens,  Anne.  Ecofeminism  and  Systems  Thinking,  Routledge,  New  York, 

2013. 


Sterba,  James  P. “On the  Possibility of Grounding a Defense of Ecofeminist 

Philosophy”, Ethics and the Environment, Vol. 7, No. 2, 2002, ss. 27-38. 

Stone,  Alison.  Feminist  Felsefeye  Giriş,  çev.  Y.  Cingöz  ve  B.  Tanrısever, 

Otonom Yayıncılık, İstanbul, 2016. 

Sturgeon,  Noël.  Ecofeminist  Natures:  Race,  Gender,  Feminist  Theory  and 

Political Action, Routledge, London, 2016. 

Tamkoç,  Günseli.  “Ekofeminizmin  Amaçları”,  Kadın  Araştırmaları  Dergisi

sayı 4, 1996, ss. 77-84. 

Türk, H. Bahadır. “Murray Bookchın’in Siyasal Düşüncesinde Rousseau’nun 

İzleri”, FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), sayı 22, Güz 2016, ss. 

147-162. 

Wall,  Derek.  Yeşil  Politika,  çev.  İ.  U.  Kelso,  Yeni  İnsan  Yayınevi,  İstanbul, 

2016. 


Wallerstein,  Immanuel.  Bilginin  Belirsizlikleri,  çev.  B.  Alataş,  Sümer 

Yayıncılık, İstanbul, 2013. 

Warren, Karen J.  Ecofeminist Philosophy: A Western Perspective On What It Is 

and  Why  It  Matters,  Rowman  &  Littlefield  Publishers  Inc.,  Lanham, 

2000. 


Warren, Karen J. “Response to My Critics”, Ethics and the Environment, Vol. 

7, No. 2, 2002, ss. 39-59. 

Watson, Richard A. “Dualism”,  The Cambridge Dictionary of Philosophy  (ed. 

R. Audi) içinde, Cambridge University Press, Cambridge, 1999. 

Westfall, Richard S. Modern Bilimin Oluşumu, çev. İ. H. Duru, Tübitak, Ankara, 

2004.  


Wood, Ledger. “Dualism”, Dictionary of Philosophy (ed. D. D. Runes) içinde, 

Littlefield Adams Quality Paperback, Maryland, 1983. 

Wollstonecraft,  Mary.  Kadın  Haklarının  Gerekçelendirilmesi,  çev.  D. 

Hakyemez, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2007. 



Yüklə 1,22 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə