Gotfried Wilhelm Leibniz (1646-1716) – ostatni, który wiedział wszystko



Yüklə 444 b.
tarix04.12.2017
ölçüsü444 b.


Gotfried Wilhelm Leibniz (1646-1716) – ostatni, który wiedział wszystko.

  • Pierwszy niemiecki filozof epoki nowożytnej znany jako wszechstronny uczony, uchodzący za „chodzącą encyklopedię” i „akademię naukową w jednej osobie”

  • Błyskotliwy matematyk i prekursor logiki matematycznej. Niezależnie od Newtona wynalazł rachunek różniczkowy.

  • Gł. dzieła: Teodycea, Monadologia.


Logika Leibniza

  • Metoda badania naukowego: ars combinatoria.

  • Kryterium prawdy: analityczność.

  • 3 rodzaje prawd odpowiadają 3 rodzajom zasad logicznych.

  • Oprócz prawd pierwotnych opartych na zasadzie tożsamości, istnieją prawdy rozumowe i prawdy faktyczne. Prawda rozumowa – zasada niesprzeczności. Prawda faktyczna – zasada racji dostatecznej.

  • Skoro wszystkie prawdy są racjonalne, rzeczywistość jest racjonalna.



Metafizyka Leibniza: „dlaczego istnieje raczej coś niż nic?”

  • Pojęcie realności obejmuje istnienie możliwe i istnienie aktualne.

  • Bóg jako racja dostateczna. Zasada racji dostatecznej jest komplementarna w stosunku do zasady optimum (zas. doskonałości). Pojęcie świata najlepszego z możliwych.

  • Krytyka Woltera w Kandydzie.

  • Wolność czy konieczność? – rozróżnienie między koniecznością metafizyczną (→ sprzeczność) a moralną (→ niedoskonałość).



Monadologia Leibniza zaczyna się od definicji substancji…

  • Substancja – to, co przeszło ze stanu istnienia możliwego do aktualnego.

  • Mechanicyzm contra dynamizm.

  • Substancja ≠ rozciągłość, bo w pojęciu substancji mieści się pojęcie jedności i sprawczości. Tylko dusza jest jednością i jako obdarzona wolą, jest istotą czynną. Dusze (monady) to substancje proste, z których złożony jest świat zmysłowy. Są niepodzielne, więc są niematerialne.



Cechy monad (gr. monas – jedność)

  • Jest ich wiele, ale są jakościowo odrębne (pluralizm indywidualistyczny).

  • „Nie mają okien”, nie działają jedna na drugą, bo mają w sobie źródło działań.

  • Mają zdolność postrzegania

  • Są nierozciągłe („niematerialne atomy”)

  • Każda odzwierciedla świat, ale ze swojego punktu widzenia

  • Monady choć nie działają na siebie wzajemnie, tworzą jednak doskonałą zgodność między sobą, która jest wynikiem harmonii wprzód ustanowionej przez Boga.

  • Hierarchia monad (rośliny, zwierzęta, człowiek, Bóg).



W Teodycei Leibniz stara się usprawiedliwić Boga w obliczu zła w świecie

  • Odróżnia 3 rodzaje zła: metafizyczne (niedoskonałość świata), psychiczne (nędza, ból, cierpienie) i moralne (grzech).

  • Gdyby Bóg chciał stworzyć świat absolutnie doskonały, wolny od wszelkiego zła, musiałby siebie podwoić. Aby stworzyć świat – i to najlepszy z możliwych – musiał dopuścić istnienie zła w świecie.



Leibniz podaje wiele dowodów na istnienie Boga…

  • …ale najbardziej ceni ontologiczny (idea Boga jest możliwa, zatem niesprzeczna, bo nie zawiera żadnej niedoskonałości; z możliwości wnioskuje więc o istnieniu).

  • Na podstawie zasady racji dostatecznej i harmonii wprzód ustanowionej (argumenty teleologiczne).





Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə